Das Vermächtnis: Erzählung

by Heinrich Böll

German

Genres: Fiction, War, Germany, German Literature, Novels, Historical Fiction, Literature

156 pages, Taschenbuch

First published January 1, 1982

About the author

Der deutsche Schriftsteller und Übersetzer gilt als einer der bedeutendsten deutschen Autoren der Nachkriegszeit. Er schrieb Gedichte, Kurzgeschichten und Romane, von denen auch einige verfilmt wurden. Dabei setzte er sich kritisch mit der jungen Bundesrepublik auseinander. Zu seinen erfolgreichsten Werken zählen "Billard um halbzehn", "Ansichten eines Clowns" und "Gruppenbild mit Dame". Den Nobelpreis für Literatur bekam Heinrich Böll 1972; er war nach 43 Jahren der erste deutsche Schriftsteller, dem diese Auszeichnung zuteil wurde. 1974 erschien sein wohl populärstes Werk, "Die verlorene Ehre der Katharina Blum". Durch sein politisches Engagement wirkte er, gemeinsam mit seinem Freund Lew Kopelew, auf die europäische Literatur der Nachkriegszeit. Darüber hinaus arbeitete Böll gemeinsam mit seiner Frau Annemarie als Herausgeber und Übersetzer englischsprachiger Werke ins Deutsche...

Heinrich Böll became a full-time writer at the age of 30. His first novel, Der Zug war pünktlich (The Train Was on Time), was published in 1949. Many other novels, short stories, radio plays, and essay collections followed. In 1972 he received the Nobel Prize for Literature "for his writing which through its combination of a broad perspective on his time and a sensitive skill in characterization has contributed to a renewal of German literature." He was the first German-born author to receive the Nobel Prize since Hermann Hesse in 1946. His work has been translated into more than 30 languages, and he is one of Germany's most widely read authors.

Reviews

[Melindam · Rating 4 out of 5]

This is a short novel with a profoundly sad and strong anti-war theme in the "usual" Heinrich Böll style: deeply human, embittered with scathing criticism at the same time.

The books was written in 1948, published in 1982 and I read it first in my early twenties.

20 years passes and I am shaken with the realisation just how valid all his thoughts have been and still are in our present. Yes, unprincipled killers, initiators, sustainers of wars survive them, switch sides, rise up again, rich, unprincipled, unrepentant while others get destroyed and die.

SIC TRANSIT GLORIA MUNDI? Really?

[KamRun · Rating 3 out of 5]

اگر تنها کسانی که بر خاک افتاده‌اند، می‌توانستند حرف بزنند، و نیز کسانی که که با آن چهره‌های تیره و غمگین و جیب‌های انباشته از نان مربایی، سوار بر قطار یا چیز دیگری به سوی مرگ می‌رفتند. اگر مرده‌ها می توانستند حرف بزنند، دیگر جنگی در کار نبود. ولی به من نگاه کنید، فقط زبان‌بازها مانده‌اند، زیرکار درروها، پشت‌هم‌اندازها. در اروپا هیچ تله‌ای نمی تواند آنها را به دام بیندازد. اگر جز سرباز پیاده چیز در دنیا نبود، تمام فریادهای جنگ یا صلح زائد بود. دیگر جنگی در کار نبود. همه این قهرمانان به جا مانده، این متخصصانی که جنگ برایشان بازی است، آن هم نوعی بازی که جذابیتش در این است که اندکی خطرناک است، تمام این زبان‌ بازهایی که جنگ را ستایش می‌کنند و با نگاه به ملال زندگی روزمره‌شان، غبطه «روزهای خوش گذشته» را می‌خورند... آری، اگر جز سرباز پیاده چیزی در دنیا نبود، دیگر نیازی به اثبات این موضوع نبود که جنگ منفور است. همه می‌دانستند که جنگ ترسناک است، طاعون است، مخوف است

اغلب آثار هانریش بل زیر سایه جنگ و آثار آن روایت می شود. بل در داستان میراث نیز مستقیما به موضوع جنگ با زاویه دید اول شخص می پردازد. کتاب در واقع نامه و یا گزارش یک شاهد عینی از قتل یک افسر نازی توسط افسری دیگر است که خطاب به برادر افسر مقتول نوشته شده. توصیف های دقیق کتاب از نیازهای دیوانه وار سربازان به زنان، الکل، غذا و سیگار در بخش های ابتدایی، احساس شورانگیز راوی به دختر فرانسوی کافه دار (مادلین) و زندگی در خون و گل خندق های جبهه روسیه و رویارویی سربازان نازی و روس خواندنی ست. این نکته در عین حال بزرگترین نقطه ضعف کتاب نیز هست. زیرا اگر این روایت، یک گزارش و یا شهادت نامه باشد، بسیاری از توصیفات و داستان سرایی های راوی بی مورد و بدون توجیه است
تعدادی از دوستان این کتاب را با عقاید یک دلقک مقایسه کرده اند، در حالی که به جز روایت در سایه‌ی جنگ و زاویه دید اول شخص، نقطه ی مشترک دیگری میان این دو داستان وجود ندارد

[Gypsy · Rating 4 out of 5]

می‌دونم این داستان درمقایسه با آثار بل شاخص نیست و جزو کارهای اولشه، اما در نوع خودش موفق عمل کرده بود. حالا منم فقط عقاید یک دلقک رو خوندم! کاش توی سال جدید از بل بیشتر بخونم!

[Behrad · Rating 4 out of 5]

داستان خیلی خوبی بود مثل بقیه ی داستانهای بل عالی بود. موضوع داستان فوق العاده ساده است اما سبک نوشتن و توصیفات به قدری جذاب هست که ادم را تسخیر می کنه و با خودش می بره فوق العاده روان نوشته شده واقعا هنر نویسندگی یعنی این چنین چیز ساده ای را چنین زیبا نوشتن .
موضوع داستان:یک افسر جوان که به دلیل مخالفت با حکومت و طرز فکر نازی ها با وجود درجه ی بالای نظامی مسئولیت اداره ی یک پایگاه کوچک در نزدیکی ساحل نرماندی را بر عهده دارد و سعی میکند فضای راحت تری برای سربازان زیر دستش به وجود بیاورد
.

[Moshtagh hosein · Rating 3 out of 5]

هاینرش بل جوان و تازه کار!

[Elnaz · Rating 4 out of 5]

I hadn't read many good reviews about this book. Most of the reviews were about how much it resembles other Boll books, such as the Clown. I disagree with them, though. While the narration did have a vaguely familiar feel to it (it's Boll's writing voice, I suppose), it was not at all the same story. It was actually quite different from both other Boll books I've read.

The plot was great. It had a purpose, and that purpose was achieved masterfully. The focus, however, wasn't actually the story of how the hero of the story died, as the narrator told the deceased hero's brother at the beginning of the book. Rather, the author focused on depicting what life was like for the Nazi soldiers during the war. Instead of glorifying war, as many authors do, Boll believes that the worst thing about war is boredom. Another matter that Boll discusses in this book is how corrupted the leaders were, and how the few exceptions were killed, either by the enemy or by fellow leaders. This book also humanified what is more often than not shown as evil, and that is the Nazi army. While there were definitely some bad people among them -especially the leaders- most of them were just soldiers trying to survive an ugly war that brings the worst out in people.

The problem for me with the book was a lack of a back story on characters. I didn't really care about them for almost half the book, because I didn't know anything about them. I don't know whether it's because this book is autobiographical and therefore the auther hasn't bothered to introduce himself or his character, or if it's not autobiographical at all, and the auther has a reason for writing it the way it is. Whatever the reason, it bothered me a little. Also, while I though the climax of the book had a great build-up and was written really well, I prefer the climax to not happen at the very end of the book. However, that is only a matter of personal taste.

All in all, it was a very good book which made me thank God those aweful wars are over. Boll remains one of my favorite writers. I have yet to read a book by him that I don't like.

[Reza Mardani · Rating 2 out of 5]

اگه به عنوان یه قصه ای درباره جنگ بهش نگاه کنیم خیلی خوب بود، توصیف ها ، حالات روحی همش واقعا خوب بود
مشکل من اینه که داستان یه جورایی بی ربط بود، یعنی اولش قرار بود روند یه سری اتفاقات و نقش شخصیت ها تو
کشته شدن یه افسر رو بگه، ولی تمام چیزایی که میگه هیچ ربطی به اون قضیه نداره، آخرش فقط میزنه یارو رو میکشه :|

[Roya · Rating 3 out of 5]

(اگه نمیتونین بفهمین که ما به دنیا نیومدیم که بی خیال باشیم، پس دست کم اینو درک کنید که به دنیا نیومدیم که فراموش کنیم. کدوم بی خیالی و فراموشی! ما به دنیا اومدیم که به یاد بیاریم، نه که فراموش کنیم، بلکه به یاد بیاریم. ما برای همین به دنیا اومدیم...)

[Amin · Rating 4 out of 5]

این اولین داستانی از جنگ جهانی بود که از دید یک سرباز آلمانی میخوندم ولی توی همه فیلم‌های سینمایی‌ و کتابهایی که در مورد جنگ جهانی میبینیم بیشتر درمورد فجایع اردوگاه‌هاست یا فقط سربازای جبهه متفقینو نشون میدن که یا دارن توی استالینگراد برای دفاع از میهن میجنگن یا سربازای آمریکایی توی نرماندی برای آزادی اروپا کشته میشن.
ولی داستان این کتاب کاملا متفاوته روایت درمورد سربازیه که نمیدونه برای چی و بخاطر کی داره میجنگه و قراره کشته بشه و تفکرش با حکومت مرکزی یجورایی مخالفه و دلش میخاد با طبیعت اون منطقه یا حتی با شراب مدت کوتاهی خودشو از واقعیت اطرافش دور کنه.
در کل داستان کوتاهی بود از یک سرباز جوان که به نرماندی فرستاده میشه و نمیخوام زیاد درمورد داستان صحبت کنم چون لذت خوندن کتاب از بین میره.
قلم هانریش بل باعث شد بهش نمره ۴ بدم هم روایت داستان خوب بود و هم توصیفات خیلی قشنگی توی کتاب بود که منو توی اون آشفته بازار جنگ غرق طبیعت داستان میکرد.

متن کتاب:

«چیز وحشتناک اینه که آدم نمیدونه برای چه طرفی باید آرزوی پیروزی کنه»

« اگر مرده ها میتوانستند حرف بزنند، دیگر جنگی در کار نبود. ولی به من نگاه کنید، فقط زبان بازها مانده‌اند، زیرکاردرروها. در اروپا هیچ تله ای نمیتواند آنها را به دام بیاندازد.»

«دلم می‌خواست از دریا می‌گذشتم،دور می‌شدم، می‌رفتم دوردستها، به سرزمین دیگری که در آن از یونیفرم، از پلیس و از جنگ خبری نبود، ولی در این قفس که اسمش اروپا بود، زندانی بودم؛ که هیچ راه فراری نبود، می‌توانستم از این ساحل شروع کنم و هزاران کیلومتر به طرف شرق سفر کنم، می‌توانستم به طرف شرق، تا انتهای این قاره دیوانه سفر کنم، تا ولادیوسْتُک، و در آنجا با مرگ روبرو شوم »

[Kris McCracken · Rating 3 out of 5]

Heinrich Böll's first novel, it remained unpublished for forty years. Semi-autobiographical, it is a good description of military service, with an emphasis on the excruciating boredom of life on the coast of occupied France, waiting for something to happen. Then they get sent to the Eastern Front.

Written in 1947, it is a very German book. The story is infused with a post-war resentment of officers who survived; based on a theme that the decent and intelligent died, and explores the nature of obedience and resistance within the structure of army life.

You can tell it’s written by someone at the beginning of establishing their craft, but in some ways it makes it all the more interesting.

[Eli Za · Rating 4 out of 5]

نادیده گرفته شدن، فردیت انسان ها در ساختار حزبی که ادعای تغییر دادن جهان را دارد، اما فساد به شکل گسترده ای در لایه های مختلف آن رسوخ کرده. حزب و سیستمی که حتی قادر نیست افراد خودش را تغییر دهد، چه رسد به تغییر دنیا، بلکه کسانی را که برای اصلاح فساد و نادرستی های درون سیستم، تلاش می کنند، نابود می کند.
و آدم هایی که نمی دانند برای چه می جنگند، و گاه حتی نمی خواهند که بجنگند، اما چاره دیگری ندارند، چون سران سیستم اینگونه می خواهند.

[KOMET · Rating 4 out of 5]

This book offers a poignant description of the life of a German soldier on occupation duty in France during 1943 and his befriending of a lieutenant whose concern for the welfare of those under his command has put him in hot water with his brother officers. Eventually, the soldier’s unit is transferred to the Eastern Front, where events spiral out of control and lead to a startling outcome.

[Faeze Taheri · Rating 4 out of 5]

فکر کردم عدالتی وجود ندارد، چیزی به اسم گرم وجود ندارد. گرم فقط یک تصور است، گرم هیچ چیز نیست، با این وجود می‌گویند: این یک گرم است! و با این هیچ، با این گرم همه‌شان ثروتمند می‌شوند. همه صرفاً با گرم ثروتمند می‌شوند، پس این گرم باید یک چیزی باشد.. به خاطر همین است که این همه فقیر و قربانی وجود دارد، چون یک گرم به جایی نمی‌خورد و چون گرم‌های خیلی زیاد بدرد این می‌خورد که ثروتمندی را ثروتمند کند؛ برای همین است که این همه آدم خسته و تکیده باید وجود داشته باشد تا مطیع و سر به راه و تفنگ به دوش سراسر اروپا را زیر پا بگذارند، فقط به این خاطر که موشها بتوانند با تنها غذای خوشمزه‌شان، یعنی گرم، چاقو چله شوند

این هاینریش بل خیلـــی خوبه
یه شروع متفاوت وقتی داستان از زبون یه اول شخص برای برادر ِ به نظر من قهرمان داستان نقل میشه، و این برادر کلا حضور نداره تو داستان. خیال کردم چه کاریه که با یه شخص نامرئی گفتگو میکنه و هی هم تکرار میکنه: برادرتان.. اما به آخرش که رسیدم، گمونم هوشمندی ِ نویسنده بود. و الان که ریویو مینویسم کمی هم یاد سقوط آلبر کامو افتادم با این نحو مخاطب قرار دادن. اما جایی‌ش که خیلی خوب بود به نظرم، جایی بود که شلینگ، برادر ِ مقتول ِ شخص مورد مخاطب، طاقتش طاق شده و از وضعیت جیره‌بندی ناعادلانه‌ی سربازا شکایت می‌کنه.. و بعدش احساس بیان‌شده توسط اول شخص..

[Mehdi Nabavi · Rating 3 out of 5]

یه مقدار خسته کننده بود روایتش نسبت به عقاید یک دلقک! یجورایی اگه پایان بندی خوبی نداشت نمیتونستم بگم از این کتاب خوشم میاد. شروع و پایان زیبایی داشت فقط، بقیه اش یک سری روایت های ضدجنگ و گاهن پوچ گرایانه که وقتی شاهکاری مثل عقاید یک دلقک رو آدم خونده باشه، اینا دیگه خیلی قلقلکش نمیده!

[امیرمحمد حیدری · Rating 1 out of 5]

اتلاف جوهر و کاغذ

[Steven · Rating 4 out of 5]

Sometimes you have to read the unexpected to learn something old. Heinrich Boll's "A Soldier's Legacy" read alongside one of his first books, "The Casualty," is a learning experience for a war veteran. The soldier's miserable life is the same in every army, and always has been. And the point comes to nearly every soldier when he's running on empty, just trying to push ahead, and no longer cares if he lives or dies, the one being no better than the other. That's the meat of Boll's short story "The Unknown Soldier" in "The Casualty," and the underlying story - beneath the murder story - in "A Soldier's Legacy." Hard books to read, hard books not to read.

[Zeynab Babaxani · Rating 4 out of 5]

از جمله کتاب های خوب بود. البته باید بگم من کلا کارهای هاینریش بل رو دوست دارم اگر کسی کتابی از هاینریش بل خونده و اون رو دوست نداشته احتمالا بقیه رو هم دوست نخواهد داشت
موضوع داستان افسر جوانی هست که علیرغم اینکه در جنگ آلمان شرکت کرده اما با هیتلر و طرز تفکرش مخالف بوده و سعی میکرده در اردوگاههای خودش و برای سربازان زیردست خودش فضای بهتری رو ایجاد کنه
فضایی متفاوت با چیزی که افسران نازی خواستار اون بودند
روای ناظر این جریانات و اتفاقات بوده و اینها رو در ضمن نامه ای به برادر این افسر جوان توضیح میده

[Czarny Pies · Rating 2 out of 5]

I read "A Soldier's Legacy" as I was working my way through the McGraw Hill / Alfred Knopf anthology of Boll's short fiction entitled: "The Stories of Heinrich Boll".

"A Soldier's Legacy" tells how the feelings between two naturally antipathetic individuals under the pressure of life at the front worsen until one murders the other. I recall having read similar stories in other war novels. The formula works very well when placed inside a large work but I cannot imagine reading it as a standalone novel.

Simply put I found "A Soldier's Legacy" to be a fine component of the McGraw Hill / Alfred Knopf anthology but outside of the bundle it would be very insubstantial.

[Bjorn Roose · Rating 5 out of 5]

Ook alweer van juni 2021 geleden dat ik nog een bespreking van een van de werken van Heinrich Böll gepubliceerd heb, klaarblijkelijk. Nu goed, dat werk was het laatste deel van een omnibus en die omnibus bevatte drie volwaardige boeken, zijnde Biljarten om half tien , Groepsfoto met dame en Meningen van een clown . Elk van die boeken kon ik niet anders beoordelen dan zeer de moeite van het lezen waard en ik kan u al in het begin van mijn bespreking van het voorliggende De nalatenschap zeggen dat zulks ook het geval is met dít boek.

En dát terwijl het met moeite een uitgever vond. Toch niet toen Böll het schreef, in 1948. De Tweede Wereldoorlog lag natuurlijk nog vooraan in het geheugen en De nalatenschap heeft niet die oorlog als één van de elementen, maar als hoofdthema. Of toch het gedrag van een aantal mensen tijdens die oorlog. In 1948 – op dat moment was verder van Böll alleen nog maar een kortverhaal, Der Mann mit den Messern, verschenen (in het tijdschrift Karussell) – zaten ook volgens de uitgevers nog niet echt veel Duitsers te wachten op zo’n verhaal. “Drei Jahre nach dem Kriege muβ man sich schon wieder vor dem Publikum fürchten”, dixit Böll, maar in 1982 kwam het er dan toch van, bij uitgeverij Lamuv. Die publiceerde Das Vermächtnis, zoals het boek in het Duits heet, en Manteau gaf nog hetzelfde jaar deze vertaling van de hand van Theodor Duquesnoy uit.

In het Duits, doorgaans een beetje minder beschränkt dan het Nederlands, zal het aantal bladzijden mogelijk wat meer bedragen, maar in het Nederlands zijn dat er nog geen honderd. En die lezen werkelijk als een trein. Een trein die van ergens in Duitsland, niet duidelijk wáár, naar de Normandische kust, en vervolgens via “het Rijnland, door Middenduitsland, Saksen, Silezië en Polen” en “Oekraïense stations, alwaar tractoren snel naar achteren werden overgeladen, of alwaar wij vertraging hadden om een transport zwaargewonden het geblokkeerde baanvak te laten passeren”, naar ergens in Rusland, weerom niet duidelijk wáár, rijdt.

In Duitsland worden we door de verteller voorgesteld aan ene Schnecker: “Ik ben vandaag, zeer geachte heer, een jonge man tegengekomen, wiens naam u wellicht niet onbekend is. Hij heet Schnecker, woont voor zover ik weet al tientallen jaren bij u in de buurt en was de schoolvriend van uw vermiste broer.” De “geachte heer” in kwestie heet Schelling, de vermiste broer was eerste luitenant, de verteller heet Wenk en was, zo vernemen we verder, diens ordonnans. Schelling spreekt de “geachte heer” niet aan, hij schrijft hem: “U zult na lezing van mijn relaas begrijpen dat ik met mijn verhaal niet bij u kon ‘aankloppen’, zoals men dat zo fraai zegt.”

En het ís een verhaal: “Vergeeft u mij als ik u nu iets moet mededelen wat op geen enkele manier te verdoezelen is. Uw broer is dood.” Niet “vermist” dus, maar dood. Vermoord. “Schnecker is de moordenaar van uw broer. Dat is het. Daar staat het. En het is niet in een overdrachtelijke, hoe dan ook enkel allegorische zin bedoeld, maar onverholen en gewoon zoals het er staat: Schnecker is de moordenaar van uw broer …”

Waarmee ik voor de duidelijkheid niet de hele inhoud van het boek weggegeven heb: wie de moordenaar van eerste luitenant Schelling is, en dat het wel degelijk om moord gaat, verneemt u al op de derde bladzijde van dit boekje én op de achterflap). De prestatie van Böll bestaat er in de lezer vervolgens tot de allerlaatste bladzijde bezig te houden met een verhaal waarvan het eindpunt al aan het begin verklapt is. En dat doet hij ronduit briljant. Via een verteller die het in de eerste plaats over zichzelf heeft, maar via zichzelf ook over wat hij waarneemt, wie en hoé eerste luitenant Schelling was, en op welke manier hij uiteindelijk aan zijn einde kwam: “Niets van wat ik u vertel, is voor u zonder belang, indien u zich interesseert voor het lot van uw broer, voor de rol die Schnecker heeft gespeeld en tot op zekere hoogte ook voor mij”.

Wij ontmoeten het personage Wenk, de Wenk waarover Wenk het heeft in zijn “relaas”, “in de zomer van 1943”, terwijl hij op weg is “van een tolkeneenheid, die in Parijs gestationeerd was” “naar een der kustdivisies, alwaar (…) [hij] de vreugden van de ‘echte’ infanteriedienst weer deelachtig zou worden”. Wenk ontmoet Schnecker al meteen bij de bataljonsstaf, en Schelling op een “piepkleine basis in de duinen, met een bezetting van een vijfentwintig man, als bevelhebber over een vesting welke men in die jaren al aan een onderofficier zou hebben toevertrouwd”. Voor wie niet bekend is met militaire rangen: een eerste luitenant is een officier.

Daar, in die “zonderlinge nederzetting”, die er “ongeveer uit[zag] als een vissersdorpje, waar ‘s avonds de netten te drogen zijn gehangen”, staan “kanonnen en barakken verborgen” en bevinden we ons achter “de beroemde Atlantische Muur”, ofte Atlantikwall, zoals de 5000 kilometer lange Duitse verdedigingslijn langs de westkust van West-Europa genoegzaam bekend is (de vertaler is een beetje overijverig geweest, wellicht). Daar wordt anno 1943 – dat zou in de nacht van 5 op 6 juni 1944 helemaal veranderen – “een heel bijzonder soort oorlog gevoerd, de oorlog tegen de verveling. Stelt u zich een front voor dat zich uitstrekte van Noorwegen tot aan de Golf van Biskaje en met geen enkele tegenstander tegenover zich dan de zee. En dit front was uitgerust als willekeurig welk ander front, waar dagelijks gewonden en doden waren, schreeuwenden en stervenden, mensen die zich in een schrikwekkend stilzwijgen hulden. Maar hier was alles volkomen verstard. Iedere nacht stonden daar duizenden soldaten op hun post, die moesten wachten op een tegenstander die nooit kwam en wiens komst door sommigen met wellust werd verbeid. Jarenlang stonden daar duizenden iedere nacht tegenover de zee, dit monster dat eeuwig hetzelfde is, eeuwig hetzelfde, dat komt en gaat, komt en gaat, en dat aldoor glimlacht, aldoor glimlacht met een gelijkmoedigheid die je er toe zou kunnen aanzetten je er hals-over-kop in te werpen.”

Ík had daar eerlijk gezegd nog nooit bij stilgestaan, bij dat stilstaande front. En wie wel eens wat leest over de Tweede Wereldoorlog ziet die Atlantikwall ook pas in beeld komen zo rond D-Day. Maar daar “stonden de kanonnen, granaatwerpers, machinegeweren, honderdduizenden geweren lagen daar op borstweringen of werden door de wachtposten met vermoeide tred heen en weer gesleept. Niets. Jarenlang hetzelfde. ‘s Avonds een wachtwoord en de verschillende lichtsignalen uit het hoofd leren, handgranaten klaarleggen – handgranaten tegen de zee! –, overdag leren omgaan met kanonnen, granaatwerpers, machinegeweren en andere wapens, ‘s middags apparatuur en wapens schoonmaken en exerceren op de weg achter de duin, jarenlang. Jarenlang. Overdag bijna acht uur dienst en ‘s nachts minstens vier uur wacht staan. De eeuwige strijd tegen het zand, dat onverbiddelijk in het diepste, moeilijk schoon te maken spleetje van ieder wapen drong en dat strijk en zet door het oog van een of andere verveelde sergeant-majoor werd ontdekt. En ergens achter de horizon, ver, ver, ongelooflijk ver weg, daar was een vijand aan wie je niet kon geloven, ver, ver weg, een vijand van wie de zee zijn lach scheen af te luisteren. Die lach hing als wolken van stompzinnigheid boven de meest idyllische kleine baaien, en zette ons tot drinken aan.”

Böll – die overigens tijdens de Wereldoorlog zelf bij de Wehrmacht diende, vocht in Nederland, Frankrijk, Roemenië, Hongarije en de Sovjet-Unie, viermaal gewond raakte (en al zijn tenen verloor door de kou), en pas in april 1945, zo’n maand voor de overgave, gevangen genomen werd door de Amerikanen – is een meester in het beschrijven, koel weergeven van menselijke handelingen, maar schildert van dit front een dusdanig beeld dat het een personage op zich wordt. Een personage dat zinloosheid zweet langs al zijn poriën, maar ondanks het drinken de honger van wie er in rondloopt niet vermindert: “Stelt u zich iemand voor die acht uur per dag in touw is, ‘s nachts vier uur op wacht staat, met een pond brood, twee lepels jam, dertig gram margarine en ‘s middags met een liter soep van water en bloemkool, waarin voor honderdvijftig man een kwart karkas van een magere, door de kok van haar laatste vlees en vet beroofde koe is uitgekookt. U denkt nu wellicht dat dat veel is. Maar het is niets als je tegen de verveling vecht.” “Telt u dus bij die verveling nog die honger op en bedenkt u”, aldus Wenk, die zich daarmee rechtstreeks tot Schelling richt, “dat uw broer drie jaar aan dit front heeft gestreden.”

Wenk, een plantrekker, niet helemaal zuiver op de graat, leert aan dat front dus eerste luitenant Schelling kennen, daar geparkeerd omdat hij het al meteen bij de eerste compagnie waar hij de leiding van kreeg, gepresteerd had om tot in Berlijn mensen lastig te gaan vallen over het feit dat zijn mannen minder dan de voorgeschreven hoeveelheden voedsel toegewezen kregen. En ze mogen elkaar meteen. Geen van beide kan zijn ogen afhouden van de mooie Madeleine. Geen van beide is fan van Adolf Hitler. Geen van beide is fan van Schnecker. Geen van beide blijft in Frankrijk nadat Schelling ruzie gekregen heeft met zijn “schoolvriend”: “Twee dagen later waren wij al op weg naar Rusland”. Mét Schnecker. En “hoe dieper wij dat duistere land werden ingesleept, was het ons duidelijk geworden dat het hier in niets te vergelijken zou zijn met dat soort oorlog als wij in Frankrijk hadden meegemaakt. Hier was iedereen die een grijs uniform droeg, bezield van een beangstigende haast om zo ver mogelijk terug te keren. Dit leger was de schok van de eerste noodlottige winter nooit te boven gekomen.”

“Als ik aan die tijd terugdenk, geloof ik soms dat de oorlog een element is”, aldus Wenk, “Als je in het water valt, wordt je nat, en als je je daar vooraan om die linie heen beweegt, waar infanteristen en genietroepen zichzelf ingraven, dan ben je in de oorlog. Die sfeer is als een koningswater, er zijn alleen goede en slechte kerels, alle tussengroepen dalen omlaag of stijgen omhoog.” Dat element betekent: verbroken telefoonlijnen (en dat voor “iemand van de communicatiedienst, die drie jaar lang in Frankrijk in een hotelkamer heeft gezeten en de verschillende stafafdelingen voor hun onbenullige gebabbel met elkaar heeft verbonden”); mensen die aankondigen met verlof te gaan, iedereen een hand geven, en het volgende ogenblik dood aan je voeten liggen (“De granaat sloeg in in de berm van de loopgraaf, de donkere hemel scheen in elkaar te storten, het licht was uit, de onderofficier schreeuwde als een waanzinnige, en toen ik mij, overdekt met stukken vuil, oprichtte, met geweld mijn angst bestrijdend, raakte ik zijn bloedende lichaam aan.”); helemáál niet meer aan slapen toekomen (“O zeker, er waren momenten dat je domweg wegzonk, je sliep alsof je dood was, liet je weer overeind sjorren, stond wacht of moest als ordonnans naar een of ander peloton.”); angst voor Russische gevangenschap (“Alleen die angst heeft verhinderd dat de oorlog in Rusland al in 1942 ten einde liep.”). En een eerste luitenant die zich aan zijn nieuwe front weet aan te passen: “‘Het hele geheim van een aanval,’ zei hij plotseling nadat wij lange tijd hadden gezwegen, ‘is je voor te stellen hoe bang je tegenstander is. Stel je voor, jij zit in je gat en er komen er een paar met wild geschreeuw op je afstormen. Je wordt gek van angst, je hebt het dinsdag gezien, we raakten volkomen de kluts kwijt. Je moet je tegenstander dwingen passief te worden, en dan is hij verloren.’”

Maar ook … een eerste luitenant die na acht dagen in een gevechtspositie maar achtenveertig van zijn bijna tachtig man meer over heeft; een eerste luitenant die nog steeds niet op kan schieten met zijn “schoolvriend”; een eerste luitenant die onderscheiden wordt “met het IJzeren Kruis eerste en tweede klasse, en met de zilveren infanteriemedaille” omdat hij “verdomd goed gestreden” heeft; een eerste luitenant die nog niet dood is, maar dat vóór het einde van Wenks relaas zal zijn. Als u wil weten hoé hij zijn dood vindt en waarom, dan zal u toch zélf dit boek in huis moeten halen. En tot de conclusie komen dat niet alleen de “overeind gebleven voorgevels” in kapotgeschoten straten hun schaduwen nog jaren vooruit kunnen werpen.

Björn Roose

[Nils · Rating 5 out of 5]

Powerful and engaging. The best Böll I’ve read so far. Left me quite moved. A ‘simple’ war story, beautifully drawn.

[Freddy · Rating 5 out of 5]

Nachdem der Ich-Erzähler wenige Jahre nach Ende des zweiten Weltkrieges zufällig auf einen Bekannten aus Kriegszeiten getroffen war, schildert er, wie dieser im Krieg betrunken einen Vorgesetzten des Erzählers ermordete. Der Text ist an ein Geschwister des Ermordeten adressiert und berichtet größtenteils von den Erlebnissen in Frankreich und Russland während des Krieges.

Die offensichtliche Kritik, wie sie später auch von den 68ern kam, lautet natürlich, dass allzu viele, die im Krieg (bzw allgemein im dritten Reich) Führungspositionen innehatten, in der neu gegründeten BRD schnell wieder als solche Fuß aßen konnten. Allerdings würde ich das Buch nicht primär als Kritik der Persilschein-Attitüde Deutschlands nach Ende des zweiten Weltkrieges auffassen. Viel mehr liest es sich wie eine Kritik am Krieg allgemein, daran wie an der Front die niederen Ränge unter den zum Teil wirren Befehlen und des Lebenswandels höherer Ränge zu leiden haben.

Die Charakterisierungen von Schelling, der gewissermaßen dafür steht auch in Krisenzeiten nicht die Menschlichkeit zu vergessen und der auch in schwierigen Zeiten versucht von seinen Vorgesetzten wenigstens das nötigste einzufordern, und Schnecke stehen sich dabei gegenüber. Über Letzteren lernt man nur gelegentlich etwas dazu, doch das Bild das gezeichnet wird ist das eines egoistischen Opportunisten.

Hier zeigt sich auch die hervorstechende Beobachtung des Buches - dass jene Menschen es nicht nur in Krisenzeiten schaffen sich auf Kosten anderer gut gehen zu lassen sondern eben auch in Zeiten des Friedens, wobei Altlasten schnell vergessen sind oder man dafür nicht zur Rechenschaft gezogen wird.

[Aleksandar Trapara · Rating 5 out of 5]

I've been told that Böll was not an exceptionally good writer (despite being a Nobel laureate), and yeah, I do agree this story is not exactly on a par with the greatest stories of antiwar literature. However, his reflections on war, fear and bravery are so strikingly similar to my own that I really have to love this book for purely personal reasons. Also, this is the first WWII account from the German point of view I've read so far. This writer is a jewel. I already bought two more Böll's novellas, plus a collection of short stories and I can't wait to read them.

[ZaRi]

یأس امید جسم است، آقای عزیز. یک جور یأس وجود دارد که حتی چنان چه ذهنی هم باشد، لذتی خشن و شهوانی به آدم می بخشد. یأس ماده ای از جنس فیلم سینما است. آدم یأس را می نوشد، شیرین است، شیرین، آن قدر شیرین است که دلش می خواهد دریایی از آن را بنوشد، ولی هرچه بیشتر می نوشد، تشنه تر می شود و بیشتر قانع می شود که این تشنگی را نمی شود فرو نشاند، قانع می شود که شاید، این جا روی زمین، آدم راستی راستی توی جهنم است، چون جهنم احتمالا تا حدودی همین تشنگی دائمی است. یأس آزارنده است. یأس امید جسم است و آدم احتمالا وسوسه می شود که دعا کند: پروردگارا، ما را به سوی یأس هدایت مکن.

[Parisa · Rating 2 out of 5]

میتونم بگم از کتاب خوشم نیومد.شروع کتاب که اصلا خوب نبود.شخصیت ها هم برام اصلا جالب نبودند.چون هیچ توضیحی راجع بهشون داده نشده بود که آدم با اونا هم فکری کنه.توضیحات،بیشتر راجع به مکان ها بود.به تکراری بودن کتاب های بل پی بردم.خیلی شبیه عقاید یک دلقک بود.اما اون کجا و این کجا!انگار یه سایه ای از اون کتاب بود.باید بگم اصلا از خوندن این کتاب راضی نیستم.

[negar heshmat · Rating 3 out of 5]

«… اگر نمی‌تونین بفهمین که ما به دنیا نیومده‌یم که بی‌خیال باشیم، پس دست‌کم اینو درک کنین که به‌دنیا نیومده‌یم که فراموش کنیم. کدوم بی‌خیالی وفراموشی! ما به دنیا اومده‌یم که به یاد بیاریم، نه که فراموش کنیم. بلکه به یاد بیاریم. ما برای همین به دنیا اومده‌یم…»
——————————————-
همین🙂

[Hamidboka · Rating 4 out of 5]

خیلی خوشم اومد سبک قشنگی هم داره که درگیر ت می کنه. فکر میکنم که چهره ی واقعی تری از آلمانیهای زمان جنگ جهانی میده

[Samira · Rating 3 out of 5]

ساده بود... تکراری... کمی هم شعار گونه ... اما از خوندنش پشيمون نيستم

[Omid · Rating 2 out of 5]

به نظر من کتاب یه شروع بد که نه افتضاح داشت ! در وسط داستان هم پرش هایی که صورت می گرفت بین صحنه ها بسیار نامفهوم و بی معنی بود

[Chakavak · Rating 3 out of 5]

تکراری.
اگه کسی از بل سه تا کتاب بخونه می تونه فرض کنه که بقه شونم خونده..

[Arvin · Rating 3 out of 5]

به نظر من فرقی با عقاید یک دلقک نداشت خیلی ! نه تکنیک ِ خاصی استفاده شده بود نه محتوای اصلیش خیلی فرق داشت - در کل سرگرم کننده بود فقط!