Mroczny kryminał rozgrywający się w fascynujących latach 30. na niemieckim Pomorzu. Miastem Marienwerder (Kwidzyn) wstrząsają krwawe morderstwa, których ofiarą padają księża z parafii sąsiadującej z katedrą i zamkiem krzyżackim. Tropy wiodą także do zamku w Marienburgu (Malborku). Autor kreuje niezwykły świat, zaludniony przez fałszywych chrześcijan, piękne kobiety z przeszłości, samobójców, fanatycznych nacjonalistów i członków tajemnego bractwa, rojącego o odbudowie wielkiej Rzeszy. Akcja schodzi – dosłownie i w przenośni – do podziemi, ukrytych korytarzy i krypt krzyżackich zamczysk, w których zatrzymał się czas.
Prowadzący dochodzenie radca kryminalny Christian Abell, zmierzyć się musi nie tylko z wyrachowanym mordercą, ale także z własną przeszłością, wiążącą go z rodzinnym miastem. Pełne napięcia śledztwo się komplikuje. Nic nie jest oczywiste, kolejne hipotezy to drogi donikąd. Nobliwe miasteczko okazuje się swoistym kretowiskiem pełnym zaskakujących, skrzętnie skrywanych tajemnic. Celem mordercy staje się sam Abell.
Ale stawka jest o wiele większa niż tylko życie policjanta. Rozwiązanie zagadki wymaga sięgnięcia daleko w przeszłość, która ciągle wpływa na los współczesnych…
Czarny manuskrypt to intrygująca powieść z pogranicza kryminału noir, sztuki i zagadek historii.
Dobry retro kryminał, napisany według sztuki, z dbałością o szczegóły i smaczki, skrzący się od ciekawostek historycznych i do tego bardzo, bardzo mroczny – fani gatunku, ze szczególnym wskazaniem na tych, którzy lubują się w książkach Marka Krajewskiego - powinni być ukontentowani. Bo Krzysztof Bohus zapożycza schematy od wrocławianina, ale „Czarny manuskrypt” nie jest próbą po prostu skopiowania historii o Mocku, przeprowadzenia go z Breslau do Marienwerder, bardziej czuć tu ogólną (dość mocną) inspirację. Sama historia opisana w „Czarnym manuskrypcie” jest bardzo interesująca, autor sprawnie gubi tropy w kryminalnej historii, obyczajowe wątki też są w porządku, za to romantyczny został napisany raz, że na doczepkę, a dwa, że na kolanie, i tylko zabiera miejsce dla ciekawszych spraw, jak na przykład opis życia w Prusach lat trzydziestych dwudziestego wieku. Odradzam audiobooka, bo lektor brzmi, jak ksiądz czytający na mszy ewangelię na niedzielnej mszy.
„Był przecież w małym trzydziestotysięcznym mieście, sercu przaśnej prowincji, gdzie sławetne Kinder, Kuche, Kirche wyznaczało rytm codziennego życia tutejszych mieszczan. A jednocześnie piętrzyły się przed nim mroczne zbrodnie i tajemnice rodem z berlińskiego pitawala. Występni duchowni i płatny seks, przemoc i zepsucie, sadomasochizm i zaszlachtowane zwłoki… Gdzie tu logika, gdzie tu sens?” – fragment powieści.
Kiedy sam autor – Pan Krzysztof Bochus – zwrócił się do mnie z propozycją recenzji jego debiutanckiej książki, nie wahałam się ani chwili i przyjęłam „Czarny manuskrypt” z ogromną przyjemnością oraz nie lada oczekiwaniami, bo nie dość że mamy tu do czynienia ze sprawą kryminalną (a w kryminałach zaczytuję się od lat), to fabuła osadzona jest w latach trzydziestych XX wieku (a historia to mój konik). Zaserwowana mi zatem przez autora mieszanka retro mile połechtała moje czytelnicze smaki, obiecując przednią lekturę. A czy oczekiwania okazały się spójne z rzeczywistością? Niech za całą odpowiedź wystarczy wypowiedziane z pełnym przekonaniem krótkie: TAK!
Kiedy w połowie sierpnia 1930 roku Europa czuje już powoli oddech nazistowskiej ideologii, pomorski Kwidzyn okazuje się mrocznym miejscem, w którym w brutalny sposób mordowani są kapłani lokalnej parafii. Na pierwszej linii poczynań śledczych staje radca kryminalny Christian Abell – wcześniej z powodzeniem urzędujący w Wolnym Mieście Gdańsk, a po rozwodzie osiadły ponownie w rodzinnym mieście. Dociekliwość, nieustępliwość, żelazna logika oraz doskonała orientacja w szczegółach sprawiają, że Abell bardzo szybko dochodzi do wniosku, że wyjątkowa teatralna oprawa każdej ze zbrodni to jedynie zasłona dymna, mająca na celu wywieść organy ścigania na manowce.
Może i początkowo Abellowi ginie trop, ale eliminując kolejnych podejrzanych ostatecznie swoją uwagę kieruje na proboszcza, który nie tylko z ogromnym zaangażowaniem wypełnia swoją kapłańską posługę, ale i ma zapędy do krzewienia nacjonalistycznych haseł, które w Prusach Wschodnich padają na podatny grunt. Kiedy na jaw wychodzi fakt, że pierwszy z zamordowanych księży analizował średniowieczny manuskrypt, istotny z punktu widzenia krzyżackiej misji oczyszczania ziemi z wrogów wiary, śledztwo nabiera tempa, a sam Abell po raz kolejny cudem uchodzi z życiem przy weryfikacji wszystkich odnóg sprawy. Nic nie robi sobie z faktu, iż jego przełożony próbuje ukrócać jego poczynania, niekiedy szorstkie i bezpardonowe, ale inaczej radca kryminalny znający się na swoim fachu działać nie może, a tym bardziej przejmować się tym, że jego śledztwo zacieśnia się coraz bardziej wokół prominentnych postaci Kwidzyna. Sprawca bądź sprawcy muszą być bowiem ukarani bez względu na swój status społeczny czy pełnioną w lokalnej społeczności rolę.
Bochus stworzył retro kryminał w najlepszym stylu, do którego niewątpliwie przyzwyczaił mnie na przykład Marek Krajewski. Intrygujący główny bohater, plastyczne opisy oddające charakter minionych czasów, społeczne zepsucie wyzierające niemalże z każdego zaułka pomorskiego miasta, historyczny kontekst, nie tylko w odniesieniu do okresu przedwojennego, ale i epoki średniowiecza i okresu świetności Zakonu Krzyżackiego to elementy, które nie pozwalają przejść obok „Czarnego manuskryptu” obojętnie. Mam nadzieję, że autor zdaje sobie sprawę z faktu, że kontynuacja kryminalnych poczynań Abella to po prostu konieczność, bo na jednej powieści z nim w roli głównej skończyć się nie może.
Polecam Wam tę pozycję, ponieważ dzięki niej macie okazję przenieść się do miejsc oraz zdarzeń, które do tej pory nie były zdaje się wykorzystywane w literaturze popularnej. Zdecydowanie nie będziecie się przy tej lekturze nudzić.
Serdecznie dziękuję twórcy za autorski egzemplarz książki oraz za okazane zaufanie.
Z POZDROWIENIAMI DLA DZIADKA KRZYSZTOFA Dla takiej chwili warto przemierzać bezdroża polskiej literatury i ocierając kurz z zapoconego czoła co i rusz narażać się na miny. Bo nagle, na tym pustkowiu potrafi pojawić się perła, i to zupełnie niespodziewanie. Dlaczego niespodziewanie? – ja się pytam! Dlaczego o książce muszę dowiadywać się pocztą pantoflową, a wydawnictwo nie zrobiło nic, aby pochwalić się swoim skarbem przed czytelnikiem? Od lat nie przeczytałam tak dobrego kryminalnego debiutu. W internecie co chwila atakują mnie jakieś czereśnie, do których akurat ja nie zajrzę, przez przekorę. Ale nie wszyscy są tacy charakterni. Inni by pewnie chętnie zajrzeli do „Czarnego manuskryptu”, gdyby wiedzieli, że taki w ogóle jest.
Krzysztofa Bochusa można pochwalić właściwie za wszystko. Przede wszystkim – za miejsce akcji. Kryminałów retro było już u nas sporo, ale jeszcze nikt nie opisywał przedwojennych Prus wschodnich (dzisiejszy Kwidzyn i Malbork) w burzliwych latach 30-tych, z odwołaniami do początków Zakonu Krzyżackiego (też brawo za Krzyżaków, to temat samograj i jak do tej pory biała karta w polskiej powieści sensacyjnej). To się czuje, że autor doskonale wie, o czym pisze, dokumentacja tła historycznego nie jest dla niego czarną robotą, tylko prawdziwą pasją. Do tego informacje historyczne przekazywane są czytelnikowi z doskonałym wyczuciem umiaru. Najciekawsze rzeczy, to co trzeba i kiedy trzeba, wszystko doskonale wyważone. Nie ma się odczucia, że mamy do czynienia z nudną lekcją historii (jak na przykład w „Sedinum” Leszka Hermana czy „Czerwonym kapitanie” Daniela Dana).
Autor nie ma też żadnych kłopotów z budowaniem dramaturgii – zawiesza akcję, kiedy trzeba, by powrócić do starych motywów w stosownym momencie, nie cierpi na wodolejstwo, nie pozostawia niedokończonych wątków do dopowiedzenia „w kolejnym odcinku”. Widać, że nie jest jeszcze skażony wymogami rynku (albo wymaganiami wydawców, już sama nie wiem).
Jeżeli musiałabym się czegoś czepić (taka już natura recenzenta), to dwóch drobnych rzeczy: że akcja w początkowej fazie powieści rozwija się jednak dość ślamazarnie i przydałby się jakiś pazur, i że główny bohater trochę za bardzo kojarzy się z Eberhardtem Mockiem. Ta druga uwaga jest też jednak komplementem, oznacza bowiem, że Markowi Krajewskiemu rośnie wreszcie godny konkurent. Mam nadzieję, że sytuacja ta wpłynie mobilizująco na autorów i będziemy czytać coraz lepsze książki obu panów.
Pewnie jeszcze chcielibyście wiedzieć, skąd ten dziwny tytuł? Otóż autor zadedykował tę książkę… swoim wnukom. To już na wstępie nastawiło mnie do niego pozytywnie. To fantastyczne, że można zadebiutować będąc już dziadkiem. Chyba na razie wnuki mi nie grożą, ale może już teraz powinnam zacząć rozglądać się za wyborem odpowiedniej dziedziny.
Jakiś czas temu użytkownik LC* Unicorn zarekomendował mi do przeczytania, a w domyśle i do zrecenzowania, Czarny manuskrypt, debiutancką powieść Krzyszofa Bochusa, urodzonego w 1955 roku polskiego dziennikarza, publicysty, wykładowcy akademickiego i politologa. Pamiętając o gorzkich rozczarowaniach, jakie przyniosły mi podobne sugestie w przypadku innych polskich rodzących się „gwiazd”, szczególnie zaś Piotra Gibowskiego i Konrada T. Lewandowskiego, odniosłem się do tej sugestii z dużą rezerwą. Musiało być w niej jednak coś przekonującego, gdyż pomimo głęboko we mnie tkwiącej urazy i niechęci, poleciłem książkę do zakupienia w rawskiej bibliotece publicznej, bardzo przyjaznej czytelnikom i otwartej na ich potrzeby. Kiedy dostałem tomik do ręki, moje rozterki jeszcze się pogłębiły. Oto czym kusił tekst na okładce:
Mroczny kryminał rozgrywający się w fascynujących latach 30. na niemieckim Pomorzu. Miastem Marienwerder (Kwidzyn) wstrząsają krwawe morderstwa, których ofiarą padają księża z parafii sąsiadującej z katedrą i zamkiem krzyżackim. Tropy wiodą także do zamku w Marienburgu (Malborku). Autor kreuje niezwykły świat, zaludniony przez fałszywych chrześcijan, piękne kobiety z przeszłości, samobójców, fanatycznych nacjonalistów i członków tajemnego bractwa, rojącego o odbudowie wielkiej Rzeszy. Akcja schodzi – dosłownie i w przenośni – do podziemi, ukrytych korytarzy i krypt krzyżackich zamczysk, w których zatrzymał się czas.
Prowadzący dochodzenie radca kryminalny Christian Abell, zmierzyć się musi nie tylko z wyrachowanym mordercą, ale także z własną przeszłością, wiążącą go z rodzinnym miastem. Pełne napięcia śledztwo się komplikuje. Nic nie jest oczywiste, kolejne hipotezy to drogi donikąd. Nobliwe miasteczko okazuje się swoistym kretowiskiem pełnym zaskakujących, skrzętnie skrywanych tajemnic. Celem mordercy staje się sam Abell.
Ale stawka jest o wiele większa niż tylko życie policjanta. Rozwiązanie zagadki wymaga sięgnięcia daleko w przeszłość, która ciągle wpływa na los współczesnych…
No i na tym skończmy przybliżanie fabuły, żeby przyszłym czytelnikom nie psuć zabawy. Trzeba jednak zaznaczyć, że intryga jest bardzo udatnie skonstruowana, oparta zarówno w ówczesnej niestabilnej sytuacji politycznej w Niemczech, jak i trwającej tam rewolucji obyczajowej. Autor z wielkim wyczuciem odmalował obraz pomorskiej prowincji, do której jednak dociera świadomość tego, co się dzieje w Berlinie i innych dużych miastach. Akcja toczy się momentami bardzo szybko, ale na szczęście nie przyspiesza bez przerwy, jak w niektórych hitach szkoły amerykańskiej, a często zwalnia, stosownie do meandrów prowadzonego przez Abella procesu wykrywczego i innych wydarzeń. Nie jest bowiem protagonista klonem Brudnego Harry’ego, który nie ma własnego życia poza pracą. Postać radcy kryminalnego Christiana Abella udało się Bochusowi skonstruować bardzo interesująco i trudno go nie polubić, choć na pewno nie jest to postać świetlana. Inne dramatis personae zaludniają świat przedstawiony tłumem barwnym, różnorakim i interesującym. Wszystko to sprawia, że powieść od pierwszej kartki wciąga coraz bardziej i choć pod koniec można już przewidzieć kto, jak i dlaczego, to przyjemność z lektury nie słabnie do samego epilogu. Poza warstwą kryminalną mamy bogate tło historyczne w postaci opisów materialnych i społecznych realiów ówczesnego Kwidzynia oraz jego okolic, co jest wielkim walorem poznawczym, choć nieobeznanemu z tematem może sprawić sporą trudność odróżnienie faktów od hipotez i ewidentnej fikcji historycznej.
Wspomniane umiejscowienie fabuły w szczegółowo odtworzonym niemieckim międzywojniu przypomina od razu powieści Marka Krajewskiego. Nie jest to żaden zarzut, gdyż nie ma w Czarnym manuskrypcie nijakiej wtórności w stosunku do serii o perypetiach Eberharda Mocka. Atmosfera powieści Bochusa jest mroczna, nie tylko w przenośni, ale często i dosłownie, a mimo to, mimo makabrycznych zbrodni i ukazania świata z perspektywy policjanta, który niejedno już widział i o bliźnich nie ma najlepszego zdania, nie jest aż tak mroczna jak u Krajewskiego.
Skoro już sięgnęliśmy do porównania z Markiem Krajewskim, to porównujmy dalej. Proza Krajewskiego jest z pewnością formalnie bez zarzutu, czego o bochusowej nie można do końca powiedzieć. Zdarzyły się, sporadyczne, bo sporadyczne, ale jednak zdarzyły, i użycia słów niezgodnie z ich znaczeniem, i niekonsekwencje logiczne. A jednak wyżej oceniam styl Czarnego manuskryptu – jest odważniejszy, barwniejszy, bardziej dynamiczny. Krzysztof Bochus umiejętniej wplata też w kryminalną osnowę ciekawostki historyczne i wątki erotyczne. Pisze jakby z większym rozmachem, a błędy, o których wspomniałem, powinny były zostać usunięte w trakcie korekty, podobnie jak sporadyczne literówki, i szkoda, że tak się nie stało.
Co do koncepcji fabuły i wymowy powieści, mam niestety kilka krytycznych spostrzeżeń – wątpię, by jakiekolwiek odkrycia z przeszłości były w stanie zmienić bieżące realia. Zwłaszcza odkrycia rzutujące na moralne uzasadnienie dokonanych podbojów. Szkoda, że swą powieścią autor wpisał się w czarno-białe widzenie historii, w której Polacy i Niemcy, zamiast się godzić, wzajemnie wciąż się oskarżają. Jedni widzą tylko podstępnych i niegodziwych Krzyżaków, a drudzy barbarzyńskich i dzikich Słowian. O wiele bardziej racjonalne wydaje mi się spojrzenie historyków z państw, które nie były w nasz średniowieczny konflikt zamieszane, a z których wynika, że jak prawie zawsze w historii, obie zwaśnione strony były siebie warte. Polecam choćby odpowiedni odcinek serialu Twierdze, który pokazuje bitwę pod Grunwaldem i oblężenie Malborka oczami Anglika.
Jak każda dobra książka, Czarny manuskrypt daje impuls do różnych refleksji i przemyśleń. Szczególnie dużo mamy okazji do nowego spojrzenia na moralność wierzących i na ich specyficzną logikę.
...w Gdańsku wybuchła zaraza i zabrała troje dzieci Adalberta i Doroty. W dziewięć lat później kolejna zaraza zabrała piątkę ich potomstwa, zostawiając jedną córkę, która została mniszką. Oddziałało to tak silnie na Adalberta, że jego nawrócenie dopełniło się, a w jego duszy rozkwitł wspaniały kwiat Bożej miłości. W ramach dziękczynienia za tak wielki łaski małżeństwo wyruszyło do Akwizgranu z pielgrzymką do relikwii Męki Pańskiej.**
Nie ma lepszych przykładów do śledzenia pokrętnego myślenia wierzących i ich specyficznej moralności, niż żywoty świętych i dzieje Kościoła. No, ale to tylko jedna z wielu refleksji, do których przyczynkiem może być Czarny manuskrypt.
Każdy znajdzie w tej książce aspekty, które go zainteresują, gdyż jest w czym wybierać. Oczywiście, nie jest to dzieło na miarę największych osiągnięć literatury światowej, więc maksymalne z możliwych oceny dawane mu przez wielu polskich recenzentów stają się same z siebie ciekawym tematem do przemyśleń. Z drugiej strony, nawet w tej formie, ze wspomnianymi nielicznymi, ale nieco irytującymi niedoskonałościami, Czarny manuskrypt jest powieścią, którą z czystym sumieniem polecam nie tylko miłośnikom kryminału. Lubiącym powieści historyczne czy nawet obyczajowe, a przede wszystkim ceniącym dobrą, oryginalną powieść, może się bardzo spodobać. Na pewno czas jej poświęcony nie będzie czasem straconym
Przeczytałam kiedyś powieść Marka Krajewskiego, a raczej wymęczyłam i stwierdziłam, że to jednak nie dla mnie. Sięgnęłam po “Jedyne wyjście” i było fajnie z drobnymi ale. Teraz równolegle zaczytywałam się w “Pogromcy grzeszników” i “Czarnym manuskrypcie”. Uwielbiam kryminały i coraz bardziej podobają mi się właśnie te w klimacie retro ale jeśli miałabym wybierać, to szala zwycięstwa zdecydowanie przechyla się w stronę debiutu Krzysztofa Bochusa.
Kwidzynem wstrząsa makabryczna zbrodnia. W jednym z kościołów w bestialski sposób zostaje zamordowany ksiądz. Do sprawy zostaje przydzielony Christian Abell, radca kryminalny sprowadzony z pomorza. Z jego wstępnego śledztwa wynika, że duchowny nie był tak bogobojnym człowiekiem, za jakiego był uważany. Tymczasem morderca zabija kolejną osobę związaną z kościołem. Przed Christianem stoi niełatwe zadanie. Ślady zaprowadzą go w daleką przeszłość przez mroczne podziemia zamku malborskiego, żywoty świętych i kręte ulice Kwidzyna. Co lub kto będzie czekał na niego na końcu drogi?
“-Ludzkie myśli nie lubią wielkich przestrzeni, łatwo mogą się wtedy zagubić, wyrywają się na wolność i giną gdzieś hen, w przestworzach. Sam się o tym przekonałem. Najlepiej pracuje mi się w najmniejszej chyba celi malborskiego zamku. Ma dwa metry na dwa i malutkie okienko, dlatego moje myśli zawsze wracają do mojej głowy.”
Zauważyłam, że w większości kryminałów, których akcja dzieje się w latach międzywojennych czy też powojennych jest jeden, ewentualnie dwóch policjantów dla których logiczne myślenie i dociekanie prawdy nie jest tylko zbędnym wysiłkiem umysłowym ale prawdziwym wyzwaniem. Dla reszty, pierwszy lepszy wybrany oprych zamyka sprawę. Na szczęście Christian Abell taki nie jest. Zdeterminowany i uparty zbada każdy możliwy trop. To inteligentny, wytrwały i ambitny bohater, którego mogłabym określić tylko jednym słowem - intrygujący. Przybył do rodzinnego Kwidzyna z niejasnych dla nikogo powodów. Co takiego wydarzyło się w Gdańsku? Jaką mroczną tajemnicę kryje Christian? Po powrocie okazuje się, że miasto już nie jest takie samo. Ugrupowanie NSDAP coraz śmielej działa w Kwidzynie, a wśród ludności panuje niepewność i bardzo napięta atmosfera. W powietrzu unosi się już widmo przyszłych zmian. Jego przełożonym nie podoba się ambitne dążenie Christiana do odkrycia prawdy. Dla niektórych ta prawda okazuje się bardzo niewygodna, ponieważ działania radcy kryminalnego uderzają również w wyższe partie władzy.
“W jednej sekundzie, najczęściej bez żadnego ostrzeżenia, los funduje nam sytuację à rebours. Stąpasz po twardym gruncie, aby za chwilę wylądować na cienkim lodzie. poruszasz się wśród swojskich znaków i sprzętów, aby za chwilę znaleźć się w śmiertelnej pułapce, w której zwykłe drzwi stają się gilotyną odcinającą znany ci świat i życie. Czasami taką zmianę poprzedzają nie zdarzenia, lecz słowa, niczym posłańcy złych wiadomości. Wydaje ci się, że życie układa się, jak należy, że nic się nigdy nie zmieni, a potem jedno słowo zmienia wszystko.”
“Czarny manuskrypt” to przede wszystkim kryminał ale nie brakuje w nim elementów historycznych. Jako architekt jestem zachwycona podejściem autora do opisów budowli, zamku krzyżackiego (nie raz przedstawiano na zajęciach zamek w Malborku jako przykład jednego z największych średniowiecznych fortec na świecie), który w powieści jest miejscem szczególnym, dziełami sztuki, o których opowiadają bohaterowie, a przede wszystkim klimatem, który świetnie oddaje lata trzydzieste XX wieku. Dodatkowo historia nie przyćmiewa samej zagadki i nie jest zapychaczem, który spowalnia akcję. Całość jest spójna, a powieść czyta się bardzo płynnie i przyjemnie. Zaskakują nagłe zwroty akcji, przerażają odrobinę makabryczne zbrodnie. Jeśli ktoś nie czyta przypisów w książkach napiszę jedno, warto, bo dowiecie się wielu różnych ciekawostek o historycznych postaciach, które pojawiają się w powieści czy o topografii miasta, a wtedy czeka nas już tylko wycieczka do Kwidzyna śladami naszego radcy kryminalnego. Wyraźnie widać, jak wiele pracy zostało włożone w napisanie tej książki. Zakończenie jest odrobinę przewidywalne ale w żaden sposób nie odbiera przyjemności czytania. “Czarny manuskrypt” polecam każdemu miłośnikowi powieści retro. Ciekawa zagadka, świetnie oddane tło powieści, klimat i zagadkowy bohater. Prawdziwy majstersztyk od którego naprawdę nie mogłam się oderwać.
Obrzydliwy samczyzm, którego nie sposób obronić historycznym sztafażem i klimatem retro. Enigmatyczny i nadprzeciętny samiec alfa, wokół niego tło złożone z innych samców, trochę mniej zdolnych, ale ciągle silnych, a gdzieś na dalszym planie obiekty do kopulacji nazywane kobietami i dość obraźliwie nakreślona postać homoseksualisty. Przestałam liczyć, ile razy w książce padło słowo dziwka czy cwel. Ale to nic. Za wątek z panią naczelnikową należy się autorowi literacki ostracyzm. Jest to opis gwałtu na kobiecie, nieudolnie wybielany samczym poczuciem sprawiedliwości, milczącą aprobatą protagonisty i nieskrywaną pogardą wobec prostytutek. Naprawdę, panie autorze? I jeszcze na sam koniec inny bohater – nielubiany przez protagonistę, ale równocześnie narrator oddaje mu nagle głos, chociaż w sumie nie wiadomo, po co – chełpi się wykorzystywaniem seksualnym Afrykanek, co nazywa defloracją zwierzątek. WTF. Bardzo jestem ciekawa, co zdaniem autora wnosi ten fragment, naprawdę. W sumie już słyszę w wyobraźni odpowiedź „SORRY, TAKIE BYŁY REALIA, INACZEJ POSTACI NIE BYŁYBY REALISTYCZNE”. Aha, aha. Tylko że wygląda to na niezdrową fascynację takimi realiami, skoro autor z taką skrupulatnością buduje z nich świat, zamiast pokusić się o głębszy rys psychologiczny swoich postaci, pluralizm poglądów czy na przykład nonkonformistyczną postawę protagonisty. Ale mam chyba zbyt wielkie oczekiwania. Wisienka na torcie: książkę tę autor zadedykował swoim wnukom. Jeży mi się włos na głowie. Wnukom życzę, by były mądrzejsze i odporne na indoktrynację maczyzmem. Czytelnikom radzę się trzymać po prostu z daleka, a Wydawnictwu Muzie przemyśleć wydawanie takich „pereł”.
Niezły kryminał retro. Zawsze uważałam, że Pomorze / Prusy Wschodnie i okolice w międzywojniu to doskonałe miejsce na ulokowanie powieści kryminalnej no i w końcu się doczekałam. Marienwerder /Kwidzyn jako sceneria brutalnych zbrodni na księżach, w dodatku o charakterze nieco rytualnym? Ależ czemu nie. Te senne, krzyżackie miasteczka, w których "zegarki chodzą do tyłu" (bo dużo osób zajmuje się głównie rozpamiętywaniem tego, co było) to całkiem interesujące miejsca. Autor dobrze zna to miejsce i dobrze je wykorzystał. Intryga kryminalna trochę zanadto wydumana jak dla mnie, ale warstwa społeczno-obyczajowo-geograficzna - miodzio.
Ogólnie jestem zadowolona z lektury i polecam Wam tę powieść, a w szczególności tym z Was, którzy uwielbiają zagadki historyczne ze sporą dawką mistycyzmu. To bardzo dobry kryminał retro, który zachęca czytelnika do poznania Kwidzyna i Pomorza. Z niecierpliwością czekam na kolejną książkę tego autora i dalsze perypetie Christiana Abella.
Generalnie 3,5/5 albo wynik 2:1. Dwa, bo dobrze się czyta i przedwojenny Kwidzyn zdaje egzamin jako miejsce akcji. (Minus) jeden za przewidywalne do bólu, toporne postaci kobiet - zmysłowe, kształtne, w koronkach i skłonne do kopulacji. Ale sięgnę po kolejną część cyklu.
Poprawny retro kryminał, ale niespecjalnie mnie urzekł. Do niedawno czytanego przeze mnie „Glatz” Tomasza Duszyńskiego, to jednak trochę mu, moim skromnym zdaniem, brakuje. Czyta się dość sprawnie i nie nuży, ale sama intryga kryminalna oraz jej rozwiązanie nie porywa. Natomiast na duży plus wstawki o historii Kwidzyna, a zwłaszcza Malborka oraz znajdującego się tam zamku krzyżackiego i samych Krzyżaków, którzy wbrew pozorom odegrali w powieści dość istotną rolę. Do tego mamy sprawnie we wszystko włączony wątek kiełkującej NSDAP oraz ówcześnie panujących nastrojów w narodzie niemieckim. Bohaterowie, z Christianem Abellem na czele, jakoś nieszczególnie mnie urzekli. Ciężko było im dopingować. Podsumowując, można przeczytać, ale szału nie ma.
Przyznam że tak wysoka ocena za miejsce akcji. Mieszkam na obczyźnie i tęskno mi za rodzimymi stronami. Urodziłam się w Malborku więc znam miejsca opisywane w książce co pozwoliło mi się na prawdę wciągnąć w fabułę. Do tego Krzyżacy i duża dawka historii. Bardzo podoba mi się ukazanie napięć społecznych tamtych czasów co pozwala zrozumieć jak Pan H. tak łatwo doszedł do władzy. W podobnych czasach dzieje się też seria kryminałów "Glatz" tyle że w Kłodzku więc druga strona Polski że tak to ujmę. Jeśli ktoś czytał tamtą serię ta też przypadnie mu do gustu.
Przedwojenny Kwidzyn, wówczas Marienwerder. Komisarz radca Christian Abell, samotny zgorzkniały policjant, oczywiście inteligentny i przenikliwy.
Ciekawy wątek tytułowego "Czarnego manuskryptu", nawiązanie do postaci / wydarzeń historycznych, i niebanalna intryga osnuta wokół tychże. W tle oczywiście narastające nastroje faszystowskie.
Oczywiście, ciężko się od takiej książki spodziewać współczesnej wrażliwości, jednak opisy kobiet / seksu / gwałtów są niezgrabne, prostackie, a czasami po prostu zbędne. Za to minus z 4 gwiazdek.
Zgrabny kryminał osadzony na Pomorzu lat 30. Bardzo przypominał Krajewskiego i książki o Mocku. Może Abell nie jest tak barwna postacią, ale Pomorze jest mi znacznie bliższe niż Festung Breslau. Nie jest to też typowa kalka, bowiem posiada swój charakter w postaci bogatych opisów sztuki i średniowiecznej historii.
Lata 30 w Niemczech to tło historyczno społeczne jest dużym plusem tej książki. Zagadka kryminalna też fajnie skonstruowana. Jednak przedstawienie wszystkich kobiet jako dziwki już niekoniecznie nawet biorąc pod uwagę realia epoki sceny z kobietami były odrażające, upadlające pokazujące je jako podmiot seksualny nie osoby.
Dobry kryminał, osadzony w realiach polski w latach 30 XX wieku, pełen historycznych ciekawostek, z dbałością o szczegóły.
Momentami akcja delikatnie się przeciąga, bo pojawia się masa wątków pobocznych, z którymi musimy się uporać, natomiast wpasowują się one w całość na tyle dobrze, że nie przeszkadzają w odbiorze całości 😉
Jest to toporne, mało finezyjne i chropowate ale naprawdę wciąga. Podoba mi się przede wszystkim retro klimat, Wybrzeże, główny bohater i wielu różnych niuansów pozwalających się wczuć w historię tego czasu i tego miejsca. I bardzo podoba mi się postać Christiana. 3.5
Lekki kryminał z Zakonem Krzyżackim w tle. Ciekawa historia, lubię kiedy autorzy interpretują nieodkrytą historię na własną rękę. Czasami można poznać zupełnie inny punkt widzenia i to jest chyba najlepsze w czytaniu książek (nie tylko tej) :)
Dwa okrutne mordestwa, opisywane z wyraźnym upodobaniem do takich okropieństw, motyw zbrodni bzdurny, do tego takie kwiatki, jak mylenie japonii z Chinami i gejszy z prostytutką. Żałowe...