What do you think?
Rate this book
charlotte en leopold
289 pages, Hardcover
Published January 1, 2007
1 person is currently reading
4 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
July 3, 2024
Prins Karel ... zegt je dat nog iets? De meeste Belgen gaan "neen" zeggen, vermoed ik. En dat is ietwat ten onrechte. Hij was de 2e zoon van Koning Albert I en dus de jongere broer van Léopold III - de man die door zijn houding tijdens en na WO2 zijn land op de rand van een burgeroorlog had gebracht en ook bijna zijn dynastie ten val had gebracht.
Toen Léopold III in 1945 voor ballingschap koos, zat België dus in feite zonder staatshoofd. En dus moet er een interim-staatshoofd gevonden worden. Enter Karel, Graaf van Vlaanderen. Ook geen gemakkelijke mens, naar 't schijnt, maar wel een stuk meer met de voeten op de grond dan de rest van zijn familie. Karel werd regent van het koninkrijk heeft zo voor stabiliteit gezorgd in het land én voor de redding van de monarchie in België. Hij had, zoals hij het zelf omschreef "sauvé le brol". Nadat zijn broer troonsafstand deed, nam zijn neefje van amper 18 over. Boudewijn werd koning en Prins-Regent Karel verdween in de anonimiteit. Hij trok zich terug uit zijn familie, die hij (niet ten onrechte) ondankbaarheid verweet en verbleef tot op hoge leeftijd in een paar kleine vissershuisjes aan de kust, op wat nu het domein Raversijde is - het enige echte duinengebied dat we nog hebben, alweer dankzij de excentrieke Karel.
Toen hij overleed zat in zijn nalatenschap een klein stapeltje oude, vergeelde brieven. Nader onderzoek onthulde dat de brieven van Charlotte waren, de Britse kroonprinses bij het begin van de 19e eeuw. Het waren haar liefdesbrieven aan haar lief/verloofd/man van destijds: Léopold, prins van Saxen-Coburg die wij later hebben leren kennen als Léopold I, de eerste koning der Belgen.
Die brieven, samen met wat andere brieven die wel al bekend waren in diverse archieven in Brussel, Londen en nog enige steden, vormen de ruggengraat van dit boek. Ze bieden een blik achter de schermen van de Europese elite van toen op politiek en amoureus gebied.
We leren hoe Léopold als jonge prins door de woelige Europese periode van oorlogen navigeert en door zijn charme, goede looks maar ook zijn gevoel voor diplomatie er in slaagt om het hertogdom vanwaar hij komt onafhankelijk te houden en zichzelf op het voorplan te manoeuvreren als er uitgekeken wordt naar een passende man voor Charlotte, de knappe dochter van de Britse prins-regent (haar grootvader was de echte koning maar was waanzinnig).
De brieven van Charlotte en Léopold maken duidelijk dat er nog niets is veranderd op sommige vlakken: jonge mensen waren toen ook al impulsiever dan soms goed is, vriendinnen waren niet altijd even oprecht, jaloezie speelde een rol en ook eigen voordelen waren toen al belangrijker voor sommigen dan het algemeen belang. Op andere vlakken is er dan weer een gigantisch verschil met vroeger. Bereikbaarheid bijvoorbeeld. Leopold was als militair en diplomaat in zowat heel Europa aanwezig in zijn jonge jaren. Parijs, Berlijn, Wenen, Londen, Saxen-Coburg, Moskou, ... Dat maakte het voor wie een brief schreef niet evident om die ook afgeleverd te krijgen. Brieven gingen soms verloren of hadden weken nodig om iemand te bereiken. Het belangrijkste gevolg was dat letterlijk àlles véél langer duurde ivm onze tijd en dat mensen veel meer in een soort onzekerheid leefden tot er een antwoord kwam. Als dat al kwam, want post durfde ook al eens verloren te gaan.
Ook leuk is de manier waarop privacy bijzonder belangrijk was voor jonge 19e eeuwers. Liefdesbrieven werden onverbloemd geschreven, maar er was een algemeen aanvaard principe dat die brieven ofwel verbrand werden op eenvoudig verzoek, of teruggegeven aan wie ze geschreven had.
Wat ook blijkt uit deze brieven, zijn de kleine details die deze historische personages zo menselijk maken. Charlotte noemde Leopold bijvoorbeeld Leopoldo. Niet Leopold. Zou Gertje daar zijn inspiratie gehaald hebben voor de kapper Alberto?
Maar voorts was ik ook wat verbaasd dat het koppel mekaar in 't Frans schreef. Léopold (Léopoldoooooo !) sprak immers geen woord Engels! Hij moest het leren en deed dat ook toen ze getrouwd waren en zijn vrouwtje met hem oefende.
Ook leuk om te zien hoe Charlotte haar Léopoldo eerst niet kon uitstaan, het aanlegde met een jonge officier die in Waterloo zijn arm zou verliezen, met een Pruisische prins die haar dumpte én met de prins van Oranje. Met hem was Charlotte een tijd lang verloofd - maar die verloving verbrak ze zelf. De details en het waarom worden in haar brieven duidelijk gemaakt. Diezelfde prins van Oranje raakte dus niet enkel zijn vrouw kwijt aan Léopold, toen die later koning van België werd, raakte hij dus aan dezelfde man ook nog eens een derde van zijn koninkrijk kwijt.
Het leven van de jonggetrouwden kunnen we ook volgen in de brieven. Zo lees je dat Charlotte door haar arts bewust uitgehongerd werd, eens ze hoogzwanger was. Waarom de arts dat deed, is niet zeker. Mogelijks om de baby niet te dik te laten worden en de bevalling niet te bemoeilijken? Als het dat was, dan is zijn opzet gruwelijk mislukt.
Charlotte bracht een doodgeboren grote jongen ter wereld en stierf een paar uur nadien zelf ook aan de gevolgen van de bevalling. De brieven van Leopold en zijn omgeving over die dagen zijn ook nu nog, meer dan 2 eeuwen later, bijzonder aangrijpend.
De dood van Charlotte was ook een scharniermoment in de geschiedenis. Dat merk je niet alleen aan wie er allemaal van onder de voeten was: ook Napoleon, vanuit zijn ballingsoord Sint-Helena, was niet te spreken over wat er misgelopen was. Zelfs de arts die het allemaal had zien mislopen, kon niet leven met wat er gebeurd was en pleegde zelfmoord. De oudere broers van de koning, waarvan er geen enkele officiële kinderen had, haastten zich om snel-snel iemand te vinden om mee te trouwen en kinderen te maken. Met de dood van Charlotte en haar baby, was er immers een gat in de troonopvolging gekomen. De eerste koninklijke baby die nu zou geboren worden, zou ooit koning(in) van het VK worden. Dat werd uiteindelijk de beroemde koningin Victoria.
Dat de dood van Charlotte effectief een kantelpunt was, blijkt als je oefening doet van wat er niét zou gebeurd zijn als ze was blijven leven en een gezonde zoon (of meer kinderen) met Léopold had gehad.
Volg even mee:
Haar nonkels waren nooit op jacht gegaan naar echtgenotes om een dynastieke baby mee te maken. Koningin Victoria zou nooit geboren geweest zijn. Als gevolg daarvan zou hemofilie geen probleem geworden zijn in de Europese vorstenhuizen. Victoria gaf de ziekte door via verschillende van haar dochters die het zo in de Europese Gotha verspreid hebben. Zonder de dood van Charlotte zou dat niet gebeurd zijn.
Probeer je eens in te beelden hoe WO1 zou verlopen zijn als de zoon van de Russische Tsaar geen hemofilie had gehad. Rasputin zou nooit aan het hof invloed hebben gehad, het volk zou allicht meer achter de Romanovs blijven staan zijn. Zonder de dood van Charlotte dus geen Russische revolutie, geen communisme dat de hele wereld wil overspoelen, misschien zelfs geen WO2 ...
Zonder de dood van Charlotte had ook ons land er heel anders uit gezien: Léopold was in dat geval nooit naar België gekomen om er koning te worden. Wie was het dan wél geworden? Verschillende partijen hadden immers al "neen" gezegd. Wie weet was de rebellie een stille dood gestorven toen door het uitblijven van capabel staatshoofd er toch een compromis werd gevonden met de toenmalige prins van Oranje? Zonder de dood van Charlotte woonden we misschien nog steeds in de De Nederlanden!
Maar het gaat verder dan dat: veel van de vorsten die we kennen uit de recente geschiedenis zouden niet eens hebben bestaan: Edward VII, George V, Edward VIII, George VI, Elisabeth II en Charles III ... allemaal weg. Maar ook geen koning Juan Carlos van Spanje (of zijn opvolger Felipe), geen Noorse of Zweedse koninklijke familie zoals we die nu kennen, ja, zelfs geen keizer Wilhelm II van Duitsland. Zij waren immers allemaal rechtstreekse nazaten van Victoria!
En nu we toch aan het doordenken zijn: als we weten dat Wilhelm II één van de aanstokers was van WO1 - de man was wat karaktergestoord, mogelijks door zijn handicap (hij had een korte arm ten gevolge van een moeilijke geboorte), als we weten dat Rusland een veel stabieler land was geweest zonder de dood van Charlotte ... zou de situatie in 1913 en 1914 uiteindelijk zijn geëscaleerd tot het de vleesmolen die we kennen als WO1? Of had men die miljoenen doden kunnen voorkomen?
Het blijft natuurlijk speculeren, maar het is interessant om de denkoefening te doen. En het geeft je een reden te meer om dit boek ook eens ter hand te nemen. Het werd vlot geschreven en is dus doorspekt met lange citaten uit de brieven van Léopold en Charlotte. En die zijn, zoals al gezegd, nog altijd boeiend en plezant om te lezen.
Toen Léopold III in 1945 voor ballingschap koos, zat België dus in feite zonder staatshoofd. En dus moet er een interim-staatshoofd gevonden worden. Enter Karel, Graaf van Vlaanderen. Ook geen gemakkelijke mens, naar 't schijnt, maar wel een stuk meer met de voeten op de grond dan de rest van zijn familie. Karel werd regent van het koninkrijk heeft zo voor stabiliteit gezorgd in het land én voor de redding van de monarchie in België. Hij had, zoals hij het zelf omschreef "sauvé le brol". Nadat zijn broer troonsafstand deed, nam zijn neefje van amper 18 over. Boudewijn werd koning en Prins-Regent Karel verdween in de anonimiteit. Hij trok zich terug uit zijn familie, die hij (niet ten onrechte) ondankbaarheid verweet en verbleef tot op hoge leeftijd in een paar kleine vissershuisjes aan de kust, op wat nu het domein Raversijde is - het enige echte duinengebied dat we nog hebben, alweer dankzij de excentrieke Karel.
Toen hij overleed zat in zijn nalatenschap een klein stapeltje oude, vergeelde brieven. Nader onderzoek onthulde dat de brieven van Charlotte waren, de Britse kroonprinses bij het begin van de 19e eeuw. Het waren haar liefdesbrieven aan haar lief/verloofd/man van destijds: Léopold, prins van Saxen-Coburg die wij later hebben leren kennen als Léopold I, de eerste koning der Belgen.
Die brieven, samen met wat andere brieven die wel al bekend waren in diverse archieven in Brussel, Londen en nog enige steden, vormen de ruggengraat van dit boek. Ze bieden een blik achter de schermen van de Europese elite van toen op politiek en amoureus gebied.
We leren hoe Léopold als jonge prins door de woelige Europese periode van oorlogen navigeert en door zijn charme, goede looks maar ook zijn gevoel voor diplomatie er in slaagt om het hertogdom vanwaar hij komt onafhankelijk te houden en zichzelf op het voorplan te manoeuvreren als er uitgekeken wordt naar een passende man voor Charlotte, de knappe dochter van de Britse prins-regent (haar grootvader was de echte koning maar was waanzinnig).
De brieven van Charlotte en Léopold maken duidelijk dat er nog niets is veranderd op sommige vlakken: jonge mensen waren toen ook al impulsiever dan soms goed is, vriendinnen waren niet altijd even oprecht, jaloezie speelde een rol en ook eigen voordelen waren toen al belangrijker voor sommigen dan het algemeen belang. Op andere vlakken is er dan weer een gigantisch verschil met vroeger. Bereikbaarheid bijvoorbeeld. Leopold was als militair en diplomaat in zowat heel Europa aanwezig in zijn jonge jaren. Parijs, Berlijn, Wenen, Londen, Saxen-Coburg, Moskou, ... Dat maakte het voor wie een brief schreef niet evident om die ook afgeleverd te krijgen. Brieven gingen soms verloren of hadden weken nodig om iemand te bereiken. Het belangrijkste gevolg was dat letterlijk àlles véél langer duurde ivm onze tijd en dat mensen veel meer in een soort onzekerheid leefden tot er een antwoord kwam. Als dat al kwam, want post durfde ook al eens verloren te gaan.
Ook leuk is de manier waarop privacy bijzonder belangrijk was voor jonge 19e eeuwers. Liefdesbrieven werden onverbloemd geschreven, maar er was een algemeen aanvaard principe dat die brieven ofwel verbrand werden op eenvoudig verzoek, of teruggegeven aan wie ze geschreven had.
Wat ook blijkt uit deze brieven, zijn de kleine details die deze historische personages zo menselijk maken. Charlotte noemde Leopold bijvoorbeeld Leopoldo. Niet Leopold. Zou Gertje daar zijn inspiratie gehaald hebben voor de kapper Alberto?
Maar voorts was ik ook wat verbaasd dat het koppel mekaar in 't Frans schreef. Léopold (Léopoldoooooo !) sprak immers geen woord Engels! Hij moest het leren en deed dat ook toen ze getrouwd waren en zijn vrouwtje met hem oefende.
Ook leuk om te zien hoe Charlotte haar Léopoldo eerst niet kon uitstaan, het aanlegde met een jonge officier die in Waterloo zijn arm zou verliezen, met een Pruisische prins die haar dumpte én met de prins van Oranje. Met hem was Charlotte een tijd lang verloofd - maar die verloving verbrak ze zelf. De details en het waarom worden in haar brieven duidelijk gemaakt. Diezelfde prins van Oranje raakte dus niet enkel zijn vrouw kwijt aan Léopold, toen die later koning van België werd, raakte hij dus aan dezelfde man ook nog eens een derde van zijn koninkrijk kwijt.
Het leven van de jonggetrouwden kunnen we ook volgen in de brieven. Zo lees je dat Charlotte door haar arts bewust uitgehongerd werd, eens ze hoogzwanger was. Waarom de arts dat deed, is niet zeker. Mogelijks om de baby niet te dik te laten worden en de bevalling niet te bemoeilijken? Als het dat was, dan is zijn opzet gruwelijk mislukt.
Charlotte bracht een doodgeboren grote jongen ter wereld en stierf een paar uur nadien zelf ook aan de gevolgen van de bevalling. De brieven van Leopold en zijn omgeving over die dagen zijn ook nu nog, meer dan 2 eeuwen later, bijzonder aangrijpend.
De dood van Charlotte was ook een scharniermoment in de geschiedenis. Dat merk je niet alleen aan wie er allemaal van onder de voeten was: ook Napoleon, vanuit zijn ballingsoord Sint-Helena, was niet te spreken over wat er misgelopen was. Zelfs de arts die het allemaal had zien mislopen, kon niet leven met wat er gebeurd was en pleegde zelfmoord. De oudere broers van de koning, waarvan er geen enkele officiële kinderen had, haastten zich om snel-snel iemand te vinden om mee te trouwen en kinderen te maken. Met de dood van Charlotte en haar baby, was er immers een gat in de troonopvolging gekomen. De eerste koninklijke baby die nu zou geboren worden, zou ooit koning(in) van het VK worden. Dat werd uiteindelijk de beroemde koningin Victoria.
Dat de dood van Charlotte effectief een kantelpunt was, blijkt als je oefening doet van wat er niét zou gebeurd zijn als ze was blijven leven en een gezonde zoon (of meer kinderen) met Léopold had gehad.
Volg even mee:
Haar nonkels waren nooit op jacht gegaan naar echtgenotes om een dynastieke baby mee te maken. Koningin Victoria zou nooit geboren geweest zijn. Als gevolg daarvan zou hemofilie geen probleem geworden zijn in de Europese vorstenhuizen. Victoria gaf de ziekte door via verschillende van haar dochters die het zo in de Europese Gotha verspreid hebben. Zonder de dood van Charlotte zou dat niet gebeurd zijn.
Probeer je eens in te beelden hoe WO1 zou verlopen zijn als de zoon van de Russische Tsaar geen hemofilie had gehad. Rasputin zou nooit aan het hof invloed hebben gehad, het volk zou allicht meer achter de Romanovs blijven staan zijn. Zonder de dood van Charlotte dus geen Russische revolutie, geen communisme dat de hele wereld wil overspoelen, misschien zelfs geen WO2 ...
Zonder de dood van Charlotte had ook ons land er heel anders uit gezien: Léopold was in dat geval nooit naar België gekomen om er koning te worden. Wie was het dan wél geworden? Verschillende partijen hadden immers al "neen" gezegd. Wie weet was de rebellie een stille dood gestorven toen door het uitblijven van capabel staatshoofd er toch een compromis werd gevonden met de toenmalige prins van Oranje? Zonder de dood van Charlotte woonden we misschien nog steeds in de De Nederlanden!
Maar het gaat verder dan dat: veel van de vorsten die we kennen uit de recente geschiedenis zouden niet eens hebben bestaan: Edward VII, George V, Edward VIII, George VI, Elisabeth II en Charles III ... allemaal weg. Maar ook geen koning Juan Carlos van Spanje (of zijn opvolger Felipe), geen Noorse of Zweedse koninklijke familie zoals we die nu kennen, ja, zelfs geen keizer Wilhelm II van Duitsland. Zij waren immers allemaal rechtstreekse nazaten van Victoria!
En nu we toch aan het doordenken zijn: als we weten dat Wilhelm II één van de aanstokers was van WO1 - de man was wat karaktergestoord, mogelijks door zijn handicap (hij had een korte arm ten gevolge van een moeilijke geboorte), als we weten dat Rusland een veel stabieler land was geweest zonder de dood van Charlotte ... zou de situatie in 1913 en 1914 uiteindelijk zijn geëscaleerd tot het de vleesmolen die we kennen als WO1? Of had men die miljoenen doden kunnen voorkomen?
Het blijft natuurlijk speculeren, maar het is interessant om de denkoefening te doen. En het geeft je een reden te meer om dit boek ook eens ter hand te nemen. Het werd vlot geschreven en is dus doorspekt met lange citaten uit de brieven van Léopold en Charlotte. En die zijn, zoals al gezegd, nog altijd boeiend en plezant om te lezen.
Displaying 1 of 1 review