Fiva. Przekroczyć granicę strachu

by Gordon Stainforth, Jakub Jedliński (Translator)

W 1969 roku młodzi wspinacze, Gordon i John Stainforth, postanowili zmierzyć się z najwyższą w Europie pionową ścianą skalną, norweską Ścianą Trolli. Zachęceni przez ekspertów, pewni swoich umiejętności i zaopatrzeni w marny prowiant oraz sprzęt, który dziś określilibyśmy jako przestarzały, wybrali drogę nazywaną "Fiva" (słowo wymawiane jak angielskie fever – gorączka).

Niestety bracia zlekceważyli kapryśną i groźną naturę gór. Przygoda, która miała im zająć jedno popołudnie, okazała się trwającym ponad 50 godzin testem sprawności fizycznej, a także prawdziwą próbą charakteru i zaufania. To była wyprawa, która mogła kosztować ich życie.

Minęło 40 lat, nim autor – który dziś wspina się, pisze książki i fotografuje góry – zdecydował się opisać te dramatyczne wydarzenia. To bardzo osobista, wspaniale opowiedziana, a zarazem nietypowa relacja, pozwalająca czytelnikowi dotrzymać kroku młodym Stainforthom, pokonującym nieprzyjazną i trudną skalną drogę.

Unikalne, intensywne doświadczenie, o którym powinien przeczytać każdy pasjonat gór, każdy wspinaczkowy nowicjusz, by ustrzec się błędów. Ale również każdy doświadczony wspinacz – by przekonać się, że wszyscy je popełniamy. "Fiva" to pisarstwo najwyższej próby; nie tylko wpisuje się w nurt najlepszych książek alpinistycznych, lecz także dotyka tematów uniwersalnych, ogólnoludzkich.

"Nigdy nie czytałem książki lepiej opisującej przygodę alpinistyczną niż Fiva – tak bardzo ją przeżywałem, że docierając do ostatniej strony, odczuwałem stres pourazowy!"
Andy Kirkpatrick, autor "Psychovertical: przestrzeń obłędu"

"Zakochałem się w szczegółach z epoki i łagodnym autoironicznym humorze, który rozładowuje napięcie, a jednak nigdy nie przesłania trudów wspinaczki."
Joe Simpson, autor "Dotknięcia pustki"

Genres: Nonfiction, Mountaineering, Adventure, Audiobook, Travel, Climbing, Reportage

280 pages, Hardcover

First published March 29, 2012

Reviews

[Asia · Rating 2 out of 5]

Historia wejścia na Store Trolltind, najpotężniejszą górę regionu Romsdal w Norwegii, drogą zwaną „Fiva” (słowo wymawiane jak angielskie fever – gorączka) opisana z perspektywy dwóch braci bliźniaków, uczestników wyprawy. Pokonanie tej 1200 - metrowej, gładkiej i pionowej ściany miało im zająć tylko jedno popołudnie, bo przecież powiedziano im, że to niezbyt trudna droga... Niestety, nie wszystko poszło po ich myśli a wspinaczka, która miała być przygodą zmienia się w wyprawę, która mogła kosztować ich życie zwłaszcza, że najkrótsza droga powrotu wiedzie przez szczyt.....

Do sięgnięcia po tę książkę zachęcił mnie blurb na jednej ze skrzydełek obwoluty, na którym ktoś napisał : "jeśli w świecie wydawniczym panuje jakakolwiek sprawiedliwość, to będzie bestseller. Dotknięcie pustki? Zapomnijcie! " Miałam nadzieję, że przeczytam coś podobnego do "Dotknięcia pustki" do której mam dość spory sentyment. Nie powiem, książka mi się podobała ale porównanie tego czegoś do historii Simpsona a wręcz sugerowanie, że "Fiva" ją pod tym względem przebija jest jakimś rażącym nietaktem i tak marnym porównaniem, że aż mi się nie chce tego komentować. Każdy, kto czytał te dwa tytuły, doskonale zdaje sobie sprawę, że wypadek Joe Simpsona nie ma w sobie równych i stawianie go na równi z sytuacją, która miała miejsce na Fivie jest jakimś totalnym nieporozumieniem i skrajną głupotą.

Nie wiem, kto jest autorem tego blurba ale polecam jeszcze raz wrócić do książki "Dotknięcie pustki", DOKŁADNIE ją przeczytać i dopiero potem zabierać głos. Na tą chwilę właściciel blurba nie ma pojęcia o czym pisze...

[Krysia o książkach · Rating 4 out of 5]

Bardzo ciekawa.

[chucklesthescot · Rating 2 out of 5]

This was a typical example of a couple of over-confident and underprepared idiots who almost got killed on an 'adventure'. The levels of sheer stupidity in this book are mindblowing!

-setting off on a climb with a couple of cheese sandwiches and chocolate bars
-no emergency rations
-limited pegs for climbing
-relying on a few lines in a guidebook to 'plan' your attempt on a climb you've never done
-not paying attention to markers and signs so continually having to retrace steps and going the wrong way countless times
-no breakfast before starting the climb

If all that wasn't bad enough, when one has an accident and breaks his knee, do they turn back? No of course not, they decide to climb on to the summit with no food and we have to put up with the idiot moaning and complaining non stop about the agony he was in from the injury. I had no sympathy at all for him as he brought all his misery on himself.

The injured one got on my nerves all through the book with his constant whining. Ooh I'm in pain, I'm hungry, I'm cold, I'm lost blah blah blah. Well if you had went properly prepared and equipped and shown a bit of common sense, none of the bad things would have happened. He was constantly imagining that the walls were alive and mocking him and he was holding strange conversations with them and swearing constantly at them. Seriously weird! We get 100 descriptions about how evil he thinks the place is: Troll's Arse, Troll Buggers, Troll King, Hall of the Mountain Troll, Giant Peak of the Trolls,Herr Troll...he's obsessed with damn trolls and I found this way beyond annoying. I wanted to FEED him to a TRoll by the end of it.

And of course The Trolls were answering him with insults like blundering piddlers, and he was going on about English pixies, flushing toilets and trouser wetting. I mean seriously, what the hell is this idiot author talking about? It was confused and baffling crap! Add in his so called witty soundbites and jokes, and the use of derogatory words for the physically impaired and I wanted to kill him. I did NOT find it amusing to describe himself as climbing like a spastic. The author frankly comes across as rude, self obsessed and moronic.

I don't recommend this rubbish to anyone.

[Skyeofskynet]

Uwielbiam książki dotyczące wspinaczki, ale bardzo bym chciała, żeby nie pisały ich osoby, które się na dana górę wspinały. rezultat zazwyczaj jest taki, że nie da się przebrnąć przez fascynującą historię ze względu na słaby styl. Uśpiło mnie pokonywanie przepaści.

[Rudoróż · Rating 1 out of 5]

Straszliwa, bezsensownie upoetyzowana, nuda.

[Andy · Rating 5 out of 5]

Gordon Stainforth is previously known,especially amongst the climbing fraternity,for his excellent photographic books on mountains,climbing and landscapes,so it was with interest that I picked up his latest offering,a personal tale called Fiva.
Within the title itself:"An adventure that went wrong" the reader is provided with immediate enticement and I was eager to find out how the what, where and how elements of this adventure would unravel.
To begin with let me say that this is not your run of the mill mountaineering story.Written in the first person, almost like a diary,and from the perspective of the author 40 years ago,it gradually sucks the reader into the narative and very soon you are almost part of the story yourself.By tackling a route not beyond the aspirations of many and from an age where most of us begin our climbing experiences,it is very easy to empathize, and in spirit be with the climbers every step of the way.
Set in the Romsdal region of Norway in 1969,an otherwise momentous year,two 19 year old twins set off on their big adventure The Fiva Route.They have been on training courses,climb a sound grade for the time and they have done their homework."Experts" at their local climbing shop tell them it's easy.
"Up and down in a day,can do it on a Mars bar you'll have no problem".
After initial success progress begins to slow.Route finding difficulties,poor snow conditions and indifferent weather start to eat into their confidence and the slow realisation dawns that this isn't going to be a piece of cake.Written from the mind of Gordon we see the constant questioning going on within him.Anyone who has ever climbed a long route has been there and this is the beauty of the tale in that he carries you along with every step. No Noooo! Don't do that you try to warn them but of course it is in vain.
Without giving the story away this is gripping stuff that lurches from one near disaster to another and eventually to a fitting climax.
This book really is a thoroughly good read and it deserves to become a classic in its genre.A number of my non climbing friends have read it and are equally enthralled as it reaches out to all of us.

[po.czytane · Rating 1 out of 5]

DNF na 70%

Nic mnie nie zmusi, żebym skończyła tę książkę. Słuchałam tego w audio i o mało nie przysnęłam. Jeśli cierpicie na bezsenność, to ja polecam, bo przymuliła mnie ta książka na cały dzień.

[Hania · Rating 4 out of 5]

Bardzo ciekawa
-narracja z punktu widzenia świadka więc szybko się czyta
-zaczyna się rozkręcać w momencie walki o przetrwanie
-lekki język + słowniczek z tyłu

[hopeforbooks · Rating 4 out of 5]

Nie mam dużego doświadczenia z tym gatunkiem, a "Fiva. Przekroczyć granicę strachu" Gordona Stainfortha to dopiero moje drugie spotkanie z literaturą górską, ale czuję się zachęcona do sięgnięcia po inne pozycje 😌

"Fiva" to relacja z niezapomnianej wspinaczki Gordona Stainfortha i jego brata bliźniaka, która mogła skończyć się katastrofą. Po 40 latach Gordon Stainforth odtwarza wydarzenia z dramatycznej wspinaczki na Ścianę Trolli, która według książkowego przewodnika miała być szybka i prosta, a okazała się ponad 50-godzinną walką o przeżycie.

W moim odczuciu "Fiva" to naprawdę ciekawa, choć nieidealna pozycja. Z dużym zainteresowaniem śledziłam tę relację z pierwszej ręki i poznawałam kolejne etapy podróży.

Gordon w swoim reportażu przyznaje się do braku doświadczenia i należytego przygotowania, ale winą obarcza również wprowadzający w błąd przewodnik.

Nie przypadł mi do gustu styl autora, który pozostawia wiele do życzenia. Czuć, że autor nie ma doświadczenia pisarskiego i sprawnego pióra. Momentami brakowało emocji i trzymania w napięciu, ale mimo wszystko dobrze będę wspominać tę lekturę i chętnie sięgnę po coś jeszcze z tematyki górskiej 😌

3,5

[Nigel · Rating 4 out of 5]

I loved this tale of a mountain adventure that very nearly ended in disaster. In 1969 twin brothers who had fairly recently discovered climbing went to Norway to climb a route that had been recommended to them. In round figures it was 4000 ft of often near vertical rock; they had a small guide book, a map that was fairly small too, three cheese sandwiches and a couple of bars of chocolate - what could possibly go wrong... This is a real "boys own" tale of daring and determination (& near disaster) that has both humour and a real edge to it. The book was great anyway however the fact that it was written 40 years after the expedition but managed to capture the immediacy and naivety of 19 year olds after that time worked very well for me. A great climbing read.

[John Keith · Rating 4 out of 5]

Great rollicking climbing adventure. For climbers of a certain vintage there is just so much nostalgia : wooden ice axes, RD Super Guide boots; abseiling with the rope cutting in to your shoulder.

Also highly recommended for non- climbers. A kind of "Touching the Void" which doesn't take itself too seriously.

[David Douglas · Rating 4 out of 5]

2 very lucky 19 year olds who get away with their lives, when it all goes wrong on the Troll wall.

[Patrycja Krotowska · Rating 1 out of 5]

Niestety, ale nuda. Cała książka opisuje 3 dni wyprawy braci bliźniaków na szczyt półtorakilometrową pionową ścianą drogą Fiva. Dostajemy zatem ponad 300 str opisu, co się dzieje chwila po chwili. To nie mogło się udać po 40 latach od wydarzenia. Wieje nudą, nie czuć napięcia, wręcz czeka się, aż coś się wydarzy (złego? dobrego?). Książka jest bardzo neutralna, trochę nierzeczywista (nie czuje się w ogóle bliskości z bohaterami), no i przede wszystkim nudna. Szukałam czegoś szybkiego reporterskoiego na weekend. Wybierając "Fivę" liczyłam na kolejną fascynującą górską opowieść (ostatnio czytałam dość sporo tego typu książek). No ale niestety. Poza długością (stosunkowo krótka), książka nie ma zbyt wielu dobrych punktów.

[magda · Rating 1 out of 5]

Moim zdaniem niestety strasznie słaba książka – a miałam nadzieję, że się z nią polubię.
Ciągle są tu jakieś kanciaste metafory, nużące dygresje i poetyckie wstawki, które sprawiają, że ciężko się to czyta i przede wszystkim moim zdaniem są zupełnie niepotrzebne.
Po opisie spodziewałam się czegoś więcej, a ostatecznie jest to po prostu opowieść o nieodpowiedzialnych nastolatkach, którzy zlekceważyli góry, byli zbyt pewni siebie i z tego powodu ich podróż potoczyła się tak a nie inaczej. Brakowało mi też większej ilości dokładniejszych mapek.
Może gdyby książkę zrealizowano w formie wywiadu z braćmi Stainforth miałoby to więcej sensu i prezentowało się lepiej.

[jimmy · Rating 3 out of 5]

To nie jest ten rodzaj opowieści górskiej, od którego nie da się oderwać. Gdzie przechodzą cię ciarki albo wręcz ogarnia chłód, jak na paru tysiącach metrów nad ziemią. Ale jest to lektura ciekawa nawet dla osób, które nigdy nie miały do czynienia ze wspinaczką. Sporo profesjonalnego słownictwa, co mi w zupełności nie przeszkadzało – wielu rzeczy można domyślić się z kontekstu, a dociekliwym pozostaje słowniczek na końcu książki. Nie ma dłużyzn, narracja w czasie teraźniejszym i w pierwszej osobie bardzo przypadła mi do gustu. Dobre 3/5.

[Raven · Rating 5 out of 5]

I spent most of this book alternating between sheer horrified laughter ("We wanted to be off by four, but we've saved a quarter of an hour by not even having any breakfast... so now we're high on monosodium glutamate, and ready for anything. And ahead of the game!"), straight-up horror (so you decided to WHAT for your anchor?!?), and facepalming recognition... in the early stages of my climbing career, I've made similar mistakes. I'm glad they made it out to tell the tale.

[Agataitsme · Rating 4 out of 5]

Książka wciągająca, szybko się ją czyta a akcja ani na chwilę nie ustaje. Nie jest to jednak nic wielce odkrywczego, język nie jest wyszukany, budowanie napięcia bardzo słabe a zgroza znika bo autorem jest uczestnik tych tragicznych wydarzeń.
W swojej kategorii książka raczej nie odstaje niczym, ale to wciąż dobra, przerażająca historia o tym czym grozi udanie się na nieznany szlak bez odpowiedniego przygotowania.

[katrus. · Rating 2 out of 5]

2.3
książka wydawała się być skrojona pode mnie, ale no nie… Bardzo łatwo gubiłam wątek (słuchałam audiobooka), miałam wrażenie, że ta książka jest za długa chociaż teoretycznie była raczej krótka. Nie jestem całkowicie na nie. Momentami autor potrafił uchwycić piękno norweskich krajobrazów i w sprawny sposób przedstawić przebieg wspinaczki. Jeśli mam komuś polecić to osobom zafascynowanym Norwegią i mającym jako taką wiedzę o wspinaczce.

[Vera · Rating 4 out of 5]

A very readable account, fascinating in that it is such a minute-by-minute retelling - though I'm not sure about keeping every single thought in. This could have done with some editing (some things stick out even if we argue that it is 'of its time', which it isn't, having been written retrospectively). But I cannot argue the story itself is captivating, nor can I say I didn't read it in two long sittings...

[Natalia · Rating 4 out of 5]

3.5
Pierwsza połowa strasznie mi się dłużyła, chciałam zrobić DNF. Cieszę się, że się "przemęczyłam" i skończyłam. Mój pierwszy reportaż i pierwszy górski...O wow, przez drugą połowę książki nie mogłam się oderwać. Miały być 2 gwiazdki ale ostatnie 100 stron sprawiło, że kończę na 3.5 gwiazdki.

[Angie · Rating 2 out of 5]

Some one else should have penned this story. The words and sentence structure were not clean and the story leveraged technical terms which if one was not a climber, it is difficult to follow.

[Hayden Richards · Rating 2 out of 5]

Epic tale, just more mountaineering lit that i'm just not a fan of

[Tom Allsop · Rating 5 out of 5]

If there were 6 stars.....

Brilliant adventure, you really feel for them, things just get worse, and worse and worse for them all the way through!

[Katarzyna]

DNF. Jest to niestety nudna książka o nierozważnych, nieprzygotowanych do wyprawy młodych wspinaczach

[Sylwia Różycka · Rating 2 out of 5]

Nie rozumiem czemu autor starał się pisać bardzo barwnie i poetycko, totalnie niepotrzebnie. Mam wrażenie, że przez to mniej czytałam reportaż, a bardziej jakaś wyimaginowaną historię

[Jeremy Neal · Rating 4 out of 5]

Fiva is a remarkable story, and all the more remarkable because it’s true. In the summer of 1969, two brothers, twins, aged 19 from England go on an expedition to climb the “troll wall,” a bleak and imposing face of a remote Norwegian mountain. Fiva (pronounced ‘fever’) is the name of a 6,000-foot route on Store Trolltind in the Romsdal region of Norway. Despite the formidable appearance of the mountain, the brothers fully expect to be safely back in their tent before nightfall, and so take very few provisions. Very soon, however, they come to the realisation that they are fighting for their lives and may never see home and family again.

There are a great many stories of mountain adventures and disasters available to those who have enjoyed climbing, and they usually appeal only to those who have some familiarity, at least, with the rigours, trials and dangers involved. Occasionally a story is compelling enough to warrant a wider audience, Touching the Void was one such, and Fiva is certainly another. Its accessibility is made possible by the simple but eloquent writing style, and the open way in which the author relates his feelings, which swing through the entire gamut of human emotions: anxiety, terror, hope, despair, shame, anger and gratitude. It is easy to identify with the story because the human voice is so immediate and so compelling.

This is a real Boy’s Own adventure, but one that has dark levels and bottomless depths, much like the mountain itself, who becomes an implacable and dreadful third character in this epic tale. It’s very easy to read, but not at all simplistic, and will really have you on the edge of your seat as much as any Hollywood thriller. Immensely enjoyable, terrifying and heart-warming in equal measure. Highly recommended.

[Jaimella Shaikh · Rating 4 out of 5]

Although an account of events of more than forty years ago, Fiva is written in the first person present tense, giving it an immediacy that meant once I started it, I couldn't put it down.

Stainforth perfectly captures the sense of youthful adventure of the two brothers, brimful of confidence, climbing Troll Wall. The writing is evocative - you get the sense of Stainforth choosing each word carefully whether describing the 'damp flanks of the dinosaur' they are climbing or discussing the limitations of phrases such as 'curtain of rock'.

As a climber, I especially enjoyed the period details - hemp ropes tied round their waists, big boots, Millar mitts and their 'space blanket'. Descriptions of this kit, along with some brilliant photos, bring the story to life and make it all the more remarkable when compared with the technical kit we have today.

Stainforth expertly keeps the tension in his tale right to the nail-biting conclusion.

[Steve · Rating 4 out of 5]

A great tale. I'm not a rock climber but this book took me back to my late teens when I was keen on hill walking and even climbed a few mountains in Norway where the true events of this book took place. The author recounts setting out, poorly prepared, to complete an ambitious climb with his twin brother. The brothers' relationship is an interesting dimension to the story as are the passing references and reflections on family, schooling and mountaineering training in the UK. The power of the book is the detailed hour by hour narrative and the unfolding of events which test the brothers resilience and relationship. This is a book about human strength under adversity and a reminder about the loss of naivety and courage in youth.

[Peter · Rating 1 out of 5]

An epic story of two 19 year olds failing and surviving on a big climb in Romsdal, Norway.The unusual style of writing; first person but written 40 years after the events simply did not work. The conversations must have been a figment of the writers imagination as no-one can remember the actual words used after such a long time.The result is a very stilted narrative that failed to flow.The book was well researched and throws an interesting light on the climbing scene of that era. It may have won an award but it didn't do it for me and I skipped large sections. It is record of the foolishness and/or arrogance of youth, they were lucky to come home alive.

[angielss · Rating 2 out of 5]

jakim cudem nie zrobiłam dnf?
nie wiem