What do you think?
Rate this book
Cocaïne
Het hoofdpersonage van Misdaad en Straf begint de wereld te verbeteren door met een bijl een oude, weerzinwekkende woekeraarster te doden. Het hoofdpersonage van het hallucinante, hilarische en psychedelische Cocaïne verbetert de wereld met het woord omdat hij zelf de schrijver is en dus de oppermachtige schepper van zijn wereld. Maar ook met een hamer en een gigantische spijker. Omdat het van Dostojevski moet. En omdat de door hem bedachte wereld soms te reëel en zeker veel te angstaanjagend wordt. Wanneer de auteur een maniakale moordenaar van 175 miljoen mensen (vrouwen en kinderen niet meegerekend) tegen het lijf loopt, bijvoorbeeld. Of wanneer hij de Voorzitter van het Nobelprijscomité zichzelf herhaaldelijk ziet opeten. En zeker wanneer hij door zijn eigen personages vernederd wordt. Oppermachtig, maar eenzaam, zonder een plaats waarop hij zijn hoofd kan neerleggen, hoopt hij Nadezjda — de bloedmooie, kwetsbare liefde van zijn leven — te redden en terug te winnen.
Dit rijk gelaagde verhaal, waarin maatschappelijke satire centraal staat, waarin zowel de beroemde Russische ziel als het beruchte Westerse gebrek daaraan geprepareerd en onderzocht wordt, waarin het burleske zich mengt met het tragische, waarin gehuild en gelachen wordt, toont ons de diepe afgronden en ongekende hoogtes van de fantasie, de onbegrensde mogelijkheden van de menselijke geest. Een wervelende roman in de beste Russische traditie, die leest als een literaire achtbaan.
Dit rijk gelaagde verhaal, waarin maatschappelijke satire centraal staat, waarin zowel de beroemde Russische ziel als het beruchte Westerse gebrek daaraan geprepareerd en onderzocht wordt, waarin het burleske zich mengt met het tragische, waarin gehuild en gelachen wordt, toont ons de diepe afgronden en ongekende hoogtes van de fantasie, de onbegrensde mogelijkheden van de menselijke geest. Een wervelende roman in de beste Russische traditie, die leest als een literaire achtbaan.
302 pages, Paperback
First published January 1, 2003
9 people are currently reading
215 people want to read
About the author
Aleksandr Skorobogatov
9 books108 followersAleksandr Skorobogatov was born in Grodno in what is now Belarus and has lived and worked in Antwerp, Belgium, since the 1990s. He is widely regarded as one of the most original Russophone writers of the post-communist era. An heir to Dostoevsky, Gogol, Bulgakov and Nabokov – the surreal line of the Russian literary canon – his novels have been published to great acclaim in Russian, Croatian, Danish, Dutch, English, French, Italian, Greek, Serbian and Spanish.
His cult novel Russian Gothic (originally Sergeant Bertrand) received the International Literary Award Città di Penne for its Italian edition and the Best Novel of the Year Award from Yunost, and was praised by The New York Times as “a lambent portrait of madness.” His novel Cocaine (2017) won Belgium’s Cutting Edge Award for Best Book International, and The Raccoon (2020) confirmed his reputation for darkly comic, visionary fiction; the newspaper De Tijd has called him “the best Russian writer of the moment.”
His most recent novel, Achter de donkere wouden (Through the Dark Woods), first published in his own Dutch translation by De Geus in 2025, has become a much-discussed bestseller in the Low Countries. This searing autofiction about the kidnapping and murder of his fifteen-year-old son has been hailed in the press as both a heartbreaking elegy and a furious indictment of the moral collapse of post-Soviet Russia; the English edition, Through the Dark Woods, will be published as a lead title by Old Street Publishing in 2026.
Skorobogatov is the laureate of the 74th Ark Prize of the Free Word (2024), awarded for his outspoken essays on the dictatorships of Belarus and Russia, and of the KU Leuven Honorary Medal (2025), bestowed for his literary oeuvre and his penetrating analyses of Russia’s war logic and Western indifference. He is a member of PEN Vlaanderen.
His cult novel Russian Gothic (originally Sergeant Bertrand) received the International Literary Award Città di Penne for its Italian edition and the Best Novel of the Year Award from Yunost, and was praised by The New York Times as “a lambent portrait of madness.” His novel Cocaine (2017) won Belgium’s Cutting Edge Award for Best Book International, and The Raccoon (2020) confirmed his reputation for darkly comic, visionary fiction; the newspaper De Tijd has called him “the best Russian writer of the moment.”
His most recent novel, Achter de donkere wouden (Through the Dark Woods), first published in his own Dutch translation by De Geus in 2025, has become a much-discussed bestseller in the Low Countries. This searing autofiction about the kidnapping and murder of his fifteen-year-old son has been hailed in the press as both a heartbreaking elegy and a furious indictment of the moral collapse of post-Soviet Russia; the English edition, Through the Dark Woods, will be published as a lead title by Old Street Publishing in 2026.
Skorobogatov is the laureate of the 74th Ark Prize of the Free Word (2024), awarded for his outspoken essays on the dictatorships of Belarus and Russia, and of the KU Leuven Honorary Medal (2025), bestowed for his literary oeuvre and his penetrating analyses of Russia’s war logic and Western indifference. He is a member of PEN Vlaanderen.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 39 reviews
January 30, 2020
"Your novel is a bit weird"
The above quote comes from a friend of the author who is reading this book (in this book) while it is being written by the author. So, you immediately know that you can expect something special. And I can guarantee you: in this respect the Bielo-Russian author Skorobogatov does not disappoint.
The first part is a brilliant absurdist story in which he challenges all the conventions of the novel: a succession of absurd, sometimes cruel scenes (including a murder with a nail and a hammer) in Moscow, with people in between commenting on what the author is writing and pointing him to numerous incongruities. As said: this is inimitably surreal, but a great reading experience.
Parts 2 to 4 are situated in Stockholm, where the author is picking up the Nobel Peace Prize because in part 1 he apparently eliminated a mass murderer. Small mistake here: the Nobel Peace Prize is awarded in Oslo, not in Stockholm. But what the heck, in these parts the style is slightly more prosaic, with fewer interventions from others, but the story material is just as absurd, almost dreamlike, albeit even much more macabre in nature. Just an example: the chairman of the Nobel committee is butchered and his head is ground to minced meat, but is later brought back to life by stuffing him with meat. Unlikely? Horrible? Certainly, but Skorobogatov is describing a kind of feverish dream here, or the hallucinations of someone who - given the title - is clearly "high".
The question remains of course what the message of the book is. Because, apart from pastiches on Russian grandmasters, and fragments of a hopeless love story (the author's attempt to reclaim his wife), I don't really see a common thread. Unless you see this as “a feast of literary imagination”, as my GR friend Laurent puts it, an example of the omnipotence of the author as a demiurge. For those who like this kind of stuff: this is definitely your book ! By the way: I only found a Dutch translation of this book; apparently it has not (yet) been published in the original Russian. Although this is not my cup of tea, I think Skorobogatov deserves better. (2.5 stars)
The above quote comes from a friend of the author who is reading this book (in this book) while it is being written by the author. So, you immediately know that you can expect something special. And I can guarantee you: in this respect the Bielo-Russian author Skorobogatov does not disappoint.
The first part is a brilliant absurdist story in which he challenges all the conventions of the novel: a succession of absurd, sometimes cruel scenes (including a murder with a nail and a hammer) in Moscow, with people in between commenting on what the author is writing and pointing him to numerous incongruities. As said: this is inimitably surreal, but a great reading experience.
Parts 2 to 4 are situated in Stockholm, where the author is picking up the Nobel Peace Prize because in part 1 he apparently eliminated a mass murderer. Small mistake here: the Nobel Peace Prize is awarded in Oslo, not in Stockholm. But what the heck, in these parts the style is slightly more prosaic, with fewer interventions from others, but the story material is just as absurd, almost dreamlike, albeit even much more macabre in nature. Just an example: the chairman of the Nobel committee is butchered and his head is ground to minced meat, but is later brought back to life by stuffing him with meat. Unlikely? Horrible? Certainly, but Skorobogatov is describing a kind of feverish dream here, or the hallucinations of someone who - given the title - is clearly "high".
The question remains of course what the message of the book is. Because, apart from pastiches on Russian grandmasters, and fragments of a hopeless love story (the author's attempt to reclaim his wife), I don't really see a common thread. Unless you see this as “a feast of literary imagination”, as my GR friend Laurent puts it, an example of the omnipotence of the author as a demiurge. For those who like this kind of stuff: this is definitely your book ! By the way: I only found a Dutch translation of this book; apparently it has not (yet) been published in the original Russian. Although this is not my cup of tea, I think Skorobogatov deserves better. (2.5 stars)
May 14, 2017
De incompatibiliteit van de Russische schrijver
-- Laurent De Maertelaer
In mijn bibliotheek staan tegenwoordig drie romans met de titel Cocaïne. In de twee oudste — uitmuntend baldadige boeken van Pitigrilli en Agejev, respectievelijk verschenen in 1920 en 1934 — vliegen de lijnen coke je rond de oren. In de derde, de meest recente roman van Aleksandr Skorobogatov bij uitgeverij Cossee, is er op de in het oog springende titel na nergens sprake van het ‘Bolivian Marching Powder’, om het maar eens met Jay McInerney te zeggen. Nee, hier is het boek zélf de trip. Dit buitensporig loflied op het kunstenaarschap tast in een onophoudelijke, prettig gestoorde stroom hallucinaties de grenzen van de verbeelding én van het Russisch absurdisme af.
De Wit-Rus Aleksandr Skorobogatov (Grodno, 1963) woont sinds 1992 in Antwerpen. Hij debuteerde in 1989 toen zijn verhaal ‘De beul’ in het wijdverspreide literaire magazine Yunost (‘Jeugd’) verscheen. Naast verhalen, essays en een toneelstuk schreef en publiceerde Skorobogatov vijf romans: Sergeant Bertrand (twee versies, 1991 en 2004), Audiëntie bij de vorst (1994), Aarde zonder water (eveneens twee versies: 1997 en 2002), Cocaïne (2003) en Portret van een onbekend meisje (2008). Met de voorliggende vertaling van Cocaïne zijn nu dus alle romans beschikbaar in het Nederlands. Alle vertalingen zijn overigens van de hand van Skorobogatovs echtgenote Rosemie Vermeulen, met wie hij al die tijd een literaire tandem vormt.
Uitgeverij Cossee vult eerdere uitgaves van Sergeant Bertrand en Portret van een onbekend meisje nu aan met de roman waaraan Skorobogatov al sinds de jaren 80 in de Sovjet-Unie schreef, maar die daar om ideologische redenen nooit door de censuur is geraakt. Cocaïne is gegroeid uit een verhaal dat ‘Stop de machine’ heet, een titel die refereert aan het werk van Ruslands grootste absurdistische schrijver Daniil Charms. Volgens het (fictieve?) nawoord van de Moskouse professor Boerkevitz is het verhaal van Cocaïne ‘ingebed in de absurde, surrealistische Russische verteltraditie, stammende van Nikolai Gogol, en in de 20ste eeuw voortgezet door Daniil Charms en Vladimir Nabokov.’ Het absurde viert in dit boek inderdaad hoogtij. Wie Sergeant Bertrand en Portret van een onbekend meisje wist te smaken en bij het openslaan van Cocaïne uitgaat van een gelijkaardige, gezapige en eerder ‘klassieke’ leeservaring, wacht een verrassing. Dit is geheel andere koek. Experiment staat duidelijk centraal in Cocaïne. Tot het uitzinnige toe. Dit boek wil ongegeneerd grenzen verleggen. Het advies om deze overrompelende kladderadatsch te smaken? Haal diep adem, open al je geestelijke registers en geef je willoos over. Laat je gaan, laat je meeslepen.
Liefhebbers van een consistente verhaallijn zijn er immers aan voor de moeite. Er is een soort liefdesplot, maar die gaat al snel alle richtingen uit. Voor je het weet kan je nergens nog een eind aan vastknopen. Maar dat is helemaal niet erg. Noch storend. Wel integendeel! Wanneer je erin slaagt alle vastgeroeste dompers op je fantasievermogen los te schroeven (denk aan Coleridges ‘willing suspension of disbelief’ en zie ook het advies hogerop), zal ongebreideld leesplezier gegarandeerd je deel zijn.
Het verhaal baadt volgens Skorobogatov ‘in zwarte humor, Russische folklore’ en ‘steunt op de verworvenheden van de westerse modernistische roman’. Niets is minder waar, zo blijkt. Cocaïne start in Moskou, met het huilend kind van Sasja, het hoofdpersonage. Om de rust te laten terugkeren, gaat hij op zoek naar babyvoeding. Die zoektocht wordt steeds maar bevreemdender, huiveringwekkender en absurder. Onder meer omdat Sasja zich iedere dag te pletter zuipt en zijn ‘poten’ niet van andere vrouwen kan afhouden, verlaat zijn echtgenote hem voor ‘een militair in uniform’. De rest van het boek doet Sasja wanhopige pogingen om Nadezjda, de liefde van zijn leven, voor zich terug te winnen. Sasja noemt zichzelf een ‘schrijver-humanist’, een scheppend kunstenaar die de wereld wil ‘verbeteren met het woord’. Omdat de wereld die hij bedenkt ‘te angstaanjagend’ is én omdat ‘het moet van Dostojevski’, slaat hij regelmatig iemand de kop in met een hamer en een gigantische spijker (ter vervanging van Raskolnikovs bijl). Door deze ‘nobele daden’ (er wordt ook al eens een man door de gehaktmolen gehaald om worstjes van te draaien, een brandje gesticht of aan incest gedaan) mag hij de Nobelprijs voor de Vrede komen ophalen in Stockholm. Daar ontmoet hij een vrouw die eigenlijk een stoel (!) is en vreet de voorzitter van het Nobelprijscomité zichzelf op. Niemand lijkt Sasja te begrijpen: zijn lezers niet (hoewel die als ‘de lezer’ hier en daar ‘de auteur’ rechtstreeks tot de orde roepen) en zelfs zijn eigen personages niet (hoewel ook die op allerlei manieren zijn verhaal proberen te sturen). De enige die hem snapt is zijn uitgever: die vindt het boek waaraan Sasja werkt – toevallig het boek dat wij, de lezers, aan het lezen zijn (terwijl het dus geschreven wordt, volgt u nog?) – ronduit geniaal. Niettegenstaande doet de uitgever er alles aan om Sasja zover te krijgen zijn verhaal te reduceren tot een idylle over konijntjes (‘of cavia’s of wasberen’, maakt niet uit). U merkt het, we zitten in een parallel universum. Het boek als achtbaan. Of literaire flipperkast.
Het klinkt allemaal te gek voor woorden, maar het werkt. In een recent interview met Guus Bauer verklaarde Skorobogatov: “[Cocaïne is] een spel met genres, met fictie en werkelijkheid, tragiek, uiterste logica en absurdisme. Alles om duidelijk te maken dat de schrijver niet echt compatibel is met de maatschappij, dat hij of zij altijd in een niemandsland leeft, nergens echt bij hoort, alleen de verbeelding heeft als reddingsboei.” De schrijver als het geweten van de maatschappij, als ongenaakbare demiurg, als vangnet en als baken. Skorobogatov grijpt hoog, mengt het burleske met het tragische en komt er grandioos mee weg. In dit uitbundig schimmenspel met het technisch vernuft van een Fabergé-ei is niets wat het lijkt en lijkt alles mogelijk. Dat laatste is in mijn ogen niets anders dan een perfect sluitende definitie van literaire verbeelding.
--
Amsterdam : Cossee 2017, 303 p. , vert. van кокаин door Rosemie Vermeulen. ISBN 9789059367166. Distributie: Pelckmans
-- Laurent De Maertelaer
In mijn bibliotheek staan tegenwoordig drie romans met de titel Cocaïne. In de twee oudste — uitmuntend baldadige boeken van Pitigrilli en Agejev, respectievelijk verschenen in 1920 en 1934 — vliegen de lijnen coke je rond de oren. In de derde, de meest recente roman van Aleksandr Skorobogatov bij uitgeverij Cossee, is er op de in het oog springende titel na nergens sprake van het ‘Bolivian Marching Powder’, om het maar eens met Jay McInerney te zeggen. Nee, hier is het boek zélf de trip. Dit buitensporig loflied op het kunstenaarschap tast in een onophoudelijke, prettig gestoorde stroom hallucinaties de grenzen van de verbeelding én van het Russisch absurdisme af.
De Wit-Rus Aleksandr Skorobogatov (Grodno, 1963) woont sinds 1992 in Antwerpen. Hij debuteerde in 1989 toen zijn verhaal ‘De beul’ in het wijdverspreide literaire magazine Yunost (‘Jeugd’) verscheen. Naast verhalen, essays en een toneelstuk schreef en publiceerde Skorobogatov vijf romans: Sergeant Bertrand (twee versies, 1991 en 2004), Audiëntie bij de vorst (1994), Aarde zonder water (eveneens twee versies: 1997 en 2002), Cocaïne (2003) en Portret van een onbekend meisje (2008). Met de voorliggende vertaling van Cocaïne zijn nu dus alle romans beschikbaar in het Nederlands. Alle vertalingen zijn overigens van de hand van Skorobogatovs echtgenote Rosemie Vermeulen, met wie hij al die tijd een literaire tandem vormt.
Uitgeverij Cossee vult eerdere uitgaves van Sergeant Bertrand en Portret van een onbekend meisje nu aan met de roman waaraan Skorobogatov al sinds de jaren 80 in de Sovjet-Unie schreef, maar die daar om ideologische redenen nooit door de censuur is geraakt. Cocaïne is gegroeid uit een verhaal dat ‘Stop de machine’ heet, een titel die refereert aan het werk van Ruslands grootste absurdistische schrijver Daniil Charms. Volgens het (fictieve?) nawoord van de Moskouse professor Boerkevitz is het verhaal van Cocaïne ‘ingebed in de absurde, surrealistische Russische verteltraditie, stammende van Nikolai Gogol, en in de 20ste eeuw voortgezet door Daniil Charms en Vladimir Nabokov.’ Het absurde viert in dit boek inderdaad hoogtij. Wie Sergeant Bertrand en Portret van een onbekend meisje wist te smaken en bij het openslaan van Cocaïne uitgaat van een gelijkaardige, gezapige en eerder ‘klassieke’ leeservaring, wacht een verrassing. Dit is geheel andere koek. Experiment staat duidelijk centraal in Cocaïne. Tot het uitzinnige toe. Dit boek wil ongegeneerd grenzen verleggen. Het advies om deze overrompelende kladderadatsch te smaken? Haal diep adem, open al je geestelijke registers en geef je willoos over. Laat je gaan, laat je meeslepen.
Liefhebbers van een consistente verhaallijn zijn er immers aan voor de moeite. Er is een soort liefdesplot, maar die gaat al snel alle richtingen uit. Voor je het weet kan je nergens nog een eind aan vastknopen. Maar dat is helemaal niet erg. Noch storend. Wel integendeel! Wanneer je erin slaagt alle vastgeroeste dompers op je fantasievermogen los te schroeven (denk aan Coleridges ‘willing suspension of disbelief’ en zie ook het advies hogerop), zal ongebreideld leesplezier gegarandeerd je deel zijn.
Het verhaal baadt volgens Skorobogatov ‘in zwarte humor, Russische folklore’ en ‘steunt op de verworvenheden van de westerse modernistische roman’. Niets is minder waar, zo blijkt. Cocaïne start in Moskou, met het huilend kind van Sasja, het hoofdpersonage. Om de rust te laten terugkeren, gaat hij op zoek naar babyvoeding. Die zoektocht wordt steeds maar bevreemdender, huiveringwekkender en absurder. Onder meer omdat Sasja zich iedere dag te pletter zuipt en zijn ‘poten’ niet van andere vrouwen kan afhouden, verlaat zijn echtgenote hem voor ‘een militair in uniform’. De rest van het boek doet Sasja wanhopige pogingen om Nadezjda, de liefde van zijn leven, voor zich terug te winnen. Sasja noemt zichzelf een ‘schrijver-humanist’, een scheppend kunstenaar die de wereld wil ‘verbeteren met het woord’. Omdat de wereld die hij bedenkt ‘te angstaanjagend’ is én omdat ‘het moet van Dostojevski’, slaat hij regelmatig iemand de kop in met een hamer en een gigantische spijker (ter vervanging van Raskolnikovs bijl). Door deze ‘nobele daden’ (er wordt ook al eens een man door de gehaktmolen gehaald om worstjes van te draaien, een brandje gesticht of aan incest gedaan) mag hij de Nobelprijs voor de Vrede komen ophalen in Stockholm. Daar ontmoet hij een vrouw die eigenlijk een stoel (!) is en vreet de voorzitter van het Nobelprijscomité zichzelf op. Niemand lijkt Sasja te begrijpen: zijn lezers niet (hoewel die als ‘de lezer’ hier en daar ‘de auteur’ rechtstreeks tot de orde roepen) en zelfs zijn eigen personages niet (hoewel ook die op allerlei manieren zijn verhaal proberen te sturen). De enige die hem snapt is zijn uitgever: die vindt het boek waaraan Sasja werkt – toevallig het boek dat wij, de lezers, aan het lezen zijn (terwijl het dus geschreven wordt, volgt u nog?) – ronduit geniaal. Niettegenstaande doet de uitgever er alles aan om Sasja zover te krijgen zijn verhaal te reduceren tot een idylle over konijntjes (‘of cavia’s of wasberen’, maakt niet uit). U merkt het, we zitten in een parallel universum. Het boek als achtbaan. Of literaire flipperkast.
Het klinkt allemaal te gek voor woorden, maar het werkt. In een recent interview met Guus Bauer verklaarde Skorobogatov: “[Cocaïne is] een spel met genres, met fictie en werkelijkheid, tragiek, uiterste logica en absurdisme. Alles om duidelijk te maken dat de schrijver niet echt compatibel is met de maatschappij, dat hij of zij altijd in een niemandsland leeft, nergens echt bij hoort, alleen de verbeelding heeft als reddingsboei.” De schrijver als het geweten van de maatschappij, als ongenaakbare demiurg, als vangnet en als baken. Skorobogatov grijpt hoog, mengt het burleske met het tragische en komt er grandioos mee weg. In dit uitbundig schimmenspel met het technisch vernuft van een Fabergé-ei is niets wat het lijkt en lijkt alles mogelijk. Dat laatste is in mijn ogen niets anders dan een perfect sluitende definitie van literaire verbeelding.
--
Amsterdam : Cossee 2017, 303 p. , vert. van кокаин door Rosemie Vermeulen. ISBN 9789059367166. Distributie: Pelckmans
April 21, 2017
http://www.cuttingedge.be/boekenstrip...
Oogverblindende caleidoscoop
"Dit is een grap", schreef De Standaard der Letteren. "Zoiets heb ik nog nooit gelezen", verkondigde Bent Van Looy. "Je roman is ietwat raar", zegt een personage. "Toch even schrikken", bekende een lezeres op het internet. "Dit is een schreeuw om aandacht", zullen collega-schrijvers binnensmonds foeteren. "Ik ben een magistrale roman", beweert de roman zelf. Wat er ook van zij, Cocaïne, de nieuwe Skorobogatov, is een omstreden boek. "Vertrouw de tekst", mailde de auteur ons. "Je hebt zo af en toe van die boeken die nog niet geschreven werden."
Toen het boek in de bus viel, holden wij meteen naar de winkel om een fles wodka. Ja, ook wij houden soms van stompzinnige clichés. En bovendien, wat voor iemand moet je wel niet zijn om geen wodka te drinken? Meteen werd duidelijk dat we een bijzonder boek in handen hadden. Men zal Aleksandr Skorobogatov, de inmiddels bekendste literaire Rus die in ons land woont, nooit kunnen verwijten dat hij een eentonig oeuvre bij elkaar schreef. Na de donkere droomnovelle Sergeant Bertrand en de gouden nostalgieklassieker Portret van een onbekend meisje levert hij met Cocaïne een verregaand literair experiment af.
Dit boek is in de eerste plaats een spel. Een spel met genres, met conventies en met taal. Maar ook de lezer wordt bespeeld. Bestaat er iets als 'actief lezen'? Het is één ding om de auteur als personage op te voeren, maar hier wordt ook de lezer het verhaal ingetrokken. Nooit eerder voelden wij ons tijdens het lezen zo betrokken bij een roman. Met momenten voelden we ons echt een personage in dit boek. Of lag het aan de wodka? Skorobogatov liet de roman van binnenuit exploderen en raapte de brokstukken samen tot een bijzondere, postmoderne metaroman. Zelbewust. Ironisch. Maar bovenal speels.
Daarnaast is, zoals steeds bij Skorobogatov, ook in deze roman de invloed van de droom voelbaar. De roman flitst van het ene beeld naar het andere, spreekt zichzelf tegen en bevat een verwrongen logica. Zo slaagt een personage erin een sigaret aan te steken zonder lucifers of aansteker. En zonder sigaretten. Toch is deze roman heel leesbaar. Daar zal de vlotte vertaling van Rosemie Vermeulen uiteraard een niet te miskennen rol in gespeeld hebben.
De flaptekst plaatst Cocaïne in de beste Russische traditie. Dostojevski is nooit ver weg en net als Nabokov voert Skorobogatov een strijd tussen auteur en lezer. Daarnaast durven wij deze roman ook in de traditie van Vonnegut, Heller of Joyce plaatsen. Net als hen heeft Skorobogatov immers begrepen dat de werkelijkheid niet te vatten is in een eenvoudig, mooi afgerond verhaaltje. Heeft Skorobogatov met Cocaïne zijn eigen Ulysses afgeleverd?
Als ze over 100 jaar deze roman zullen analyseren als product van het tijdkader waarin hij werd geschreven, zullen ze merken hoe versplinterd en hoe fragmentarisch -maar ook hoe rijk en veelzijdig- onze wereld was. Snuif deze literaire Cocaïne. Het is een koortsdroom, een maalstroom, een verontrustende, maar prachtige caleidoscoop.
Oogverblindende caleidoscoop
"Dit is een grap", schreef De Standaard der Letteren. "Zoiets heb ik nog nooit gelezen", verkondigde Bent Van Looy. "Je roman is ietwat raar", zegt een personage. "Toch even schrikken", bekende een lezeres op het internet. "Dit is een schreeuw om aandacht", zullen collega-schrijvers binnensmonds foeteren. "Ik ben een magistrale roman", beweert de roman zelf. Wat er ook van zij, Cocaïne, de nieuwe Skorobogatov, is een omstreden boek. "Vertrouw de tekst", mailde de auteur ons. "Je hebt zo af en toe van die boeken die nog niet geschreven werden."
Toen het boek in de bus viel, holden wij meteen naar de winkel om een fles wodka. Ja, ook wij houden soms van stompzinnige clichés. En bovendien, wat voor iemand moet je wel niet zijn om geen wodka te drinken? Meteen werd duidelijk dat we een bijzonder boek in handen hadden. Men zal Aleksandr Skorobogatov, de inmiddels bekendste literaire Rus die in ons land woont, nooit kunnen verwijten dat hij een eentonig oeuvre bij elkaar schreef. Na de donkere droomnovelle Sergeant Bertrand en de gouden nostalgieklassieker Portret van een onbekend meisje levert hij met Cocaïne een verregaand literair experiment af.
Dit boek is in de eerste plaats een spel. Een spel met genres, met conventies en met taal. Maar ook de lezer wordt bespeeld. Bestaat er iets als 'actief lezen'? Het is één ding om de auteur als personage op te voeren, maar hier wordt ook de lezer het verhaal ingetrokken. Nooit eerder voelden wij ons tijdens het lezen zo betrokken bij een roman. Met momenten voelden we ons echt een personage in dit boek. Of lag het aan de wodka? Skorobogatov liet de roman van binnenuit exploderen en raapte de brokstukken samen tot een bijzondere, postmoderne metaroman. Zelbewust. Ironisch. Maar bovenal speels.
Daarnaast is, zoals steeds bij Skorobogatov, ook in deze roman de invloed van de droom voelbaar. De roman flitst van het ene beeld naar het andere, spreekt zichzelf tegen en bevat een verwrongen logica. Zo slaagt een personage erin een sigaret aan te steken zonder lucifers of aansteker. En zonder sigaretten. Toch is deze roman heel leesbaar. Daar zal de vlotte vertaling van Rosemie Vermeulen uiteraard een niet te miskennen rol in gespeeld hebben.
De flaptekst plaatst Cocaïne in de beste Russische traditie. Dostojevski is nooit ver weg en net als Nabokov voert Skorobogatov een strijd tussen auteur en lezer. Daarnaast durven wij deze roman ook in de traditie van Vonnegut, Heller of Joyce plaatsen. Net als hen heeft Skorobogatov immers begrepen dat de werkelijkheid niet te vatten is in een eenvoudig, mooi afgerond verhaaltje. Heeft Skorobogatov met Cocaïne zijn eigen Ulysses afgeleverd?
Als ze over 100 jaar deze roman zullen analyseren als product van het tijdkader waarin hij werd geschreven, zullen ze merken hoe versplinterd en hoe fragmentarisch -maar ook hoe rijk en veelzijdig- onze wereld was. Snuif deze literaire Cocaïne. Het is een koortsdroom, een maalstroom, een verontrustende, maar prachtige caleidoscoop.
April 22, 2017
Een schrijver en ooit zeer goede vriend van mij schonk me eens een linosnede die hij zelf gemaakt had. Een linosnede, dat is schijnbaar lukraak kerven in linoleum, en als je daar dan mee drukt komt er een beeld tevoorschijn. Het beeld is wat is weggehaald. De linosnede die ik van Paul kreeg, toont het gezicht van een man. Hij hangt in mijn schrijfkamer, schuin voor me, en kijkt me voortdurend met een lichte ironie in de ogen, en ook met veel mededogen, aan.
Ik hou niet van absurdisme. Ik heb een hekel aan boeken die ik niet begrijp, waar mijn verstand geen vat op lijkt te krijgen. Ik heb ook een hekel aan fictie die voor een groot deel bestaat uit gratuite wreedheid. En Sasja’s boek is absurd, er valt kop nog staart aan te krijgen, er valt nauwelijks grip op te krijgen en er zit een hoop schijnbaar gratuite wreedheid in en toch hield het me in de ban en wist het me telkens, vlak voor het punt waarop het me echt ging ergeren weer vast te grijpen. De lezer in de ban houden met zoiets houvastloos als Cocaïne is op zich een prestatie maar niet genoeg.
Iedere lezer zal wel iets anders overhouden aan een boek als Cocaïne. Wat ik ervan overhoud is dit: voor mij heeft Sasja met elke absurde, soms groteske, vaak hilarische groteske, met elke nachtmerrieachtige scène in dit boek als in linoleum een beeld uitgekerfd. Door het omgekeerde te beschrijven – willekeur, gevoelloosheid, gewetenloosheid, het gebrek aan enige zingeving – heeft hij getoond wat de essentie van menselijkheid is.
Grote bewondering ook voor Rosemie Vermeulen en de niet te onderschatten bijdrage die haar flamboyante vertaling aan dit boek heeft geleverd.
Ik hou niet van absurdisme. Ik heb een hekel aan boeken die ik niet begrijp, waar mijn verstand geen vat op lijkt te krijgen. Ik heb ook een hekel aan fictie die voor een groot deel bestaat uit gratuite wreedheid. En Sasja’s boek is absurd, er valt kop nog staart aan te krijgen, er valt nauwelijks grip op te krijgen en er zit een hoop schijnbaar gratuite wreedheid in en toch hield het me in de ban en wist het me telkens, vlak voor het punt waarop het me echt ging ergeren weer vast te grijpen. De lezer in de ban houden met zoiets houvastloos als Cocaïne is op zich een prestatie maar niet genoeg.
Iedere lezer zal wel iets anders overhouden aan een boek als Cocaïne. Wat ik ervan overhoud is dit: voor mij heeft Sasja met elke absurde, soms groteske, vaak hilarische groteske, met elke nachtmerrieachtige scène in dit boek als in linoleum een beeld uitgekerfd. Door het omgekeerde te beschrijven – willekeur, gevoelloosheid, gewetenloosheid, het gebrek aan enige zingeving – heeft hij getoond wat de essentie van menselijkheid is.
Grote bewondering ook voor Rosemie Vermeulen en de niet te onderschatten bijdrage die haar flamboyante vertaling aan dit boek heeft geleverd.
December 29, 2017
Dit boek willen uitlezen terwijl je je zelf de longen uit je lijft begint te hoesten: het geeft een wat apart gevoel vanbinnen. Binnen dit en enkele dagen is dit dan weer hopelijk een komische bijzaak. Niettemin: het boek voelt inderdaad wat als een koortsdroom of een hallucinatie, en zo heb ik het toch weer op een goed moment gelezen.
Aleksandr Skorobogatov verraste me dit keer met een totaal ander boek dan zijn Portret van een onbekend meisje of Sergeant Bertrand. Het hoofdpersonage van zijn boek is een schrijver die de wereld wil verbeteren, niet alleen met de pen maar ook met een 'hamer en een gigantische spijker' en enkele andere personages daarmee te lijf gaat.
Chaos en absurdisme voeren de boventoon, en de fantasie en de associaties van de schrijver gaan in alle richtingen. Zwarte humor en satire laten je de gruwelijke en soms toch wel gewelddadige beelden verwerken, want die hamer en die spijker zijn geen verkleinwoorden zoals bij de gamma-mannetjes (om eerlijk te zijn en jammer genoeg de referentie (https://www.youtube.com/watch?v=ZG_WK...) waar ik blijf mee zitten ipv Dostojevski te hebben gelezen bijv), en een draaimolen en rondzwierende ledematen blijven toch op mijn netvlies plakken. Gehakt vlees zal ik een tijdje niet meer eten… Sommige scènes zoals die over een koppel konijnen en inkijkjes in de relatie tussen de schrijver en zijn redacteur, en in het Nobelprijscomité zijn buitengewoon hilarisch en zullen me nog wel even bijblijven.
Het is vormtechnisch een huzarenstukje. Als lezer word je steeds op het verkeerde been gezet. Voor lezers die slechts één verhaal willen lezen, en een plot willen herkennen, is dit boek niet bedoeld maar dit boek is wel uitermate spannend en er zit ook opnieuw een liefdesverhaal in: het hoofdpersonage blijft de hoop koesteren om zijn grote liefde Nadezjda terug voor zich te winnen.
De thema’s uit dit boek: angst, twijfel, jaloezie, liefde. Dus toch thema’s die in zijn vorige boeken ook voorkwamen. Het Russische verleden van Skorobogatov speelt uiteraard een rol: Dostojevski die de opdracht geeft om de wereld te verbeteren, de experimentele Russische schrijver Daniil Charms die onder Stalin een verbod kreeg om publiceren en aan de grondslag lag van Skorobogatov’s verhaal ‘Stop de machine’ dat dertig jaar geleden de voedingsbodem van dit boek was.
Als je van een boek verwacht dat het schuurt, spannend is en de lezer totaal verwart , je laat genieten van taalvirtuositeit en je meeneemt naar de hoogtes en de laagtes van de fantasie, zit je met Cocaïne van Aleksandr Skorobogatov in ieder geval goed! De vertaling van Rosemie Vermeulen, met de schrijver aan haar zijde, staat er borg voor dat je het verhaal geserveerd krijgt zoals het is bedoeld. Maar of ik mij een bepaalde konijnenscène nog zonder een hilarische slappe lach kan voorstellen, is een andere vraag…
De schrijver heeft ook beloofd om wegen te bewandelen die hem nog niet zijn voorgedaan: dat klinkt alvast ook zeer veelbelovend voor zijn lezers! Ondertussen leer ik dan misschien ook beter eens een Dostojevski of een Charms kennen, na Tolstoy te hebben gelezen nu? Een grensverleggend boek dus, op verschillende manieren!
Aleksandr Skorobogatov verraste me dit keer met een totaal ander boek dan zijn Portret van een onbekend meisje of Sergeant Bertrand. Het hoofdpersonage van zijn boek is een schrijver die de wereld wil verbeteren, niet alleen met de pen maar ook met een 'hamer en een gigantische spijker' en enkele andere personages daarmee te lijf gaat.
Chaos en absurdisme voeren de boventoon, en de fantasie en de associaties van de schrijver gaan in alle richtingen. Zwarte humor en satire laten je de gruwelijke en soms toch wel gewelddadige beelden verwerken, want die hamer en die spijker zijn geen verkleinwoorden zoals bij de gamma-mannetjes (om eerlijk te zijn en jammer genoeg de referentie (https://www.youtube.com/watch?v=ZG_WK...) waar ik blijf mee zitten ipv Dostojevski te hebben gelezen bijv), en een draaimolen en rondzwierende ledematen blijven toch op mijn netvlies plakken. Gehakt vlees zal ik een tijdje niet meer eten… Sommige scènes zoals die over een koppel konijnen en inkijkjes in de relatie tussen de schrijver en zijn redacteur, en in het Nobelprijscomité zijn buitengewoon hilarisch en zullen me nog wel even bijblijven.
Het is vormtechnisch een huzarenstukje. Als lezer word je steeds op het verkeerde been gezet. Voor lezers die slechts één verhaal willen lezen, en een plot willen herkennen, is dit boek niet bedoeld maar dit boek is wel uitermate spannend en er zit ook opnieuw een liefdesverhaal in: het hoofdpersonage blijft de hoop koesteren om zijn grote liefde Nadezjda terug voor zich te winnen.
De thema’s uit dit boek: angst, twijfel, jaloezie, liefde. Dus toch thema’s die in zijn vorige boeken ook voorkwamen. Het Russische verleden van Skorobogatov speelt uiteraard een rol: Dostojevski die de opdracht geeft om de wereld te verbeteren, de experimentele Russische schrijver Daniil Charms die onder Stalin een verbod kreeg om publiceren en aan de grondslag lag van Skorobogatov’s verhaal ‘Stop de machine’ dat dertig jaar geleden de voedingsbodem van dit boek was.
Als je van een boek verwacht dat het schuurt, spannend is en de lezer totaal verwart , je laat genieten van taalvirtuositeit en je meeneemt naar de hoogtes en de laagtes van de fantasie, zit je met Cocaïne van Aleksandr Skorobogatov in ieder geval goed! De vertaling van Rosemie Vermeulen, met de schrijver aan haar zijde, staat er borg voor dat je het verhaal geserveerd krijgt zoals het is bedoeld. Maar of ik mij een bepaalde konijnenscène nog zonder een hilarische slappe lach kan voorstellen, is een andere vraag…
De schrijver heeft ook beloofd om wegen te bewandelen die hem nog niet zijn voorgedaan: dat klinkt alvast ook zeer veelbelovend voor zijn lezers! Ondertussen leer ik dan misschien ook beter eens een Dostojevski of een Charms kennen, na Tolstoy te hebben gelezen nu? Een grensverleggend boek dus, op verschillende manieren!
April 17, 2017
Er was eens een roman en die had geen begin en geen einde, en eigenlijk ook geen midden. En er was ook geen echt hoofdpersonage en geen verteller, en een verhaal was er al evenmin. Er was ooit eens een roman die er eigenlijk geen was en misschien zouden we er beter mee stoppen het een roman te noemen. Maar wat is het dan wel?
De auteur is verward en kraamt verhalen waar geen touw aan vast te knopen is. Of: vele touwen.
Cocaïne is fragmentarisch, verknipt, vaak geestig en trippy. Het absurde van de roes doet denken aan Daniil Charms (en dat is geen gering compliment), maar van een spanningsboog is geen sprake en naarmate de roman vordert, vervaagt het overweldigende effect van humor en pijn. Of ligt dat aan mij? Ik las het boek deels in de stad waar ik woon, deels op vakantie op de buiten. Misschien is dit geen boek voor op de buiten?
Cocaïne is een boeiend romanexperiment van een groot schrijver in spe. Bepaalde fragmenten zijn van wereldniveau, andere minder en dat verhaal van de hamstertjes is geniaal, natuurlijk.
Skorobogatov blijft een schrijver om te volgen, maar het grootste effect van deze Cocaïne is dat ik mij nu afvraag wanneer er eens eindelijk een degelijke vertaling van het werk van Charms zal verschijnen in het Nederlands. Rosemie Vermeulen? Aleksandr?
PS: Sorry voor het stelen van je lief. Ik was het niet.
De auteur is verward en kraamt verhalen waar geen touw aan vast te knopen is. Of: vele touwen.
Cocaïne is fragmentarisch, verknipt, vaak geestig en trippy. Het absurde van de roes doet denken aan Daniil Charms (en dat is geen gering compliment), maar van een spanningsboog is geen sprake en naarmate de roman vordert, vervaagt het overweldigende effect van humor en pijn. Of ligt dat aan mij? Ik las het boek deels in de stad waar ik woon, deels op vakantie op de buiten. Misschien is dit geen boek voor op de buiten?
Cocaïne is een boeiend romanexperiment van een groot schrijver in spe. Bepaalde fragmenten zijn van wereldniveau, andere minder en dat verhaal van de hamstertjes is geniaal, natuurlijk.
Skorobogatov blijft een schrijver om te volgen, maar het grootste effect van deze Cocaïne is dat ik mij nu afvraag wanneer er eens eindelijk een degelijke vertaling van het werk van Charms zal verschijnen in het Nederlands. Rosemie Vermeulen? Aleksandr?
PS: Sorry voor het stelen van je lief. Ik was het niet.
March 30, 2017
Hoewel Cocaïne 30 jaar geleden begon te kiemen, lijkt het alsof Skorobogatovs werk hierin een synthese vindt en de ziel van Sasha binnenstebuiten wordt gekeerd: donker, teder, slim en geestig en bijwijlen ontzettend grappig... Wie zoekt naar een lijn (pun (not) intended) of een verhaal loopt verloren, wie de motieven en de beelden hun werk laat doen beleeft een ‘high’ om niet licht te vergeten.
Zoals steeds in een vlekkeloze vertaling van Rosemie Vermeulen.
Zoals steeds in een vlekkeloze vertaling van Rosemie Vermeulen.
April 25, 2017
"Altijd op zoek naar onheil. En naar liefde. Maar misschien is dat hetzelfde.” – (lacht)
Aleksandr Skorobogatov maakt het zijn lezers met Cocaïne, zijn nieuwste roman, niet gemakkelijk. Is het een koortsdroom? Een nachtmerrie? Een ultieme hallucinatie? De neerslag van een bad trip? In ieder geval is het een onconventionele roman waarin de grenzen van het genre afgetast worden en zowat alle regels met een sardonisch genoegen overboord worden gegooid. Een logische verhaallijn is er niet: net zomin als een droom accuraat kan worden naverteld, valt Cocaïne samen te vatten. De hoofdfiguur is een schrijver, maar zijn personages interveniëren en commentariëren; de lezer wordt rechtstreeks aangesproken; en uiteindelijk wordt de schrijver zelf onderdeel van zijn verhaal. En alsof dat nog niet complex genoeg is: ook S.S. (Sasha Skorobogatov) wordt opgevoerd als personage. Best verwarrend. Al helemaal bij het begin van het boek worden we gewaarschuwd (bij monde van een redacteur die de auteur toespreekt):
‘Het is zo’n stom gevoel: je zit maar te lezen en te lezen, maar je kunt er geen touw aan vastknopen. Plots denk je: ik heb het vast, plots denk je: ik trek al aan de staart,’ hij trok aan een denkbeeldige staart, ‘en dan sla je de pagina om, en krijg je een middelvinger’. Hij stak een middelvinger op naar zichzelf. ‘En je snapt er weer geen snars van.’
Toch blijkt uiteindelijk dat die chaos maar schijn is. Want die chaos volgt wel degelijk een logica: de niet-rationele logica van de vrije associatie. En zoals Sigmund Freud ons al wist te vertellen in Die Traumdeutung voeren dromen ons, langs de kronkelwegen van het onderbewuste, altijd terug naar betekenisvolle gebeurtenissen uit het verleden. In het geval van Skorobogatov is dat verleden Russisch en dus extra interessant, want aan de basis van Cocaïne ligt een verhaal ten grondslag dat hij al eind jaren tachtig begon (Stop de machine). Het is – zo zegt hij zelf - een verhaal dat zijn titel ontleende aan Daniil Charms, een Russische cultschrijver die onder Stalin verboden werd en in ellendige omstandigheden aan zijn eind kwam. Geweld, willekeur en absurdisme zijn de kenmerken van Charms’ verhalen, en het zijn die kenmerken die Skorobogatov mateloos intrigeren. Geweld is er in Cocaïne in overvloed: een spijker wordt tot aan de kop in het hoofd van een garderobeman geslagen, ledematen worden door een vleesmolen gehaald en geconsumeerd, bijlen worden gehanteerd, het hoofd van een geliefde wordt gespleten, een hap hersenen blijft lillen, een oog wordt ei zo na uitgelepeld. Een aaneenschakeling van nachtmerrieachtige scènes dus, pure gruwel, maar verteerbaar gemaakt door een saus van absurde en bepaald zwarte humor. Zo is, o.a., de scène met de redacteur (een knipoog naar zijn uitgever Cossee?) bepaald grappig, de inkijk in de werking van het Nobelprijscomité hilarisch. Maar behalve geweld en absurdisme zit in Cocaïne ook een schrijnend en tragisch afgelopen liefdesverhaal verweven - Skorobogatov mag dan wel al ruim twintig jaar in Antwerpen wonen, zijn ‘Slavische ziel’ is nog altijd intact.
Is Cocaïne een totaal andere roman dan zijn intussen bejubelde Portret van een onbekend meisje en Sergeant Bertrand? Ja en neen. Ja, vanwege het vormexperiment en het absurdistische karakter. Maar beslist niet als het over de inhoudelijke aspecten gaat. Want thema’s als angst, haat, liefde, wanhoop en jaloezie zijn ook in zijn vroegere romans prominent aanwezig. Idem dito voor het over elkaar heen schuiven van fictie en realiteit. Idem dito (bis) voor zijn verbeeldingskracht en taalvirtuositeit (wat dat laatste betreft: zeker ook complimenten voor Rosemie Vermeulen die voor de Nederlandse vertaling instond).
Of Skorobogatov met Cocaïne zijn Ulysses geschreven heeft, zoals een snelle recensent zich afvroeg, is een terechte vraag. Ik hoop van niet, want Ulysses mag dan wel tot de literaire canon behoren, gelezen heb ik (en vele anderen) het niet. Cocaïne is in ieder geval een baldadig waagstuk, een meesterlijk uitgevoerd experiment, een unicum dat veel lezers verdient.
PS: Er wordt in Cocaïne geen gram cocaïne gesnoven of verhandeld. Waarom dan toch die titel? Een deel van het antwoord op die vraag kan worden gevonden bij Prof. Dr. V. Boerkevitz, de pleger van het nawoord. Die professor is fictief, zou een personage zijn uit een roman waarin nogal wat cocaïne wordt gebruikt. Voer voor filologen.
Aleksandr Skorobogatov maakt het zijn lezers met Cocaïne, zijn nieuwste roman, niet gemakkelijk. Is het een koortsdroom? Een nachtmerrie? Een ultieme hallucinatie? De neerslag van een bad trip? In ieder geval is het een onconventionele roman waarin de grenzen van het genre afgetast worden en zowat alle regels met een sardonisch genoegen overboord worden gegooid. Een logische verhaallijn is er niet: net zomin als een droom accuraat kan worden naverteld, valt Cocaïne samen te vatten. De hoofdfiguur is een schrijver, maar zijn personages interveniëren en commentariëren; de lezer wordt rechtstreeks aangesproken; en uiteindelijk wordt de schrijver zelf onderdeel van zijn verhaal. En alsof dat nog niet complex genoeg is: ook S.S. (Sasha Skorobogatov) wordt opgevoerd als personage. Best verwarrend. Al helemaal bij het begin van het boek worden we gewaarschuwd (bij monde van een redacteur die de auteur toespreekt):
‘Het is zo’n stom gevoel: je zit maar te lezen en te lezen, maar je kunt er geen touw aan vastknopen. Plots denk je: ik heb het vast, plots denk je: ik trek al aan de staart,’ hij trok aan een denkbeeldige staart, ‘en dan sla je de pagina om, en krijg je een middelvinger’. Hij stak een middelvinger op naar zichzelf. ‘En je snapt er weer geen snars van.’
Toch blijkt uiteindelijk dat die chaos maar schijn is. Want die chaos volgt wel degelijk een logica: de niet-rationele logica van de vrije associatie. En zoals Sigmund Freud ons al wist te vertellen in Die Traumdeutung voeren dromen ons, langs de kronkelwegen van het onderbewuste, altijd terug naar betekenisvolle gebeurtenissen uit het verleden. In het geval van Skorobogatov is dat verleden Russisch en dus extra interessant, want aan de basis van Cocaïne ligt een verhaal ten grondslag dat hij al eind jaren tachtig begon (Stop de machine). Het is – zo zegt hij zelf - een verhaal dat zijn titel ontleende aan Daniil Charms, een Russische cultschrijver die onder Stalin verboden werd en in ellendige omstandigheden aan zijn eind kwam. Geweld, willekeur en absurdisme zijn de kenmerken van Charms’ verhalen, en het zijn die kenmerken die Skorobogatov mateloos intrigeren. Geweld is er in Cocaïne in overvloed: een spijker wordt tot aan de kop in het hoofd van een garderobeman geslagen, ledematen worden door een vleesmolen gehaald en geconsumeerd, bijlen worden gehanteerd, het hoofd van een geliefde wordt gespleten, een hap hersenen blijft lillen, een oog wordt ei zo na uitgelepeld. Een aaneenschakeling van nachtmerrieachtige scènes dus, pure gruwel, maar verteerbaar gemaakt door een saus van absurde en bepaald zwarte humor. Zo is, o.a., de scène met de redacteur (een knipoog naar zijn uitgever Cossee?) bepaald grappig, de inkijk in de werking van het Nobelprijscomité hilarisch. Maar behalve geweld en absurdisme zit in Cocaïne ook een schrijnend en tragisch afgelopen liefdesverhaal verweven - Skorobogatov mag dan wel al ruim twintig jaar in Antwerpen wonen, zijn ‘Slavische ziel’ is nog altijd intact.
Is Cocaïne een totaal andere roman dan zijn intussen bejubelde Portret van een onbekend meisje en Sergeant Bertrand? Ja en neen. Ja, vanwege het vormexperiment en het absurdistische karakter. Maar beslist niet als het over de inhoudelijke aspecten gaat. Want thema’s als angst, haat, liefde, wanhoop en jaloezie zijn ook in zijn vroegere romans prominent aanwezig. Idem dito voor het over elkaar heen schuiven van fictie en realiteit. Idem dito (bis) voor zijn verbeeldingskracht en taalvirtuositeit (wat dat laatste betreft: zeker ook complimenten voor Rosemie Vermeulen die voor de Nederlandse vertaling instond).
Of Skorobogatov met Cocaïne zijn Ulysses geschreven heeft, zoals een snelle recensent zich afvroeg, is een terechte vraag. Ik hoop van niet, want Ulysses mag dan wel tot de literaire canon behoren, gelezen heb ik (en vele anderen) het niet. Cocaïne is in ieder geval een baldadig waagstuk, een meesterlijk uitgevoerd experiment, een unicum dat veel lezers verdient.
PS: Er wordt in Cocaïne geen gram cocaïne gesnoven of verhandeld. Waarom dan toch die titel? Een deel van het antwoord op die vraag kan worden gevonden bij Prof. Dr. V. Boerkevitz, de pleger van het nawoord. Die professor is fictief, zou een personage zijn uit een roman waarin nogal wat cocaïne wordt gebruikt. Voer voor filologen.
April 15, 2017
Ode aan de almachtige schrijver die zichzelf volledig in de luren laat leggen door zijn personages en zichzelf...een hallucinante trip met de schrijver, door de schrijver, bij de schrijver met een heleboel onwaarschijnlijke, turbulente, onmiskenbare echte fantastische gebeurtenissen.
Lezen, niet nadenken, niet proberen snappen, gewoon lezen.
http://www.cultureclubmagazine.be/edi...
Lezen, niet nadenken, niet proberen snappen, gewoon lezen.
http://www.cultureclubmagazine.be/edi...
August 24, 2021
'Het weer was inderdaad niet opperbest - al een dag of drie of zelfs vier regende het dat het goot. Wat een vreemde zomer! Wat zeg ik, zomer? Wat een vreemd léven.'
U merkt het onmiddellijk vanaf het begin: dit is een heel conventionele roman, met enkel lieflijke konijntjes, zo uit het dagelijkse leven gegrepen. Of misschien toch niet, ik weet het niet zo goed meer, het zal aan de afwezige cocaïne liggen.
#dontbelieveeverythingyouread
U merkt het onmiddellijk vanaf het begin: dit is een heel conventionele roman, met enkel lieflijke konijntjes, zo uit het dagelijkse leven gegrepen. Of misschien toch niet, ik weet het niet zo goed meer, het zal aan de afwezige cocaïne liggen.
#dontbelieveeverythingyouread
February 11, 2021
Sve je ovde loše koliko je i dobro. Aleksandar ima sjajnu koncentraciju i verujem da odlično zna šta je hteo da napiše. Ali da odmah skratim priču i da se ne lažemo pre svega, nije mi se dopalo ma koliko dobro da je napisano. Retko može da se naiđe na ovako bolesnu stvar (osim ako ne birate knjigu po koricama kao Milena Pametnjaković).
Opisuje, mislim, neku vrstu groznice ili halucinacije nekoga, ko je - sudeći po naslovu - ozbiljno high. Lakše je i samim tim veoma važno prepustiti se nepovezanosti tokom čitanja. Nažalost, to sam shvatila tek u drugoj polovini knjige. Ovo je neponovljivo nadrealno, ali i odlično iskustvo čitanja. A ja nemam ni živaca ni volje da mu se posvetim ni minut više.
Mada, imam jednu zanimljivu stvar u vezi ove knjige. U pitanju je poezija. Bog zna odakle mi, ali tada mi se verovatno mnogo dopala njena apsurdnost pa sam je sačuvala, da bi me sada jako podsećala na knjigu:
1. https://sic.ba/poezija/alen-alenijevi...
2. https://sic.ba/.../alen-alenijevic-el...
Opisuje, mislim, neku vrstu groznice ili halucinacije nekoga, ko je - sudeći po naslovu - ozbiljno high. Lakše je i samim tim veoma važno prepustiti se nepovezanosti tokom čitanja. Nažalost, to sam shvatila tek u drugoj polovini knjige. Ovo je neponovljivo nadrealno, ali i odlično iskustvo čitanja. A ja nemam ni živaca ni volje da mu se posvetim ni minut više.
Mada, imam jednu zanimljivu stvar u vezi ove knjige. U pitanju je poezija. Bog zna odakle mi, ali tada mi se verovatno mnogo dopala njena apsurdnost pa sam je sačuvala, da bi me sada jako podsećala na knjigu:
1. https://sic.ba/poezija/alen-alenijevi...
2. https://sic.ba/.../alen-alenijevic-el...
November 29, 2024
Bevreemdende roman, precies ontstaan in één lange drugsroes. Je raast als lezer doorheen een ratjetoe van verhalen. Dit boek lijkt me geschreven met een opgeheven middenvinger: ik doe als schrijver mijn verdomde zin en wie gaat me dat verbieden? Chapeau dat de uitgever daarin meegaat, maar de lezer krijgt het zo wel moeilijk. Het verhaal scheurt van het ene ongeloofwaardige feit naar het andere. Als een personage commentaar geeft op een verhaallijn, wordt die aangepast, of wordt het personage als straf gewoon geschrapt. Soms bevind je je in het midden van een sprookje, dan weer ben je getuige van pure horror. De stijl, originaliteit, humoristische herhalingen én het verhaal van de konijntjes kon ik wel pruimen, maar het toenemende geweld naar het einde was echt niet mijn meug. Roman van een ingeweken Russische schrijver die zich in gastland België niet thuis voelt, zegt het nawoord. Ik wens Aleksandr een mooier en beter leven.
Lees ook mijn blog over Cocaïne en andere van Aleksandrs boeken.
Lees ook mijn blog over Cocaïne en andere van Aleksandrs boeken.
August 9, 2017
Dat was toch even schrikken bij deze allesbehalve conventionele roman! Heel anders dan zijn vorige romans. Maar als je je niet "verzet" en je laat meedrijven is het toch wel een aparte ervaring waar je nog dagen ondersteboven van bent. Tijdens het lezen moest ik af en toe denken aan Daniil Charms door het absurdistische.
Een fantastische cocaïne trip!
Een fantastische cocaïne trip!
July 5, 2020
Bijzondere leeservaring, absurdistisch waar realiteit fictie is..een boek dat je niet hoeft te begrijpen maar waar je alleen in kan onderdompelen
June 25, 2017
Ik kan me helemaal vinden in Bent Van Looy zijn commentaar op de achterflap : Een roman voor hen die bereid zijn zich in een draaikolk te storten van hilarisch absurdisme, bijtende satire, dolkomische vormexperimenten en goed foute personages. Zoiets heb ik echt nog nooit gelezen'
Ik ook niet Bent. En aan een niet-lezer uitleggen waarover dit boek gaat, is onmogelijk. Wat een absurd boek. Cocaïne wordt in het boek niet gesnoven, maar als lezer heb je het gevoel gesnoven te hebben om al deze 'onzin' te kunnen behappen. Wat is werkelijkheid , wat is droom ? Is er wel een werkelijkheid? Ik ben geen stoel en ook geen tafel...
Geweldig boek voor wie zich open stelt voor een absurd avontuur.
Ik ook niet Bent. En aan een niet-lezer uitleggen waarover dit boek gaat, is onmogelijk. Wat een absurd boek. Cocaïne wordt in het boek niet gesnoven, maar als lezer heb je het gevoel gesnoven te hebben om al deze 'onzin' te kunnen behappen. Wat is werkelijkheid , wat is droom ? Is er wel een werkelijkheid? Ik ben geen stoel en ook geen tafel...
Geweldig boek voor wie zich open stelt voor een absurd avontuur.
November 5, 2021
Ik snapte er niets van
4.5 ster
4.5 ster
August 2, 2018
Skorobogatov (heerlijke naam die past bij het oeuvre) serveert een absurd boek met dromen, hallucinaties en satire. Vergeet Walibi en zijn roetsjbanen; blijf gezellig thuis, weg van de drukte en duik in de bizarre wereld van - nog een keer voor de fun - Skorobogatov.
January 6, 2018
Maak een ritje op de roetsjbaan die cocaïne heet en toch geen cocaïne is. Ik droomde gisterennacht over pratende stoelen, operatiekwartieren en Stockholm. U weze gewaarschuwd.
Read
May 28, 2017Totale desoriëntatie maakte zich van mij meester. Een recensie volgt later...
March 7, 2018
Deze bespreking bevat hints over de plot.
Dit is het eerste boek dat ik lees van de Antwerpse Rus Aleksandr Skorobogatov, en het is een ongelooflijk boek. Het is bizar, absurd, kil, wreed, walgelijk, en hoewel ik het niet met cocaïne zou associëren (al nam ik deze drug nooit in), heeft het effectief veel weg van een drugstrip, maar dan zonder de drugs.
Een literaire trip, alsof je als lezer, samen met de auteur en zijn personages op een draaimolen zit, in een spiegelpaleis, vol discobollen, en lasers, en sneeuw, en vleesmolens en koud badwater. En het draait en maalt rond en je wordt er een beetje gek van. Gezien mijn tere ziel heb ik enkele gruwelijke passages moeten overslaan, maar dat is niet erg.
Ik vind het boek goed omdat het compleet anders is. Is het een amalgaam van vreemdheden? Ja. Maakt het uit? Geen idee. Denk je als lezer: dat kan ik ook? Misschien. Begint je hoofd te tollen en weet je je voeten na enkele bladzijden nog amper van je handen te onderscheiden? Voorzeker!
Er zijn wellicht boeken die nog verder van de klassieke wegen der literatuur afwijken, maar voor een uitstapje langs een paadje waarlangs je veilig verdwalen kan, de weg terug terug terug terugvinden, opnieuw verdwalen, een beetje overgeven, en waar de braamdoorns in je kuiten prikken, en je uiteindelijk achterblijft in een koud bad met rauw vlees en het gevoel: WTF was dees?
Daarvoor moet je dit boek lezen.
Dit is het eerste boek dat ik lees van de Antwerpse Rus Aleksandr Skorobogatov, en het is een ongelooflijk boek. Het is bizar, absurd, kil, wreed, walgelijk, en hoewel ik het niet met cocaïne zou associëren (al nam ik deze drug nooit in), heeft het effectief veel weg van een drugstrip, maar dan zonder de drugs.
Een literaire trip, alsof je als lezer, samen met de auteur en zijn personages op een draaimolen zit, in een spiegelpaleis, vol discobollen, en lasers, en sneeuw, en vleesmolens en koud badwater. En het draait en maalt rond en je wordt er een beetje gek van. Gezien mijn tere ziel heb ik enkele gruwelijke passages moeten overslaan, maar dat is niet erg.
Ik vind het boek goed omdat het compleet anders is. Is het een amalgaam van vreemdheden? Ja. Maakt het uit? Geen idee. Denk je als lezer: dat kan ik ook? Misschien. Begint je hoofd te tollen en weet je je voeten na enkele bladzijden nog amper van je handen te onderscheiden? Voorzeker!
Er zijn wellicht boeken die nog verder van de klassieke wegen der literatuur afwijken, maar voor een uitstapje langs een paadje waarlangs je veilig verdwalen kan, de weg terug terug terug terugvinden, opnieuw verdwalen, een beetje overgeven, en waar de braamdoorns in je kuiten prikken, en je uiteindelijk achterblijft in een koud bad met rauw vlees en het gevoel: WTF was dees?
Daarvoor moet je dit boek lezen.
February 10, 2018
Mijn conclusie moet zijn dat absurdisme toch niet echt mijn ding is. De vertelling (een echt verhaal is het immers niet) gaat alle kanten uit. Personages zijn eerst dood, blijken het dan weer niet te zijn. Een zoon is later een dochter (niet Bo-gewijs), is zwanger, maar ook 8 jaar, etc. Een andere lezer spreekt over de "willing suspension of disbelief", nog een andere over niet nadenken, gewoon lezen. Deze tekst maakte me echter niet welwillend, eerder verveeld of geërgerd. Uiteindelijk heb ik het opgegeven.
February 9, 2020
Intrigerende roman waarin de lijn tussen fictie, fantasie en realiteit volledig verdwijnt en verschillende lijnen hersenspinsels van de schrijver door elkaar heen lopen. Duidelijk leunend op schrijvers als Gogol en absurdist Charms weet Cocaïne de lezer mee te voeren naar een surrealistische droomwereld waarin schrijver, personages en waanzin elkaar lijken af te wisselen.
August 16, 2017
In dit boek wordt verteld hoe je met een verhaal over konijnen die lijden onder wateroverlast en een meisje dat eigenlijk een stoel is - of dat denkt te zijn - de Nobelprijs kunt winnen. In Stockholm gebeuren vervolgens vreemde dingen, en als de schrijver de veertienjarige Nadja afwijst, komt hem dat duur te staan: hij schiet er bijna zijn ziel en zijn ogen bij in. Natuurlijk had hij niet zoveel naar zijn lezers mogen luisteren, hoewel hij er soms een pak rammel van kreeg. Tussendoor is dit verhaal de hele tijd ook dramatisch, heel dramatisch. Uiteraard heeft (reeds aan het begin van het boek!) de vrouw van de schrijver hem verlaten, en wacht er in het station helemaal niemand hem op. Bovendien regent het heel hard. Het had ook kunnen sneeuwen, we zijn tenslotte in Moskou. Zo gaat dat.
April 9, 2022
Zot, absurd, surrealistisch. Maar dan kijk je op uit je boek en je ziet een groep nordic walkers met lange stokken het park binnen denderen. Het militaire tik-tik-tik doet je denken aan een leger robots. En naast je staat een groep ouderlingen in een cirkel. Ze tikken met beide handen op hun schouders, op hun hoofd, trekken zacht aan hun eigen oren. Je vraagt je meteen af waar je bent: in het boek of in de realiteit. Dus: lees het boek om een vat te krijgen op de werkelijke fantasie van het alledaagse ondermaanse leven.
July 1, 2020
Ik heb getracht het boek uit te lezen maar halverwege toch besloten om op te geven. Er zitten hele sterke stukken tussen maar dan vliegt de auteur terug een andere kant op. Ik geraakte niet meer uit de draaikolk... heel apart genre dat niet voor mij is weggelegd. Knap geschreven en bedacht maar te verwarrend voor mij.
June 28, 2017
Kun je een boek lezen terwijl het eigenlijk nog geschreven wordt? Waarin de verhaallijnen steeds lijken te wijzigen?
Neen, ik kan niet vertellen waarover het boek gaat, moet ik een andere vragende lezer beantwoorden. Er is geen duidelijke lijn, of dan toch misschien... Het is een trip, je moet hem onbevangen ondergaan, want dat doet hij ook, pagina na pagina word je meegesleurd. En het gaat je niet berouwen. Maar wees gewaarschuwd.
Knap staaltje schrijfwerk.
Neen, ik kan niet vertellen waarover het boek gaat, moet ik een andere vragende lezer beantwoorden. Er is geen duidelijke lijn, of dan toch misschien... Het is een trip, je moet hem onbevangen ondergaan, want dat doet hij ook, pagina na pagina word je meegesleurd. En het gaat je niet berouwen. Maar wees gewaarschuwd.
Knap staaltje schrijfwerk.
March 1, 2018
Een achtbaan die je tientallen keren overkop laat gaan. Zo ervaarde ik het lezen van deze roman. Vanaf de eerste zin word je meegezogen in een verhaal met personages die je intrigeren, je aan het schrikken maken, je verwarren. Soms denk je niet meer verder te kunnen lezen omdat een bepaalde scène je helemaal onderuit haalt. Je kan de personages bizar noemen en dan toch weer niet. Cocaïne is meesterlijk en geniaal geschreven. Wanneer je dit boek gelezen hebt, neem je voor lange tijd geen boek meer mee in bad (hou daar gewoon rekening mee). Maar het eerste wat ik wou doen toen ik deze roman uitgelezen had, was de schrijver ervan in mijn armen nemen!
December 29, 2017
WTF?!? Is dit een psychiatrisch project? Moest de schrijver zich therapeutisch ontdoen van zijn macabere fantasieën? Een boek dat ik na elke bladzijde weg wou leggen, wou stoppen met lezen. Maar toch las ik het op een hels tempo uit. Waanzinnig en afstotelijk tegelijk.
Misschien top in zijn genre, maar voor mij volstaat zo eentje per jaar ruimschoots.
Misschien top in zijn genre, maar voor mij volstaat zo eentje per jaar ruimschoots.
June 26, 2020
FANTASTISCH! Letterlijk en figuurlijk.
Eén van de beste boeken die ik las.
De auteur maakt onvolgbare gedachtensprongen en toch wil je steeds maar verder lezen.
Het poëtisch proza, de herhalingen, de diverse vormen ... het maakt mij vrolijk. Terwijl er best ook veel geweld voorkomt.
Een zalige Russische schrijver!
Eén van de beste boeken die ik las.
De auteur maakt onvolgbare gedachtensprongen en toch wil je steeds maar verder lezen.
Het poëtisch proza, de herhalingen, de diverse vormen ... het maakt mij vrolijk. Terwijl er best ook veel geweld voorkomt.
Een zalige Russische schrijver!
Displaying 1 - 30 of 39 reviews