Εφημερία - Ο φωτισμός του ανθρώπου

by Χρήστος Μαλεβίτσης

ΕΦΗΜΕΡΙΑ

Σ' αυτή τη συλλογή δοκιμίων o Χρήστος Μαλεβίτσης με λυρισμό και ποίηση οδηγεί τον αναγνώστη σε τόπους πνευματικής εγρήγορσης, αντιτάσσοντας στον πόνο της εφήμερης και πεπερασμένης ζωής την εφημερία του πνεύματος και τη δυνατότητα της ψυχής να κραταιώσει το δεσμό με το αιώνιο. Έναντι του μυστηριακού ωκεανού της άγνοιας, το σιωπηλό χρέος της παρουσίας του ανθρώπου στον κόσμο είναι να εφημερεύει κρατώντας αναμμένο το κερί της υπάρξεως που του εδωρήθη για όσο χρόνο αυτό φέγγει: "Εσύ την εφημερία σου τηρείς. Ώσπου να έρθει ο άλλος. Θα ανάψει από το κερί σου το κερί του. Θα καθήσει στη σκοπιά σου, καθώς θα αποχωρείς. Χωρίς να αλλάξετε κουβέντα".
(Βραβείο Ιδρύματος Ουράνη, 1990)

Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Με φωτεινό απορητικό στοχασμό και ενορατική διείσδυση σ' αυτά τα δοκίμια ο Χρήστος Μαλεβίτσης εκθέτει την αγωνιώδη μαρτυρία της ιστορικής στιγμής. Την εποχή της βίας, της ανομίας και της απαιδευσίας, την εποχή της ύποπτης σιγής της ανθρωπότητας, όπου κανείς πλέον δεν μιλάει για τα ουσιώδη, καλείται ο άνθρωπος να διατηρήσει την ανάμνηση του φωτός. Να συνειδητοποιήσει τον ίλιγγο της αβύσσου, να αναμετρηθεί με τη νύχτα της λησμονιάς, προσβλέποντας προς την ημέρα του όντος που πλημμυρίζει την ψυχή με θεοτικό όλβο. Να αναζητήσει το έσχατο νόημα που οδηγεί στο φως της υπέρβασης.
(Βραβείο Δοκιμίου του Ελληνικού Pen Club, 1996)

ΕΦΗΜΕΡΙΑ
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Η ΕΦΗΜΕΡΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ
Εφημερία
Είσοδος
Το ξύπνημα στον κόσμο
Η αμεσότητα της φανερώσεως
Το φως της ζωής
Εκείνη την ημέρα με το πολύ φως
Η ζωή η αιώνιος
Η βυθισμένη πολιτεία
Η θάλασσα
Το άνθος της αβύσσου
Το μυστήριο του χρόνου
Η στάση του ανθρώπου
Η μητέρα η μεγαλόψυχη
Ο κάματος της υπάρξεως
Ο χειμασμός της υπάρξεως
Το φαράγγι της σιωπής
Μια ημέρα στον κόσμο
Η έξοδος
Ο νυχτοπαρωρίτης
Τα στάδια της ζωής

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Η ΕΦΗΜΕΡΙΑ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
Το ιστορικώς συμβαίνον
Τι συνέβη στην ιστορία
Το ναυάγιο του Θεού
Ο παλαιός των ημερών
Ο ζήλος του οίκου
Το υπόλειμμα
Από τον μύθο στην πίστη και στον λόγο
Ο λόγος και το πνεύμα
Το φρικτό μεγαλείο του θανάτου
Το καλό άγγελμα
Η πρώτη ανάσταση
Έρως θανάτου
Προ του μηδενός
Το τέλος της εφημερίας

ΠΡΩΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ (?)
Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Πρόλογος
Ο φωτισμός του ανθρώπου
Τα επίπεδα της μυθικότητας
Η άμυθη ανθρωπότητα
Οι τρείς όροι
Το κέντρο του κόσμου
Οι αποφράδες ημέρες
Οι τρείς απειλές
Η μεγάλη πρόκληση
Η ριζική μοναξιά της υπάρξεως
Τα ψίχουλα της ζωής
Η απελπισία
"Υπάρχω, άρα υπάρχω"
"Το έργο της δράσης έγινε..."
Το Γένος
Η αδελφοσύνη
Σκέψεις για την αγωγή
"Ιδού, εγώ ειμί..."
Το μαγικό βιολί
Η ενσάρκωση
Ο κόσμος του ζώου
Η "Μεταμόρφωση" του Κάφκα
Η εποχή του Υδροχόου
Η παρασιώπηση
Ο Χριστιανισμός
Περί του Εσχάτου
Η δόξα του όντως Όντος
Το άγγελμα του τρελλού
Το καλό και το κακό
Περί Ελευθερίας
Χρόνος και Αιωνιότητα
Το Συμβαίνον
Τα επίπεδα της αυτεπιγνώσεως
Δεν είναι το αιώνιο Τάο
Το αιώνιο Τώρα
Η πνευματική τυπολογία
Μελέτη θανάτου
Η νυχτερινή ημέρα
Η σκέψη στην αιχμή
Η ωραιότητα
Ο φιλοσοφικός στοχασμός και η χαλεπότης των καιρών μας
Η μοίρα της φιλοσοφίας στην Ενωμένη Ευρώπη
Επίλογος: Η τελευταία τελεία

460 pages, Paperback

First published January 1, 1990

About the author

Έλληνας στοχαστής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής φιλοσοφικών έργων.

Λόγω του επαγγέλματος του πατέρα του, ο οποίος ήταν σιδηροδρομικός, ως μαθητής Δημοτικού έζησε στην Ξάνθη και στην Έδεσσα κατά τα χρόνια του Γυμνασίου, πριν επιστρέψουν οικογενειακώς στην πατρίδα τους κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943).

Την περίοδο 1946-1950 σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή στην Αθήνα και ως φοιτητής έκανε την εμφάνισή του στα γράμματα δημοσιεύοντας ποίηση με το ψευδώνυμο Φρίξος Ζαγγανάς. Από το 1958 και για 35 χρόνια εργάσθηκε στο Υπουργείο Συντονισμού, διετέλεσε Διευθυντής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ενώ κατά τα έτη 1960-1961 αποσπάστηκε στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Μελετών της Χάγης και το 1966-1967 στα Γραφεία του Ο.Η.Ε. στη Γενεύη.

Η κύρια συγγραφική δραστηριότητά του άρχισε το 1965 δημοσιεύοντας το πρώτο του βιβλίο με τίτλο "Προοπτικές" και ένα κείμενο στο περιοδικό Εποχές. Τα επόμενα χρόνια ο Χρήστος Μαλεβίτσης θα διακριθεί ως στοχαστής κυρίως μέσω της συγγραφής φιλοσοφικών δοκιμίων και άρθρων ενώ ασχολήθηκε και με τη μετάφραση σημαντικών έργων σύγχρονων φιλοσόφων, όπως των Χάιντεγκερ, Γιάσπερς και Μπερντιάεφ.

Ο Χρήστος Μαλεβίτσης από το 1974 υπήρξε βασικός συνεργάτης του περιοδικού Ευθύνη και από το 1986 και μέχρι το θάνατό του αρθογραφούσε τακτικά στην εφημερίδα Καθημερινή.