Bir Namus Meselesi

by Mahmut Yesari, Nükhet Eren (Editor & Transcriptor & Preface), Stefo Benlisoy (Foreword)

Bir Namus Meselesi tefrika edilişinden 94 yıl sonra ilk kez istos yayın tarafından kitap biçiminde ve Latin alfabeli Türkçede yayımlanıyor.

Nisan 1895’ten Ağustos 1945’e dek süren 50 yıllık hayatına kendi ifadesiyle “büyük küçük altmıştan fazla roman, binden fazla hikâye” sığdıran edebiyatımızın unutulmuş figürlerinden Mahmut Yesari, Türkçenin en renkli, en etkili ve en güçlü kalemlerinden biridir.

1923-24 seneleri arasında Reşat Nuri Güntekin’le birlikte çıkarttığı Kelebek dergisinde ileride Çulluk, Tipi Dindi ve Su Sinekleri gibi eserlerle oldukça ustalaşacağı bir türün denemesine girişir. İlk romanı Bir Namus Meselesi’ni tefrika eder.

Bir Namus Meselesi, bugün için yitip gitmiş bir dünyayı anlatır. Kayseri’de başlayıp İstanbul’da son bulan bu keyifli intikam hikâyesinin iki kahramanı Hacıoğlu Ağapiyadi ile Kara Eftimoğlu Petraki ailelerinden kendilerine miras kalan bir çekişmenin kurnaz ve hınzır takipçileridir. Anadilleri olan İç Anadolu şiveli özgün Türkçeyle roman boyunca birbirlerini ketenpereye getirmeye çalışırlar. Yesari, bu iki Kayserili tüccarın hayatını, dönemin Kayseri havalisi ve İstanbulunu, bugün mevcut olmayan yahut öznesi değişmiş toplumsal yaşantıyı gerçeklik ve yalınlıkla anlatır.

Kimdir Mahmut Yesari? Pek bilen yoktur aslında. “Tarihteki önemli isimlerden biridir herhalde” deyip geçer adını görenler. Onun yazar kimliğini ve geride bıraktığı sayısız edebi eseri ne yazık ki kimse hatırlamaz. Bugün kitabevlerinde hiçbir kitabı satılmaz, yayınevleri yıllardır kitaplarının yeni baskılarını yapmaz. Romanları, tiyatro oyunları ve öyküleri sahaflardan bin bir güçlükle bulunur. Gazete ve dergi yazıları ise ancak bir iki büyük kütüphane ile gazete arşivlerinde kalmıştır. Onu bir köşede unutan, yazdıklarının kıymetini bilmeyen toplumun durumunu, Tipi Dindi adlı romanında sanki bizim adımıza, daha o günlerde söylemiştir Mahmut Yesari: “Bir mucize onu hayata iade etse, belki de pek hoşumuza gitmeyecek... Zira karşısında utanacağız.” Nükhet Eren, Mahmut Yesari’yi Tanımak

Genres: Roman

128 pages, Paperback

First published January 1, 1924

About the author

1895 yılında İstanbul'da doğan Mahmut Yesari, 16 Ağustos 1945'te öldüğünde arkasında en az yirmi beş roman, yüzlerce hikâye, elliden fazla oyun bıraktı. Geçimini kalemiyle sağladı; otuz yılı aşkın çalışması, İstanbul'da, Yakacık Sanatoryumu'nda veremle bitti. Yazar Afif Yesari'nin de babasıdır. Romancılıktaki şöhretini ilkin Çoban Yıldızı (1925) ile sağlayan Yesari, romanlarında toplumsal sorunlara, hayat sahnelerini açık dille ve ustalıkla yansıtarak eğildi.

Reviews

[Renin · Rating 4 out of 5]

Çok tatlı bir kitap. Unutturulmuş bir toplumsal yapıyı tekrar hatırlamamızı sağladığı için ayrıca da kıymetli. Kitabın başında Stefo Benlisoy’un kitabı tarihsel bağlamına oturttuğu bir yazı var, sırf o yazı için bile tavsiye ederim.

[Banu Yıldıran Genç · Rating 4 out of 5]

devletler bir imzayla insanların yaşamlarının ne olacağına karar veriyor. ölmeleri mi gerekiyor? ölsünler.
mübadelede dillerini, kültürlerini bilmedikleri yunanistan’a gönderilen karamanlı rumların kahraman olduğu bir roman.
kayserili ağapiyadi ve petraki’nin bitmeyen çekişmesi hem komik hem de çok gerçek. kayseri ağzıyla yazılan roman kayserili tipini tekrar ediyor, bu arada o hinlik hep ön planda.
akrabaların, ahbapların kavgaları gaza getirme ve sonrasında tarafları suçlama kısmı ise bugüne dek değişmeyenlerden.
ben eski romanları, onlardaki saflığı ve acemiliği çok seviyorum.

[Burak · Rating 4 out of 5]

Karakterleri oldukça karikatürize ama yine de çok keyifli bir kısa roman Bir Namus Meselesi. Zaten eğlence de bu karikatürizasyondan geliyor. Mahmut Yesari'nin yazdığı Kayseri ağzı muazzam. Önsözler kitabın özellille tarihi bağlamdaki önemini çok iyi açıklıyor. İstos da hem baskı konusunda hem de böyle bir kitabı bize ulaştırmasıyla harika bir iş çıkarmış.

[Cansu Gök · Rating 4 out of 5]

Kitap okurken ağlamak kolay da her kitap öyle kolay kolay güldürmez. Ama bu kitap beni epey güldürdü. Ne şahane bi anlatım, ne şahane bi dil yahu bu böyle. Sonu da apayrı bir olay zaten. Çok sevdim, havamı değiştirdi vallahi bi neşe geldi bana.

[Murat · Rating 4 out of 5]

Sonuyla beni bu kadar soke eden bir roman okumamistim. Icinde seve seve bulunmak isteyecegim bir Turkiye simulasyonunda gecmesi bir baska guzel tarafi. Ilk matrix falan. Onsozler bir harika. Cicek gibi kitap tasarimi. Ehh highly recommended :)

[Bilgen · Rating 5 out of 5]

Yazıldıktan 94 yıl sonra ilk kez Latin alfabesiyle kitap biçiminde yayınlayarak, bizi Mahmut Yesarinin bu eseriyle tanıştıran istos yayınlarına teşekkürlerimi bir borç bilirim. Reşat Nuri gültekinle birlikte kelebek adlı edebiyat ve mizah dergisini çıkaran yazar, muzip diliyle pek çok eser yazmış. Bir namus meselesi yazarın ilk romanı. Kayserili Ortodoks Rum karakterlerin kullandığı Türkçe, ticarete bakış açıları yani cimrilikleri, kurnazlıkları, İstanbula göç etmeleri sonucu oradaki rumlarla farklılıkları esprili bir dille anlatılmış. Yazarı çok çok sevdim, bütün eserlerini okuma niyetindeyim.

[Ahmet · Rating 3 out of 5]

Uzun zamandır okuma yapamıyordum, özlemişim vallahi okumayı.

[Hande Bilgin · Rating 5 out of 5]

"Dipsiz bir inada, mum diktin kaldın.."

İdeceğim şu ki;
"Bağı, bahçeyi, dükkânı, tarlayı satıp, İstanbul'a gideceğim.."

Çok özel bir dil ve kitap.. Kurgu değil de son derece gerçek gibi. Böyle bir kültürel zenginliğin kaybolması ne kadar üzücü.. Keşke yazarın daha çok eseri basılsa..

[Orçun Güzer · Rating 5 out of 5]

Bu küçük kitap tam bir cevher, birkaç sebeple: Birincisi olaylar çok akıcı; Yesari intikam, entrika, açgözlülük, büyük şehir-taşra ikilemi gibi temaları çok eğlenceli ve nüktedan bir dille aktarmış. İkincisi, bu da yetmemiş romanın gazetedeki resimlemelerini de kendi yapmış. (Aynı zamanda karikatüristmiş.) Üçüncüsü, kısa romanın çoğunda, eski Yeşilçam komedi filmlerinden aşina olduğumuz Kayseri şivesiyle konuşan kişiler var ve bunların arada ortaya savurduğu, hiç duymadığım deyimler çok havalı. Ve dördüncü olarak da, Kayserili bu tiplemeler Rum cemaatine mensup; yani Ortodoks Hıristiyan. Ben bu kitaptan önce Orta Anadolu'da Türkdilli Ortodokslar yaşadığını bilmiyordum. Stefo Benlisoy'un nefis giriş yazısından, bu cemaatin mübadeleye kadar ağırlıklı olarak Kayseri, Niğde ve Nevşehir'de yaşadığını, "Karamanlılar" olarak anıldığını, İstanbul Rumlarından çok farklı bir kültüre sahip olduğunu öğrenmiş oldum.
Transkripsiyonu yapan, dipnotlarla metni zenginleştiren, önsözüne kısa bir Mahmut Yesari biyografisi ve bibliyografyası ekleyen, hepsinden önemlisi de, 1924 tarihli bu metni gazete sayfalarında keşfedip kaybolmaktan kurtaran Nükhet Eren'e ve metni orijinal illüstrasyonlarıyla, harika bir formatta yayımlayan İstos'a sonsuz teşekkürler.

[Ezgi Karataş · Rating 4 out of 5]

İtiraf ediyorum, kitaptan çok Yesari'nin kişiliği ilgimi çekti. Sunuş bölümünde anlatılanlar yetmedi ama sayesinde değişik bir kafa, alışık olmadığımız bir bünye ile tanıştım, mesudum. Diğer kitaplarıyla kendisini yakından tanımayı planlıyorum.

Kitaba gelince Agapiyadi ve Petraki alışık olduğumuz taşralı tiplemeler ama kitabın sonu çok tatlı bitti. O hinliği hiç anlamamıştım sürprizi güzel oldu.

Kısacık bir kitap, bir oturuşta biter. Bu coğrafyadan koparılan bir kültürle tanışmak isterseniz tavsiye olunur.

[Manolya Özbek · Rating 4 out of 5]

Nükhet Eren’in sıcacık sunuşuyla başlayan ve bu harika kitaba eşlik eden Mahmut Yesari’nin kendi çizimleri beni oldukça büyüledi. Kayseri şivesiyle komik ve doğal bir anlatım yakalayan; iki şehir, iki azılı düşmanın hikayesi. Bir diğer Yesari eserini okumak için şimdiden sabırsızlanıyorum.

[Anna · Rating 5 out of 5]

Kitabin edebi degeri ve muhtesem hikayeciligi bir yana, ayni zamanda simdilerde tamamen yok olmus Turkofon Anadolu Rum kulturunu anlamak icin esi bulunmaz bir tarihi kaynak.

[Bahar · Rating 5 out of 5]

Hiç Mahmut Yesari okumamıştım. Geç kalmışım. Muazzam bir edisyon. Tavsiye ederim.