Ο ειρωνικός θεατής: Η αλληλεγγύη χτες και σήμερα

by Lilie Chouliaraki, Λίλυ Χουλιαράκη, Γιώργος Καράμπελας (translator)

Το βιβλίο αυτό διερευνά πώς εκδηλώνεται η ανθρωπιστική αλληλεγγύη στο σύγχρονο μιντιακό περιβάλλον. Υποστηρίζει ότι η συμμετοχή σε ροκ συναυλίες, η αγορά περιβραχιονίων ή το «τουιτάρισμα» αγαπημένων διασημοτήτων λένε πολύ περισσότερα από το σκοπό που προσπαθούν να επικοινωνήσουν. Αποτυπώνουν το πώς φανταζόμαστε τον κόσμο πέρα από εμάς.

Δείχνοντας την ιστορική αλλαγή στις εκκλήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας, στις συναυλίες Live Aid και Live 8, στις συνηγορίες της Όντρεϊ Χέπμπορν και της Αντζελίνα Τζολί, καθώς και στις ειδήσεις του BBC για σεισμούς, η Λίλυ Χουλιαράκη δείχνει πώς η αλληλεγγύη έχει γίνει σήμερα όχι ζήτημα πεποίθησης αλλά επιλογής, όχι ζήτημα αξιών αλλά κατανάλωσης, όχι όραμα αλλά λάιφστάιλ. Πώς η εστίασή της, με άλλα λόγια, έχει μεταφερθεί από τους άλλους στον εαυτό μας – μετατρέποντας μας σε ειρωνικούς θεατές της ανθρώπινης οδύνης.

Με εμπειρική λεπτότητα και θεωρητική αιχμηρότητα, η Λίλυ Χουλιαράκη δείχνει πώς η συμπόνια για την ανθρώπινη οδύνη μετατράπηκε από πράξη οίκτου σε ναρκισσιστικό θέαμα. Υπερασπίζεται, ωστόσο, τη θεατρική διάσταση του ανθρωπισμού ως ηθική δύναμη, αρκεί αυτή να ελέγχεται από την κριτική σκέψη. Το βιβλίο, λοιπόν, ρίχνει το φως που χρειαζόμασταν στα ΜΜΕ και την ηθική σήμερα.
Τζον Ντάραμ Πίτερς, Πανεπιστήμιο του Γέιλ

Σε αυτή την πρωτότυπη έρευνα, η Λίλυ Χουλιαράκη αντιμετωπίζει με «σκεπτικιστική αισιοδοξία» το πώς ασκείται σήμερα η ανθρωπιστική πολιτική. Με τη θεωρητική του λεπτότητα και την πλούσια τεκμηρίωσή του, Ο ειρωνικός θεατής δείχνει τους μετασχηματισμούς που έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια η αλληλεγγύη, καθώς οι πολίτες επιχειρούν να συνδεθούν συναισθηματικά με έναν τραγικό αλλά απόμακρο κόσμο.
Σάμιουελ Μόιν, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, συγγραφέας του The Last Utopia: Human Rights in History

Το βιβλίο πετυχαίνει έναν σπάνιο συνδυασμό: ανοίγει ένα καινούριο αναλυτικό και θεωρητικό πεδίο, τηρώντας την ίδια στιγμή τη δέσμευση σε υποθέσεις που αφορούν τους ανθρώπους – και είναι επείγουσες.
The British Journal of Sociology

Genres: Nonfiction

388 pages, Paperback

First published January 1, 2013

Reviews

[Michael Skora · Rating 3 out of 5]

Really fascinating book on how contemporary humanitarianism (since roughly 2005) relies on an ethics of “irony” rather than the ethics of “pity” during the mid-to-late 20th century. About a third of this book probably went over my head, but in a nutshell the author meant that while humanitarian organizations and campaigns appear somewhat more cognizant about how humanitarianism failed as a universal narrative, they refuse to fundamentally question the problematic aspects of humanitarianism itself (neocolonial policy, the Western gaze, etc.). Instead, they - rather cynically - embrace a more consumerist and “subjective” humanitarian approach that more explicitly prioritizes the self-indulgence of Western donors and participants rather than the condition of the recipient.

Chouliaraki relevantly noted that ironic “post-humanitarianism” further obscures the fundamentally political nature of global inequality that humanitarian groups ostensibly desired to resolve. International organizations, for example, are now far more likely to adopt an consumerist line that “brands” themselves to prospective donors. For example, while Audrey Hepburn attempted to de-emphasize her Hollywood status as a UNICEF Goodwill Ambassador (1989-1993) to avoid overshadowing the UN mission, Angelina Jolie hyper-celebritized her UNHCR Goodwill Ambassador term (2001-2012) and embraced the media spotlight on her experiences in Cambodia, Syria, and elsewhere.

Strangely enough, despite Chouliaraki‘s stated recognition of how Western humanitarianism operates as a tool of control, she shies away from any radical suggests and instead recommends a vague pluralism of representation to moderate how donors perceive humanitarian recipients. In addition, I believe Chouliaraki could have also benefited from spending more time historicizing the economic and geopolitical structures that normalized post-humanitarianism. I think this could had better grounded the abstract theorizations of her arguments.

[Elisar · Rating 4 out of 5]

It was an interesting read. Important on how solidarity has become a spectacle, with "actors" and "production" in order to create empathy and/or support as in funding, concerts or goodwill ambassadors.

The language was a bit difficult and "advanced" for a regular read.

[Sanni]

Tämä kirja kiteyttää sen, miksi Chouliarakin asema on niin vankka kärsimyksen todistamisen tutkimuskentässä. Verrattuna Chouliarakin aiempaan Spectatorship of Suffering -teokseen on tässä analyysi muuttunut tarkemmaksi ja viiltävämmäksi. Siinä missä SoS korosti median roolia, on tässä kärsimyksen painolasti laskettu myös meidän välillisten todistajien, katsojien harteille. Suosittelen lämmöllä!