หยกใสร่ายคำ

by สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

พระราชนิพนธ์แปลจากบทกวีจีน ที่มีชื่อเสียงในช่วงสมัยราชวงศ์ซ่งและถัง มีภาษาจีน คำอ่านและคำแปล ภาควิชาภาษาจีน คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดพิมพ์เมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๑ และอักษรศาสตร์บัณฑิต รุ่น ๔๑ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

222 pages, Paperback

First published July 1, 1998

About the author

See also สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
English: Sirindhorn

Reviews

[nananatte · Rating 4 out of 5]

หยกใสร่ายคำ เป็นรวมบทกวีจีนแปลไทยจากหลากหลายราชวงศ์ของจีน จำนวน 34 บท บทที่เก่าที่สุดคือแต่งเมื่อ 1600 ปีก่อน สำหรับกวีในเล่มนี้ ได้แก่ หลี่ไป๋ เมิ่งเฮ่าหราน เถายวนหมิง ไป๋จวีอี้ ตู้มู่ หลี่ชิงเจ้า เป็นต้น

โดยที่มาของบทกวีจีนแปลไทยเล่มนี้เกิดจาก สมเด็จพระเทพฯ เวลาเสด็จไปเยือนที่ต่างๆ แล้วเจอบทกวีจีนที่ทรงโปรดก็จะบันทึกไว้ แล้วนำมาทดลองแปลไทยเก็บเอาไว้เรื่อยมาจนมีกว่า 100 บท ทางภาควิชาภาษาจีนของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ทูลขอพระราชนิพนธ์แปลบทกวีจีนดังกล่าวมาคัดเลือกเพื่อทำตำรา โดยลงบทกลอนภาษาจีนดั้งเดิม ตัวกำกับเสียงแบบพินอิน บทแปลภาษาไทย และคำอธิบายเพิ่มเติม เป็นจำนวน 34 บท ในเล่มจะมีภาพวาดจีนโบราณมาประกอบในแต่ละบทด้วย

อ่าน "หยกใสร่ายคำ" แล้วเพลินดีนะคะ มีบทกวีเพราะๆ ที่ใช้คำน้อยแต่เนรมิตบรรยากาศ ความคิดคำนึง และอารมณ์ร่วมได้มากมายเลย บทกวีหลายบทอายุเป็นพันปี แต่มนุษย์ก็ยังดูไม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ส่วนตัวก็ประทับใจในพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระเทพฯ มากเลยค่ะ พึ่งเคยอ่านผลงานของท่านเป็นเล่มแรกค่ะ :-)

-----------
กลับสู่นาสวน บทที่ 1 - เถาหยวนหมิง (ค.ศ. 406)

เมื่อเป็นเด็ก ข้าไม่ตามกระแสสังคม
มีนิสัยรักภูผาป่าดอย
แต่ได้หลงผิดอยู่ในบ่วงราชการ
เสียเวลาไปถึงสิบสามปี
นกในกรงปรารถนาป่าดั้งเดิม
ปลาในบ่อคิดถึงหนองบึงเก่า
จึงกลับไปถางพงป่าทางใต้
มักน้อยกลับสู่นาสวน
บ้านข้ามีที่ดินสิบโหม่วเศษ
กระท่อมหญ้าแปดเก้าหลัง
อวี๋และหลิวให้ร่มเงาชายคาหลังบ้าน
ท้อสาลี่เรียงรายอยู่หน้าบ้าน
ในที่ไกลมีหมู่บ้านลิบๆ รำไร
ควันจากหมู่บ้านลอยอ้อยอิ่ง
สุนัขเห่าในซอกซอยลึก
ไก่ขันบนยอดต้นหม่อน
บริเวณบ้านไม่วุ่นวาย
เรือนว่าง มีเวลาว่าง
อยู่ในกรุงมาช้านาน
ได้กลับสู่ธรรมชาติอีกครั้ง

--------
ขับลำน้ำยามค่ำ - ไป๋จวีอี้ (ค.ศ. 822)

ลำแสงพระอาทิตย์ตกดินสาดกลางน้ำ
ครึ่งหนึ่งของแม่น้ำเป็นสีเขียว ครึ่งหนึ่งเป็นสีแดง
คืนเดือนเก้าขึ้นสามค่ำช่างน่ารัก
น้ำค้างดุจไข่มุก พระจันทร์ดั่งคันธนู

---------
แม่น้ำยามหิมะโปรย - หลิ่วจงหยวน (ก่อน ค.ศ. 815)

พันขุนเขา ไร้นกบิน
ทางทั้งหมื่นไร้รอยเท้าคน
เรือน้อยโดดเดี่ยว ชายชราสวมเสื้อหญ้าแฝกและหมวกกุ้ยเล้ย
ตกปลาเดียวดายในแม่น้ำเย็นเยือกยามหิมะโปรย

[Kanitha · Rating 5 out of 5]

...ลึกซึ้งกินใจ...

ขออนุญาต ref. ท่านจขบ. นี้นะคะ
การแปลบทกวีจีนไม่ใช่รู้ภาษาจีนมากแล้วก็จะแปลได้ ต้องเป็นกวีด้วยจึงจะแปลได้ดี
"https://www.bloggang.com/viewdiary.ph..."

[นว · Rating 5 out of 5]

ข้ามทะเลหลิงติง
โดย เหวินเทียนเสียง

"ผ่านความลำบาก รอบรู้คัมภีร์ ได้โอกาสก้าวหน้า
กรำศึกไม่หยุดหย่อนในสี่ปีนี้
แผ่นดินแตกสลายดังปุยฝ้ายต้องลม
ชะตาชีวิตลุ่มๆดอนๆ ดุจแหนต้องฝน

ที่หวาดหวงข่ง มีแต่ความหวาดกลัว
ที่ทะเลหลิงติง ถอนใจอยู่เดียวดาย
แต่โบราณมา มนุษย์มีใครไม่ตายบ้าง
เพียงแต่ฝากหัวใจสัตย์ซื่อส่องสว่างพงศาวดาร"