Bu Gazeteciler

Memleket Yazıları #7

by Refik Halid Karay, Tuncay Birkan (Editor)

Meşrutiyet'in ilanına rastlayan 23 Temmuz'dan sonra gelen ilk günün, yani 24 Temmuz'un Gazeteciler Bayramı olarak kabulünde önemli bir role sahip olan Refik Halid Karay, "Bizde gerçekten demokrasi, matbuat hürriyetine ilişmeden iktidarda durabilecek bir hükûmete kavuştuğumuz gün tahakkuk etmiş olacak," diyordu. Tan, Akşam, Yeni İstanbul ve Aydede'de yayımlanan yazılardan bir araya getirilen Bu Gazeteciler'de damıtılmış bir Türkçe ile siyasetin, edebiyatın ve en çok da hayatın içinden geçen, hiç eskimeyen zamanlarda soluk alan bir muharririn tanıklıklarını okuyacaksınız. Çözülmez bulmacalara hep yeni bulmacalar ekleyerek herkesi şaşırtan, dil cambazı bir yazarın penceresinden matbuat âlemimizin dününe dair her şey.

272 pages, Paperback

Published November 1, 2014

About the author

Mudurnu'dan İstanbul'a göçen Karakayış ailesinden Maliye Başveznedarı Mehmed Halit Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'nde ve Hukuk Mektebi'nde okudu. Maliye Nezaretinde memur olarak çalıştı. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra gazetecilik ile uğraşmaya başladı; Tercüman-ı Hakikat gazetesinde mütercimlik ve muhabirlik yaptı. Yazıları yüzünden ilk önce Sinop'a daha sonra Çorum, Ankara ve Bilecik'e sürgün olarak gönderildi. İstanbul'a dönünce bir süre Türkçe öğretmenliği yaptı. PTT (Posta Telefon Telgraf) Genel Müdürlüğü'ne getirildi. Bu sırada Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye oldu ve İstiklal Savaşı aleyhine yazdığı yazılarından ötürü vatan hainliği suçuyla yüzellilikler listesine girerek Beyrut ve Halep'te sürgün hayatı yaşadı.

Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla 150'likler listesindekilerin affedilmesinde çok büyük rol oynadı. Af kanunu ile yurda döndü, daha önceden çıkardığı Aydede adlı mizah dergisini tekrar yayınladı. Türk Edebiyatı'nda ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de ün yapmıştır. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler, benzetmeler kullanarak, sade, akıcı dili, güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halit, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.

Yazar 18 Temmuz 1965’te İstanbul’da yaşamını yitirdi.

Reviews

[Ahmet · Rating 2 out of 5]

Biraz daha günümüz Türkçesine uyarlanmış, veya bazı eski kelimeler dipnotlarla açıklanmış olsaydı güzel olacaktı. Mesela Yapı Kredi Yayınları bunu iyi yapıyor bence. Sonuç olarak yorucu bir okuma oldu biraz. Bu kadar sürünmesinin sebebi bu oldu.