Aan het einde van de negentiende eeuw leven de arbeiders in het fabrieksstadje Aalst in mensonwaardige omstandigheden. Er is kinderarbeid, soms is het werk gevaarlijk en ze wonen in krotten. Uitgever Pieter Daens klaagt deze toestand aan in de dagbladen Het Land van Aalst en De Werkman. Dit leidt tot een afsplitsing van de Katholieke Partij met haar behoudsgezinde voorzitter Charles Woeste. Met Pieter Daens bewijst Louis Paul Boon opnieuw zijn literaire meesterschap.
Een gedetailleerde schets over de politieke (wan)toestanden in het Vlaamse arbeidersstadje Aalst. Over hoe de gebroeders Daens en anderen opkwamen voor de rechten van de arbeiders, en welke moeilijkheden ze hierbij tegemoet kwamen. Niet alleen priester Adolf Daens maar ook zijn broer Pieter zijn de ware helden van dit boek, en dus ook van onze geschiedenis. Louis-Paul Boon, zelf een Aalstenaar, heeft uitstekend werk geleverd om de vele gebeurtenissen van deze woelige periode te verhalen, zodat deze vele pagina's redelijk luchtig gelezen kunnen worden zonder dat ze snel beginnen te vervelen. Alhoewel de vele namen en gebeurtenissen nauwelijks bij te houden zijn, kan men toch perfect de progressie der daensistische partij volgen. Kortom; een zeer sterk boek die elke Belg zou moeten gelezen hebben.
Het verhaal over Pieter Daens is meer een geromantiseerde geschiedenisles boordevol feitelijke informatie dan een historische roman. Heel erg interessant om te lezen, want het is ontzettend gedetailleerd, maar daardoor ook vrij taai. Dit boek kan je het beste lezen met een non-fictie 'mindset'!
Wat een prachtboek. Veel meer dan verwacht is dit door en door een politieke geschiedenis van de sociale kwestie in Aalst tussen 1870 en 1914. Het relaas van de opkomst van twee nieuwe bewegingen: de socialistische en de daensistische, en hoe ze zich verhoudt tot de katholieke en liberale politiek. In haar kielzog ontstonden nieuwe splinterbewegingen (zoals de 'antisocialistische', die een christelijk antwoord was op de sociale kwestie, maar politiek ferm in het katholieke kamp bleef, tégen het socialisme, waar de daensisten erg sceptisch tegenover stonden), en nieuwe coalities (de moeilijke verhouding met de antisocialisten, socialisten en radicale liberalen). De voornaamste bronnen voor Boon waren de verschillende partijbladen van die tijd, hetgeen genoeg zegt over de door en door politieke inslag van deze sociale strijd.
De hoofdvijand is de almachtige conservatieve, katholieke partij, in Aalst verpersoonlijkt door de franstalige burgemeester Woeste, waartegen de daensisten zich hevig verzette, in wisselende coalities met solidariteitsstakingen met de socialisten en politieke allianties met de liberalen.
Een erg mooie passage is Boon zijn bespreking van een antisocialistische groepering "La Justice Sociale": "La Justice Sociale was niet uit noodzaak ontstaan, niet uit bittere strijd voor het eigen bestaan, maar omdat de tijd hun rijp bleek voor een dergelijke politieke beweging. Onze christen volkspartij was integendeel ontstaan uit en met het volk."
Dit was zo ongelooflijk goed........... Ik heb echt alle 770 pagina's even graag en met evenveel bewondering gelezen. Ze zouden een literaire prijs naar deze man moeten vernoemen 👍👍
Iedereen die een beetje weer wil weten over de Vlaamse Beweging, over het ontstaan van de democratische partijen in Vlaanderen, over de strijd voor algemeen stemrecht en over hoe het er echt aan toe ging aan het eind van de 19de en begin van de 20ste eeuw in een Vlaamse industriestad, moet beslist deze kanjer lezen. Louis Paul Boon schetst dit alles door de ogen - en de pen - van Pieter Daens, de jongere broer van pastor Adolf Daens. Al kan ik me niet uitspreken over de historische correctheid van het werk, ik heb door dit boek veel meer inzicht gekregen in een uiterst complex gegeven dan door vele geschiedenislessen uit het (verre) verleden. Interessant, en fascinerend om te zien hoeveel er in een eeuw veranderd is!
Review : Een van de grote meesterwerken van Louis Paul Boon (Aalst 1912-Erembodegem 1979)is Pieter Daens, een grote documentaire roman die de sociaal-politieke strijd van de christen-democratische beweging te Aalst tijdens de laatste decennia in het ruimere perspectief van de emancipatie van de arbeidersklasse plaatst. In deze monumentale klassieker van onze let-teren vertelt Boon in de persoon van Pieter Daens over de strijd van priester Adolf Daens en zijn radicaal-christelijk-sociale beweging voor Vlaamse arbeiders.
Louis Paul Boon heeft zich voor dit boek jarenlang uitvoerig gedocumenteerd en kreeg er de Staatsprijs voor verhalend proza voor. In 1992 werd het boek succesvol verfilmd door Stijn Coninx met in de hoofdrol Jan Decleir. Hoofdpersoon in dit prachtige boek is de schrijver/uitgever Pieter Daens die samen met zijn broer, de priester Adolf Daens, in 1893 de Christene Volkspartij opricht-te. Pieter Daens is de grappenmaker in het boek. Hij bekijkt het leven vanuit de plezante hoek, net als zijn vader. Hij is drukker-uitgever van verschillende dagbladen en de 3 jaar jongere broer van Adolf. Adolf Daens is priester. Hij is de meest serieuze. Na zijn mislukking om Jezuïet te wor-den, woont hij terug bij zijn broer. Hij begint meer en meer in de dagbladen van zijn broer te schrijven, tegen de katholieken, tot grote ergernis van zijn vijanden, waarvan bisschop Stillemans er één is.
Later starten hij en Pieter een partij op, de Christelijke Volkspartij, en al vlug worden ze de Daen-sisten genoemd. Later wordt hij verkozen als volksvertegenwoordiger er beginnen zijn vijanden hem te beledigen en zelfs te mishandelen. Hij was de priester van het volk. Bisschop Stillemans is één van de ergste vijanden van Adolf Daens. Hij stelt zich keer op keer vijandig op en probeert zo Adolf Daens kapot te krijgen. Zijn broer probeert nog om hen te verzoenen, maar dat wil de bis-schop niet. Hij beklaagt zich bij de koning en bij de paus, die Daens bij hem ontbiedt. Later verplicht de bisschop Daens om zijn priesterkleed af te leggen.
Door de levendige verteltrant en de eigentijdse benadering zal de lezer dit lijvige werk geboeid uitlezen. Boon ontving voor dit boek ook de Multatuliprijs in 1972.
Heftig boek. Sociale strijd is niet vanzelfsprekend en door dit boek te lezen besef je hoe hard mensen op individueel vlak gevochten hebben voor een beter leven. Vaak ten koste van hun eigen gezondheid en middelen.
Door het boek te lezen wordt je echt wel meegenomen naar Aalst van de 19de eeuw en leer je op zeer intieme manier bij over een belangrijke periode uit de Belgische geschiedenis. Met momenten moeilijker om er door te geraken maar eens je vertrouwd bent met alle namen geraak je er wel vlotter door. Ondanks de zware geschiedkundige lading van het boek krijgt elk karakter dat vermeld wordt toch een persoonlijkheid mee dankzij de vertelwijze van de schrijver waardoor er een fijne balans tussen bijleren en meeleven wordt aangehouden.
A very weird book. It's not historical fiction - it's more a romanticized non-fiction, a fictional autobiography. As a result, it reads like a very long introduction to a book that never starts: there is no plotline, only context. It doesn't really work as fiction as a result: there is no plotline, and no real attempt to delve very deeply into the motivations or private life of the characters. But it doesn't work as non-fiction either, as there's no analysis to speak of.
And yet, it's a classic, and it's worth reading. The sum of the book is more than its parts, but though I don't quite understand how he made it work.
Dit boek heet een meesterwerk maar ik kwam er met moeite doorheen. Veel te veel langdradige stukken die afbreuk doen aan de essentie van het verhaal. De gebroeders Daens hebben zich duidelijk ingezet voor de verbetering van de levensomstandigheden van de fabrieksarbeiders die destijds uitgebuit werden. Ook werd geleidelijk aan de kinderarbeid afgeschaft en het kiesstelsel verbeterd. De schrijver heeft zich duidelijk moeite gedaan om van alle documentatie een roman te maken.
To be honest: I disliked this book. It's just noting for me. I realize that this book is Belgian Lietrature for a reason and I can admit that it is interesting. I am just not interested in political and social things and turns out that is all this book is about. It was an obligatory read, so I had to. And I am glad I did.
Schitterend boek over de schrijnende toestand voor de arbeiders in Aalst eind 19e, begin 20e eeuw. Zeer gedetailleerd wat soms vermoeit maar de strijd van Pieter en zijn broer Priester Adolf Daens was nog van een ander kaliber. Wraakroepend relaas van een katholieke elite, gesteund door de clerus, die zichzelf schaamteloos verrijkte op de kap van hun honger lijdend werkvolk…
Het is eerlijk en puur geschreven; je voelt gewoon mee met de miserie van de arbeidsklasse in Aalst in de 19de eeuw. Enorm prachtig geschreven en soms ontroerend. De commentaren van Daens waren vaak grappig en on spot, net dat maakte het leuk om te lezen
Oeverloos veel detail zonder echte diepgang van personages. Beter te lezen als een belangrijk historisch werk dan als een roman. Uiteindelijk niet uitgelezen.
Wat een personages, wat een verhaal... en alles levensecht. De oudere Boon was naar mijn gevoel op zijn best als hij "faction" kon bedrijven. Zie ook "Het Geuzenboek", dat even goed als deze "Daens" strijdt voor een een plaats in mijn Variabele Top 10 Aller Tijden.
Wat doet zo'n boek met een jongen van zestien, die net verhuisd is van de Kerkhofbaan in Erembodegem naar de Roomshofstraat, en er stiekem van droomt schrijver te worden? Beide huizen waren gelegen op een letterlijke steenworp van de Kapellekensbaan.
In short, this book explains why - in Belgium - unions were created, how the rich exploited the poor, letting them starve while they were earning millions, how they cheated the elections to keep their privileges,... Social injustice, still a fact nowadays. A bit hard to read because of the many names.
Louis Paul Boon is een genie, dat vind ik! Maar van 'Pieter Daens' had ik veel meer het verhaal van de arbeiders verwacht, in plaats van de historie over de fabrieksbazen in Aalst.