ไทยๆ ในโลกล้วนอนิจจัง

by ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ

พริกไทยเป็นพริกของไทยหรือไม่ แม่นากเป็นคนไทยจริงหรือเปล่า สวดมนต์ข้ามปีเป็นวิถีพุทธแน่หรือ แล้วทำไมเด็กไทยต้องไว้ผมหัวเกรียน ‘ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ’ นักวิชาการ อาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีจัดการย่อยประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมต่างๆ นำมาย่อยและตั้งคำถามถึงความเป็นไทย ว่าจริงๆ แล้ว ‘ไทยๆ ในโลกล้วนอนิจจัง’ จริงมั้ย

Genres: Nonfiction

208 pages, Paperback

Published January 1, 2017

Reviews

[Pawarut Jongsirirag]

รวมบทความที่ชำแหละ (แบบเบาๆ) ถึงสิ่งต่างๆที่่ถูกติดป้ายว่า "ความเป็นไทย" มันไทยอย่างที่เขาว่าจริงมั้ย

สิ่งต่างๆทีเรารับรู้มาตลอดนี้มันใช่อย่างที่เขาบอกมาหรือเปล่า มันมีนัยยะหรือความหมายเบื้องหลังเหมือนกับที่ท่านๆเขาบอกเรามามั้ย หรือจริงๆเเล้วความเป็นไทยแท้ๆ แบบเกิดมาจากผืนดินไทยเลยเนี่ย มันไม่มีอยู่จริงดอกกกกก สิ่งที่มีอยู่จริงๆคือการผสมผสานวัฒนธรรมที่หลากหลาย ผ่านการขัดสีฉวีวรรณตามกาลเวลา จนมันกลายร่างและมีรูปลักษณ์อย่างที่เป็นอยู่ทุกวันนี้

การเข้าใจว่าความเป็นไทยแท้ๆมันคืออนิจจัง มันส่งผลยังไงต่อคนอ่านอย่างเราๆท่านๆ เราจะรู้ไปทำไม ก้มหน้าก้มตาเข้าใจตามที่เขาบอกก็โอเคแล้วนี่นะ

แต่ถ้าเรามองถอยออกมา พิจารณาว่าการรับรู้ในเชิงวัฒนธรรมลักษณะนี้มันทำงานอย่างไรต่อตัวเรา การรับรู้ความเป็นตัวเรา การมองคนรอบข้างตัวเรา หรืออาจรวมไปถึงการมองโลกอย่างภาพรวมผ่านสายตาของเรา ข้อมูลสั้นๆที่อยู่ในหนังสือเล่มนี้มันมีผลมากกว่าเป็นแค่ อ้อ อันนี้มีที่มาแบบนี้นะ จบ ปิดหนังสือกลับบ้าน

มันทำงานกับตัวเรามากกว่านั้นจริงๆครับ...

ปล.เป็นบทความที่เขียนแบบกึ่งวิชาการสนุกๆ เพียงแต่บางมุมผมว่าดูติดเล่นไปนิสสส เลยทำให้บทความมันไม่ค่อยคมเท่าไหร่ แต่ในภาพรวมหากนับว่ามันคือประตูบานแรกสู่การค้นคว้าเพิ่มเติม ก็ถือว่ามันทำหน้าที่ได้ดีมากแล้วละครับ

[Ek Guevara]

หลายปีมาแล้วเคยอ่าน "มายาคติ-Mythologies" ของ Roland Barthes แล้วก็นึกว่ามีอะไรบ้างไหมที่เป็นมายาคติในแบบไทย ๆ จนเมื่อไม่นานมานี้มีหนังสือเล่มหนึ่งชื่อ ‘ไทยๆ อัตลักษณ์ไทย : จากไทยสู่ไทยๆ’ ของ ประชา สุวีรานนท์ แล้วก็นึกขึ้นได้ว่าเล่มนี้แหละที่เป็นภาพมายาคติในแบบไทยที่ตามหา ส่วนเล่ม "ไทยๆ ในโลกล้วนอนิจจัง" นี้น่าจะเป็นอีกฉบับหนึ่งที่ตีแผ่ความเป็นไทยที่เอาเข้าจริงแล้วแทบไม่มีอะไรที่เป็นไทยแท้ ๆ เลยเสียด้วยซ้ำ หนังสือแบ่งออกเป็นบทสั้น ๆ เล่าเรื่องแยกจากกัน ให้มุมมองทั้งทางประวัติศาสตร์ ภาษา วัฒนธรรม ด้วยภาษาที่อ่านง่าย และแน่นอนว่าคำถามที่เกิดขึ้นต่อมาคือแล้วความเป็น "ไทย" นี่มันมีจริงหรือเปล่า (นึกถึงที่เคยมีคนออกมาบอกว่าถ้าเขามีอำนาจ เขาจะยกเลิก "ความเป็นไทย" เสีย เพราะมันไม่มีอะไรหรอกที่เป็นไทยแท้ ๆ)

[Wasin Waeosri]

หนังสือที่บอกเล่าที่มาของอะไรที่เราเชื่อว่าไทยทั้งหลายว่าจริงๆ แล้วมันไทยแท้จริงหรือ มันเก่าแก่ขนาดนั้น หรือมันคือประวัติศาสตร์มโนที่เพิ่งสร้าง มันเป็นหนังสือเล่าประวัติศาสตร์แนว "รื้อ-ถอน" ที่สอนให้เราเข้าใจรากของสยาม ของความเป็นไทย เข้าใจวัฒนธรรมร่วมอุศาคเนย์-เอเซียได้ดีกว่าปวศตามแบบเรียนเสียอีก

เทียบกับเล่ม "ผี-พราหมณ์-พุทธ ในศาสนาไทย" แล้วเล่มนี้เนื้อหาอ่านง่าย เข้าใจง่าย ลงดีเทลเยอะกว่า

แค่คำนำของสุจิตต์ วงษ์เทศก็โคตรคุ้มแล้ว

[Kubpam So]

ตามมาอ่านจาก The MATTER คลาดอ่านฉบับออนไลน์เยอะเหมือนกัน (ทำไมไม่ย้อนไปอ่านในเว็บ?-สมาธิในการอ่านหนังสือเล่มกับการอ่านบนสมาร์ทโฟนชัดเจน) | กลับมาที่หนังสือ ผู้เขียน 'กระเทาะ' ความไทยๆ2 ที่หลายคนต้องการอนุรักษ์ไว้ออกจนเหลือแต่ความไทยๆ1 = ตอนที่ความไทยๆ2 นั้นยังไม่เกิดขึ้น เพราะแม้ว่าจะมีมาช้านานแค่ไหนก็ต้องมีจุดเริ่มต้น ซึ่งก็ย้อนกลับไปไม่เก่าแก่อย่างที่คิด เช่น สมัยร.5, ยุคคณะราษฎร, หลังสงครามโลกครั้งที่ 2, ยุคจอมพลป. โดยผู้เขียนได้ยกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เป็นลายลักษณ์อักษรประกอบ-ตื่นเต้นที่ไทยก็มีหลักฐานชนิดนี้ให้สืบค้นอยู่* | อ่านแล้วจะปลงกับความไทยๆ3, 4, 5 หรือความไทยๆ ธรรมดาๆ ได้ หรือเรียกว่า อนิจจัง นั่นเอง | *แต่บางตอนยังอยากได้ข้อมูลสนับสนุนมากกว่านี้ บางตอนก็ไม่เห็นด้วย

[นรินทร์ โอฬารกิจอนันต์]

เกือบจะให้ห้าดาวแล้ว บทหลังๆ ดูเหมือนจะน้ำเยอะไปหน่อย เลยให้แค่ 4 ดาว

[Papos Manoch]

อ่านจบแล้ว ก็สำนวนจิกๆ กัดๆ สไตล์ผู้เขียนเค้าล่ะครับ บางเรื่องก็ได้เกร็ดความรู้ดี บางเรื่องก็อ่านข้ามๆ ไป โดยรวมก็ไม่แย่แต่ก็ไม่ได้ดี ประทับใจมากอะไร

[Eva]

ดีที่นำเสนอข้อมูลเชิงลึกได้เข้าใจง่าย สำนวนภาษาจิกกัดทันสมัย อ่านเพลิน อาจจะเพราะตัวเองไม่ได้อินกับหลายๆ หัวข้อเลยทำให้ไม่สุด แล้วก็เคาะวรรคแปลกในบางจุด

[Suwitcha Chandhorn]

ชอบที่ทำการบ้านเรื่องประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมมาดี แน่นปั๋ง ใช้เวลาอ่านนานหน่อยเพราะข้อมูลเยอะ ไม่เหมาะจะอ่านรวดเดียวจบ

[Jobfreedoms]

บางบทก็น่าสนใจบางบทก็ธรรมดาทั่วไป ถือว่าโอเคระดับหนึ่ง อ่านเพลินๆได้ครับ

[Nanfah Titawatanasakul]

สำนวนอ่านเพลินค่ะ เรื่องไปในโทนเดียวกันแต่คนละประเด็น เสียดายไม่ได้รวมอ้างอิงเอาไว้ให้

[Thanawat]

ในยุคที่ความเป็นไทย ถูกใช้เป็นเครื่องมือกดเหยียดคนอื่นไม่ต่างอะไรไปกับความเป็นคนดี หนังสือเล่มนี้จะช่วยเปิดโลกกะโหลกกะลา แง้มให้เป็นว่า "ไทยๆ " นี่ถูกทำให้เป็นของแท้ผ่านการผสมโน่นนี่นั่นมาตลอดสายประวัติศาสตร์วัฒนธรรม

แล้ก็ไอ้ความเป็นไทยที่ถูกผู้มีอำนาจ genuine แล้วนี่แหละ ที่ถูกเอามาใช้กดใช้เหยียดคนอื่น และไม่แปลกที่มันมีแนวโน้มจะเป็นอย่างนี้ต่อไปอีกนาน

อ่านแล้วทำให้ได้ความรู้ว่า
- ยิ้มสยาม คือยิ้มแหยๆ กลวงๆ เพราะฟังภาษาต่างชาติไม่รู้เรื่อง
- เทือกเขาอัลไต มาจากหนังสือแต่งชื่อ "หลักไทย" ส่วนบนเทือกเขาจริงๆ มีมนุษย์ Denisovan ที่เจอเป็นต้นสายของมนุษย์ที่อื่นอีกเยอะแยะ
- ผีแม่นาก เป็นผีปลอมที่ลูกชายปลอมเป็นผีมาหลอกชาวบ้าน กันไม่ให้พ่อไปมีเมียใหม่
- พริกไทย อาหารไทยนี่นำเข้าล้วนๆ
- หัวเกรียนมาจากการตัดสั้นป้องกันเหาของค่ายทหารญี่ปุ่น
- สยาม มาจาก เนะ สยำ กุ (นี่คือสยาม) ส่วนคำว่าไทยนี่มาจากไท ที่แปลว่าคน
- การเคารพธงชาติ เกิดในค่ายทหาร (อุแหม่ ก็พอจะเดาได้อยู่นะฮะ)
- กะหรี่ มาจากช็อกกะรี (อันนี้เคยอ่านเจอใน พลนิกรกิมหงวน)
- ส่วน อีดอกทอง สมัยก่อนเค้าด่ากันเป็นชุด ว่า "อี่แสนหกแสนขี้จาบ อี่ดอกทอง อี่เยดซ้อน" ซึ่งดอกทอง มาจาก หลกท่ง ในภาษาฮกเกี้ยน
- ราชปะแตน มาจาก raj pattern
- ผักชีไม่ใช่ของไทย แต่ผักชีโรยหน้านี่ไทยชัวร์
- ผี + พราหมณ์ + พุทธ = ศาสนาไทย

[Jaa]

ก็สนุกดี อ่านได้เพลินๆ

[aida]

ค่อยๆ อ่านมาตั้งแต่ต้นปี เพิ่งมาเร่งอ่านให้จบ
เพราะกลัวว่าอ่านรวดเดียวแล้วไม่มีหนังสืออ่าน 555
ทำไมสมัยนี้ไม่มีอีบุ๊กขายเลยยยยยย ฮือ