Debiutancki dramat Sławomira Mrożka z 1958. Akcja groteskowego dramatu rozgrywa się w abstrakcyjnym państwie, zaś centralnym wydarzeniem jest chęć podpisania aktu lojalności wobec władzy przez ostatniego więźnia politycznego. Deklaracja ta wstrząsa posadami państwa, ponieważ w takiej sytuacji rację bytu traci jego aparat złożony z sędziów, policjantów, strażników więziennych itp. Policja namawia więc więźnia, by nie podpisywał tego aktu. Gdy to się nie udaje, policja sama dokonuje sfingowanego zamachu na Regenta, za jego zgodą. W ten sposób władza zostaje ocalona, a policja znów staje się potrzebna.
Sławomir Mrożek (born June 29, 1930, died August 15, 2013) was a Polish dramatist and writer.
Mrożek joined the Polish United Workers' Party during the reign of Stalinism in the People's Republic of Poland, and made a living as a political journalist.
In the late 1950s Mrożek begun writing plays. His first play, "Policja" (The Police), was published in 1958. Mrożek emigrated to France in 1963 and then further to Mexico. He traveled in France, England, Italy, Yugoslavia and other European countries. In 1996 he returned to Poland and settled in Kraków.
His first full-length play "Tango" (1964) – a family saga – is still along with "The Emigrants" (a bitter and ironic portrait of two Polish emigrants in Paris) his best-known work, and continue to be performed throughout the world. Director Andrzej Wajda made a theatre production of "The Emigrants" in 1975 at the Teatr Stary in Kraków. In 2006 Mrożek released his autobiography called "Baltazar".
Mrożek's works belong to the genre of Theatre of the Absurd, intended to shock the audience with non-realistic elements, political and historic references, distortion and parody.
---------------------------------------
Controversy
An illustration by Daniel Mróz for Mrożek's book „Słoń” ('The Elephant'), 1957
In 1953, during the reign of Stalinism in Poland, Mrożek was one of several signatories of an open letter to Polish authorities participating in defamation of Catholic priests from Kraków, three of whom were condemned to death (but never executed) by the communist government after being groundlessly accused of treason.
"من عملا همهی انواع خندیدن را تجربه کردهام، به قهقهه و به خاموشی، جسمانی و عقلانی. اما خنده هرگز به مرکز وجود من راهی نیافته است. من به نسلی تعلق دارم که خنده برایش همواره متضمن کنایه، تلخی و يا يأس بوده است. خندهی معمول، خنده به خاطر خندیدن، شادمانه و بیدغدغه و به دستآمده از دستکاری بامزهی کلمات، برای ما همچون چیزی دوردست و رشکبرانگیز به نظر میرسد." #اسلاومیر_مروژک
#Sławomir_Mrożek Polish dramatist ••• " پلیس" یکی از اولین نمایشنامههای اسلاومیر مروژک (۲۰۱۳–۱۹۳۰)، نویسنده، نمایشنامهنویس، طنزپرداز و کاریکاتوریست لهستانی است که نخستینبار در سال 1958 روی صحنه رفت. این نمایش با روایتی طنزآمیز و نگاهی هوشمندانه، موقعیت یک پلیس را در ساختار حکومت توتالیتر به تصویر میکشد.
با وجود مضامین سیاسی عمیق، مروژک خود را درگیر بازیهای سیاسی نمیکند؛ چنانکه داریوش مودبیان در پیشگفتار کتاب از آزادی تا هرج و مرج مینویسد:
"مروژک در نوشته هایش آدمیست سیاسی، اما در زندگانی هرگز با سیاستبازان کنار نمیآید. همیشه به روز است اما هرگز تحت تاثير هیجانهای روزمرگی قرار نمیگيرد." ••• نمایشنامههای او نهفقط آینهی واقعیت تلخ لهستان نیمهتوتالیترند، بلکه تحلیلهای دقیقی از روابط انسانی در فضایی سرشار از فریب، سلطه و ناآگاهی نیز ارائه میدهند.
همانطور که یکی از منتقدان بیان کرده، مروژک در بیان مخاطرات سه گروه تخصص دارد: روشنفکران که در حقیقت عروسکهایی بیش نیستند، نظریهپردازانی که آگاهانه واقعیات درون جامعه را شکل میدهند و "بیعار"های ساده و نااندیشمند که تنها به نیروی حیوانیشان اتکا دارند. "روشنفکر" معمولا سرانجامش قربانی "بیعار" شدن است، که این یکی نیز صرفا به تمایلات "نظریهپرداز" فعلیت میبخشد. (از متن کتاب) ••• به باور او، انسان نمیتواند واقعیت را بیواسطه درک کند.
مروژک مینویسد: 《انسان نمیتواند دنیا را آنچنان که هست ببیند، پس از کلیشههای از پیش آمده شده در زبان و بیان، در دیدگاههای سیاسی و اجتماعی مدد میجوید... گاه این کلیشهها بر او تحمیل میشود، داده های موروثی قومیست، ناگزیر آنها را میپذیرد و گریزی از آنها نمییابد. کلیشههای تحمیلی بر جان و اندیشهی او سلطه میجویند و حاکم میشوند و فرد را به جمعی همچون خود او - دربند خرافههای جدید و به ظاهر نو پیوند میزنند. در اینجاست که مروژک به هموطن خویش "گومبروویچ" نزدیک میشود.》 انسان توصیف شده در آثار گومبروویچ و بعدها مروژک، اسیر بیقید و شرط عادات، اشکال و نقابهای جامعهی خویش است. همین عادات و اشکال نفس انسانی او را ویران میکند. "سرنوشت گریزناپذیر"ی که گومبروویچ از آن سخن میگوید فراطبیعی و روانشناختانه است، اما در نزد مروژک، اجتماعی و فرهنگیست و چندان هم شکست ناپذیر نیست. شاید همین اندیشهی "قضا و قدر"ی انسان در نزد این دو نویسنده باشد که منتقدان این دو را در زمرهی نمایشنامهنویسان پوچگرا و یا عبثنما (ابزورد) قرار میدهند. ••• «از آزادی تا هرج و مرج»، نشر گویا نمایشنامه_پلیس اسلاومیر_مروژک داریوش_مودبیان بابک_تبرایی Sławomir Mrożek
Oglądaliście 41 odcinek Muminków? Cuz that's literally the plot of this play. Uh-uhh!! :D
Dobrze się to performowało z bestie o nieboskich godzinach, choć po skończeniu mój mózg zażądał wakacji (no i słusznie, bo go nadwyrężam ostatnio). Sam dramat nie jest wielowątkowy, przy «Tangu» wypada więc trochę blado, ale... to przecież debiut!
Na korzyść tej pozycji działa jej ogólna idea, prostota i antymetaforyczność oraz elementy humorystyczne. Ogólnie jednak historia wydała mi się nierozwinięta do swego pełnego potencjału (szczególnie pod względem relacji między postaciami) i... cóż... Nieodkrywcza oraz przewidywalna. W dalszym ciągu potrafiła jednak sobą zaciekawić. Elementy snów i rozdwojenia tożsamości oraz jawnych kontrastów sprawdzają się tu znakomicie.
Podsumowując? — Panie naczelniku, Mrożek baza, ale tym razem trochę buzzkill.
Króciutka lekturka, a tyle zostawia... Ciągle aktualne, co smutne, bo zdaje się, że od tysięcy już lat nic się w ludziach nie zmienia. Celem jest władza i jej utrzymanie, a nie zmiana czegokolwiek na lepsze. I z tą myślą warto zostać, i przywoływać ją za każdym razem gdy podnoszą się sztandary ideowe.
Czytałam w pociągu, ale chciało się aż wstać razem z bohaterami, gdy w wersie widziało się Infanta i jego wuja Regenta. Cóż, Mrożek to zawsze strzał w samo sedno, idealna satyra i smutny obraz rzeczywistości. Niech żyje wolność!
یک نمایشنامه خاص با تم سیاسی. نمایشنامه حکومتی دیکتاتوری رو به تصویر میکشه که موفق شده تمام مردم رو با خودش همراه کنه، جز یک زندانی که ده ساله به تنهایی توی زندان به سر میبره. و حالا سوالی که مطرح میشه اینه که اگر این زندانی هم آزاد بشه، تکلیف پلیس مخفی و زندان ها بدون داشتن حتی یک زندانی چی میشه؟ روند نمایشنامه خیلی جذاب و در عین حال ساده بود و موقعیت های طنزی هم ایجاد میشد که البته همگی در نهایت جدیت اجرا میشدن و به گفته نویسنده، این اثر به هیچ وجه کمدی نیست! پایان کار هم که بسیار عالی!
4.5 tekst nie urzekł mnie tak bardzo jako "tango", ale to może przez to, że jest tak krótki. równie wart przeczytania! uwielbiam, jak autor łączy nieodzielnie, absurd z sytuacjami i konceptami, które budzą refleksje.
Lekka w odbiorze, zabawna i inteligentna. Uwielbiam zręczność Mrożka przy unikaniu cenzury i to jak dobrze zobrazował realia tamtych czasów czytelniczce, która ich nie doświadczyła na własnej skórze. Szybko się czyta, wspaniale się przy niej bawi i zostaje na dłużej w głowie.