Sonja Barend was decennialang een van de meest vertrouwde gezichten op de Nederlandse televisie. Haar heldere en betrokken manier van interviewen is een voorbeeld en inspiratie voor velen. In deze indringende memoires is ze niet langer degene die alleen vragen stelt, maar zoekt ze ook de antwoorden. Vragen die haar al sinds haar jonge jaren achtervolgen over het lot van haar vader en moeder in oorlogstijd. Al zoekende probeert ze inzicht te geven in wat haar gedurende haar hele loopbaan heeft bewogen en de richting van haar televisiewerk heeft bepaald. Daarmee komt Sonja Barend, die voor iedereen al zo vertrouwd was in de huiskamer, nóg dichterbij.
3,5 sterren. Je kunt geen sterren toekennen aan iemands levensverhaal, maar wel aan de vorm waarin het geschreven is. Toch werd ik geraakt door dit boek. Het is fragmentarisch, niet vrolijk en soms erg indringend. Sommige zinnen hebben me ontroerd, met name in het verhaal over haar vader.
Mooi, integer geschreven. Bijzonder ook dat je honderden mensen hebt geïnterviewd maar die ene vraag niet aan je eigen moeder durft te stellen..... En wat was het enorm leuk dat Sonja te gast was bij Barts BoekenClub.
Veel onderwerpen in dit boek waren voor mij heel herkenbaar en boeiend, maar het was vooral Sonja's menselijkheid wat me aansprak. Een fijn luisterplezier.
Wanneer je iemand zo lang op tv hebt gezien, zonder iets van haar achtergrond of leven te weten, en je leest dan dit levensverhaal met een denkwijze waar je je zo makkelijk in kunt verplaatsen, kun je dit alleen maar een geweldig boek vinden. Bovendien is het geschreven zonder opsmuk of geneuzel eromheen. Geen boek waar je doorheen vliegt, maar een boek dat ik met aandacht las.
Persoonlijk verhaal van een zeer bekende Nederland-ster, die ik altijd heb bewonderd om haar zichzelf-zijn. Sonja gaat op zoek naar haar {Joodse} vader, die toen ze twee was, in 1942 werd meegenomen door gewone Nederlandse mannen, die de trap opkwamen en aan haar moeder vroegen: "Is uw man thuis", ze zei "ja" en namen hem mee. Zijn laatste woorden waren: "Je ziet mij nooit meer terug."
Op de vragen die ze aan haar moeder stelde, kreeg ze steevast het antwoord: "Ach kind het is zo lang geleden." De koningin van het intervieuw kreeg haar eigen moeder niet aan het praten, ze ontzag haar moeder en vroeg nooit door, bang ook voor de antwoorden. Het hele boek is doorspekt met vragen. Vragen die iedereen zich zou stellen in dergelijke situaties.
Sonja Barend heeft haar leven beschreven als een legkaart, in sobere taal, nooit sentimenteel of melodramatisch, wel ontroerend en en openhartig.
Ik ben niet echt een tv-kijker. Sonja Barend heb ik dan ook maar hoogst zelden op tv gezien, en dan nog lang geleden. Dus uit belangstelling voor de persoon Sonja Barend ben ik dit boek niet gaan lezen. Wel omdat mijn vrouw zei dat het het lezen waard is. En ze heeft gelijk. Met delicate humor, lichte zelfspot en goed psychologisch inzicht vertelt Sonja Barend haar verhaal. En daarbij gaat het niet om het opkloppen en uitschudden van de Gooise matras. Geen pocherij over wie ze allemaal heeft ontmoet in de loop van haar bewogen tv-carrière. Ze zegt het zelf ergens in haar boek: 'echte sterren hebben geen kapsones'.
Nee, haar verhaal gaat over haar joodse vader, die ze nooit echt heeft gekend. Die is meegenomen in de oorlog, door twee ogenschijnlijk keurige Hollandse mannen. En over hoe haar moeder daarmee is omgegaan. De vragen die steeds maar opkomen. Er kloppen dingen niet, haar moeder houdt dingen geheim. Door haar werk ontmoet Barend allerlei mensen die dieper kunnen zoeken dan wie dan ook. Denk maar eens aan Prof. Loe de Jong. Maar als ze haar moeder vraagt, zegt die steevast: 'Ach kind, ik weet het niet meer, het is zo lang geleden'.
Het boek is een onderzoek naar identiteit. Het boek gaat over moeder-dochter relaties. En ook over vader-dochter relaties. Maar het boek is ook als het ware een kleine geschiedenis van Nederland tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Tijdens het lezen dacht ik vaak: 'dit zouden de jongeren van nu moeten lezen', want beter dan menig geschiedenisboek krijg je een indruk van hoe was tijdens de bezetting in Amsterdam. Hoe beklemmend, absurd en onrechtvaardig.
Het boek gaat ook over joods-zijn. Een korte tijd is Sonja Barend getrouwd met Ralph Inbar en met hem belandt ze in Israël. Daar is dan net de onafhankelijkheidsoorlog gestreden. De scenes waarin ze beschrijft wat ze allemaal moet doen om een 'gediplomeerde joodse vrouw' te worden, zijn prachtig.
Geluisterd op Storytel. Prachtige stem, en dat heeft me overgehaald om het uit te luisteren. Het verhaal gaat wat hak op tak, zonde want het is opzich interessant wat ze vertelt.
Dat is een autobiografie die ik wél wil lezen, twitterde ik meteen toen Sonja Barend bij dwdd was om over haar boek Je Ziet Mij Nooit Meer Terug te vertellen. In het gros van de autobiografieën die tegenwoordig verschijnen ben ik totaal niet geïnteresseerd. Vaak zijn ze uitsluitend gericht op sensatie en bijbehorende verkoopcijfers, en verwerpelijke acties zijn daarbij alleen maar een pré. Maar Sonja … een heldin, toch?
En ik heb genoten van haar boek. Ik raad het iedereen aan die zelf een autobiografie wil schrijven, of die zijn (groot)ouders daartoe wil aanzetten. Want zo doe je dat dus. Je maakt kleine schilderijtjes – of liever, in deze moderne tijden – youtube filmpjes van alle episodes uit je leven die je belangrijk vond, of die je, toevallig, vandaag, te binnen schieten. Je kruipt zo diep mogelijk die scène binnen tot je hem helemaal voor de geest hebt, inclusief geuren en geluiden en emoties. Dan schrijf je alles op wat je waarneemt. Dan zet je het jaartal of de datum erboven, en stopt hem op chronologische volgorde in een map. Dat doe je voor alles. Je kunt er mijn lijst met tweehonderd verhaaltjes (onderdeel van het ebook Heldenreis Handouts) bij gebruiken als inspiratie of schrijfveer.
Misschien heb je een leidende vraag die je je hele leven heeft bezig gehouden. Bij Sonja is dat: wie was mijn vader en hoe kon mijn moeder hem in 1942 zomaar laten gaan? Sommige fragmenten zijn eigenlijk meer brieven aan de verdwenen vader: wie was je? Wat is er met je gebeurd? Hoe zou mijn leven zijn verlopen als ik je niet verloren was?
Andere stukken gaan over hoe ze geworden is wie ze is, door én ondanks dat gegeven. Het boek leest als een – nooit vervelende – diavoorstelling over een leven. Beroemde tv-programma's komen voorbij, haar huwelijk met Ralph Inbar, haar huwelijk met Abel Cahen, de episodes waarin ze kanker had. Maar juist doordat het allemaal fragmenten zijn, wordt het nergens zwaar op de hand of uitleggerig of rechtvaarderig of wat ook. Het blijven scènes uit een veelbewogen leven, zonder commentaar.
Je kunt besluiten de chronologie in de uiteindelijke versie te handhaven, of je kunt hem meer thematisch door elkaar schudden zoals Sonja heeft gedaan, het maakt niet uit, het blijft boeiend en leesbaar. En schrijfbaar, dus, op deze manier. Het is geen berg meer die je moet beklimmen, het is een landschap waardoor je ronddwaalt en waarvan je verslag doet.
Een fraai en rustig geschreven verhaal, waarin vragen, verdriet én geluk heel logisch hand in hand gaan. Nergens blasé of prat gaande op haar roem, waarschijnlijk omdat het stuk dat ‘van ons allemaal’ is, als bekende stof mag worden beschouwd. Geen smakelijk verhaal dus van/over de BN’er die ze is. Ze gunt ons in plaats daarvan een kijkje in haar diepste zielenroerselen, waarin de tweede wereldoorlog en de Jodenvervolging diepe sporen achterlieten, zonder haar oog voor geluk te verliezen. Een fraai mens, dat een mooi verhaal vertelt. Ik ben dankbaar dat ik het mocht lezen.
Onverwacht genoegen om dit autobiografisch boek te lezen. Hoewel niet alle vragen over haar vader en moeder beantwoord zijn, is Sonja heel open over haar persoonlijke leven en belevingswereld. Ook over het Joods zijn, dat ze formeel niet is omdat haar moeder niet Joods is, doet Sonja niet heel sentimenteel of te positief.
Voordat ik dit boek gelezen had, dacht ik dat de titel zou slaan op een uitspraak van haarzelf wat betreft een terugkeer op televisie. De lading van de titel wordt echter heel anders als je eenmaal weet wie deze zin gezegd heeft (of gezegd zou hebben).
Wat een fantastisch geschreven boek. Zaken zoals de gebeurtenissen van de tweede Wereldoorlog ook van een andere (door mij nog nooit gehoorde kant) beschreven. Een nadenken. Een mooi gevoelig boek dat niet over het gevoerde leven als interviewer gaat.
Het boek schetst een mooi portret van Sonja Barend. Zij is openhartig en eerlijk. In haar leven is de zoektocht naar wie haar vader was en hoe de gebeurtenissen zijn gegaan zeker de rode draad. Toch neemt ook haar moeder een prominente plaats in. Ik ben blij dat ik dit boek heb gelezen. Vind het wel rommelig van opzet, maar de inhoud spreekt mij aan.
Sonja Barend vertelt over haar leven, haar vragen en haar dromen die zijn uitgekomen. Maar de vragen waar ze mee zit grijpen naar het hart want ze heeft nooit antwoorden gekregen en zal die ook nooit krijgen. Sonja schrijft het op zo'n mooie, sobere manier, ze gaat niet op zoek naar de traan bij de lezer. Net daardoor raakt het tot in de ziel. Het boek zindert nog na.
Een bijzonder persoonlijk verhaal van de ‘koningin van de talkshow’. Met veel plezier keek ik altijd naar Sonja op Maandag. dat begon in 1981. Ik verheugde me er altijd op! Later heb ik haar wat minder gevolgd.
Dit boek gaat vooral over haar persoonlijke leven en relatief weinig over ‘Hilversum’. Fragmentarisch van opzet. Vaak erg geslaagd. Soms verloor ik de draad. Zo beschrijft ze uitvoerig haar verhuizing naar Israël. Ingrijpende beslissing. Maar waarom ze weer terugkeerde naar Nederland, ze vertelt het niet.
Centraal staat in dit boek de arrestatie van haar Joodse vader in 1942, toen zij 2 jaar was. Zij werd toen ondergebracht bij haar oma en opa in Alkmaar. Pas twee jaar na de oorlog komt ze weer thuis bij haar moeder, die dan al weer getrouwd is met een andere man en twee kinderen heeft…
Ze heeft veel vragen. En natuurlijk opvallend dat juist zij haar moeder niet de vragen kon stellen waar ze nu al haar hele leven mee rond loopt. Ze verwoordt het zelf als volgt:
“Nooit was ik er echt voor gaan zitten om rustig en geduldig door te vragen zodat het gemakkelijker voor haar zou zijn. Waarom deed ik dat niet? Op de televisie draaide ik er mijn hand niet voor om. Daar werk ik gedreven door de zucht naar het maken van een zo goed mogelijk gesprek, een zo interessant mogelijk programma. Het denkwerk over hoe zo’n gesprek het beste kon worden gevoerd om tot het mooiste resultaat te komen was juist een van de aantrekkelijkste kanten van het werk. Waarom kon ik dat bij mijn eigen moeder dan niet opbrengen?”
Het schrijnendste moment in het boek is ongetwijfeld als de priester het woord neemt tijdens de begrafenis van haar moeder.
“Hij liet zijn blik over de aanwezigen gaan, keek mij indringend aan, en zei dat hij mijn moeder een aantal keren had gesproken in de tijd dat ze in het ziekenhuis lag. ‘Ze had hem een groot geheim verteld en was daar heel opgelucht over,’ meldde hij.”
Intrigerend verhaal, juist omdat de antwoorden ontbreken.
Wat een prachtig cadeautje was dit boek. Sonja Barend vertelt over haar zoektocht naar haar vader, die in de Tweede Wereldoorlog werd opgepakt en in Auschwitz is omgekomen, maar wiens bestaan bijna uitgewist lijkt te zijn. Niemand kan meer wat over hem vertellen, er zijn alleen nog wat officiële documenten van waaruit zij een soort van reconstructie kan maken. Aangrijpend is haar verhaal over het zoeken naar het verleden, de onmacht om antwoorden te krijgen om een ander maar niet te kwetsen, de boosheid dat degene die die antwoorden had kunnen geven dat uiteindelijk niet doet en het je daar bij neer moeten leggen. Maar dit boek is meer dan alleen die zoektocht, het gaat ook over lief hebben, loslaten en leven.
Het boek leest als een trein. Vooral als je Sonja's stem het hoort vertellen. Het is ontroerend, maar nooit sentimenteel. Het stelt de vragen waarvan je snapt dat je ze zelf, als je in haar schoenen stond, ze ook zou vragen. Tegelijkertijd begrijp je bijna niet, omdat je niet in haar schoenen staat, waarom de bijna obsessieve wil tot weten niet losgelaten kan worden. Tussen alles door wordt het overleven van wel drie (vier?) keer allerlei kankervormen indrukwekkend verhaald, zonder dat het een stempel op het boek drukt. Er zit door alles heen een soort luchtigheid, een vorm van optimisme gevlochten waardoor je beseft dat het leven de moeite waard kan zijn om geleefd te worden.
Het is net zo fijn om Sonja Barend te lezen als om haar te zien presenteren. Ze neemt je mee in haar verhaal over haar jeugd, over haar vader aan wie ze geen herinnering heeft, de man die door de Duitsers werd weggevoerd. Dit is n groot thema in haar leven. Het boek boeide mij als t ging over haar leven, aan t einde volgen wat beslommeringen en beschouwingen over televisie en journalistiek. Alsof dat stukje nog ietsje extra aandacht moest krijgen. Een beetje gekunsteld komt dat over, maar toch met veel plezier en in één ruk dit boek uitgelezen van de grande dame van de journalistieke televisie.
Prachtig en ontroerend. Ik luisterde naar het luisterboek, door Sonja zelf ingesproken met haar mooie stem en fijne dictie. Een indrukwekkend en diep menselijk levensverhaal. Niet perfect, wel recht het hart in.
Mijn boeken worden ingedeeld. Doet iedereen, toch? Taal is de eerste onderverdeling, bij non-fictie is de eerste categorie 'Kommer en kwel'. Veeleer een waarschuwing dan wel een waardeoordeel. Boeken halen enkel mijn vakanties, dan is kommer en kwel iets wat ik kan missen. Daar hoort dit boek thuis. Toch las ik het. Sonja ken ik vooral van 'Wie van de 3' (geen kommer en kwel)... Ze leek in alles wat ze deed een harde tante. Scherp en to-the-point. Iets wat bewondering kan opwekken maar ook wat afschrikt. Ik zag haar bij DWDD toen ze het over dit boek had. Ze leek oprecht omdat ze het niet verkocht. Veeleer een mededeling. Het boek gaat evenzeer over haar, als over haar vader, als over haar moeder, als over haar zijn. Of niet zijn. Ze beschrijft het klinisch, stelt haar ouders de vragen waarmee ze bleef zitten (cursief), maar het hardst zijn nog de overgangen tussen de passages. Waarin de hoop op het eind van de paragraaf bij het starten van de volgende ruw de nek wordt omgewrongen. Zo is het leven... soms. Maar het brengt ook blijvende hoop. Sonja (ik tutoyeer ondertussen schaamteloos) stelt zich ook de vraag of deze geschiedenis haar een ander, gelukkiger mens maakte... Te beoordelen aan het verhaal en standpunten in dit boek ben ik blij het te hebben gelezen. Ben ik blij dat ik de dochter, moeder en presentratrice beter ken. Dat het mag helpen vele andere kinderen en ouders mild te oordelen.
Sonja Barend is eigenlijk een beetje 'voor mijn tijd'; haar gouden televisiejaren heb ik niet (bewust) meegemaakt, maar ik ken haar natuurlijk wel. Mama had dit boek liggen en vond het een aanrader, dus waarom niet.
Het verhaal is fragmentarisch opgezet en met een soort afstandelijkheid verteld. Soms raakte ik daardoor de draad kwijt. Ook niet altijd zin om door te lezen. Toch is het ook zeker een indringend en ontroerend verhaal, met veel humor en zelfinzicht en -reflectie geschreven.
Een onderzoek naar identiteit, met daarin een focus op (de relatie met) haar ouders: haar Joodse vader die ze nooit gekend heeft en de voortdurende onzekerheid over welke rol haar moeder daarbij heeft gespeeld.
Zoals ik een review hier op Goodreads las: het boek is ook als het ware een kleine geschiedenis van Nederland tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Dat vooral gaf het voor mij een extra lading.
Hier en daar kon ik helemaal opgaan in het verhaal, en naar het einde toe werd ik enorm gegrepen en las ik het boek in een ruk uit. Mijn waardering schommelt een beetje tussen 3 en 4 sterren. Het pakte me niet direct en als ik niet zo neurotisch was dat ik elk boek waar in in begonnen ben, móet uitlezen van mezelf, dan had ik het misschien wel weggelegd. Daarom 3 sterren.
Ik heb dit boek geluisterd als jurylid voor de Hebban Luisterboek Award 2018.
Het bijzondere levensverhaal van Sonja Barend, op een heel nuchtere wijze verteld. Ik heb niets met Sonja Barend, ben geen televisie kijker en al helemaal geen kijker van praat programma's, maar na het lezen van dit boek vind ik het jammer dat ik sommige van haar programma's niet gezien heb. Het boek gaat trouwens weinig over haar tv carrière, maar over haar jeugd, haar fijne huwelijk met A. (en zijn kinderen die haar in de schoot worden geworpen), over drie keer kanker krijgen, en de verstandhouding met haar moeder. Haar leven word beheerst door het feit dat haar Joodse vader in de oorlog vanuit huis wordt opgepakt en nooit meer terug komt. Ze verteld uitgebreid over haar zoektocht naar wat er precies met hem gebeurd is. Een bevredigend antwoord heeft ze echter nooit gevonden.
Ik heb altijd wel bewondering gehad voor Sonja als presentatrice en persoonlijkheid maar had geen hoge verwachtingen van dit boek. Dat bleek beter geschreven en veel indrukwekkender dan ik dacht. Het had ook meer diepgang dan “gewone memoires” vaak hebben. Er komt van alles voorbij : tijdsbeeld (“mulo is goed genoeg als je een meisje bent”), naoorlogs trauma, Israël, samengesteld gezin etc. Maar het is vooral erg openhartig. Sonja stelt zich heel kwetsbaar op en is bijvoorbeeld heel open over haar relatie met haar moeder en de keren dat ze kanker had. De worsteling met haar gevoelens ten opzichte van haar ouders (haar grote liefde voor haar moeder, maar ook het haar nooit helemaal begrijpen, het niet gekend hebben van maar verlangen naar haar vader cq een vaderfiguur) is de rode draad. Kortom: aanrader!
Sonja Barend de tv coryfee die normaal alleen vragen stelt en zelf geen antwoorden geeft heeft in een boek haar levensverhaal opgeschreven. In dit verhaal speculeert ze over haar verdwenen vader, zoekt ze antwoorden op vragen die ze niet heeft durven stellen en beschrijft ze belangrijke momenten uit haar leven. Als Sonja niet bekend was geworden als de koningin van de Talkshow dan had denk ik niemand dit boek echt willen lezen of kopen, sorry. Maar het is geen spannend verhaal waarin je meeleeft met het hoofdpersonage en ook geen groots en meeslepend liefdesverhaal. We lezen dit omdat we meeleven met de persoon die we kennen van tv (en persoonlijk ben ik net van een generatie die dat niet heeft gedaan) en daarom zijn we geïnteresseerd.
Het boek leest vlot. Daardoor had ik het snel uit. Het begint interessant met haar jeugd en dat van haar tweede man. En over hoe haar loopbaan verlopen is. Ook gaat het over haar vader, die ze nooit gekend heeft omdat hij vermoord is in Auschwitz. Op het laatst vond ik het verhaal wat saai. Sonja Barend heeft veel vragen over haar vader en moeder. Op veel krijgt ze geen antwoord. Deels omdat haar moeder niet veel loslaat. En deels omdat ze de vragen niet durft te stellen als haar moeder nog leeft. Daardoor blijft ze een beetje in kringetjes ronddraaien. Verder miste ik toch wel een aantal belangrijke dingen, zoals waarom is ze van haar eerste man gescheiden? En hoe verging het haar in Israël en waarom ging ze terug naar Nederland? Een gemiste kans.