Welke sporen lieten Amsterdammers achter in de wereld, en welke sporen liet de wereld na in Amsterdam? In het rijk geïllustreerde Amsterdam in de wereld toont (kunst-)historica Mariëlle Hageman de beïnvloeding over en weer.
Al vanaf de geboorte van de stad zijn Amsterdammers een reislustig volk. Tegelijk oefent de stad al eeuwenlang een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op vreemdelingen. Aan de hand van verrassende verhalen en prachtig beeldmateriaal laat Amsterdam in de wereld de wisselwerking zien tussen deze stad en de rest van de wereld.
Amsterdam kon dankzij Duits bier uitgroeien tot een echte handelsstad, en de tapijtjes die je nu nog ziet in de bruine cafés vinden hun herkomst in de handel met het Turkse rijk. Amsterdammers bouwden in Brazilië de eerste synagoge van Zuid-Amerika en legden een Kalverstraat aan in India. Het waren ook Amsterdammers die Afrikanen als slaaf naar Suriname brachten, en de architect van de Zuid-Afrikaanse apartheid kwam uit Amsterdam. Het is maar een greep uit de voorbeelden van Amsterdamse invloed in het buitenland, en andersom.
Mariëlle Hageman is schrijver en (kunst-) historicus. Ze publiceert over de geschiedenis van Amsterdam en over het cultureel erfgoed dat de stad deelt met andere landen. Voor Het Parool schreef ze daarover de reeks ´Amsterdam Elders'.
Hageman's PhD thesis was "The Emperor's Clothes: Rituals of the Carolingian and Ottonian Rulers in Word and Image", later published in a revised form as De Kleren van de Keizer.
Uniek boekwerk over de geschiedenis van Amsterdam op de wereld, en de wereld op Amsterdam
Al in de 14e eeuw vormde Amsterdam al een centrale handelsstad voor de handel in de Oostzee. Om te beginnen kreeg Amsterdam het alleenrecht op de import van het Hamburgse bier, maar al snel gingen de Amsterdammers eens steeds grotere rol spelen in de handelsvaart zelf. De overwinning in de Wendische oorlog zorgde voor een opleving van de handel en door de unieke ligging kreeg Amsterdam een positie als overslagpunt tussen de Oostzee en het zuiden van Europa.
Door de geloofs vervolgingen en de val van de Zuidelijke Nederlanden kreeg Amsterdam een grote golf welvarende en ijverige immigranten te verwerken, die al snel een grote bijdrage aan de economie wisten te leveren.
Aan het eind van de zestiende eeuw voeren vanuit Amsterdam voor het eerst naar Azie en kregen vele handelsposten en versterkingen in Afrika en Azie hun vorm. Daarnaast groeide Amsterdam uit tot het centrum van de boekdrukkunst en cartografie. Met de oprichting van de VOC en later de WIC kreeg Amsterdam zijn plek als centrum van de wereld.
Later - allang voorbij gestreefd door steden als Parijs en Londen - vormde Amsterdam het financiele centrum van Europa. Vele vorsten wisten leningen te verkrijgen van de inmiddels rijk geworden Nederlandse kooplieden. Met de teloorgang van de VOC en WIC viel ook de betekenis van Amsterdam terug, maar door de inmiddels veroverde kolonieen wist Amsterdam zijn rol als stad van betekenis te behouden.
In een vlot geschreven stijl weet Marielle Hageman de vaart erin te houden. Voorzien van kaders met daarin kleine mini verhalen over bekende Amsterdammers in binnen- en buitenland is dit een leuk boek voor diegene die meer wil weten over de rol die de stad en haar inwoners in de wereld heeft gespeeld.
Not a scholarly work but an - I most parts - very interesting and we'll written presentation of Amsterdam's global connections and the traces they left in the city, and the world. Starting with the late medieval period when the city's rise began as a pilgrimage and beer trading center. Much of it is dedicated to maritime trade and colonial expansion with its the brutal aspects. Other aspects are Amsterdam as a city attracting migrants, first from Europe (not least Scandinavia) and the role it played as Japan's windows to the world. Interesting/ curious things I learnt:
- The United East India Company subjected the Moluccas with the help of Samurais. An early example of Japanese participation in colonialism. - Hendrik Verwoerd, the architect of apartheid was not an Afrikaner by origin, but the son of a Dutch family emigrated to South Africa. - Half a century before Multatuli, Jacob Haafner the son of a German immigrant who spent many years in the Indies (and was married there) formulated a scathing criticism of colonialism.
Unfortunately the last chapter dedicated to the inter- and postwar period lacks a re thread and consists of unconnected single aspects.
Ik twijfel erg tussen 3 en 4 sterren, nou vooruit 3,5 rond ik af naar 4. Een aardig en heel leesbaar boek, inderdaad over Amsterdam in de wereld en eigenlijk ook de wereld in Amsterdam. het boek staat vol bijzondere verhalen over Amsterdammers overal in de wereld en over immigranten in Amsterdam. Ik vind het knap hoe de schrijfster dat allemaal bij elkaar heeft weten te brengen. Het boek is ook prachtig geïllustreerd. Maar ik mis de grote lijnen en verbanden. Er zitten ook foutjes in het boek en vooral vind ik de Amsterdamcentrische benadering soms irritant. Die klopt natuurlijk met de titel, maar je kunt het ook overdrijven en dan wordt het historisch wat twijfelachtig.