Twee jaar na zijn bestseller Oorlog om de Geesten pakt Rudi Vranckx weer uit met een boek dat het Vlaamse publiek zal fascineren. De VRT-reporter ziet hoe IS in Syrië en Irak ten onder gaat. Maar het is niet omdat het Kalifaat is platgebombardeerd, dat we straks wakker worden in een veiliger wereld. Want hoe moet het nu verder met al die extreem-religieuze strijders? Betekent een nederlaag ginder meer terreur hier? Hoe rem je 'lone wolves' af? Is dit het einde van de 'soft power'?
Er wachten ons harde tijden. En een wereld van grote boosheid (zij op ons, wij op hen) en van angst voor 'de uitheemse vijand' en het 'verlies van onze identiteit' (zie ook Trump, Brexit, Wilders...). Maar lost het iets op om op onszelf terug te plooien? Of is dit het einde van 'the world as we know it'?
Ondanks het feit dat het boek wel al gedateerd is, blijft het zo zo relevant en interessant. Iedereen zou een beetje meer moeten weten over dit soort thema’s.
Nu het kalifaat van Abu Bakr al-Baghdadi alias kalief Ibrahim op z’n laatste benen lijkt te lopen, vraagt journalist Rudi Vranckx zich af wat er gebeurt als IS uiteindelijk zonder territorium komt te zitten. Is de strijd dan gestreden of wordt het een pyrrusoverwinning?
In 'Harde Tijden' kijkt Vlaanderens bekendste oorlogscorrespondent eerst achteruit. Getuigenissen van overlevenden geven een huiveringwekkende inkijk in de gruwel van het kalifaat. Ook de rest van het boek steunt sterk op dergelijke verhalen van ‘gewone’ mensen. Een voormalig lid van de IS-zedenpolitie in Turkije, rebellen op slippers in Libië, een rapper in Tunesië, een cartoonist in Jordanië, een dronepiloot in Los Angeles, een yezidi-jongen in Irak, … Vranckx reist de wereld af, op zoek naar de ervaringen van herkenbare mensen.
Dit handelsmerk van Vranckx (zie ook de tv-reeks ‘Kleine Helden’) is zonder twijfel het sterkste aspect van het boek. Verwacht geen glasheldere analyse van de crisis in het Midden-Oosten, of een reeks berekende voorspellingen over hoe het nu verder moet. Harde Tijden is vooral het persoonlijke relaas van een gedreven journalist die z’n lens richt op de woede, de angst en de hoop van de echte slachtoffers van dit stukje geschiedenis. En dat meer dan eens met risico voor eigen leven.
De kenmerkende aanpak van Vranckx betekent niet dat hij geen pertinente vragen stelt over de toekomst. De laatste hoofdstukken zijn gewijd aan de ‘huis-, tuin- en keukenterreur’ die Europa momenteel teistert en de opkomst van een nieuw front: de cyberoorlog.
Opnieuw aan de hand van getuigenissen toont de auteur aan dat ook de opvang van terugkeerders verre van evident zal zijn. ‘Deradicalisering’ is een woord dat gemakkelijk in de mond wordt genomen, maar de realiteit is een stuk ingewikkelder. Volgens Vranckx breekt er dan ook een nieuwe strijd aan: die tegen de polarisatie en maatschappelijke verdeeldheid. In tijden van populisme en ‘post-truth’ zal goede journalistiek – de soort die nog zonder schroom durft streven naar ‘waarheid’ – een belangrijk tegengif zijn.
Het is merkbaar dat Rudi op zoek is naar oplossingen. Waar Oorlog om de geesten nog meer verduidelijking gaf en geschiedenis schetste, poogt hij in dit boek vooral de huidige chaos te schetsen in zowel IS-gebied als in onze contreien. Sterke analyses en vooral een oproep om oplossingen te vinden, waarvan hij er al een aantal opsomt. Aanrader voor wie even los wil komen van alle media en een andere stem wil horen.