What do you think?
Rate this book
درآمدی بر ساختار اسطورهای شاهنامه
کتاب «درآمدی بر ساختار اسطورهای شاهنامه» نوشته بهار مختاریان پژوهش تطبیقی جامعی را از روایتهای شاهنامه با استفاده از نظریات «ژرژ دومزیل» زبانشناس و اسطوره شناس فرانسوی و «نورتروپ فرای» اسطوره شناس کانادایی، به مخاطبان ارائه کرده است. نویسنده در این کتاب با بررسی اساطیر و داستانهای شاهنامه نشان میدهد که اگرچه این کتاب اثری ادبی است، اما از نظر محتوایی در پیوند با اسطورههای اقوام هند و اروپایی قرار دارد و درک محتوای اسطورهای آن، تنها در برقرار کردن پیوند میان محتوا و اسطورههای هند و اروپایی از یک طرف و افسانههای ایرانی و داستانهای پریان از طرف دیگر امکانپذیر است. این کتاب در یازده بخش با سرفصلهای «تاریخچه اسطورهشناسی و نقدی بر اسطورهشناسی ایران»، «تهمینه کیست»، «اکوان دیو: اکومن یا اکوای دیو»، «سیاوش و بالدر»، «پژوهشی تطبیقی در اسطوره شناسی هند و اروپایی»، «الگوی پیشنهادی ردهبندی داستانهای پریان بر بنیاد اسطوره»، «خاستگاه اسطورهای نام سیاوش»، «اسطوره فریدون و ضحاک»، «گاو برمایه، گرز گاوسر و ماهپیشانی» و «مرداس، نیکمرد آدمخوار و ساختار تغذیه در اسطوره مشی و مشیانه» تدوین شده است.
280 pages, Paperback
Published January 1, 1392
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
July 15, 2017
بهار مختاریان " درآمدی بر ساختار اسطورهای شاهنامه"
نشر آگه تهران 1389
این کتاب سعی میکنه ساختار اسطوره ای شاهنامه رو تحلیل و با اسطوره های سایر اقوام مقایسه و از این ره ارتباط بین اساطیر اقوام کهن هند و ایرانی و هند اروپائی روبررسی و پیدا و روشن کنه. این تحقیق و تحلیل در نوع خود بدیل و در ایران کاری جدید محسوب می شود. شاهنامه به نوعی تاریخ کهن ایران زمین را به نظم کشیده و در این کار از خلاقیت ذهن خود شاعر بزرگ نیز دست و دلبازانه استفاده شده است.
اقای مختاریان به خوبی کلیه منابع کهن تاریخ و افسانه های موجود را بررسی و مقایسه کرده و چند اسطوره مهم سرزمین ایران یعنی سیاوخش و تهمینه و فریدون و ضحاک را از منابع مختلف بررسی و ارتباط مفهومی این شخصیت ها را با شخصیت های افسانه های اروپائی، مثل هرکول ، بالدر و غیره مقایسه و مشابهت های این افسانه ها را در حد ممکن ارائه می کند.
اسفندیار روئین تن است ولی نقطه ضعفی دارد. اسفندیار به دست پهلوان رستم کشته می شود. رستم برای غلبه بر افراسیاب به پدرش زال و سیمرغ متوصل می شود و راز تیر ساخته شده از ساقه درخت تاک و نقطه ضعف چشمهای افراسیاب توسط سیمرغ به رستم داده می شود. بالدرنیز در افسانه های اسکاندیناوی روئین تن است و نقطه ضعفش فقط تیری است که از شاخه درختچه میستل ( داروش) است که به وی کار ساز است.
داستان بالدر و لوکی اسکاندیناوی (حدودا 1200 میلادی)که به صورت سروده است با داستان سیاوش شباهت های زیادی دارد. بالدر زیبا و درخشان است . سیاوش در زیبائی همتا ندارد. بالدر با گیاه مقایسه شده و به گیاه مرتبت است.. سیاوش بعد از مرگ به درخت تبدیل می شود و در گیاه ریشه دارد. بالدر عاری از گناه است. سیاوش نیز همچنین . سیاوش با خدایان مرتبت است ( گذشتن از آتش) بالدر نیز توسط ایزدان رونین تن می شود و خدایان هدایتش می کنند.
مقایسه داستان رستم و تهمینه با داستان هرکول در سرزمین اسکوت ها ( روایت هرودوت) که هرکول در چرا گاه اسکوت ها به خواب می رود و وقتی بیدار می شود گاوانش نیستند و در پی گاوان به شهر اسکوتها می رسد و اونجا با زنی دیو صفت روبرو می شود و برای رسیدن به گاوان به همخوابگی وی رازی می شود . از این همخوابگی سه پسر زاییده می شود که هرکو ل به زن می گوید هر کدام که بتواند کمان منو بکشد را به نزد من بفرست و از این همخوابگی نسل اسکوت ها پدید می آید. تهمینه نیز به رستم می گوید اگر اسبت را می خواهی امشب پیش من باش و از اون یک شب همحوابگی سهراب بدنیا میاید و الباقی داستان.
در فصل آخر نویسنده به داستان پیدایش انسان بر روی زمین در فرهنگهای مختلف پرداخته و اسطوره " مشی و مشیانه " که یکی از اولین افسانه های ایران زمین به شمار میرود را با داستان آدم و حوا مقایسه می کند و عناصر سازنده اسطوره ی نخستین انسان ، روند منطقی موضوع تغذیه و نقش فرهنگی آن را در این اسطوره نشان می دهد. مختاریان با مقایسه روایت های مشابه ، روشن می کند که تغذیه ، عامل سازنده ی درون مایه های مختلفی در چنین روایت هاست. در فرهنگ ایرانی با ارزش گذاری خاص نسبت به نوع تغذیه ، حد آرمانی آن را گیاه خواری و شیوه اسفل مقابل را گوشت خاری معرفی میکند. تغذیه ی میانی در بین این دو حد متقابل ، تغذیه با شیر و تخم مرغ است.
در مجموع تحقیق و نظریه پردازی بسیار جالب و مفیدی است و خواندن انرا به کلیه دوستداران تاریخ و افسانه های کهن سرزمینمان علاقمن هستند توصیه می کنم که اطلاعات زیادی در خود دارد.
رضا دهقان
تابستان 1396
Merged review:
بهار مختاریان " درآمدی بر ساختار اسطورهای شاهنامه"
نشر آگه تهران 1389
این کتاب سعی میکنه ساختار اسطوره ای شاهنامه رو تحلیل و با اسطوره های سایر اقوام مقایسه و از این ره ارتباط بین اساطیر اقوام کهن هند و ایرانی و هند اروپائی روبررسی و پیدا و روشن کنه. این تحقیق و تحلیل در نوع خود بدیل و در ایران کاری جدید محسوب می شود. شاهنامه به نوعی تاریخ کهن ایران زمین را به نظم کشیده و در این کار از خلاقیت ذهن خود شاعر بزرگ نیز دست و دلبازانه استفاده شده است.
اقای مختاریان به خوبی کلیه منابع کهن تاریخ و افسانه های موجود را بررسی و مقایسه کرده و چند اسطوره مهم سرزمین ایران یعنی سیاوخش و تهمینه و فریدون و ضحاک را از منابع مختلف بررسی و ارتباط مفهومی این شخصیت ها را با شخصیت های افسانه های اروپائی، مثل هرکول ، بالدر و غیره مقایسه و مشابهت های این افسانه ها را در حد ممکن ارائه می کند.
اسفندیار روئین تن است ولی نقطه ضعفی دارد. اسفندیار به دست پهلوان رستم کشته می شود. رستم برای غلبه بر افراسیاب به پدرش زال و سیمرغ متوصل می شود و راز تیر ساخته شده از ساقه درخت تاک و نقطه ضعف چشمهای افراسیاب توسط سیمرغ به رستم داده می شود. بالدرنیز در افسانه های اسکاندیناوی روئین تن است و نقطه ضعفش فقط تیری است که از شاخه درختچه میستل ( داروش) است که به وی کار ساز است.
داستان بالدر و لوکی اسکاندیناوی (حدودا 1200 میلادی)که به صورت سروده است با داستان سیاوش شباهت های زیادی دارد. بالدر زیبا و درخشان است . سیاوش در زیبائی همتا ندارد. بالدر با گیاه مقایسه شده و به گیاه مرتبت است.. سیاوش بعد از مرگ به درخت تبدیل می شود و در گیاه ریشه دارد. بالدر عاری از گناه است. سیاوش نیز همچنین . سیاوش با خدایان مرتبت است ( گذشتن از آتش) بالدر نیز توسط ایزدان رونین تن می شود و خدایان هدایتش می کنند.
مقایسه داستان رستم و تهمینه با داستان هرکول در سرزمین اسکوت ها ( روایت هرودوت) که هرکول در چرا گاه اسکوت ها به خواب می رود و وقتی بیدار می شود گاوانش نیستند و در پی گاوان به شهر اسکوتها می رسد و اونجا با زنی دیو صفت روبرو می شود و برای رسیدن به گاوان به همخوابگی وی رازی می شود . از این همخوابگی سه پسر زاییده می شود که هرکو ل به زن می گوید هر کدام که بتواند کمان منو بکشد را به نزد من بفرست و از این همخوابگی نسل اسکوت ها پدید می آید. تهمینه نیز به رستم می گوید اگر اسبت را می خواهی امشب پیش من باش و از اون یک شب همحوابگی سهراب بدنیا میاید و الباقی داستان.
در فصل آخر نویسنده به داستان پیدایش انسان بر روی زمین در فرهنگهای مختلف پرداخته و اسطوره " مشی و مشیانه " که یکی از اولین افسانه های ایران زمین به شمار میرود را با داستان آدم و حوا مقایسه می کند و عناصر سازنده اسطوره ی نخستین انسان ، روند منطقی موضوع تغذیه و نقش فرهنگی آن را در این اسطوره نشان می دهد. مختاریان با مقایسه روایت های مشابه ، روشن می کند که تغذیه ، عامل سازنده ی درون مایه های مختلفی در چنین روایت هاست. در فرهنگ ایرانی با ارزش گذاری خاص نسبت به نوع تغذیه ، حد آرمانی آن را گیاه خواری و شیوه اسفل مقابل را گوشت خاری معرفی میکند. تغذیه ی میانی در بین این دو حد متقابل ، تغذیه با شیر و تخم مرغ است.
در مجموع تحقیق و نظریه پردازی بسیار جالب و مفیدی است و خواندن انرا به کلیه دوستداران تاریخ و افسانه های کهن سرزمینمان علاقمن هستند توصیه می کنم که اطلاعات زیادی در خود دارد.
رضا دهقان
تابستان 1396
نشر آگه تهران 1389
این کتاب سعی میکنه ساختار اسطوره ای شاهنامه رو تحلیل و با اسطوره های سایر اقوام مقایسه و از این ره ارتباط بین اساطیر اقوام کهن هند و ایرانی و هند اروپائی روبررسی و پیدا و روشن کنه. این تحقیق و تحلیل در نوع خود بدیل و در ایران کاری جدید محسوب می شود. شاهنامه به نوعی تاریخ کهن ایران زمین را به نظم کشیده و در این کار از خلاقیت ذهن خود شاعر بزرگ نیز دست و دلبازانه استفاده شده است.
اقای مختاریان به خوبی کلیه منابع کهن تاریخ و افسانه های موجود را بررسی و مقایسه کرده و چند اسطوره مهم سرزمین ایران یعنی سیاوخش و تهمینه و فریدون و ضحاک را از منابع مختلف بررسی و ارتباط مفهومی این شخصیت ها را با شخصیت های افسانه های اروپائی، مثل هرکول ، بالدر و غیره مقایسه و مشابهت های این افسانه ها را در حد ممکن ارائه می کند.
اسفندیار روئین تن است ولی نقطه ضعفی دارد. اسفندیار به دست پهلوان رستم کشته می شود. رستم برای غلبه بر افراسیاب به پدرش زال و سیمرغ متوصل می شود و راز تیر ساخته شده از ساقه درخت تاک و نقطه ضعف چشمهای افراسیاب توسط سیمرغ به رستم داده می شود. بالدرنیز در افسانه های اسکاندیناوی روئین تن است و نقطه ضعفش فقط تیری است که از شاخه درختچه میستل ( داروش) است که به وی کار ساز است.
داستان بالدر و لوکی اسکاندیناوی (حدودا 1200 میلادی)که به صورت سروده است با داستان سیاوش شباهت های زیادی دارد. بالدر زیبا و درخشان است . سیاوش در زیبائی همتا ندارد. بالدر با گیاه مقایسه شده و به گیاه مرتبت است.. سیاوش بعد از مرگ به درخت تبدیل می شود و در گیاه ریشه دارد. بالدر عاری از گناه است. سیاوش نیز همچنین . سیاوش با خدایان مرتبت است ( گذشتن از آتش) بالدر نیز توسط ایزدان رونین تن می شود و خدایان هدایتش می کنند.
مقایسه داستان رستم و تهمینه با داستان هرکول در سرزمین اسکوت ها ( روایت هرودوت) که هرکول در چرا گاه اسکوت ها به خواب می رود و وقتی بیدار می شود گاوانش نیستند و در پی گاوان به شهر اسکوتها می رسد و اونجا با زنی دیو صفت روبرو می شود و برای رسیدن به گاوان به همخوابگی وی رازی می شود . از این همخوابگی سه پسر زاییده می شود که هرکو ل به زن می گوید هر کدام که بتواند کمان منو بکشد را به نزد من بفرست و از این همخوابگی نسل اسکوت ها پدید می آید. تهمینه نیز به رستم می گوید اگر اسبت را می خواهی امشب پیش من باش و از اون یک شب همحوابگی سهراب بدنیا میاید و الباقی داستان.
در فصل آخر نویسنده به داستان پیدایش انسان بر روی زمین در فرهنگهای مختلف پرداخته و اسطوره " مشی و مشیانه " که یکی از اولین افسانه های ایران زمین به شمار میرود را با داستان آدم و حوا مقایسه می کند و عناصر سازنده اسطوره ی نخستین انسان ، روند منطقی موضوع تغذیه و نقش فرهنگی آن را در این اسطوره نشان می دهد. مختاریان با مقایسه روایت های مشابه ، روشن می کند که تغذیه ، عامل سازنده ی درون مایه های مختلفی در چنین روایت هاست. در فرهنگ ایرانی با ارزش گذاری خاص نسبت به نوع تغذیه ، حد آرمانی آن را گیاه خواری و شیوه اسفل مقابل را گوشت خاری معرفی میکند. تغذیه ی میانی در بین این دو حد متقابل ، تغذیه با شیر و تخم مرغ است.
در مجموع تحقیق و نظریه پردازی بسیار جالب و مفیدی است و خواندن انرا به کلیه دوستداران تاریخ و افسانه های کهن سرزمینمان علاقمن هستند توصیه می کنم که اطلاعات زیادی در خود دارد.
رضا دهقان
تابستان 1396
Merged review:
بهار مختاریان " درآمدی بر ساختار اسطورهای شاهنامه"
نشر آگه تهران 1389
این کتاب سعی میکنه ساختار اسطوره ای شاهنامه رو تحلیل و با اسطوره های سایر اقوام مقایسه و از این ره ارتباط بین اساطیر اقوام کهن هند و ایرانی و هند اروپائی روبررسی و پیدا و روشن کنه. این تحقیق و تحلیل در نوع خود بدیل و در ایران کاری جدید محسوب می شود. شاهنامه به نوعی تاریخ کهن ایران زمین را به نظم کشیده و در این کار از خلاقیت ذهن خود شاعر بزرگ نیز دست و دلبازانه استفاده شده است.
اقای مختاریان به خوبی کلیه منابع کهن تاریخ و افسانه های موجود را بررسی و مقایسه کرده و چند اسطوره مهم سرزمین ایران یعنی سیاوخش و تهمینه و فریدون و ضحاک را از منابع مختلف بررسی و ارتباط مفهومی این شخصیت ها را با شخصیت های افسانه های اروپائی، مثل هرکول ، بالدر و غیره مقایسه و مشابهت های این افسانه ها را در حد ممکن ارائه می کند.
اسفندیار روئین تن است ولی نقطه ضعفی دارد. اسفندیار به دست پهلوان رستم کشته می شود. رستم برای غلبه بر افراسیاب به پدرش زال و سیمرغ متوصل می شود و راز تیر ساخته شده از ساقه درخت تاک و نقطه ضعف چشمهای افراسیاب توسط سیمرغ به رستم داده می شود. بالدرنیز در افسانه های اسکاندیناوی روئین تن است و نقطه ضعفش فقط تیری است که از شاخه درختچه میستل ( داروش) است که به وی کار ساز است.
داستان بالدر و لوکی اسکاندیناوی (حدودا 1200 میلادی)که به صورت سروده است با داستان سیاوش شباهت های زیادی دارد. بالدر زیبا و درخشان است . سیاوش در زیبائی همتا ندارد. بالدر با گیاه مقایسه شده و به گیاه مرتبت است.. سیاوش بعد از مرگ به درخت تبدیل می شود و در گیاه ریشه دارد. بالدر عاری از گناه است. سیاوش نیز همچنین . سیاوش با خدایان مرتبت است ( گذشتن از آتش) بالدر نیز توسط ایزدان رونین تن می شود و خدایان هدایتش می کنند.
مقایسه داستان رستم و تهمینه با داستان هرکول در سرزمین اسکوت ها ( روایت هرودوت) که هرکول در چرا گاه اسکوت ها به خواب می رود و وقتی بیدار می شود گاوانش نیستند و در پی گاوان به شهر اسکوتها می رسد و اونجا با زنی دیو صفت روبرو می شود و برای رسیدن به گاوان به همخوابگی وی رازی می شود . از این همخوابگی سه پسر زاییده می شود که هرکو ل به زن می گوید هر کدام که بتواند کمان منو بکشد را به نزد من بفرست و از این همخوابگی نسل اسکوت ها پدید می آید. تهمینه نیز به رستم می گوید اگر اسبت را می خواهی امشب پیش من باش و از اون یک شب همحوابگی سهراب بدنیا میاید و الباقی داستان.
در فصل آخر نویسنده به داستان پیدایش انسان بر روی زمین در فرهنگهای مختلف پرداخته و اسطوره " مشی و مشیانه " که یکی از اولین افسانه های ایران زمین به شمار میرود را با داستان آدم و حوا مقایسه می کند و عناصر سازنده اسطوره ی نخستین انسان ، روند منطقی موضوع تغذیه و نقش فرهنگی آن را در این اسطوره نشان می دهد. مختاریان با مقایسه روایت های مشابه ، روشن می کند که تغذیه ، عامل سازنده ی درون مایه های مختلفی در چنین روایت هاست. در فرهنگ ایرانی با ارزش گذاری خاص نسبت به نوع تغذیه ، حد آرمانی آن را گیاه خواری و شیوه اسفل مقابل را گوشت خاری معرفی میکند. تغذیه ی میانی در بین این دو حد متقابل ، تغذیه با شیر و تخم مرغ است.
در مجموع تحقیق و نظریه پردازی بسیار جالب و مفیدی است و خواندن انرا به کلیه دوستداران تاریخ و افسانه های کهن سرزمینمان علاقمن هستند توصیه می کنم که اطلاعات زیادی در خود دارد.
رضا دهقان
تابستان 1396
June 20, 2018
کتاب از حیث روش شناسی و رویکرد در حوزه مطالعات اسطوره در ایران قوی است و الگوی کار بر روی شاهنامه را متفاوت می کند. از خواندن آن لذت بردم گرچه بعضی بخش ها بسیار تخصصی بود و درک آن سخت بود
September 1, 2024
کتاب فوقالعاده دقیق و مفصلی دربارهی اساطیر شاهنامه و ریشهشناسی آنهاست. کمی سختخوان است به خاطر اصطلاحات اسطورهشناسی یا اصطلاحاتی از زبانهای باستانی اما در کل برای من بسیار سودمند بود. مخصوصا فصلی که مربوط به تهمینه و داستان رستم و تهمینه در شاهنامه بود. مفصل به "دلیل" این همبستری و اشکال مختلف تهمینه (دیو، اژدها، جادوگر و ...) پرداخته شده بود و دگردیسی این اسطوره را به طور تاریخی بیان کرده. اما فقط به بیان تاریخی بسنده نکرده و به طور تطبیقی این اساطیر را با متون دیگر مقایسه کرده که فوقالعاده به دانش من اضافه کرد و برایم جذاب بود.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews