Όταν ονειρευόμαστε την τελείωση του ανθρώπου, την υπερηφάνεια και την ευτυχία του να είσαι άνθρωπος, το βλέμμα μας γυρνά προς την Μεσόγειο.
Η πηγή είναι εδώ, στον μεσογειακό χώρο, η βαθιά πηγή του ανώτερου πνεύματος στο οποίο αναφέρεται ο πολιτισμός μας. Εννοώ αυτό το άθρησκο τμήμα του πνεύματος που δέχθηκε την εισβολή διαφόρων πίστεων, κατακτήθηκε και, τώρα που αυτές οι πίστεις υποχωρούν, παραμένει το αντικείμενο μιας ευλάβειας της οποίας ναοί είναι τα μουσεία και οι βιβλιοθήκες και την οποία προσπαθούν να ζωογονήσουν το σχολείο, το πανεπιστήμιο, οι πολύμορφοι μηχανισμοί της ιδεολογίας που μας κυβερνά.
«Στο Κλήβελαντ ή στην Στοκχόλμη, στην Κρακοβία ή στο Κίεβο, όταν σκέπτονται την Βενετία, την Κωνσταντινούπολη, την Αλεξάνδρεια, την Ρώμη, την Αθήνα, η επιθυμία είναι, βέβαια, η δραπέτευση, η φυγή προς τις ηλιόλουστες παραλίες μιας ευτυχισμένης θάλασσας· μα μήπως δεν ποθούν επίσης, συνειδητά ή μη, να ξαναγυρίσουν κάποια στιγμή σ' αυτή την πηγή, σ' αυτούς τους γόνιμους τόπους όπου ξέρουμε από τα παιδικά μας χρόνια ότι οι ημίθεοι πέρναγαν μια ζωή λιγότερο άχρωμη και λιγότερο χοντροκομμένη; Τέλειοι άνθρωποι, που μιλούσαν μια καλύτερη γλώσσα και είχαν την αίσθηση των σωστών αναλογιών. Όταν ονειρευόμαστε την τελείωση του ανθρώπου, την υπερηφάνεια και την ευτυχία του να είσαι άνθρωπος, το βλέμμα μας γυρνά προς την Μεσόγειο.» (Georges Duby)
Στο δεύτερο τόμο της συλλογής κειμένων Η Μεσόγειος περνάμε σε πιο συγκεκριμένα φαινόμενα και χαρακτηριστικά, όπως είναι: η μετάβαση από τον πολυθεϊσμό στις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες του ιουδαϊσμού, του χριστιανισμού και του ισλαμισμού («Ένας μόνο θεός» του R. Arnaldez)· η εγκαθίδρυση ενός συστήματος δικαίου που δεν θα πάψει να γενικεύεται και να διαφοροποιείται από τη ρωμαϊκή αρχαιότητα ώς τη νεότερη εποχή («Το ρωμαϊκό θαύμα» του J. Gaudemet)· η εξέλιξη, από την πολλαπλή ώς την κυτταρική οικογένεια, ενός σχετικά ομοιογενούς τύπου δεσμών συγγένειας («Η οικογένεια» του P. Solinas)· η μεταστροφή σε βάρος του μεσογειακού κόσμου των πληθυσμιακών μετακινήσεων που ώς τον προηγούμενο αιώνα συνέβαλλαν στην ενότητά του («Αποδημίες» του M. Aymard)· τέλος -παρουσιασμένη από έναν επιφανή μελετητή της ευρωπαϊκής ιστορίας, τον Georges Duby- η διαμόρφωση και οι διαδοχικές αναγεννήσεις μιας διακεκριμένης πνευματικής και καλλιτεχνικής παράδοσης («Η κληρονομιά»).
Τον τόμο συμπληρώνει ένα σύνθετο όσο και ποιητικό πορτραίτο της κατεξοχήν μεσογειακής πόλης, της Βενετίας, από τον κορυφαίο γάλλο ιστορικό Fernand Braudel, ο οποίος και διηύθυνε το συλλογικό αυτό έργο με την πρωτότυπη ιστορική προσέγγιση, τη γλαφυρή γλώσσα και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
Fernand Paul Achille Braudel was a French historian and a leader of the Annales School. His scholarship focused on three main projects: The Mediterranean (1923–49, then 1949–66), Civilization and Capitalism (1955–79), and the unfinished Identity of France (1970–85). His reputation stems in part from his writings, but even more from his success in making the Annales School the most important engine of historical research in France and much of the world after 1950. As the dominant leader of the Annales School of historiography in the 1950s and 1960s, he exerted enormous influence on historical writing in France and other countries.
Braudel has been considered one of the greatest of the modern historians who have emphasized the role of large-scale socioeconomic factors in the making and writing of history. He can also be considered as one of the precursors of world-systems theory.
Το βιβλίο εστιάζει στην πολιτιστική κληρονομιά των ανθρώπων της Μεσογείου και κυρίως στη θρησκεία, την οικογένεια, τις μετακινήσεις λαών και λιγότερο στην ιστορία καθ΄αυτή και στις τέχνες. Ασχολούνται πολύ με τη Ρώμη και την Βενετία και πολύ λιγότερο με το Βυζάντιο, το Ισραήλ, τους Άραβες και την Ελλάδα. Σίγουρα όμως οι αναφορές τους σε γεγονότα και πρόσωπα που σχετίζονται με τη Μεσόγειο είναι αμέτρητες.
Un peu fouillis de par la juxtaposition de chapitres d'auteurs différents s'exprimant sur des sujets tantôt vastes tantôt très précis et passant du registre du livre d'histoire à la limite du (très bon) guide touristique mais enrichissant et intéressant.