Balkan Savaşları ve Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu

by Yahya Kemal Taştan

Âdeta Balkan İmparatorluğu addedilebilecek Osmanlı Devleti’nin son asrında cereyan eden Balkan Savaşları; Türk milliyetçiliği ve Anadolu topraklarında kurulan millî devlet için bir dönüm noktası teşkil eder. Balkan Savaşları, Osmanlı Devleti’nin ilk topyekûn savaşları addedilebilir. Osmanlı toplumunda yerleşik sınırların ve ikiliklerin nispeten aşılması; askerler ve sivillerin, Müslümanlar ve gayrimüslimler, erkekler ve kadınların kısacası tüm Osmanlı vatandaşlarının siyasî ve içtimaî hayata etkin biçimde dâ¬hil olması, söz konusu savaşlar ile mümkün olmuştur. Bu sebeple Balkan Savaşları, o ana kadar rüşeym hâlinde olan Türk milliyetçiliği fikrinin geliştiği, palazlandığı, entelektüel bir vâkıa olmaktan çıkıp geniş kitlelere yayıldığı bir dönemi ifade eder. Yahya Kemal Taştan Balkan Savaşları ve Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu kitabında bu sıkıntılı ve sancılı dönemi sekiz başlık altında ele almıştır: “Savaş, Toplumsal Seferberlik ve Millî Kin”, “Biz Bize Yeteriz: Etnik Dayanışma ve Millî İktisat Projeleri”, “Millî Bilinç: Biz ve Ötekinin İnşâsı”, “Milliyetçi Tarih Yazımının Doğuşu”, “Imperial Vatandan Arta Kalanla Yetinmek: Mahdut Vatan Milliyetçiliği”, “Ontolojik Güvensizlik ve Yeni Vatan Arayışları: Manevî Yurt”, “Gideyim Arayayım Turan Nerede?”, “Anadolu: Mutedil Turan Yahut Muvakkat Ergenekon”.

232 pages, Paperback

First published April 1, 2017

Reviews

[Enes Duran · Rating 5 out of 5]

Doğrusu bu kadar iyi bir çalışma beklemiyordum. Genelde ihmal edilmiş bir görüntü veren döneme dair nefis analizler var, bunda bilhassa gazete ve dergilerin titizlikle taranmış olmasının da büyük etkisi var. Esasen Balkan Savaşları dönemi üzerinden bir anlatımla başlamakla birlikte, kitabın devamında Türkçü görüşlerin ve mühim mütefekkirlerin fikirlerinin şekillenmesi, savaş çerçevesinden biraz çıkılarak ayriyeten dikkatle takip edilmiş. Kesinlikle tavsiye ediyorum.