Literatuur

Elementaire Deeltjes #50

by Gillis Dorleijn, Dirk De Geest, Pieter Verstraeten

Dit vijftigste Elementaire Deeltje gaat over de literaire praktijk van vroeger en nu. Hoe is het begrip 'literatuur' door de eeuwen heen veranderd? Wat zijn de functies van literatuur en welke soorten zijn er? Welke rol speelt de auteur? En hoe beïnvloeden sociale en economische ontwikkelingen de literaire praktijk? Ook de uitdagingen van deze tijd komen aan de orde: de ontlezing, de rol van nieuwe media en de crisis die de literatuur volgens sommigen doormaakt.

Genres: Nonfiction

171 pages, Paperback

First published January 1, 2017

About the author

Gillis Dorleijn (1951) was hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde te Groningen. Hij publiceerde over poëzie (onder meer Leopold, Nijhoff, Faverey), poëzie en muziek (Lucebert en jazz), literatuuropvattingen in institutionele context (samen met Kees van Rees, met wie hij een gelijknamig NWO-programma leidde) en over de functie van literatuur (samen met Dirk De Geest en Pieter Verstraeten). Hij stelde edities samen (Nijhoff, Du Perron) en was voorts coauteur van een veelgebruikt handboek, Literair mechaniek Naast zijn academisch werk was hij lid van jury’s en besturen in de literaire wereld.

Reviews

[Roos · Rating 2 out of 5]

De informatie is interessant, maar helaas is dit boekje erg droog geschreven. Mijn redacteursvingers jeukten om er een rode pen bij te pakken en de onnodig complexe zinsconstructies aan te passen, de vele haakjes weg te werken en de tekst toegankelijker te maken. Ik las dit boekje vooral in de trein en ik dommelde soms letterlijk weg tijdens het lezen...

[Ingrid Krüs · Rating 2 out of 5]

Dit boek heb ik van mijn werkgever gekregen. Hoewel het best interessante aspecten bevat, heb ik besloten ermee te stoppen. De volle bladspiegel, de vage indeling en de nogal taaie schrijfstijl nodigen niet uit om verder te lezen. Misschien kan ik een ander er blij mee maken.

[Jens · Rating 3 out of 5]

Hoe moet je iets als "literatuur" in 150 pagina's bespreken? Een opsomming van schrijvers en teksten met hun belangrijkste kenmerken? Ga je dan niet voorbij aan de verschillende maatschappelijke functies die literatuur doorheen de tijd heeft aangenomen? Hier kozen de auteurs duidelijk om dat laatste te belichten, zonder eender welke stroming of tekst inhoudelijk te analyseren. Ergens bleef ik daardoor op mijn honger zitten. Toch was het interessant om enkele vanzelfsprekendheden en mijn eigen "literatuuropvattingen" in vraag te stellen:

Vroeger leunden we op boeken voor alles van wetenschap tot politiek. Nu hebben die domeinen hun eigen kanalen en programma's. Wat blijft er dan over voor de "literatuur"?

Zie ik het als persoonlijke verdieping, morele ontwikkeling, amusement of een esthetische ervaring? Moet een "goed boek" mij dus iets bijbrengen, tot emotie bewegen, of juist afleiden? Moet het kritisch zijn voor de maatschappij?

Is poëzie een ultieme uiting van emoties (romantischr Wordsworth) of een vluchten, het uitstellen van het echte leven (moderne T.S. Eliot)?

Is het boek enkel mogelijk door de auteur of hoort de schoonheid als een wees te worden bewonderd op zichzelf?

Wat is het nut van iets onder te brengen in een bepaald "genre"? De "culturele omnivoor" schakelt probleemloos tussen "literatuur" en "lectuur".

Uiteindelijk blijven we het eens dat het belangrijk is voor kinderen om te lezen. En dat is goed?