Orta Malı

Tefrika Dizisi

by Selahattin Enis, Sultan Toprak (Translator)

"Orta Malı" yahut 1920’ler İstanbul’unun fettan kenar mahalle güzeli Fikriye nasıl kibar fahişe Şadan’a dönüştü?

Şimdiye kadar "Zaniyeler" ve "Bataklık Çiçeği" eserleriyle tanınan Selahattin Enis’in 1926’da "Son Saat" gazetesinde tefrika edilen bu romanı, 1. Dünya ve Kurtuluş Savaşları’nın ardından, hâlâ imparatorlukla cumhuriyet arasında sıkışmış bir İstanbul’da zenginlerle yoksulların eşitsiz yaşamlarını güzel bir kadına yönelen arzu üzerinden anlatıyor.

Fikriye kaçınılmaz ve kaçınmadığı kaderine doğru yürürken, bizleri hayatına girip çıkan onlarca ilginç tiple tanıştırıyor.

"Orta Malı", Latin harfleriyle Türkçede ilk kez yayımlanıyor.

303 pages, Paperback

First published January 1, 1926

About the author

1892 yılında Antalya’da doğdu. Aslen Gürcistan’daki Atabek hanedanından gelir. Bu yüzden sonraları Atabeyoğlu soyadını aldı. Babası Jandarma Albayı Ahmet Enis, annesi Çeşme eşrafından bir ailenin kızı olan Naime Hanım’dır. İlk ve ortaöğrenimini babasının tayinleri dolayısıyla Anadolu’nun çeşitli yerlerinde tamamladı. Hukuk fakültesine girdi. Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine öğrenimi yarım kaldı. Yedek subay olarak askerlik görevine başladı. Savaştan sonra Demiryolları’nda çalıştı, Ayan Meclisi katipliği, Denizyolları müfettişliği ve yayıncılık faaliyetlerinde bulundu. 11 Haziran 1942’de İstanbul’da vefat etti, Feriköy mezarlığına gömüldü.

Yayın hayatı on altı yıl sürdü. 1912 yılında Anadolu gazetesi (Konya), Rübab dergisinde ilk yazıları çıktı. Son Saat, Tanin, Şehâb (Konya), Barika (Konya) ve Vakit’te tefrika hâlinde eserlerini yayımladı. Natüralist bir yazar kimliğiyle mütareke yılları İstanbul’unun çarpık, çelişkilerle dolu hayatını olanca gerçekçiliği ve açık saçıklığıyla, abartmadan yazdı. Bu yüzden eserleri sakıncalı görüldüğü için kütüphane raflarında yer alamadı. Birçok eseri de ya tefrika hâlinde kaldı ya da müsveddeleri kayboldu.

Daha çok romancı ve gazeteci olarak tanınan Enis’in eserlerinin bellibaşlıları şunlardır: On yedi yaşındayken Konya’da yazdığı Neriman (1912), Zaniyeler (1924), Bataklık Çiçeği (hikâye mecmuası, 1924), Orta Malı (1925-1926), Sara (1926), Cehennem Yolcuları (1926), Ayarı Bozuklar (1926), Endam Aynası (1927).

Reviews

[Ozlem Karadag · Rating 5 out of 5]

Humour and criticism define this unexpected page-turner from the 1920s. It is most probably one of the unique examples of the genre that reveals the issues of gender, class, modernisation in Turkey in the early twentieth century in this manner. Boldly and humorously talks about sexuality, sexual orientation, class, and sordidness together with the details of a changing society in the background. A must read for anyone who studies literature in Turkish, gender&society and literature, and the novel in general.

This novel is able to reach its contemporary reader as part of a series published by Koç University Press. Their boxed design for this novel (that comes with a bounded original version of the text and with its reformed revision as a serialised novel) is another important reason to obtain a copy of it.

[Özgür Göksu · Rating 3 out of 5]

Eski İstanbul'u tanımak, o atmosferi gerçekten hissetmek için okunması gereken kitaplardan (Refi Cevat Ulunay'ın Eski İstanbul Kabadayıları ve Eski İstanbul Yosmaları) birisi. Beğenerek okudum. Konuya alakadar arkadaşlara okumalarını tavsiye ederim.