What do you think?
Rate this book
Απ' την Ελλάδα
Είμασταν σχολιταρούδια, και ο τόπος μας ακόμα σκλαβωμένος στην Τουρκία. Και Σχολάρχης μας, ο αξέχαστος εκείνος Σπύρος Αναγνώστου. Από τους δασκάλους του υποδουλωμένου Γένους, που συντηρούσαν μέσα στην καρδιά των παιδιών την ιερή φωτιά της Μεγάλης Ιδέας, και ένοιωθαν τούτη την αποστολή σαν την πιο σπουδαία της καριέρας των της παιδαγωγικής.
Αφορμές για την εθνική διαπαιδαγώγηση του 'διναν όλα τα μαθήματα που μας δίδασκε. Μας έκαμε Γεωγραφία του νησιού μας, και σιγά - σιγά το χέρι του περνούσε το Αιγαίο, όπου τα νησιά μας είταν κίτρινα όπως όλη η Τουρκία και η κοντινή μας Μικρασία, και έφτανε στην Ελλάδα, την ελεύτερη την Ελλάδα. Αυτή είταν τριανταφυλλιά. Ένα μικρό τριανταφυλλί σημάδι πάνω στο μεγάλο χάρτη της Ευρώπης. Εκεί σταματούσε το δάχτυλο του Αναγνώστου, κίτρινο από το αδιάκοπο κάπνισμα. Σταματούσε δισταχτικό και έκαμε αργά - αργά τον περίπατό του γύρω στα σύνορα του ελεύθερου κράτους. Τα σύνορα ήταν κοντινά, ο περίπατος σύντομος.
Αφορμές για την εθνική διαπαιδαγώγηση του 'διναν όλα τα μαθήματα που μας δίδασκε. Μας έκαμε Γεωγραφία του νησιού μας, και σιγά - σιγά το χέρι του περνούσε το Αιγαίο, όπου τα νησιά μας είταν κίτρινα όπως όλη η Τουρκία και η κοντινή μας Μικρασία, και έφτανε στην Ελλάδα, την ελεύτερη την Ελλάδα. Αυτή είταν τριανταφυλλιά. Ένα μικρό τριανταφυλλί σημάδι πάνω στο μεγάλο χάρτη της Ευρώπης. Εκεί σταματούσε το δάχτυλο του Αναγνώστου, κίτρινο από το αδιάκοπο κάπνισμα. Σταματούσε δισταχτικό και έκαμε αργά - αργά τον περίπατό του γύρω στα σύνορα του ελεύθερου κράτους. Τα σύνορα ήταν κοντινά, ο περίπατος σύντομος.
306 pages, Hardcover
Published January 1, 1956
10 people want to read
About the author
Stratis Myrivilis
33 books64 followersStratis Myrivilis was a major figure in the literary history of 20th Century Greece. He wrote mostly fiction: novels, novellas, and short stories.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
May 3, 2021
Κάπου στην μέση του βιβλίου λέει ο Μυριβήλης… "Θέλω να πώ με όλ' αυτά πώς οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις, όσες φορές είναι ειλικρινείς, δεν περιγράφουν αντικειμενικά τα πράγματα που είδαμε. Περιγράφουν μονάχα τον εαυτό μας, και τη στάση του αντίκρυ στα πράγματα που είδαμε. Τώρα, είναι προς όφελος του αναγνώστη αυτό; Η μήπως είναι εις βάρος του; Πιστεύω πως είναι προς όφελός του."
Πιστεύω και εγώ πως είναι προς όφελος του.
Γιατί δίνει την ευκαιρία μέσω ενός είδος κειμένου που πλέον ξέρεις ότι ο αφηγητής είναι ο ίδιος ο άνθρωπος-συγγραφέας ο αληθινός εαυτός του, να έχεις μια ευθεία ματιά στην ψυχή του.
Και τα κείμενα εδώ δεν είναι ταξιδιωτικά με την έννοια της απλής περιγραφής των εντυπώσεων. Αλλά τα ταξίδια λειτουργούν ως αφορμή για τον συγγραφέα να εκφέρει την δικιά του οπτική, την δικιά του κοσμοθεωρία, τις δικές του αισθήσεις. (Φυσικά στο απόσπασμα πιο πάνω ο Μυριβήλης το εξηγεί απείρως καλύτερα.)
Σημαντικό στοιχείο: η δεδομένη χρονική περίσταση. Τα ταξίδια αυτά ο Μυριβήλης τα έκανε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 – αρχές της δεκαετίας του 50. Νωπές και υπαρκτές οι πληγές του εμφυλίου. Και πολιτικά κατευθυνόμενος ο λόγος του Μυριβήλη καθώς σε πολλές ευκαιρίες του βγαίνει έντονα η αντικομουνιστική οργή. Στρατευμένη τέχνη. 75-80 χρόνια μετά φαίνεται υπερβολική αυτή η οργή στα όρια του ποινικού αδικήματος για δημόσια υποκίνηση βίας, αλλά θα ήμουνα άδικος και άκαιρος να το κρίνω αυτό σήμερα.
Στην αμέσως επόμενη παράγραφο (από αυτή που ανέφερα πιο πάνω) περιγράφει ένα «νόστιμο επεισόδιο» με ένα συγγραφέα αριστερό ο οποίος θέλει να μεταφραστούν κάποια ταξιδιωτικά του κείμενα στα αγγλικά από ένα εθνικόφρων καθηγητή. Ο δεύτερος φυσικά αρνείται. Αλλά ακόμη και εδώ γινόμαστε αναγνωστικοί μάρτυρες κουτσομπολιού για ένα γίγαντα της λογοτεχνίας από ένα άλλο (φωτογραφίζει καθαρά με κάμερα υψηλής ευκρίνειας τον Καζαντζάκη).
«Ταξιδιωτικά» είναι ο υπότιτλος του βιβλίου και αν πλέον το ταξίδι είναι συνυφασμένο με το εξωτερικό ο Μυριβήλης απαντά ότι ."…δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά ένας ακόμα τρόπος για να εξερευνούμε και να διαπιστώνουμε τις δυνάμεις που κατέχει η ψυχή και ο νους μας στο να ανταποκρίνεται συνθετικά στα φαινόμενα που αντικρίζε". Και ο συγγραφέας αντικρίζει αυτό που λατρεύει. Την ελληνική φύση και τον Έλληνα. "Τo πρόσωπο της Ελλάδας είναι τόσο αχόρταστο σε ποικιλία και σε αποχρώσεις, εκφράσεις, και μας καλεί τόσο έντονα να το κατακτήσουμε με το νου και με τις αισθήσεις μας βοηθημένες βέβαια από μια φλογερή αγάπη…."
Αυτά κάνουν το βιβλίο και τις απόψεις εντελώς υποκειμενικές και είναι το απόλυτο προτέρημα του βιβλίου. Αν και η ιδεολογική πτυχή με αποξενώνει κάπως, κατά τα άλλα απολαμβάνω την ανάγνωση των κειμένων του Μυριβήλη (των χρωματιστών διηγημάτων σε αυτή την φάση, αφού ακόμη δεν διάβασα την τριλογία). Μου άρεσε και αυτό. Τα ταξίδια είναι στην Κρήτη (Ηράκλειο, Σφακιανοί, Κνωσσός), ο Μοριάς και οι Μανιάτες, η Ρόδος, η Κύπρος, το Πήλιο, η Λέσβος.
Περίεργο που ως κύπριος δεν ήξερα αυτά τα κείμενα. Τα διάβασα με περίσσια περιέργεια, αφού έγιναν στην περίοδο που είμασταν μεν μεγαλόνησος αλλά όχι ακόμη «μαρτυρική». Υπολογίζω εκεί γύρω στο 1947-1948. Και περιγράφει μια Λευκωσία όπως την ξέρω αλλά και με κάποιες εκπλήξεις. "Άκομψη, ακαλλώπιστη, ασκεδίαστη και χωρίς ρυθμό". Και «πρώτη φορά στη ζωή μου υπέφερα από την ζέστη». Δυο σελίδες για τους πεμπτοφαλαγγίτες, τεμπέληδες, ανθέλληνες του σλαυικού ΑΚΕΛ. Ίσως γι’ αυτό δεν είναι γνωστά αυτά τα κείμενα!
Ένα από αυτά που του (και μου) κάνουν εντύπωση είναι τα αμέτρητα ποδήλατα στο κέντρο της Λευκωσίας. Προβλέπει (λανθασμένα δυστυχώς): "Αυτοί λοιπόν οι άνθρωποι έχουνε γίνει πια μια νέα φυλή ποδηλατοκενταύρων. Αν βαστάξει αυτή η ιστορία μερικές γενεές, τα βρέφη της Λευκωσίας σε μερικούς αιώνες θ' αρχίσουν να γεννιούνται με πεντάλ κάτω από τις φτέρνες."
Συνεχίζω ακόμη λίγο για την Κύπρο αφού έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον: σε ένα βιβλίο πατριδολατρίας και ειδικής φυσιολατρίας μπαίνει στα κείμενα για την Κύπρο για πρώτη φορά το δίλλημα τις αμφιβολίας. Ειδικό κεφάλαιο με τον τίτλο «Είναι όμορφη η Κύπρος;». Disclaimer πρώτα ("...προσπαθώντας να ξεθολώσω την κρίση μου…. είναι άδικο να πηγαίνει κανείς προς μια νέα γνωριμία, τόσο σπουδαία και τόσο σημαντική όπως είναι η Κύπρος, με τις πέντε αισθήσεις του μπουχτισμένες από το παραδεισιακό όραμα της Ρόδου...") και εν τέλει ένα διπλωματικό "...πρέπει να κουραστείς για να ανακαλύψεις την ομορφιά της …η Κύπρος είναι πάθος…".
Λίγες σελίδες μετά, στο κεφάλαιο για το Πήλιο κάνει ακόμη μια πρόβλεψη. Εκπληκτική σε διαίσθηση αφού είναι spot-on με νοστραδαμικό δέος!
Λέει: "... Ανάμεσα στις ευχάριστες εκπλήξεις που με περίμεναν στο Βόλο ήταν και ένα παιδάκι έξι ή εξίμησυ χρονών, που ανακάλυψα προικισμένο με το θείο δώρο του ταλέντου…. Μου έπαιξε στο πιάνο δύο συνθέσεις του που με κατέπληξαν.... Για να δούμε λοιπόν τι επιφυλάσσει η μοίρα σε τούτο το Βολιωτάκι;"
Του επιφύλαξε αρκετά: Forminx, Aphrodite’s Child, και Vangelis με Όσκαρ και Chariots of Fire και Blade Runner και 1492 …
Respect!
Πιστεύω και εγώ πως είναι προς όφελος του.
Γιατί δίνει την ευκαιρία μέσω ενός είδος κειμένου που πλέον ξέρεις ότι ο αφηγητής είναι ο ίδιος ο άνθρωπος-συγγραφέας ο αληθινός εαυτός του, να έχεις μια ευθεία ματιά στην ψυχή του.
Και τα κείμενα εδώ δεν είναι ταξιδιωτικά με την έννοια της απλής περιγραφής των εντυπώσεων. Αλλά τα ταξίδια λειτουργούν ως αφορμή για τον συγγραφέα να εκφέρει την δικιά του οπτική, την δικιά του κοσμοθεωρία, τις δικές του αισθήσεις. (Φυσικά στο απόσπασμα πιο πάνω ο Μυριβήλης το εξηγεί απείρως καλύτερα.)
Σημαντικό στοιχείο: η δεδομένη χρονική περίσταση. Τα ταξίδια αυτά ο Μυριβήλης τα έκανε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 – αρχές της δεκαετίας του 50. Νωπές και υπαρκτές οι πληγές του εμφυλίου. Και πολιτικά κατευθυνόμενος ο λόγος του Μυριβήλη καθώς σε πολλές ευκαιρίες του βγαίνει έντονα η αντικομουνιστική οργή. Στρατευμένη τέχνη. 75-80 χρόνια μετά φαίνεται υπερβολική αυτή η οργή στα όρια του ποινικού αδικήματος για δημόσια υποκίνηση βίας, αλλά θα ήμουνα άδικος και άκαιρος να το κρίνω αυτό σήμερα.
Στην αμέσως επόμενη παράγραφο (από αυτή που ανέφερα πιο πάνω) περιγράφει ένα «νόστιμο επεισόδιο» με ένα συγγραφέα αριστερό ο οποίος θέλει να μεταφραστούν κάποια ταξιδιωτικά του κείμενα στα αγγλικά από ένα εθνικόφρων καθηγητή. Ο δεύτερος φυσικά αρνείται. Αλλά ακόμη και εδώ γινόμαστε αναγνωστικοί μάρτυρες κουτσομπολιού για ένα γίγαντα της λογοτεχνίας από ένα άλλο (φωτογραφίζει καθαρά με κάμερα υψηλής ευκρίνειας τον Καζαντζάκη).
«Ταξιδιωτικά» είναι ο υπότιτλος του βιβλίου και αν πλέον το ταξίδι είναι συνυφασμένο με το εξωτερικό ο Μυριβήλης απαντά ότι ."…δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά ένας ακόμα τρόπος για να εξερευνούμε και να διαπιστώνουμε τις δυνάμεις που κατέχει η ψυχή και ο νους μας στο να ανταποκρίνεται συνθετικά στα φαινόμενα που αντικρίζε". Και ο συγγραφέας αντικρίζει αυτό που λατρεύει. Την ελληνική φύση και τον Έλληνα. "Τo πρόσωπο της Ελλάδας είναι τόσο αχόρταστο σε ποικιλία και σε αποχρώσεις, εκφράσεις, και μας καλεί τόσο έντονα να το κατακτήσουμε με το νου και με τις αισθήσεις μας βοηθημένες βέβαια από μια φλογερή αγάπη…."
Αυτά κάνουν το βιβλίο και τις απόψεις εντελώς υποκειμενικές και είναι το απόλυτο προτέρημα του βιβλίου. Αν και η ιδεολογική πτυχή με αποξενώνει κάπως, κατά τα άλλα απολαμβάνω την ανάγνωση των κειμένων του Μυριβήλη (των χρωματιστών διηγημάτων σε αυτή την φάση, αφού ακόμη δεν διάβασα την τριλογία). Μου άρεσε και αυτό. Τα ταξίδια είναι στην Κρήτη (Ηράκλειο, Σφακιανοί, Κνωσσός), ο Μοριάς και οι Μανιάτες, η Ρόδος, η Κύπρος, το Πήλιο, η Λέσβος.
Περίεργο που ως κύπριος δεν ήξερα αυτά τα κείμενα. Τα διάβασα με περίσσια περιέργεια, αφού έγιναν στην περίοδο που είμασταν μεν μεγαλόνησος αλλά όχι ακόμη «μαρτυρική». Υπολογίζω εκεί γύρω στο 1947-1948. Και περιγράφει μια Λευκωσία όπως την ξέρω αλλά και με κάποιες εκπλήξεις. "Άκομψη, ακαλλώπιστη, ασκεδίαστη και χωρίς ρυθμό". Και «πρώτη φορά στη ζωή μου υπέφερα από την ζέστη». Δυο σελίδες για τους πεμπτοφαλαγγίτες, τεμπέληδες, ανθέλληνες του σλαυικού ΑΚΕΛ. Ίσως γι’ αυτό δεν είναι γνωστά αυτά τα κείμενα!
Ένα από αυτά που του (και μου) κάνουν εντύπωση είναι τα αμέτρητα ποδήλατα στο κέντρο της Λευκωσίας. Προβλέπει (λανθασμένα δυστυχώς): "Αυτοί λοιπόν οι άνθρωποι έχουνε γίνει πια μια νέα φυλή ποδηλατοκενταύρων. Αν βαστάξει αυτή η ιστορία μερικές γενεές, τα βρέφη της Λευκωσίας σε μερικούς αιώνες θ' αρχίσουν να γεννιούνται με πεντάλ κάτω από τις φτέρνες."
Συνεχίζω ακόμη λίγο για την Κύπρο αφού έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον: σε ένα βιβλίο πατριδολατρίας και ειδικής φυσιολατρίας μπαίνει στα κείμενα για την Κύπρο για πρώτη φορά το δίλλημα τις αμφιβολίας. Ειδικό κεφάλαιο με τον τίτλο «Είναι όμορφη η Κύπρος;». Disclaimer πρώτα ("...προσπαθώντας να ξεθολώσω την κρίση μου…. είναι άδικο να πηγαίνει κανείς προς μια νέα γνωριμία, τόσο σπουδαία και τόσο σημαντική όπως είναι η Κύπρος, με τις πέντε αισθήσεις του μπουχτισμένες από το παραδεισιακό όραμα της Ρόδου...") και εν τέλει ένα διπλωματικό "...πρέπει να κουραστείς για να ανακαλύψεις την ομορφιά της …η Κύπρος είναι πάθος…".
Λίγες σελίδες μετά, στο κεφάλαιο για το Πήλιο κάνει ακόμη μια πρόβλεψη. Εκπληκτική σε διαίσθηση αφού είναι spot-on με νοστραδαμικό δέος!
Λέει: "... Ανάμεσα στις ευχάριστες εκπλήξεις που με περίμεναν στο Βόλο ήταν και ένα παιδάκι έξι ή εξίμησυ χρονών, που ανακάλυψα προικισμένο με το θείο δώρο του ταλέντου…. Μου έπαιξε στο πιάνο δύο συνθέσεις του που με κατέπληξαν.... Για να δούμε λοιπόν τι επιφυλάσσει η μοίρα σε τούτο το Βολιωτάκι;"
Του επιφύλαξε αρκετά: Forminx, Aphrodite’s Child, και Vangelis με Όσκαρ και Chariots of Fire και Blade Runner και 1492 …
Respect!
July 15, 2017
Θα ήταν ίσως πιο ενδιαφέρον αν δεν ήταν τόσο φορτισμένο από την εποχή του εμφυλίου.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews