Jump to ratings and reviews
Rate this book

Sara en Liv

Rate this book
'Twee weken na mijn geboorte gingen we naar de speeltuin, mijn vader, moeder, Nils en ik. Slapend liet ik mij duwen, nog half in mijn dromerige sprookjeswereld. Het was een prachtige dag, de zon dwarrelde in stralen naar beneden en de wind fluisterde de vage belofte van een onbezorgde toekomst in ons oor.'

Sara en Liv is het indringende portret van de korte levens van twee zusjes en de impact die hun dood heeft gehad op het gezin. Geschreven in een prachtige, verstilde stijl en vanuit het bijzondere wisselende perspectief van moeder én kind vertelt Suzan Hilhorst haar autobiografische verhaal.
Sara en Liv is een meer dan indrukwekkend debuut over verlies, rouw, hoop en geluk en bovenal een ode aan het leven.

190 pages, Hardcover

Published May 18, 2017

3 people are currently reading
179 people want to read

About the author

Suzan Hilhorst

2 books5 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
93 (25%)
4 stars
162 (44%)
3 stars
90 (24%)
2 stars
16 (4%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 55 reviews
Profile Image for Ria.
907 reviews
April 28, 2017
Het boek Sara en Liv eindigt met het beeld zoals het in werkelijkheid zou moeten zijn, zo het zo vaak gewoon wordt gevonden: ‘Ze spelen samen, onze kinderen, rennen door het bos en verstoppen zich achter de grote, oude bomen.’

Het is niet gewoon, gezonde kinderen krijgen. Het cliché ‘als het maar gezond is’, is niet zomaar een antwoord op de vraag of een jongen of meisje gewenst wordt. En waarom wordt verwacht dat men altijd een meisje na een jongen zou wensen of na twee meiden nu wel een jongen? Dit verhaal onderstreept weer eens hoe bijzonder het is dat je het geluk mag hebben dat je gezonde kinderen krijgt en ze kan zien opgroeien tot eigen persoontjes.

Dit integere autobiografisch debuut is geschreven vanuit twee perspectieven. Vanuit de moeder en vanuit de sprookjesachtige wereld van Sara, het oudste meisje. De beschrijving door Sara komt bijzonder over, d.w.z. het is een baby en het is bijna een alwetende manier van vertellen.

Het boek in één keer doorlezen is niet makkelijk, regelmatig vraagt een mooie zin om herlezen te worden of een beschreven gedeelte vraagt om een leespauze. Bijvoorbeeld deze twee: De lange slinger met kaarten vol clichés (die andere slinger was uiteindelijk langer).
Het heden was een verwarrende mix van tijden. De toekomst en het verleden waren omgedraaid. Ik verlangde naar de toekomst zoals het in het verleden was geweest.

Het boek bestaat uit twee delen, naast een proloog en epiloog. Het eerste deel gaat over Sara. Zij wordt na een ogenschijnlijke goede start opgenomen in het ziekenhuis, daarna acuut vervoerd naar een gespecialiseerd kinderziekenhuis, waar zij zo uiteindelijk blijkt overlijdt aan een onbekende stofwisselingsziekte. Na korte tijd wordt Liv geboren en moeten de ouders hetzelfde schrijnende traject nog een keer meemaken. Dit wordt in het tweede deel korter beschreven, maar komt zo mogelijk nog harder binnen; een tweede keer.

Als lezer wordt de beklemming gevoeld, het vacuüm waarin men leeft tijdens een opname van een iemand die je zeer liefhebt, de wereld daarbuiten bestaat niet meer, de onzekerheid, de kansen, de paniek, de sprankjes hoop, het ongeloof, de vertwijfeling die wordt beschreven in de passage ‘met een stapel papieren’ en ‘zich realiseerde dat het allemaal zijn schuld was’.

Dit is niet alleen een droevig boek, het is ook een verhaal van hoop en liefde. Hoop blíjven houden. Het is knap en mooi hoe liefdevol het leven, ziekzijn en verlies van hun dochtertjes en zusjes is beschreven. Als vanzelfsprekend meelevende lezer hoop je dat de ‘twinkeling’ en de ‘glinstering’ weer terugkomt in de ogen van de ouders , wier liefde begonnen was alsof ze eindelijk waren thuisgekomen.

Sara en Liv, mooie namen bij elkaar op de voorkant van dit hartverscheurende verhaal. Een omslag die opvalt door de eenvoud. De letters symbolisch in waterverf. Een onderwerp dat aangrijpt en een zin uit de korte schets, waardoor je als lezer in de sfeer van het verhaal wordt getrokken. ‘Het was een prachtige dag, de zon dwarrelde in stralen naar beneden en de wind fluisterde de vage belofte van een onbezorgde toekomst in ons oor.’ Nils zou er ook bij moeten staan, maar inderdaad hij heeft een eigen verhaal. Hij kan zelf de pen ter hand nemen.

Dit is geen samenvatting van het verhaal. Advies: lees het zelf!
Ontdek de bijzondere passage: Dus dit is waarom we worden geboren, dacht ik. Deze liefde. Al die tijd was dit waar het om ging.

Met dank aan uitgeverij Hollands Diep voor het beschikbaar stellen van een vooruitexemplaar.
Profile Image for suzanne_between_pages.
327 reviews20 followers
July 26, 2021
ᔕᗩᖇᗩ 𝐞𝐧 ᒪIᐯ 🧬

Dit was één van de meest heftige boeken die ik heb gelezen. Suzan, moeder van Nils, Sara en Liv vertelt over de geboorte en het verlies van haar beide dochtertjes. Ook geeft zij door het verhaal heen een stem aan beide meisjes, wat ik zeer indrukwekkend vond.
Het verhaal van Suzan, haar man Jens en hun gezin raakte me op een manier die ik niet voorzien had.

Ik heb een diep respect voor de manier waarop Suzan woorden weet te vinden voor het ongelooflijke verlies en verdriet waar zij met haar gezin doorheen moest 🌸
Profile Image for Kloe.
28 reviews1 follower
June 10, 2017
Such a sad story. I really hope the author was able to heal through writing, it sure is beautifully written.
Profile Image for Hilde Vee.
99 reviews3 followers
February 18, 2018
Hoe een moeder (Suzan Hilhorst - auteur van het boek) dit boek kon schrijven, getuigt van een immense innerlijke kracht. Wat het gezin overkwam hou je niet voor mogelijk. Ik vind geen woord dat deze "hel" kan omschrijven.
Het is niet zo maar een boek dat je na het lezen gewoon op een stapel legt en een ander boek begint te lezen. Bij mij blijft het me diep beroeren... het laat me niet los.

De schrijfstijl vind ik op zich heel goed. De auteur is er door haar woordgebruik in geslaagd de lezer mee te voeren in hun vreselijk leed.

Het enige minpuntje is voor mij dat het soms ietwat onduidelijk is, omdat ze niet enkel schrijft vanuit zichzelf, maar ook soms vanuit haar overleden baby, Sara. Dit staat niet vermeld bovenaan het hoofdstuk, en soms is het niet echt duidelijk in het begin van het hoofdstuk of de mama of de overleden dochter aan het woord is.

Vandaar 4 sterren ipv 5
Profile Image for Roos.
133 reviews1 follower
October 22, 2021
“Sinds mijn dood waren mijn ouders bang voor de statistieken. Ze wilden mijn broer beschermen. Een kleine kans bestond niet meer, want een kans was een kans.” Indrukwekkend, al duurde het een poosje voor ik in dit boek zat. Niet zo meeslepend als ik had verwacht, maar knap geschreven en beeldend verwoord.
18 reviews3 followers
July 12, 2017
Harverscheurend, mooi geschreven portret
Profile Image for Nicole Kuiper.
58 reviews
August 25, 2023
Een boek zo aangrijpend, geen woorden voor....
En tegelijkertijd een boek waarvan je wilde dat het nooit geschreven had kunnen worden...
Deze vrouw, deze moeder, een schrijfster zoals er geen andere is.
Profile Image for Iris Windmeijer.
1,026 reviews89 followers
May 17, 2017
Morgen, op 18 mei, verschijnt het boek Sara en Liv van Suzan Hilhorst. Voor dit boek over een moeder die haar dochters verliest moet je de Kleenex klaar zetten, want je gaat het niet droog houden.

Sara en Liv is een prachtig boek, luchtig geschreven over een zwaar onderwerp. Suzan weet het verhaal zonder al te veel omslachtigheid te vertellen: het is zoals het is. Dat maakt het heel indringend: zonder opsmuk weet de auteur het verhaal neer te zetten. De pagina's zijn wel doordrenkt van hoop, het is een hartverscheurend verhaal over hoop en liefde. Het verhaal is doordrenkt van liefde en je leeft onwijs mee met de moeder van de meisjes. Sara en Liv is autobiografisch, en de epiloog en het dankwoord bezorgden mij kippenvel. Ik heb heel veel respect voor de manier waarop zij met dit immense verdriet om gaat.
Sara en Liv bestaat uit korte hoofdstukken uit de ogen van de zusjes en hun moeder. De stukken uit de ogen van de babymeisjes maken het extra mooi en ontroerend. De hoofdstukken zijn kort, waardoor het verhaal makkelijk weg leest. Toch is het geen boek om 'even een stukje' te lezen in de trein, daar is het onderwerp te heftig voor (tenzij je genoeg tissues bij hebt). Sara en Liv ontroert en verwondert zoals alleen baby's dit kunnen doen.


Eindoordeel: vijf sterren.

Profile Image for ♥ Marlene♥ .
1,697 reviews148 followers
October 29, 2017
Reading this book reminded me of why I am very hesitant to read Dutch authors. A lot of them can't just write but have to add lots of stuff to make it interesting for the professional critics.
After reading 2 great Dutch non fiction books alas this book shows it is still the same in the Dutch literature world.

Before that I picked Godin, held to read but it was so awful I did not know how quick I was able to delete it. The critics of course were writing raving reviews how this author had changed the world by reversing the sequence of the story. So it begins when she had died or you can begin at the back of the book and read it in chronological order. I decided no thanks.

This book Sara and Liv would have been just as good or better without having the dead baby talk about what had happened. The story what had happened did not need this.
Profile Image for Lilibrum.
5 reviews
January 24, 2018
Het verhaal is hartverscheurend maar het is werkelijk prachtig geschreven.

Desondanks het verschrikkelijke verhaal is het een van de mooiste boeken die ik ooit gelezen heb!
136 reviews41 followers
May 9, 2017
Suzan Hilhorst is verslaggever en programmamaker bij BNN-VARA. Haar dochtertjes Sara en Liv overleden beiden aan een nog onbekende stofwisselingsziekte. Haar persoonlijke verhaal bracht haar terug naar een oude liefde: schrijven. Sara en Liv is haar debuut. Inmiddels werkt ze aan een tweede roman.
Allemaal kennen we de angst om een dierbare te verliezen. Maar wat als die angst werkelijkheid wordt, en vooral, hoe ga je verder? Sara en Liv is het indringende portret van de korte levens van twee zusjes en de impact die hun dood heeft gehad op het gezin. Geschreven in een prachtige, verstilde stijl en vanuit het bijzondere wisselende perspectief van moeder én kind. Sara en Liv is een meer dan indrukwekkend debuut over verlies, rouw, hoop en geluk en bovenal een ode aan het leven.
Het boek is onderverdeeld in een proloog, Sara, Liv en epiloog. Zelfs het dankwoord is mooi geschreven. Ik heb het boek twee keer gelezen in korte tijd, omdat ik het gevoel weer wilde ervaren voordat ik een recensie schreef. Het is echt zo mooi geschreven en ook door de wisselende perspectieven heel mooi verwoord. Ik heb echt even een paar tranen moeten wegpinken. Suzan Hilhorst kan echt heel mooi schrijven. Ik vond het zelfs jammer dat het boek uit was. Ik mocht dit boek lezen voordat het uit kwam dankzij uitgeverij Hollands diep.
Het boek komt uit op donderdag 18 mei 2017. Het boek is onder andere bij bol.com te koop voor €19,99.
Het is echt een aanrader! Ik geef het 4 sterren!
Profile Image for Caro.
118 reviews21 followers
June 23, 2017
Een intriest verhaal waarin hoop en liefde een hoofdrol spelen. Heel beeldend geschreven. Bijzonder zijn de hoofdstukken die vanuit het perspectief van de doodzieke en later gestorven baby Sara geschreven zijn.

Gelezen met een steen op mijn hart, af en toe een opdoffer van herkenbaarheid gekregen, zoals in deze passage:

Ze zal vragen: 'Is het je eerste?' (...)
'Gezellig, zo'n huis vol leven,' zal ze zeggen. En: 'Fantastisch... een derde is weer zo anders dan de tweede.'
Ze zal niet merken dat ik haar ogen probeer te ontwijken. Ze zal niet zien hoe haar woorden landen in mijn ziel. Mijn strijd, diep en rauw, zal haar glad ontgaan. En dan, net als ik denk dat ze verder zal zwijgen, zal ze vragen: 'En hoe oud zijn de andere twee?'
Niet nu, denk ik. Niet nu.



Profile Image for Paul.
52 reviews3 followers
May 5, 2017
Het is in onderstaande reviews al behoorlijk uit de doeken gedaan en kan me alleen maar aansluiten; zeer indrukwekkend en ontroerend boek (en ik ben een redelijk nuchter persoon).
Het begint met een geweldig gedicht van Mantecon (in een uitstekende vertaling) dat meteen de toon zet voor de gebeurtenissen die volgen en de emotionele roller coaster(s) waar de de ouders en broertje in belanden. Heb het ademloos uitgelezen. En of het zo moest zijn werd op het moment dat ik het boek uit had en weglegde mijn zoontje van 1 wakker. Weer even flink met de neus op de feiten gedrukt hoe kwetsbaar ons bestaan is, heb ik hem even extra lang getroost en geknuffeld voordat ik hem weer toedekte.
Profile Image for Laura C.
122 reviews4 followers
December 31, 2017
Ingetogen de liefde uitschreeuwen. Wat een krachtig boek! De onvoorwaardelijke liefde doordringt dit prachtige, pijnlijke verhaal, zonder melodramatisch of kwellend te worden.

Als lezer vraag je je af hoe Suzan Hilhorst dit op zo'n rake en serene manier op papier heeft kunnen zetten.

Het is een erg gevoelsmatig boek, waarbij de opborrelende gedachten en emoties evenwaardig staan naast het medische relaas. Wat mij het meeste raakte, waren de existentiële bespiegelingen. Ook pakkend vond ik hoe de liefde tussen de twee ouders voor mekaar niet expliciet aan bod komt, maar wel in kleine details tot uiting komt. Dit boek gaat vooral over liefde, heel veel koesterende en zorgende liefde.
Profile Image for Corina Carter.
34 reviews
April 22, 2023
Het is lang geleden dat een boek mij emotioneel maakte. Ik denk dat de laatste keer was op de basisschool met het boek ‘Achtste Groepers Huilen Niet’. Ik mis bij veel boeken toch vaak details die het verdriet van de schrijver/schrijfster echt maken. Ik kan je zeggen dat Suzan het ongelooflijk mooi heeft verwoord, haar verhaal komt écht binnen. Daarbij heb ik het boek binnen twee dagen uitgelezen, ik raasde er als een tornado doorheen. Dit boek staat hoog op mijn lijst van boeken die mij geraakt hebben. Chapeau!
Profile Image for Marike.
174 reviews5 followers
July 27, 2017
Moeilijk om kritisch te zijn over een waargebeurd en hartverscheurend verhaal. Ik vond de schrijfstijl zelf niet zo prettig en dat het boek voor een deel is geschreven vanuit het perspectief van de (overleden) baby Sara voelde voor mij zo vreemd dat het me uit het verhaal haalde. Het boek is dun en ik miste soms informatie. Ik hoop dat de schrijfster baat heeft gehad bij het delen van haar verhaal, wat verschrikkelijk om mee te maken.
142 reviews
May 20, 2022
Bijzonder boekje over een erg verdrietig gezinsverhaal. Het wordt voor een deel ook verteld vanuit het perspectief van een van de (overleden) dochters, dat maakt het interessant en tegelijkertijd ook deels fictief. De zon (zie ook het motto) is een opvallend motief. De schrijfstijl is poëtisch en dat geeft een beetje een dubbel gevoel. Is het boek geschreven als herinnering/ode, als therapie of als literatuur of een combinatie van deze drie...
Profile Image for Elsa Bakker.
444 reviews14 followers
May 11, 2017
Dit ontroerend mooie boek heb ik als vooruit leesexemplaar mogen lezen voor bol.com Lees Magazine. De officiële verschijningsdatum in de boekhandels staat op 18 mei 2017.

Wat is dit een ongelooflijk heftig autobiografisch verhaal. Als lezer zijnde ben ik dankbaar dat ik dit heb mogen lezen, zo’n persoonlijk schrift. Een kijk in iemands verdriet, wanhoop, frustratie en tegelijkertijd ook kracht, zelf heling en doorzettingsvermogen.

De manier waarop vanuit moeder en kind geschreven wordt komt zo binnen. De belevingswereld van beide komt naar voren door zinnen die zo veelzeggend en klein tegelijkertijd zijn. Beide beschrijvingen tonen een andere kant van de alles verwoestende ziekte die hen overkomt. Van de volwassen krachtige moeder tot aan de onschuldige nieuwsgierige kijk op de wereld van het kind. Tevens de overeenkomsten en de zo sterk aanwezige verbindende liefde. Alles komt aan bod.

Ik kan niet anders dan dit boek de volle vijf sterren geven.
Profile Image for Bettina.
92 reviews12 followers
July 9, 2017
Indrukwekkend, pijnlijk boek over het verlies van een kind.
En later ook een tweede.
Het is onvoorstelbaar.
Maar het boek laat je meevoelen. Het knijpt je keel dicht versteent je maag. Het tweede deel had langer mogen zijn.
Het boek is knap het laat onmacht zien en er bestaat geen gerechtigheid
3 reviews
August 26, 2021
Goede beschrijving van het rouwproces bij het verliezen van een kind, herkenbaar voor ouders in eenzelfde situatie... Ontroerend, de zakdoekjes waren nodig. Het las wel minder vlot door zeer veel beeldspraak. Het perspectief van de baby was soms bevreemdend...
Blij om eens een echt boek gevonden te hebben over het verlies van een baby, niet louter korte ervaringsverhalen.
Profile Image for Boekenlust.
12 reviews1 follower
January 14, 2018
Het boek Sara en Liv is een aangrijpend (autobiografisch)verhaal. Het wordt verteld vanuit verschillende perspectieven. Het is afwisselend en zet je aan het denken. Aan het denken over het feit dat het niet zo gewoon is om gezonde kinderen op de wereld te zetten. Vaak gaan we daar aan voorbij.

Een boek over verlies en rouw, maar vooral over (moeder)liefde.
Profile Image for Isa.
46 reviews
April 3, 2020
Dit boek heeft me zo vaak laten huilen. Ik werd iedere bladzijde een beetje meer verliefd op de schrijfstijl van de auteur en de personages in het boek. Steeds probeerde ik hoop te houden dat het boek anders af zou lopen, maar het wordt wel duidelijk dat hoop iets ingewikkelds is.
Profile Image for Nele Hillewaere.
121 reviews1 follower
July 23, 2020
Bewondering en verwondering voor de auteur van dit boek. Hoe zij iets onvoorstelbaar negatief zo prachtig kan verwoorden... dit is een prachtig/lelijk (schrap na het lezen van het boek zelf maar) sprookje.
Profile Image for Ingrid Snoeren.
310 reviews6 followers
May 27, 2017
Intiem en gevoelvol verhaal over twee kinderen die op zeer jonge leeftijd overlijden. Heel mooi en indringend beschreven. Kippenvel!
Profile Image for Jolein.
156 reviews
June 20, 2017
Such a beautifully, emotional written book.
Profile Image for Marleen.
272 reviews
July 6, 2017
Een emotionele rollercoaster zo mooi op papier weten te zetten vind ik ongelofelijk knap. Aanrader!
Profile Image for Chantal.
414 reviews13 followers
July 15, 2017
In één ruk uitgelezen, dit onwezenlijk mooi neergeschreven verhaal over verlies en weer opstaan. Intens mooi...
Profile Image for Floor.
28 reviews
August 12, 2017
Heel heftig en verdrietig boek, maar zo mooi geschreven...
Displaying 1 - 30 of 55 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.