De vraag is niet: wie zijn wij? De vraag is: wie willen we zijn?
Over Bas Heijne, schrijver en columnist: 'De scherpste pen van NRC Handelsblad zoekt constant naar ongerijmdheden in het debat, geeft links zowel als rechts ervan langs, maar kan ook binnen één stukje een schakering aan nuances toveren zonder ooit grijs te worden.' DE STANDAARD
Bastiaan Johan (Bas) Heijne (Nijmegen, 9 januari 1960) is een Nederlandse schrijver, vertaler en interviewer.
Heijne groeide op in Zwanenburg en ging naar de middelbare school in Badhoevedorp. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
In 1983 debuteerde hij als schrijver met de roman Laatste woorden. Hij schreef tussen 1984 en 1992 reisverhalen voor het tijdschrift De Tijd. Een deel van deze verhalen werd later gebundeld in Vreemde reis.
Zijn tweede roman, Suez, verscheen in 1992. Heijne is sinds 1991 als essayist verbonden aan NRC Handelsblad, voor welke krant hij sinds 2001 ook iedere week een column verzorgt. Zijn essaybundel De wijde wereld werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.
Hij heeft werk vertaald van Evelyn Waugh, E.M. Forster en Joseph Conrad. In 2003 heeft hij het toneelstuk Van Gogh geschreven dat werd gespeeld door ZT Hollandia. In 2005 sprak Heijne de jaarlijkse Mosse-lezing uit en ontving hij de Henriette Roland Holst-prijs voor Hollandse toestanden, een verzameling columns die hij voor NRC Handelsblad schreef. In 2008 presenteerde Heijne het televisieprogramma Zomergasten van de VPRO.
In 2013 hield Heijne de Huizingalezing De betovering van de wereld over Louis Couperus. In datzelfde jaar verscheen ook een documentaire over Couperus naar een door Heijne geschreven scenario. Eerder had hij al het essay Het gezicht van Louis Couperus (1996) gepubliceerd. In 2014 werd zijn essay Angst en schoonheid. Louis Couperus, de mystiek der zichtbare dingen bekroond met de tweejaarlijkse J. Greshoff-prijs.
In december 2016 werd Heijne de P.C. Hooft-prijs 2017 toegekend, voor zijn beschouwend proza. De prijs is hem uitgereikt op 18 mei 2017. De jury roemt hem als een "een schrijver met een bijzondere positie als columnist en essayist, die over een enorme verscheidenheid aan actuele onderwerpen en kwesties schrijft. [...] Zijn werk geeft een vernieuwende impuls aan wat literatuur in maatschappelijke zin betekenen kan. [...] Vooral de vorm waarin hij dat doet is bijzonder: hij schrijft als een denker én denkt als een lezer."
Erg boeiend, vooral ook omdat Bas Heijne vanuit een erudiet, geheel in de elite passend perspectief, juist ook die elite een spiegel voorhoudt. Hij biedt inzicht in het onbehagen van veel mensen die zich niet gehoord voelen en die hun heil zoeken bij politici als Wilders en Trump. En hij laat zien dat wij op een soortgelijke wijze het debat voeren als zij dat doen, met grote woorden van ontzetting - waarmee we een echt debat de pas afsnijden.
Verhelderend introductie/betoog over de status in Nederland (en daarbuiten). Waarom zit iedereen op z'n eigen eiland te schreeuwen naar de ander op zijn eiland? Doorgeschoten individualisering, het gevoel er niet bij te horen, falende politiek etc. Ik mis toch wel een paar dingen zoals de neoliberale leegte (ieder voor zich en geen God voor ons allen), het ontbreken van betekenis (die moet iedereen zelf maar geven en dat lukt niet). Kortom, ik denk dat Bas Heijne een deel van de oorzaken van het probleem benoemd, maar heb het gevoel dat er nog veel ontbreekt. Zodra ik alles op een rijtje heb, zal ik er een essay over schrijven ;-)
Sterk pleidooi om een nieuwe dialoog aan te gaan over "wie we willen zijn". De verwijzingen naar Huizinga vond ik inzichtelijk. En hoewel dit over Nederland gaat, is het veel breder toepasbaar. Dat "puerlisme" vind ik ook terug in de tweets van Theo Francken, het Unia-dispuut, ... Zeker lezen als je de kans krijgt.