Mein Kampf: velen hebben er een mening over, vrijwel niemand heeft het gelezen. Sinds het boek in januari 2016 opnieuw in Duitsland verscheen, nadat het zeventig jaar verboden was geweest, is het debat over Mein Kampf weer in volle gang, ook in Nederland. Is het een goed idee om het opnieuw uit te geven, of is het gevaarlijk om Hitlers denkbeelden te verspreiden? En is Mein Kampf überhaupt de moeite van het lezen waard of is het niets meer dan het haatdragend geraaskal van een psychopaat? Door onverwachte gebeurtenissen raakte schrijver en historicus Ewoud Kieft verstrikt in wat ooit de bijbel van het nationaalsocialisme was. Hij besloot Mein Kampf minutieus door te spitten, telkens met de vraag in het achterhoofd: waarom hebben miljoenen Europeanen zich hierdoor aangetrokken gevoeld? De sleutel bleek te liggen in de rechtszaak die in 1924 tegen Hitler werd gehouden en die zijn doorbraak als politicus betekende. In zijn beeldende vertelstijl mengt Kieft scènes uit het spectaculaire Hitler-proces met beschouwingen over de aantrekkingskracht van de ideeën in Mein Kampf - tot op de dag van vandaag -, waarbij hij de confrontatie niet uit de weg gaat.
Een zeer belangwekkend boek. Verplichte kost voor wie inzicht wil krijgen in de mechanismen die tot WOII hebben geleid en antwoord op de vraag of het in de toekomst (of nu?) weer kan gebeuren. Heb in een boek nog nooit zoveel passages aangestreept als in dit. De fenomenen die tot WOII hebben geleid worden heel helder gepresenteerd. Hitler komt uit zijn boek Mein Kampf naar voren als een heel geslepen geest met feilloos inzicht in wat 'het volk' wilde horen, niet als een domme brulboei, integendeel. Bijvoorbeeld: Hitler heeft begrepen dat feiten helemaal niet belangrijk zijn om mensen aan je te binden: "geloof is veel sterker dan het weten". De populisten van nu snappen dat ook en maken er dankbaar gebruik van. Hitlers inzichten zijn nog steeds actueel, dezelfde mechanismen zijn nog steeds werkzaam doordat ze onlosmakelijk verbonden zijn met hoe de menselijke geest werkt. Een herhaling van de verschrikkingen van toen kan alleen voorkomen worden door dat onder ogen te zien en niet door het te negeren, weg te stoppen of ... te demoniseren.
Een goed boek om vertrouwd te geraken met Mein Kampf van Hitler. Het is een studie over waarom het boek zo populair is geworden. Althans, dat propageert het toch te zijn. Persoonlijk vond ik niet dat het deze vraag echt beantwoordde, maar het gaf vooral een historische achtergrond voor het boek zelf. Een aanrader voor wie het boek van Hitler zelf eens wilt lezen maar niet goed moet weten waar te beginnen.
Ongelooflijk boeiend. Net als 'Hitlers gewillige beulen' van Daniel Goldhagen een absolute must read voor een goed begrip van die tijd. Maar vooral angstaanjagend herkenbaar - de parallellen met onze tijd zijn onrustwekkend. Zeer aangenaam hoe Kieft de lezer ook laat delen in zijn twijfels en onzekerheden over bepaalde aspecten of meegeeft hoe zijn denken over sommige punten geëvolueerd is in de loop van zijn onderzoek - zo anders dan Goldhagen in zijn absolute (en in mijn ogen foute) oordeel over de Duitsers.
Kicsit száraz, de fontos könyv, számomra mindenesetre az utóbbi idők legelgondolkodtatóbb olvasmánya. Remekül lehet alkalmazni a jelenlegi kormánypropaganda megértésére a migránsozástól Soros Györgyön át a rezsiháborúig. Ugyanakkor az is világos lesz belőle, mennyire pontatlan a mai populista rezsimek összemosása a nácizmussal. Pluszpont jár a szerző kíméletlen önkritikájáért: helyettünk is beismeri, hogy kényelmesebb "eltartani" magától a Mein Kampfban leírt gondolatokat, mint komolyan megvizsgálni, miért lehetett akkora hatásuk.
Továbbra is le a kalappal a 444 előtt, a kiadványaik nagyon magas minőséget képviselnek, és abszolút időszerűek.
Boeiend boek over “Mein Kampf”, waarin duidelijk wordt hoe goed Hitler doorzag hoe hij de massa kon bespelen: zorg voor een duidelijk vijandbeeld, breng 1 boodschap die je vaak genoeg herhaalt, besef dat voor de meeste mensen een goed verhaal belangrijker is dan feiten, ... De auteur ziet duidelijk de gelijkenissen én verschillen met het heden, en denkt na over hoe we met zulk populisme kunnen omgaan.
Goed boek over een belangrijk onderwerp, waarbij enige interesse en achtergrond kennis onontbeerlijk is. Net niet geschikt om iedereen te laten lezen. Wel heel blij dat er een boek als dit nu op de markt is.
Dit boek gedeeltelijk tegelijk gelezen met ‘ tegen verkiezingen’ dat iets vlotter wegleest maar het boek van Kieft wel verhelderd / aanscherpt.
De sterren die het boek krijgt gelden meer voor de waarde die ik hecht aan dat dit soort boeken blijven verschijnen.
Meer dan zeventig jaar na W.O. II weten we nog steeds geen blijf met de figuur van Hitler. Denken we maar aan de wet van Godwin, die stelt dat nogal wat discussies gestoffeerd worden met verwijzingen naar Hitler, nazi's of het derde rijk. Een retorische truc om de tegenstander monddood te maken. De historische figuur Hitler wordt op die manier gelijkgesteld met een soort Mickey Mouse from hell.
Kieft deed het tegenovergestelde in 'Het verboden boek': hij las 'Mein kampf' en ging op zoek naar de bronnen van het boek, plaatste het tussen de heersende opvattingen van die tijd. Wat daarbij vooral opvalt is de schaamteloze openlijke manier waarop Hitler zijn taktiek uit de doeken doet:
'Het gros van een volk bestaat niet uit professoren, en ook niet uit diplomaten. Het luttele beetje abstracte kennis waarover het beschikt, bewijst dat het meer voor emotionele dan voor mentale ervaringen vatbaar is.'
Kort daarna meldt hij dat het christendom noodzakerlijkwijze de heidense altaren moest vernietigen, want 'alleen uit zulk een fanatieke onverdraagzaamheid kon het apodictische geloof groeien'. Het zijn zinnen die 'Il principe' van Machiavelli doen verbleken tot jongenslectuur. Niks latent racisme, het lag allemaal open en bloot aan de oppervlakte.
Kieft verwondert zich over het stompzinnige simplisme waarmee hij keer op keer zijn krankzinnige rassentheorie verkondigt: hoe hebben ze hierin kunnen trappen? Nochtans biedt dit boek een blik op de denkramen die destijds heersten. In 1905 werden er bijvoorbeeld duizenden Joden omgebracht in Rusland door de Unie van het Russische volk, waarvan tsaar Nicolaas II sympathisant was. Frankrijk kende dan weer de Dreyfus-affaire waaruit bleek ongeveer de helft van de bevolking een diepgeworteld wantrouwen koesterde jegens hun Joodse medeburgers. De benzine was er al, dan heb je maar een lucifer nodig om een inferno te creëren.
Wat 'Het verboden boek' tot intrigerende literatuur transformeert is de manier waarop Kieft zichzelf in de strijd gooit. Wanneer hij in het ziekenhuis belandt voor een darmoperatie, beschrijft hij de diepe sympathie die hij voelt voor zijn kamergenoten. Door de ellende die ze gezamenlijk beleven wordt er een band gesmeed. Het koppelt die ervaring aan het sentiment dat miljoenen verslagen Duitse soldaten deelden na W.O. I, waardoor hun leed invoelbaar wordt voor de lezer.
Naar het einde concludeert Kieft: 'Het nazisme is verslagen, maar dat is alleen met militaire middelen gelukt. De tegenkracht vanuit de politiek, de media en de rechtstaat waren schokkend zwak.' Je ziet - terwijl je die zin leest - de Britse premier Neville Chamberlain zwaaien met zijn papiertje (Duitsland zou hen niet aanvallen!) op het Londense vliegveld Heston Aerodrome in 1938. 'Peace for our time', kraaide die en dacht dat het allemaal 'wel zou overwaaien'.
'We moeten voortdurend op zoek naar nieuwe manieren om kwetsbare waarden weerbaar te maken', schrijft hij op de laatste bladzijde. Misschien word je net iets weerbaarder door te willen begrijpen hoe relatief eenvoudig het allemaal kan mislopen, daarbij kan dit boek helpen.
Az elmúlt majdnem két hónapban egy igen érdekes könyv volt a mindenkori útitársam. Akit valaha foglalkoztatott a náci Németország történelme (még ha nem is annyira, mint engem), biztosan elgondolkozott már azon, hogy mégis hogy volt ez az egész lehetséges; miért is volt vonzó a nép számára egy olyan párt, amely ilyen mélységű gyűlöletet közvetít, és nyíltan buzdít harcra az általa kikiáltott ellenség ellen. Ewoud Kieft könyvében ugyanezekre a kérdésekre próbál meg választ adni.
Ahogy az alcím is mutatja, nem kizárólagosan a Mein Kampfot veszi górcső alá, hanem magát a nácizmust, mint eszmét is. Mindezt úgy teszi meg, hogy végigvezet minket Hitler életének azon eseményein, amelyek meghatározó szerepet játszottak a könyv létrejöttében, az NSDAP megalakulásában és hatalomra kerülésében.
Részletesen bemutatja például a pert, amely során Hitlert bíróság elé állították az 1923. november 8-i müncheni puccskísérlet miatt. Idéz a védőbeszédből, megmagyarázza a retorikai fordulatokat, hozzátéve mindazt a háttérismeretet, ami a megértéshez szükséges lehet. A későbbi fejezetekben a Mein Kampfból ugyanígy hosszabb-rövidebb részeket emel ki; ez nagyon hasznos akkor, amikor hosszasan értekezik egy-egy témáról, például az ellenségkép felépítéséről vagy a propagandáról.
Az idézetek szemléltető eszközök, melyek révén könnyen tetten érhető, hogy pontosan milyen fogásokat alkalmazott Hitler, milyen eszközökkel győzte meg hallgatóságát saját igazáról.
Sok újat tulajdonképpen nem mond, az információk jó részével találkoztam már valahol. Nagyon nagy titkot sem árul el a leírtakkal. Ami miatt mégis tetszik, az az, ahogy ezt a sokfelől jövő sokféle adatot összegyúrta, és olvasmányossá tette. Számomra egy hosszú tudományos értekezésnek hatott, ami kiindul egy adatból, azt kibontja, mellétesz hat másikat, amelyek révén egy kerek egészet láthatunk. Nem fukarkodik saját benyomásait, véleményét sem megosztani az olvasóval, ezáltal egy kicsit kizökkenhetünk a száraz tényekből.
Elmélkedik azon is, hogy milyen hatása lenne a Mein Kampf újbóli kiadásának akár a hazájában, Hollandiában, akár máshol a világon. Jobb-e, ha becsukjuk a szemünket és nem veszünk róla tudomást, vagy szembe merünk nézni vele, és önmagunkkal is, amikor olvasás közben találunk egy-egy olyan gondolatot, amellyel akár részben, akár egészen még egyet is tudunk érteni.
Bizarrul hangzik, de e könyv hatására elgondolkodtam rajta, hogy ismét a kezembe vegyem azt a bizonyos tiltott könyvet; 10 évvel az első olvasás után, az azóta szerzett ismerete birtokában és az itteni magyarázatok után biztosan másképp közelíteném már meg. Még nem döntöttem.
Een duidelijk en goed leesbaar boek. In een beknopte omvang heb ik veel interessants, en soms ook afschuwwekkends, gelezen over Mein Kampf en de omstandigheden waarin dit gedachtegoed kon gedijen. Het gaat niet alleen over het verleden, Kieft schakelt regelmatig naar het heden. Parallellen dringen zich makkelijk op. Maar, schijft Kieft:
‘Als we gaan vergelijken, moeten we het goed doen. Het risico van al te lichtvaardig getrokken parallellen met het nazisme is niet alleen dat ze de polarisatie bevorderen, maar ook dat we het naziverleden erdoor gaan relativeren. De NSDAP was een extreem racistische, antisemitische, gewelddadige beweging die de democratie wilde afschaffen en een uitroeiingsoorlog tegen alle Joodse Duitsers en socialisten wilde beginnen. Als we elke nationaalpopulistische partij daarmee gelijk gaan stellen, dreigen we juist de allergevaarlijkste kenmerken van het nazisme uit het oog te verliezen.’
In het laatste hoofdstuk komt Kieft met een weerwoord. Hij daagt onze volksvertegenwoordigers uit: ‘Geen virtuoze debattechnieken maar authentiek rechtvaardigheidsgevoel, geen vlotte, mediagetrainde verschijningen maar doorleefde ernstige koppen, waar de degelijkheid vanaf spat en waar de pijn van af valt te lezen als er een compromis moet worden gesloten. Idealisten die geen illusies verkopen, humanisten met mensenkennis, strijdbaar in het bewaren van de vrede, onverzettelijk in hun verdediging van de waarden die in tijden van oorlogs- en terreurdreiging het meest kwetsbaar zijn: openheid, internationale solidariteit, de bereidheid om met andersdenkenden in gesprek te blijven.’
Hij zegt het niet letterlijk, maar ‘Pleurt op!’ hoort in dit rijtje niet thuis. Werk aan de winkel in de Haagse kaasstolp.
Of 'de man' nog steeds in academische kringen wordt gezien als een waanzinige demagoog, zoals hier beneden wordt betoogd, durft ik te betwijfelen en de recent verschenen biografieën lijken dat ook niet te bevestigen. Eerder verschenen biografieën overigens ook niet. Ook uit de passages die door Kieft worden aangehaald uit het verboden boek krijg ik eerder de indruk dat dat we hier te maken hebben met een geniaal spreker, iemand met een enorm gevoel voor retoriek en vooral voor het gebruik van het retorische stijlmiddel 'pathos' springt er keer op keer uit. En dat dan ook, doet mij eerder geloven dat de gebruikte bewoording niet zo zeer betuigd van een haatdragend iemand, maar eerder van iemand die het avondland onder zag gaan, zag waaraan dat lag en daar eerst mild tegen ageerde en later steeds agressiever omdat eerdere aantijgingen niet heipalen (iets gelijks zie je bij Wilders). Deze lijn wordt in dit boek zeker versterkt doordat het verboden boek wordt gesitueerd in de retorische situatie van die tijd. Daarmee neemt ook tegelijk de haatdragende lading af (immers anders deden het ook). Het maakt niet zoveel duidelijk over waarom zoveel bereid waren hem te volgen. Het maakt ook niet duidelijk wat de relatie is met de holocaust en de eeuwige vraag 'hadden w het kunnen zien aankomen'. Het maakt wel veel duidelijk over Hitlers motieven en de manier waarop hij de wereld zag. Namelijk eentje van erop of er onder. En in deze perceptie was hij niet de enige, zoals ook overtuigend wordt betoogd. Dit dwingt dan vervolgens de vraag af, als er zovelen waren en zoveel overstag gingen en Joden en communisten gingen haten, was dan die haat niet misschien gerechtvaardigd ? Immers, waar rook is, is doorgaans ook altijd wel vuur. Vele groeperingen hebben zichzelf na de oorlog succesvol afgeschilderd als slachtoffer van de Nazi's, maar waren dat in werkelijkheid echt niet. Oostenrijk, Frankrijk, maar ook de Joden zelf hebben een enorm schemerige rol gespeld in dit hele gebeuren die zij dan wel proberen weg te schuiven door Goldhagen te verheerlijken, maar als je Hilberg, Finkelstein of Arendt leest weer net zo hard naar je terugkomt. Wellicht moeten wedaarom op zoek gaan naar uist dat. Wat was het dat deze weerzinwekkende afschuw heeft veroorzaakt ?
Daarnaast. Een mooie deels hermeneutische lezing. Nu wordt het tijd dat de NL vertaling zelf het licht gaat zien. Absolute aanrader dit boek. Niet alleen in relatie tot toen, maar ook in relatie tot nu.
Ewoud Kieft poogt in dit boek een antwoord te geven op de vraag waarom het nazisme zo aantrekkelijk was in de jaren dertig (en dit misschien nog steeds is). Uitganspunt hierbij is Mein Kampf, dat hij in zijn historische context plaatst.
Dit boek heeft zeker enkele aantrekkelijke punten. Zo is er de poging tot het verder kijken dan het simpelweg afwijzen van de nazistische leer als een tijdelijke verstandsverbijstering. Door het in de context van de eigen tijd te plaatsen komt naar voren dat, hoewel er inderdaad absurd extremistische passages over joden en het jodendom in het boek aanwezig zijn, het ook bepaalde aantrekkelijke kanten had. Zo bracht het boek een (in onze ogen waanzinnige) orde en rede aan in de wanorderlijke wereld na WOI en de economische crisis van 1929 en erna. Geeft het boek van Kieft dan nieuwe inzichten? Dat valt toch tegen. Het is naar ik meen toch vrij bekend dat ook butien de nazipartij het antisemitisme welig tierde en door de eeuwen heen van tijd tot tijd de kop opstak. Dat Hitler dit over heeft genomen en gecombineerd met het indertijd populair eugenetica is niet bepaald nieuw. Toch levert Kieft wel degelijk een belangrijke bijdrage met zijn boek. Hij zet in ieder geval aan tot een begin van het ontrafelen van de populariteit van Hitler en weet dit goed te verbinden met de huidige tijd. De centrale vraag is derhalve: hoe heeft een man, die we tegenwoordig zien als een waanzinnige demagoog, zoveel macht weten te verkrijgen zo populair weten te worden? Zijn de zwakheden in de democratie van toen opgelost en zo niet, hoe kunnen we ons ertegen wapenen dat opnieuw een dergelijk persoon aan de macht komt?
Dit is een boek die iedereen zou moeten lezen. Het is zo relevant voor wat er gebeurt vandaag de dag en hoe we wederom weer in dezelfde valkuilen en gedachtengangen vallen. De auteur omschrijft eerlijk wat het boek ook bij hem heeft gedaan en hoe het hem eerlijk naar zichzelf heeft doen kijken en hoe we allemaal in meer of mindere mate gevoelig zijn voor bepaalde retoriek. Ik heb zelf nooit mein kampf gelezen, maar ik heb het boek inmiddels besteld en binnen gekregen want ik denk dat het ontzettend belangrijk is om het te lezen als we willen voorkomen dat hetzelfde weer gebeurt in het hedendaagse. Ook legt de auteur de vinger op waarom er zoveel mensen volgers werden en ook dat is relevant met wat er vandaag gebeurt, precies dezelfde redenen en redeneringen van toen, gebeuren vandaag onder de mensen en in de politiek.
Ho letto un'altra versione del Mein Kampf, ovvero quella di "Edizioni Clandestine" (che però non è presente su Goodreads), perciò farò una recensione su quel libro.
Libro efficientemente diviso in due parti ben distinte tra loro: la prima tratta del pensiero, mentre la seconda della storia. Veramente interessanti entrambe, soprattutto la prima in quanto si può capire quanto forte fosse il messaggio di hitler: innovativo quanto folle (per certi versi malato). Complimenti davvero anche per la traduzione.
Dit blijft zo’n belangrijk stuk geschiedenis. Dit boek laat goed zien waarom.
Het is meer een geschiedenis over de totstandkoming van Mein Kampf, en dan vooral over Hitlers eerste jaren en het proces na zijn gefaalde coup. Het loopt niet het hele boek door. Toch is het denk ik een mooi boek voor mensen die benieuwd zijn naar wat er in Mein Kampf staat maar niet door die ouderwetse taal heen willen werken (zoals ik). Geeft ook een goede historische achtergrond, wat bij mij de pijnlijke realisatie opriep dat dat boek ook wel in ontzettend vruchtbare aarde viel.
Een interessant commentaar op "Mein Kampf" van Adolf Hitler. Kieft heeft het boek helemaal doorgewerkt (en dat zal niet meegevallen zijn) en levert commentaar en de bijbehorende achtergronden. dat doet hij grondig, maar het blijft leesbaar. De stukken uit het originele boek, die hij aanhaalt, laten wel zien, dat het een zeer taai boek was. Wonderlijk, dat er destijds bij het verschijnen zo lauw op is gereageerd door de niet nazistische pers.
Sterke uiteenzetting van hoe het nationaal socialisme op kon komen. Over hoe verrot het systeem en de samenleving waren. En dat hitler nauwelijks weersproken werd. Kiefts weerwoord in het laatste hoofdstuk is erg sterk. Dat we niet gemakzuchtig achterover kunnen leunen, maar de democratische waarden van de moderne maatschappij moeten verdedigen. Niet door ‘de populist’ te veroordelen, maar door te gaan staan voor de rechtsstaat en liberale democratie
Dit boek grijpt je naar de keel en laat je niet los. Ewoud Kieft heeft Mein Kampf voor de lezer gelezen en in een historische context gezet, maar ook zijn persoonlijke indrukken van de tekst en de vertaling naar het hedendaags populisme konden mij boeien. Veel van de mechanismen die de NSDAP en Hitler gebruikten om de Duitse bevolking te verleiden, zie je vandaag ook terug bij Baudet, Wilders, Le Pen en Farage c.s.
Boeiend boek dat antwoord probeert te geven op belangrijke vragen: wat was destijds de aantrekkingskracht van het nazisme? (en hoe zit dat nu?) Wat was de achtergrond waarin het boek werd geschreven en wat was de reden dat er (bijvoorbeeld) zo weinig kritiek was op het openlijke antisemitisme van Hitler? Dit boek geeft nieuwe inzichten die ik niet had, hoewel ik toch talloze boeken over WOII gelezen had.
Een gedurfd opzet om een omstreden (om het zacht uit te drukken) boek als Mein Kampf grondig te lezen, te analyseren en in zijn historisch context te plaatsen. Heel veel van opgestoken over een periode waar we het zelden over hadden in lessen geschiedenis (1918-1923 in Duitsland). En helemaal eens met eindconclusie van Kieft!
Als je interesse hebt in de darmproblematiek en ziekenhuisopnames van de auteur, is dit echt een goed boek. Ziekenhuisbezoek levert blijkbaar visioenen op van marcherende nazi's - voor wie benieuwd was naar het nogal gezochte verband tussen Hitler en hospitaal. Als je een scherpe, alomvattende analyse zoekt van Mein Kampf, zoek dan verder.
Een indrukwekkend en verhelderend boek dat precies verteld hoe de tweede wereldoorlog en de antisemitisme in het Duitsland van de jare 20, 30 en 40 tot stand bracht. Ik zou dit boek zeker aan iedereen aanraden die daar geïnteresseerd in is.
Deel de noodzaak om over mein kampf te blijven praten in plaats van het klakkeloos te verbieden en te doen alsof het niets met ons eigen zijn te maken heeft