De dageraad

by Annejet van der Zijl

‘Het begon allemaal bij de zee, waar het wit van de katoenpluizen helder afstak tegen het blauw van de oceaan en de zwarte armen die ze plukten. Hier werd in 1836 een meisje geboren.’ Zo begint De Dageraad, het verhaal van zomaar een plantage in Suriname. Het is ook het verhaal van de voorouders van Waldemar Nods, de hoofdpersoon van de bestseller Sonny Boy.
Het verhaal van deze plantage kan gelezen worden als een treurig hoofdstuk in de Surinaamse geschiedenis, omdat het tijdens de slaventijd speelt. Maar het kan ook gezien worden als een optimistisch verhaal: het toont hoe mensen, van allerlei standen en rassen afkomstig uit alle windstreken, zich uiteindelijk gezamenlijk gingen inzetten voor het behoud van hun kleine leefgemeenschap aan de oceaan.

Met bevlogen en kleurrijke illustraties van Sylvia Weve

Genres: Nonfiction

88 pages, Hardcover

First published September 1, 2007

About the author

Annejet van der Zijl is a Dutch writer. Born in 1962, she studied mass communication at the UVA in Amsterdam and did a MA International Journalism at City University in London. She worked in magazine journalism until 2000, meanwhile publishing her first book Jagtlust, about a ramshackle villa that in the sixties was a meeting place for many artists and poets. Annejet van der Zijl lives in Amsterdam with her husband, a journalist.

(from Wikipedia)

Reviews

[Hermien · Rating 4 out of 5]

Voor mij een leuk smaakmakertje om nu ook Sonny Boy te lezen.

[Jan · Rating 3 out of 5]

Een van de bekendere werken van Annejet van der Zijl is ‘Sonny Boy’. Deze familiekroniek verscheen in 2004. In 2007 schreef Van der Zijl over een episode uit de koloniale geschiedenis van Suriname, die uitkomt bij Waldemar Nods; diens zoon is ‘Sonny Boy’. Vervolgens zijn in 2009 de twee titels in één band gepubliceerd. Daarmee heeft Sonny Boy extra historische context gekregen. In 2017 is De Dageraad weer op zichzelf uitgegeven, nu geïllustreerd door Sylvia Weve. Deze uitgave heb ik gelezen en bekeken.
Dit beknopte historisch overzicht verhaalt over het slavernijverleden in Suriname, toegespitst op de omgang van de Nederlandse planter op de plantage De Dageraad en de opkomst en ondergang van deze plantage. Het is een heldere beschrijving, laat in dit opzicht niet te wensen over. De illustraties van Sylvia Weve vormen een kleurrijk extra element. JM

[Max van Tongeren · Rating 3 out of 5]

Kort boekje met een mooie beschrijving van een verschrikkelijke geschiedenis. Reden te meer om Sonny Boy te lezen denk ik.

[Mehsi · Rating 4 out of 5]

Ik zag dit boek bij de bibliotheek en was best geinteresseerd, nou ja, ik wist niet of het onderwerp mij zou liggen, maar ik wilde het best proberen. En ik ben blij dat ik het mee heb genomen/en heb gelezen. Want het was echt heel interessant. Het gaat over de slavernij in Suriname, en dan met name over een plantage genaamd De Dageraad. Het had best een droevig boek kunnen worden, maar ik vond het voornamelijk optimistisch, positief, en mooi. Dat klinkt misschien heel slecht, gegeven dat het boek over slavernij gaat, maar als je kijkt naar hoe de eigenaren de mensen behandelden was dat nou niet heel slecht. Hij en zijn werkers vormden een hechte gemeenschap en het was mooi om te zien hoe ze allemaal samenwerkten.
De illustraties waren niet echt mijn smaak.

[Hendrik Dejonckheere · Rating 3 out of 5]

De dageraad schetst in het kort de geschiedenis van een plantage die gaandeweg als gevolg van het dichtslibben van de rivier niet meer economisch exploitabel wordt. Als geen wreedheden begaat tegen je slaven dan is het al gauw goed. Dat de meesters zich het genot van meerdere zwarte dames kunnen veroorloven wordt ook vergoelijkt door de winst die er voor de dames aan vast zat, vrijheid op hun 21e. Met de huidige Woke bril op is dat natuurlijk onverteerbaar afgezet tegen de omstandigheden waarin de landarbeiders en eerste arbeiders in de industrialisatie moesten werken en leven, valt de beschrijving van Annejet wel te billijken. Het boekje laat overigens wel zien dat antisemitisme al honderden jaren institutioneel verankerd was in Nederland.

[Sarah Bressers · Rating 2 out of 5]

Mooie illustraties. Helder geschreven, vlot leesbaar. Het boek raast haastig door de familiegeschiedenis heen, je leert de personages niet kennen, het leest meer als een samenvatting. En het slavernijverleden werd bij herhaling "goedgepraat", dat gaf een wrang gevoel.

[Marisa Bantjes · Rating 3 out of 5]

Written as a chapter explaining the ancestry of the hero of Annejet's book Sonny Boy. Discarded from the final manuscript but well worth reading on it's own. It tells in a factual and unbiassed way of the ups and downs of planters, slave owners and slaves in colonial Surinam. Interesting.

[Marc · Rating 2 out of 5]

Iets te beschrijvend heeft het boekje ook niet echt veel ruimte om begaan te zijn met de personages.

Misschien dat het inderdaad beter werkt gecombineerd met Sonny Boy

[Noël Dierickx · Rating 5 out of 5]

Een makkelijk leesbaar essay over de slavernij in Suriname.

[Marloes Baren · Rating 2 out of 5]

Een minder geslaagd boekje uit de serie, dat zich niet echt leent om apart gelezen te worden van het verhaal waar het oorspronkelijk deel van uitmaakte. Voor degenen die dat gelezen hebben, voegt het ongetwijfeld wel iets toe. Voor anderen zal het waarschijnlijk, net als voor mij, z'n belofte niet helemaal inlossen. Het blijkt, na een introductie die je een wat persoonlijker verhaal doet verwachten, toch een algemene beschrijving van de geschiedenis van de Dageraad. En ja, gezien de titel mag ik dan misschien niet al te hard mopperen.... Maar een herschrijving van het begin had veel verschil gemaakt.

Wat ik wel weer leuk vond, was dat het verwees naar 'A Narrative of a Five Years Expedition against the Revolted Negroes of Surinam' (1796) van John Stedman, wat als een van de belangrijkste naslagwerken uit die periode wordt beschouwd en waar ik voor het eerst bewust kennis mee maakte tijdens het lezen van Roofstaat. Hier wordt wat kritiek geuit tegen het werk, waardoor ik een aantal delen van Roofstaat weer even opnieuw gelezen heb. Die kritiek doet nauwelijks af aan het werk van Vanvugt, maar biedt wel een aanvullend perspectief.

[Judica · Rating 1 out of 5]

And that’s on white fragility