Piet Mondriaan : Een nieuwe kunst voor een ongekend leven : Een biografie

by Hans Janssen

Deze meeslepende biografie werpt nieuw licht op leven en werk van een van de belangrijkste kunstenaars van de twintigste eeuw. In Piet Mondriaan brengt Hans Janssen de man en de schilder op meesterlijke wijze tot leven.
Aan de hand van een nauwgezette reconstructie van de werkelijke gebeurtenissen, wordt Mondriaan gevolgd als de man die Nederland ontvluchtte en het moderne leven voluit omarmde, die beschouwend de schilderkunst en het leven liefhad, met alles wat daaraan vast zat, die conservatisme en nazi-terreur trotseerde en die zo de moderniteit waarin wij nu leven verregaand hielp formuleren.
Piet Mondriaan is een soms ontroerend boek over een kunstenaar die gek was van jazz en boogiewoogie, die open opvattingen had over liefde en huwelijk, vele vrouwen begeerde en liefdesaffaires kende, maar die uiteindelijk maar één echte passie had: het schilderen.
Deze biografie is de vrucht van een diepe fascinatie en bewondering voor het werk van een van onze allerbeste schilders. Janssen beziet deze buitengewone schilder vanuit het werk en niet vanuit onnavolgbare theorieën. Hij plaatst de handeling en de techniek van het schilderen in relatie tot de spirituele, dromerig verhalende betekenissen die in Mondriaans werken schuilgaan, en laat zien hoe die relatie betekenis geeft aan de uitzonderlijke wendingen in het leven en de kunst van deze bijzondere man.

Genres: Art, Biography, Art History, Nonfiction

659 pages, Hardcover

Published January 1, 2016

Reviews

[Philippe · Rating 5 out of 5]

Een groots boek dat een ongemeen facettenrijk beeld schetst van een kunstenaarsleven. Ik was aan dit verhaal begonnen met de vraag hoe die markante kanteling naar abstractie in het werk van Mondriaan had plaatsgevonden. Hans Janssen levert daar een heel overtuigend en fantastisch genuanceerd antwoord op. We kruipen diep in de materie waar de schilder dag na dag mee worstelt en we worden deelachtig aan de ideeënwereld, de ontmoetingen en de leefomgevingen die dat autotelisch scheppingsproces mee hebben bevrucht. De onvoorspelbaarheid van het artistieke zoekproces voelt bijgevolg geheel en al coherent aan. Voor mij heeft het boek een emblematisch karakter. Zo moet een kunstenaarsbiografie geschreven worden! Het is een boek waar je, gelukkig maar, een wat langere adem moet voor hebben. Maar de gedrukte editie is een plezier om te lezen: mooi en kunstzinnig opgemaakt en voorzien van interessant beeldmateriaal dat het levensverhaal en de evolutie van het werk nog beter laat navolgen.

[Bram · Rating 2 out of 5]

Het lezen van deze lijvige biografie, die overigens prachtig is uitgegeven, was niet echt een plezier. Ik heb mij gestoord aan de talloze scènes die Janssen heeft verzonnen om Mondriaan levendiger uit te kunnen tekenen. Een voorbeeld uit het eerste hoofdstuk: ‘Hij [Mondriaan] boog voorover en ging naar binnen door de lage voordeur. Hij hing zijn jas weg, liep naar de schildersezel en voelde voorzichtig met zijn vingers of het beschilderde doek droog genoeg was.’
Janssen verantwoordt deze modus operandi in de inleiding als volgt: ‘net als in de liefde [is er] de behoefte om onder de huid te kruipen, om van binnenuit te kijken. […] Om die reden heb ik hier en daar, waar nodig, of waar het voor de hand lag, of waar de historische werkelijkheid van het leven daar aanleiding toe gaf, mijn toevlucht genomen tot de methode van de vie romancée. De verschillende bronnen, brieven, krantenverslagen, herinneringen en andere documenten gaven soms in hun combinatie zo’n levendig beeld dat ik het gevoel kreeg erbij geweest te zijn. Zo nu en dan ben ik gezwicht voor die verleiding.’
In delen van deze schildersbiografie is Mondriaan dus een romanpersonage. Alhoewel Janssen eerlijk is over zijn manier van werken, schrik ik toch als ik bij een passage in het derde hoofdstuk in een noot (noot 4) lees: ‘Dit fictieve verslag van de binnenkomst in het Théâtre des Champs-Élysées is gebaseerd op […]’... Ik heb de biografie niet gekocht omdat ik geïnteresseerd ben in verzinsels, ik had graag feiten over het leven van Mondriaan gewild.
Janssen blijkt geobsedeerd door Mondriaan (zelf schrijft hij ‘gebiologeerd’) en heeft hem tot leven willen wekken. Ik citeer weer uit de inleiding: ‘de aanpak van de vie romancée heeft het me mogelijk gemaakt de man terug te brengen op aarde.’ Het is jammer dat Janssen veel te ver doorslaat in zijn bewondering, want uit alles blijkt dat hij een groot kenner is. De vele uitgebreide passages over het werk – naar mijn smaak soms te uitgebreid – zijn met een indrukwekkende kennis van zaken geschreven.

[Chelsea · Rating 3 out of 5]

More power to you if you understand this book. Because I didnt. I could barely grasp the concept of neoplasticism as a whole in Jensen’s words. I also don’t understand why the reference pictures are not on the same page as the text that describes them..

[Jet · Rating 5 out of 5]

Een erg mooi overzicht van het leven en werk van Piet Mondriaan. Vooral het inzicht in zijn overwegingen bij zijn schilderijen en het gepieker om uit te drukken wat hij uit wil drukken, is heel verhelderend. En voor diegenen onder ons die soms het idee heeft dat zijn werk, welk werk dan ook, onvoldoende gewaardeerd wordt... ook Mondriaan heeft zijn portie daarvan gehad en hij ging gewoon door met zijn plannen.
Het boek is heel gedetailleerd en leest desondanks heel lekker weg

[Julieanne · Rating 5 out of 5]

Riveting. I only meant to skim, but read every word and cried at the final moment. Beautiful colour.
🔴🟡🔵

🌟🌟🌟🌟🌟🌟