What do you think?
Rate this book
Ο κόσμος που πεθαίνει #1
Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου
O πρώτος και αυτοτελής τόμος ενός μεγάλου κυκλικού έργου που εντάσσεται στη δημιουργία συγγραφέων όπως ο Zολά, ο Mπαλζάκ, ο Pομαίν Pολλάν. H τριλογία του Kαραγάτση - που περιλαμβάνει, στη συνέχεια του Kοτζάμπαση, το "Aίμα χαμένο και κερδισμένο" και "Tά στερνά του Mίχαλου" - είχε περιγραφεί από τον ίδιο ως «βιολογική και κοινωνική ιστορία μιάς αστικής ελληνικής οικογένειας από το 1821 ώς τα σήμερα, τοποθετημένη εξελικτικά μέσα στην κοινωνική, εθνική, πολιτιστική, πνευματική κ.λπ. ιστορία του τόπου μας μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα».
Στο πρώτο αυτό μυθιστόρημα του κύκλου, ο συγγραφέας του Kίτρινου Φάκελου ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή, τα χρόνια της ελληνικής επανάστασης, με όλα τα παραλειπόμενα της κλασικής ιστορίας, προβάλλοντας και πάλι -ρίζα και πηγή της όλης σύλληψης- το θέμα γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρο το έργο του: τη δύναμη του σεξουαλικού ενστίκτου και την επίδρασή του πάνω στη διαμόρφωση των ατόμων και των κοινωνιών. O Kαραγάτσης στήνει μπροστά μας έναν ολοζώντανο κεντρικό ήρωα, τον Mίχαλο Pούση, τον περίφημο Kοτζάμπαση του Kαστρόπυργου, που γίνεται εξωμότης και προδότης γιατί τον κυβερνά το αίσθημα του ευδαιμονισμού και γιατί βάζει πιό ψηλά απ' όλα τη ζωή του και τις χαρές που μπορεί να του δώσει.
Στο πρώτο αυτό μυθιστόρημα του κύκλου, ο συγγραφέας του Kίτρινου Φάκελου ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή, τα χρόνια της ελληνικής επανάστασης, με όλα τα παραλειπόμενα της κλασικής ιστορίας, προβάλλοντας και πάλι -ρίζα και πηγή της όλης σύλληψης- το θέμα γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρο το έργο του: τη δύναμη του σεξουαλικού ενστίκτου και την επίδρασή του πάνω στη διαμόρφωση των ατόμων και των κοινωνιών. O Kαραγάτσης στήνει μπροστά μας έναν ολοζώντανο κεντρικό ήρωα, τον Mίχαλο Pούση, τον περίφημο Kοτζάμπαση του Kαστρόπυργου, που γίνεται εξωμότης και προδότης γιατί τον κυβερνά το αίσθημα του ευδαιμονισμού και γιατί βάζει πιό ψηλά απ' όλα τη ζωή του και τις χαρές που μπορεί να του δώσει.
240 pages, Hardcover
First published January 1, 1944
4 people are currently reading
210 people want to read
About the author
M. Karagatsis
57 books319 followersM. Karagatsis (Greek: Μ. Καραγάτσης) is the pen name of the Greek novelist, journalist, critic and playwright Dimitris Rodopoulos. He was born in Athens, lived in Larissa and studied law in France.
The pen name M. Karagatsis is the name by which the novelist is generally known. The initial "M" stands for Mitya, the Russian diminutive of Dimitris. "Karagatsis" is derived from the "Karagatsi" tree, under the shadow of which he used to write as a young writer.
Karagatsis has been characterized as primarily a prose writer of the illusory reality of persons and situations. His writing is bold, sensual, with great imagination and a unique narrative style, and is often studied by Greek students.
His first three novels (Colonel Liapkin, Chimaera and Junkermann) compose the trilogy "Acclimazation under Apollo" about foreigners who live and work in Greece. Karagatsis sets these books in modern cosmopolitan Greece, in contrast with the stereotype that Greek life is conservative and countrified.
The pen name M. Karagatsis is the name by which the novelist is generally known. The initial "M" stands for Mitya, the Russian diminutive of Dimitris. "Karagatsis" is derived from the "Karagatsi" tree, under the shadow of which he used to write as a young writer.
Karagatsis has been characterized as primarily a prose writer of the illusory reality of persons and situations. His writing is bold, sensual, with great imagination and a unique narrative style, and is often studied by Greek students.
His first three novels (Colonel Liapkin, Chimaera and Junkermann) compose the trilogy "Acclimazation under Apollo" about foreigners who live and work in Greece. Karagatsis sets these books in modern cosmopolitan Greece, in contrast with the stereotype that Greek life is conservative and countrified.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 32 reviews
June 4, 2017
Αλλο ένα απολαυστικό βιβλίο απο τον αγαπημένο Καραγάτση.Η αρχή της Επαναστασης με μια κυνική ματιά και ένας ήρωας(ή θα έπρεπε καλύτερα να πω αντι-ήρωας;) με πολλές αδυναμίες.
Ο Μίχαλος Ρούσης είναι βολεμένος,είναι καλοπερασάκιας,γυναικάς και η ζωή του τα έχει προσφέρει όλα απλόχερα.Τι κι αν οι ραγιάδες θέλουν την λευτεριά τους απο τους Τούρκους;Ο Μίχαλος περνάει καλά,είναι ευτυχισμένος και δεν θέλει να αλλάξει το παραμικρό.Τα γεγονότα όμως τον ξεπερνούν και βρίσκεται τόσο μπλεγμένος που η αγάπη του για την καλοπέραση και για το τομάρι του τον κάνει να αλλαξοπιστήσει.Πως θα ξεμπλέξει απο αυτήν την κατάσταση όταν οι Έλληνες παίρνουν το Μοριά στα χέρια τους;Μπορεί ένας δειλός να γίνει ήρωας;Και τι είναι ηρωας τελικά;
Ίντριγκες και κωμικοτραγικές καταστάσεις ξεδιπλώνονται μπροστά μας σε αυτήν την ιστορία.Τόσο που στο τέλος απορείς πως διάολο καταφέραμε να απελευθερωθούμε.
Βέβαια κοιτώντας την ιστορία της χώρας απο τότε μέχρι τώρα δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα στη νοοτροπία μας και δεν μάθαμε απο τα λάθη μας.
Aνυπομονώ να διαβάσω και τα άλλα δυο της τριλογίας.
Ο Μίχαλος Ρούσης είναι βολεμένος,είναι καλοπερασάκιας,γυναικάς και η ζωή του τα έχει προσφέρει όλα απλόχερα.Τι κι αν οι ραγιάδες θέλουν την λευτεριά τους απο τους Τούρκους;Ο Μίχαλος περνάει καλά,είναι ευτυχισμένος και δεν θέλει να αλλάξει το παραμικρό.Τα γεγονότα όμως τον ξεπερνούν και βρίσκεται τόσο μπλεγμένος που η αγάπη του για την καλοπέραση και για το τομάρι του τον κάνει να αλλαξοπιστήσει.Πως θα ξεμπλέξει απο αυτήν την κατάσταση όταν οι Έλληνες παίρνουν το Μοριά στα χέρια τους;Μπορεί ένας δειλός να γίνει ήρωας;Και τι είναι ηρωας τελικά;
Ίντριγκες και κωμικοτραγικές καταστάσεις ξεδιπλώνονται μπροστά μας σε αυτήν την ιστορία.Τόσο που στο τέλος απορείς πως διάολο καταφέραμε να απελευθερωθούμε.
Βέβαια κοιτώντας την ιστορία της χώρας απο τότε μέχρι τώρα δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα στη νοοτροπία μας και δεν μάθαμε απο τα λάθη μας.
Aνυπομονώ να διαβάσω και τα άλλα δυο της τριλογίας.
October 13, 2021
Ο Μ. Καραγάτσης χρησιμοποιεί ως φόντο την Ελληνική Επανάσταση για να παρουσιάσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο τις παθογένειες της φυλής μας.
Ο συγγραφέας κριτικάρει μέσα από την ιστορία του Μίχαλου Ρούση, τον αιώνιο διχασμό που μας ταλανίζει σαν χώρα χιλιάδες χρόνια τώρα αλλά και την ροπή μας σε εμφυλιακές διαμάχες. Κάπου εκεί και η Εκκλησία, η οποία πια και επίσημα ενισχύει όλα τα παραπάνω με την στάση της σε διάφορες φάσεις της Ιστορίας.
Ο Μίχαλος είναι ένας αντι-ήρωας ο οποίος δημιουργήθηκε από την πένα του Καραγάτση. Ένας Έλληνας με πάθη που δεν καταλαβαίνει και πολύ καλά το νόημα μιας Εθνικής Επανάστασης αλλά κατά κύριο λόγο άγεται και φέρεται από τον προσωπικό του συμφέρον, αποκαλύπτοντας μας πως τον καιρό εκείνο δεν υπήρχε ομοψυχία σε μια ιδέα η οποία κατασκευάστηκε εκ των υστέρων για διάφορους - κυρίως πολιτικούς - λόγους.
Η γλώσσα είναι ιδιόμορφη μα και γοητευτική. Πλούσια σε τουρκικά λήμματα αλλά και ιδιωματισμούς, που μας μεταφέρει σε μια εποχή όπου η Ελλάδα έμοιαζε τελείως διαφορετική.
Ο συγγραφέας κριτικάρει μέσα από την ιστορία του Μίχαλου Ρούση, τον αιώνιο διχασμό που μας ταλανίζει σαν χώρα χιλιάδες χρόνια τώρα αλλά και την ροπή μας σε εμφυλιακές διαμάχες. Κάπου εκεί και η Εκκλησία, η οποία πια και επίσημα ενισχύει όλα τα παραπάνω με την στάση της σε διάφορες φάσεις της Ιστορίας.
Ο Μίχαλος είναι ένας αντι-ήρωας ο οποίος δημιουργήθηκε από την πένα του Καραγάτση. Ένας Έλληνας με πάθη που δεν καταλαβαίνει και πολύ καλά το νόημα μιας Εθνικής Επανάστασης αλλά κατά κύριο λόγο άγεται και φέρεται από τον προσωπικό του συμφέρον, αποκαλύπτοντας μας πως τον καιρό εκείνο δεν υπήρχε ομοψυχία σε μια ιδέα η οποία κατασκευάστηκε εκ των υστέρων για διάφορους - κυρίως πολιτικούς - λόγους.
Η γλώσσα είναι ιδιόμορφη μα και γοητευτική. Πλούσια σε τουρκικά λήμματα αλλά και ιδιωματισμούς, που μας μεταφέρει σε μια εποχή όπου η Ελλάδα έμοιαζε τελείως διαφορετική.
January 17, 2024
Αν ποτέ θέλεις, ως Έλληνας, να βγεις από τα στενά όρια της καταγωγής σου και να διαπιστώσεις ξεκάθαρα τι ρέει μέσα στις εθνικές φλέβες, στις οποίες έτυχε να ανήκεις, έτυχε να γεννηθείς, μπορείς να διαβάσεις αυτό το βιβλίο - φαντάζομαι θα υπάρχουν κι άλλα, αλλά αυτό διάβασα κι αυτό θα σου προτείνω.
Ένα κάθαρμα -ναι, ναι κάθαρμα ακόμη και στο τέλος- με πλούτη και τεμπελιά περνάει στη ζωή που μας φανερώνεται μέσα στις σελίδες από όλες τις διακυμάνσεις της ψυχολογίας, η οποία όμως αφορά και εστιάζει πάντα στο πώς να σώσει ή να τέρψει το τομάρι του. Και θα μου πεις "Μα...προς τι ο λόγος σου, ο τόσο χύμα, ο προσβλητικός. Μια κάθαρμα και μια τομάρι;". Γιατί έτσι είναι φτιαγμένος ο Μίχαλος, απ' την υπέροχη πένα του Καραγάτση, έτσι. Έτσι να μας κάνει να μιλάμε με αυτόν τον τρόπο και να βλέπουμε, να νιώθουμε για τα καλά ποιοι ήταν και ποιοι θα είναι οι Έλληνες δια μέσω των αιώνων. Και δεν είναι μόνο αυτός... Ειναι και πολλοί που τον περιβάλλουν. Βλέπεις, η επανάσταση στην πραγματικότητα θα ήταν το "Ιδανικό" για κάποιο άλλο έθνος. Για τους Έλληνες ήταν στην αρχή μια απόπειρα αποτίναξης του ζυγού και έπειτα ένας αθέμιτος αγώνας επιβολής συμφερόντων.
Πολιτικές σκοπιμότητες, πισώπλατα μαχαιρώματα, ακόμη και δεύτερες και τρίτες σκέψεις μέσα στην πονηριά, στην καχυποψια, στην επιθυμία για προσωπική επικράτηση και εξουσία. Αυτά ήταν τα χαρακτηριστικά της, όσο εξιδανικευμένη κι αν την έχουμε εμείς στο μυαλό μας σήμερα.
Κι ο Μίχαλος; Καιροσκόπος και προδότης. Όχι,όχι του έθνους...του ίδιου του εαυτού. Με τον εαυτό δεν τα βρίσκει, με τους άλλους θα τα βρει; Καιροσκόπος και εφήμερος. Πώς να καλοπερασει και για τα ιδανικά, έχει ο Θεός. Ποιος θεός δηλαδή,ο θεός του Χριστού ή του Μωάμεθ;
Ανατομία ενός έθνους το βιβλιο. Οι άνθρωποι αυτοί που ζήσανε τότε, αναπαράχθηκαν και μας έφτασαν εδώ. Και σήμερα δε διαφέρουμε. Εξού και η δεινή μας κατάσταση, η πολύπλευρα δεινή. Δε διορθώνεται ο Έλληνας. Δύο υποσχέσεις και λίγο τυράκι και ξεχνιεται. Η ιστορία του δεν του μαθαίνει τίποτα. Η λογοτεχνία του...δεν του θυμίζει τίποτα.
Ένα κάθαρμα -ναι, ναι κάθαρμα ακόμη και στο τέλος- με πλούτη και τεμπελιά περνάει στη ζωή που μας φανερώνεται μέσα στις σελίδες από όλες τις διακυμάνσεις της ψυχολογίας, η οποία όμως αφορά και εστιάζει πάντα στο πώς να σώσει ή να τέρψει το τομάρι του. Και θα μου πεις "Μα...προς τι ο λόγος σου, ο τόσο χύμα, ο προσβλητικός. Μια κάθαρμα και μια τομάρι;". Γιατί έτσι είναι φτιαγμένος ο Μίχαλος, απ' την υπέροχη πένα του Καραγάτση, έτσι. Έτσι να μας κάνει να μιλάμε με αυτόν τον τρόπο και να βλέπουμε, να νιώθουμε για τα καλά ποιοι ήταν και ποιοι θα είναι οι Έλληνες δια μέσω των αιώνων. Και δεν είναι μόνο αυτός... Ειναι και πολλοί που τον περιβάλλουν. Βλέπεις, η επανάσταση στην πραγματικότητα θα ήταν το "Ιδανικό" για κάποιο άλλο έθνος. Για τους Έλληνες ήταν στην αρχή μια απόπειρα αποτίναξης του ζυγού και έπειτα ένας αθέμιτος αγώνας επιβολής συμφερόντων.
Πολιτικές σκοπιμότητες, πισώπλατα μαχαιρώματα, ακόμη και δεύτερες και τρίτες σκέψεις μέσα στην πονηριά, στην καχυποψια, στην επιθυμία για προσωπική επικράτηση και εξουσία. Αυτά ήταν τα χαρακτηριστικά της, όσο εξιδανικευμένη κι αν την έχουμε εμείς στο μυαλό μας σήμερα.
Κι ο Μίχαλος; Καιροσκόπος και προδότης. Όχι,όχι του έθνους...του ίδιου του εαυτού. Με τον εαυτό δεν τα βρίσκει, με τους άλλους θα τα βρει; Καιροσκόπος και εφήμερος. Πώς να καλοπερασει και για τα ιδανικά, έχει ο Θεός. Ποιος θεός δηλαδή,ο θεός του Χριστού ή του Μωάμεθ;
Ανατομία ενός έθνους το βιβλιο. Οι άνθρωποι αυτοί που ζήσανε τότε, αναπαράχθηκαν και μας έφτασαν εδώ. Και σήμερα δε διαφέρουμε. Εξού και η δεινή μας κατάσταση, η πολύπλευρα δεινή. Δε διορθώνεται ο Έλληνας. Δύο υποσχέσεις και λίγο τυράκι και ξεχνιεται. Η ιστορία του δεν του μαθαίνει τίποτα. Η λογοτεχνία του...δεν του θυμίζει τίποτα.
December 3, 2015
Η ανατομία του ελληνικού DNA...
November 29, 2019
Ο Καραγάτσης σε αυτό το μυθιστόρημά του δίνει χωρίς εξωραϊσμούς και με αρκετή κυνικότητα, θα έλεγα, την Επανάσταση του 21. Η Ελλάδα ανάμεσα σε ένα εκρηκτικό τρίγωνο, κοτζαμπάσηδων, παπάδων και καπετάνιων προσπαθεί να βρει την λευτεριά της. Ο συγγραφέας δεν παίρνει το μέρος κανενός, κρατάει τις αποστάσεις και αφήνει τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
May 22, 2017
Τεράστιος Καραγάτσης. Η ανάπτυξη του χαρακτήρα του Μίχαλου είναι ένα κέντημα. Οριακά θα τον χαρακτήριζα αντι-ήρωα αλλα τα χειρότερα χαρακτηρίστηκα του (η δειλία μπροστά στον σίγουρο θάνατο, η έλλειψη αυτογνωσιας και ο ατομισμός του) είναι κομμάτια των περισσότερων ανθρώπων. Δεν ειναι ηρωας, ειναι ενας μετριος χαρακτηρας που πασχιζει να επιβιώσει.
Τα ιστορικά γεγονότα δίνονται με εναν απαραίτητο κυνισμό χωρίς ο συγγραφέας να χαρίζεται σε κανέναν, κάνοντας την όλη εμπειρία άκρως απολαυστική.
Θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία.
Τα ιστορικά γεγονότα δίνονται με εναν απαραίτητο κυνισμό χωρίς ο συγγραφέας να χαρίζεται σε κανέναν, κάνοντας την όλη εμπειρία άκρως απολαυστική.
Θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία.
June 11, 2017
Το βιβλίο μαι φάνηκε στην αρχή βαρετό και για λίγο σκέφτηκα ότι θα το παρατήσω. Σύντομα διαψεύτικα και η διήγηση του Καραγάτση με συνεπήρε για άλλη μια φορά.
Γραμένο το 1944 τολμα να γράψει για τις ίντρικες κατά την επανάσατση. Σκέφτεται ο Μίχαλος ότι δεν θα πολεμούσε τους Τούρκους, αλλά τώρα θα πολεμήσει τους αντίθετους Έλληνες. Όλα για την εξουσία και το χρήμα. Όλα για την "εθνική" γη, σε ένα κράτος που ακόμα δεν είχε ιδρυθεί.
Η αριστουργηματική περιγραφή του Μίχαλου, ενός αντιήρωα που δεν διστάζει να Τουρκέψει για να μη φυλακιστεί, η περιγραφή των σκέψεών του για να μη παραδερχτεί πως ζει χάρη στη γεννεοδωρία της ερωμένης του, που δεν του ζητάει τίποτα είναι απλά συγκλονιστική. Ο Καραγάτσης αν ζούσε σήμερα έπρεπε να γίνει ψυχολόγος.
Οι περιγραφές του όμως για τον διχασμό, (την περίοδο που το έγραφε ένας νεός διχασμός υπήρχε και σήμερα που το διαβάζω ένας νέος υπάρχει), η περιγραφή γεγονότων του 1821, το μίσος για τον Υψηλάντη από την αρχή, η μανία για χρήμα και εξουσία που θα φέρει περισσότερο χρήμα, ενώ η τύχη για την έκβαση της επανάστασης ήταν στηνν ουσιά αδάφορη στο τότε γκουβερνό, είναι αξεπέραστα.
Κάποια στιγμή πρέπει να διαβαστεί και να ειπωθεί η πραγματική ιστορία. Έως τότε η Ελλάδα θα υπάρχει λόγω της γεναιοδωρίας των ξένων, είτε Ναυαρίνο λέγεται, είτε μνημόνιο.
Και κάποια στγμή πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο Καραγάτσης είναι ο πιο σημαντικός Έλληνας πεζογράφος, αν όχι ο μόνος.
Γραμένο το 1944 τολμα να γράψει για τις ίντρικες κατά την επανάσατση. Σκέφτεται ο Μίχαλος ότι δεν θα πολεμούσε τους Τούρκους, αλλά τώρα θα πολεμήσει τους αντίθετους Έλληνες. Όλα για την εξουσία και το χρήμα. Όλα για την "εθνική" γη, σε ένα κράτος που ακόμα δεν είχε ιδρυθεί.
Η αριστουργηματική περιγραφή του Μίχαλου, ενός αντιήρωα που δεν διστάζει να Τουρκέψει για να μη φυλακιστεί, η περιγραφή των σκέψεών του για να μη παραδερχτεί πως ζει χάρη στη γεννεοδωρία της ερωμένης του, που δεν του ζητάει τίποτα είναι απλά συγκλονιστική. Ο Καραγάτσης αν ζούσε σήμερα έπρεπε να γίνει ψυχολόγος.
Οι περιγραφές του όμως για τον διχασμό, (την περίοδο που το έγραφε ένας νεός διχασμός υπήρχε και σήμερα που το διαβάζω ένας νέος υπάρχει), η περιγραφή γεγονότων του 1821, το μίσος για τον Υψηλάντη από την αρχή, η μανία για χρήμα και εξουσία που θα φέρει περισσότερο χρήμα, ενώ η τύχη για την έκβαση της επανάστασης ήταν στηνν ουσιά αδάφορη στο τότε γκουβερνό, είναι αξεπέραστα.
Κάποια στιγμή πρέπει να διαβαστεί και να ειπωθεί η πραγματική ιστορία. Έως τότε η Ελλάδα θα υπάρχει λόγω της γεναιοδωρίας των ξένων, είτε Ναυαρίνο λέγεται, είτε μνημόνιο.
Και κάποια στγμή πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο Καραγάτσης είναι ο πιο σημαντικός Έλληνας πεζογράφος, αν όχι ο μόνος.
August 7, 2018
Καταπληκτικό. Δεν το περίμενα τόσο καλό, πιθανόν επειδή δεν το είχα ακούσει. Ξεκινά λίγο μουδιασμένα κι ένιωθα στην αρχή οτι ο Καραγάτσης είναι έξω από τα νερά του περιγράφοντας το τοπίο της Επανάστασης. Από ένα σημείο και μετά όμως υπάρχει μια κλιμάκωση και το βιβλίο απογειώνεται, με πολύ ενδιαφέρουσες ανατροπές στην ιστορία και τις γνωστές λεπτομερείς ψθχολογικές περιγραφές των ηρώων, σήμα κατατεθέν του Καραγάτση. Νομίζω ένα από τα καλύτερά του.
April 15, 2017
Αν και στη αρχή της ανάγνωσης ένιωθα ότι είναι βαρετό .....Μέγα λάθος
Πολύ καλό ανάγνωσμα με φοβερά ιστορικά στοιχεία και εσωτερική αναζήτηση !
Πολύ καλό ανάγνωσμα με φοβερά ιστορικά στοιχεία και εσωτερική αναζήτηση !
August 16, 2022
Αν σας αρέσει ο Καραγάτσης (όπως εμένα) και το ιστορικό μυθιστόρημα (αγαπημένο ειδος) θα το απολαύστε το βιβλίο
February 25, 2021
Μ. Καραγάτσης - Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου
(18η εκδοση 2017, 1η έκδοση 1944)
Το βιβλίο που διάβασα είναι η 18η επανέκδοση (2017), που ακολούθησε την πρώτη του 1944. Αποτελεί το πρώτο μέρος τριλογίας. Ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Αίμα Χαμένο και Κερδισμένο» και «Τα Στερνά του Μίχαλου».
Παρακολουθώ την λογοτεχνία των μυθιστορημάτων της περιόδου, και μπορώ να πω με βεβαιότητα πως είναι από τα κείμενα που θα πρέπει να διαβαστούν. Περιέχει αρκετά ιστορικά στοιχεία και η υπόθεση διαδραματίζεται από το πρώτο χρόνο της επανάστασης (Μαρ 1821, έως κάποια μυθιστορηματικά γεγονότα μετά την μάχη των Δερβενακίων (Ιουλ 1822).
Ο ήρωας του έργου, ο Μίχαλος Ρούσης είναι κοτζάμπασης στον Καστρόπυργο. Ο Καραγάτσης σκιαγραφεί αριστοτεχνικά τον χαρακτήρα αυτόν, ακριβώς με τις αξίες της εποχής αλλά και με όλα τα ελαττώματα και τις ατέλειες ενός πολύ ανθρώπινου χαρακτήρα που ατσαλώνεται από τις ιστορικές περιστάσεις στις οποίες περιδινήθηκε. Ο Μίχαλος θεωρώ οτι είναι ο μέσος αγωνιστής που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην επανάσταση και ηρωποιείται, γιατί το απαιτούν οι καιροί και οι περιστάσεις, χωρίς να ήταν εξαρχής αυτοσκοπός του.
Δεν θα αναφερθώ στην τέχνη του Καραγάτση. Όπως όλα του τα βιβλία έτσι και αυτό είναι απολαυστικό, στους χαρακτήρες, στην γλώσσα, στην πλοκή. Είναι άριστο έργο. Φαίνεται άλλωστε οτι έχει άριστη γνώση των απομνημονευτάων και των ιστορικών στοιχείων, αλλά επίσης έχει και άποψη για την επανάσταση που διατυπώνεται μέσα από τους διαλόγους του.
Μία διόρθωση θα ήθελα να επισημάνω που την παρατήρησα. Είναι σημαντική μόνο για τους μελετητές της ιστορίας και όχι για τον μέσο αναγνώστη. Στο κείμενο αναφέρεται αρκετές φορές ο Θ. Κολοκοτρώνης ώς «Θοδωράκης» πριν την άλωση της Τριπολιτσάς. Έχω λοιπόν την εντύπωση οτι ιστορικά, το όνομα «Θοδωράκης» το πήρε ο Κολοκοτρώνης μετά την άλωση της Τριπολιτσάς. Ίσως οι κοντινοί του να τον φώναζα έτσι αλλά την εποχή εκείνη την το υποκοριστικό «-άκης», στο μικρό όνομα, το έπαιρναν από τον λαό οι ηγέτες ή οι προσωπικότητες, οι οποίοι έκανα ηρωικές πράξεις ή ανδραγαθήματα. Δηλαδή, ο λαός τους προσφωνούσε με το υποκοριστικό τους ως κοντινούς του προσφιλείς άντρες. Εξάλλου έτσι φαίνεται να υπογράφει τις επιστολές του ο Θ. Κολκοτρώνης μετά την Τριπολιτσά.
Βαθμολογία (4/5)
(α) Σαν λογοτεχνικό έργο έχει μιά απλή καθημερινή γλώσα που ανταποκρίνεται στους χαρακτήρες. Ο Δωρόθεος που είναι λόγιος μιλά την καθαρεύουσα. Χρησιμοποιεί εκφράσεις της εποχής για να εμπλουστίσει το κείμενο και να βάλει τον αναγνώστη στην ιστορική περίοδο. «Στο γελέκι» γράφει προς τέλος.
Διαβάζεται άνετα, προσωπικά θα ήθελα περισσότερη Κολοκοτροναίικη διάλεκτο. (5/5)
(β) Οι χαρακτήρες μου φαίνονται πολύ προσεγμένοι και πειστικοί ενώ τα ιστορικά πρόσωπα δρούν και μιλούν σε δεύτερο επίπεδο συμπληρώνοντας τον καμβά του κάδρου. (5/5)
(γ) Σαν πλοκή η ιστορία έχει πολύ ενδιαφέρον με αρκετές ανατροπές. Θα ήθελα να ήταν μεγαλύτερο σε έκταση. Τελείωσε πολύ σύντομα - συνοπτικά περιέγραψε κυρίως την εσωτερική πάλη και τις επιλογές και πράξεις του ήρωα Μιχαλου και λιγότερο τα εξωτερικά ιστορικά γεγονότα.(4/5)
(18η εκδοση 2017, 1η έκδοση 1944)
Το βιβλίο που διάβασα είναι η 18η επανέκδοση (2017), που ακολούθησε την πρώτη του 1944. Αποτελεί το πρώτο μέρος τριλογίας. Ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Αίμα Χαμένο και Κερδισμένο» και «Τα Στερνά του Μίχαλου».
Παρακολουθώ την λογοτεχνία των μυθιστορημάτων της περιόδου, και μπορώ να πω με βεβαιότητα πως είναι από τα κείμενα που θα πρέπει να διαβαστούν. Περιέχει αρκετά ιστορικά στοιχεία και η υπόθεση διαδραματίζεται από το πρώτο χρόνο της επανάστασης (Μαρ 1821, έως κάποια μυθιστορηματικά γεγονότα μετά την μάχη των Δερβενακίων (Ιουλ 1822).
Ο ήρωας του έργου, ο Μίχαλος Ρούσης είναι κοτζάμπασης στον Καστρόπυργο. Ο Καραγάτσης σκιαγραφεί αριστοτεχνικά τον χαρακτήρα αυτόν, ακριβώς με τις αξίες της εποχής αλλά και με όλα τα ελαττώματα και τις ατέλειες ενός πολύ ανθρώπινου χαρακτήρα που ατσαλώνεται από τις ιστορικές περιστάσεις στις οποίες περιδινήθηκε. Ο Μίχαλος θεωρώ οτι είναι ο μέσος αγωνιστής που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην επανάσταση και ηρωποιείται, γιατί το απαιτούν οι καιροί και οι περιστάσεις, χωρίς να ήταν εξαρχής αυτοσκοπός του.
Δεν θα αναφερθώ στην τέχνη του Καραγάτση. Όπως όλα του τα βιβλία έτσι και αυτό είναι απολαυστικό, στους χαρακτήρες, στην γλώσσα, στην πλοκή. Είναι άριστο έργο. Φαίνεται άλλωστε οτι έχει άριστη γνώση των απομνημονευτάων και των ιστορικών στοιχείων, αλλά επίσης έχει και άποψη για την επανάσταση που διατυπώνεται μέσα από τους διαλόγους του.
Μία διόρθωση θα ήθελα να επισημάνω που την παρατήρησα. Είναι σημαντική μόνο για τους μελετητές της ιστορίας και όχι για τον μέσο αναγνώστη. Στο κείμενο αναφέρεται αρκετές φορές ο Θ. Κολοκοτρώνης ώς «Θοδωράκης» πριν την άλωση της Τριπολιτσάς. Έχω λοιπόν την εντύπωση οτι ιστορικά, το όνομα «Θοδωράκης» το πήρε ο Κολοκοτρώνης μετά την άλωση της Τριπολιτσάς. Ίσως οι κοντινοί του να τον φώναζα έτσι αλλά την εποχή εκείνη την το υποκοριστικό «-άκης», στο μικρό όνομα, το έπαιρναν από τον λαό οι ηγέτες ή οι προσωπικότητες, οι οποίοι έκανα ηρωικές πράξεις ή ανδραγαθήματα. Δηλαδή, ο λαός τους προσφωνούσε με το υποκοριστικό τους ως κοντινούς του προσφιλείς άντρες. Εξάλλου έτσι φαίνεται να υπογράφει τις επιστολές του ο Θ. Κολκοτρώνης μετά την Τριπολιτσά.
Βαθμολογία (4/5)
(α) Σαν λογοτεχνικό έργο έχει μιά απλή καθημερινή γλώσα που ανταποκρίνεται στους χαρακτήρες. Ο Δωρόθεος που είναι λόγιος μιλά την καθαρεύουσα. Χρησιμοποιεί εκφράσεις της εποχής για να εμπλουστίσει το κείμενο και να βάλει τον αναγνώστη στην ιστορική περίοδο. «Στο γελέκι» γράφει προς τέλος.
Διαβάζεται άνετα, προσωπικά θα ήθελα περισσότερη Κολοκοτροναίικη διάλεκτο. (5/5)
(β) Οι χαρακτήρες μου φαίνονται πολύ προσεγμένοι και πειστικοί ενώ τα ιστορικά πρόσωπα δρούν και μιλούν σε δεύτερο επίπεδο συμπληρώνοντας τον καμβά του κάδρου. (5/5)
(γ) Σαν πλοκή η ιστορία έχει πολύ ενδιαφέρον με αρκετές ανατροπές. Θα ήθελα να ήταν μεγαλύτερο σε έκταση. Τελείωσε πολύ σύντομα - συνοπτικά περιέγραψε κυρίως την εσωτερική πάλη και τις επιλογές και πράξεις του ήρωα Μιχαλου και λιγότερο τα εξωτερικά ιστορικά γεγονότα.(4/5)
May 29, 2019
Η πρώτη αναγνωστική εντύπωση προέρχεται από τη μαγεία της φύσης αλλά συνάμα και την απάθεια μπροστά στο θάνατο,ατομικότητες βρίσκονται μπροστά σε ένα διαρκές αδιέξοδο που οφείλουν να υπερβούν για να συνεχίσουν να υπάρχουν.
Διαβάζοντας νιώθεις τη δύναμη της γραφής,τη βαρύτητα της πλοκής (μαθαίνοντας πράγματα νέα και άγνωστα),τη μεστότητα της κάθε φράσης και με αυτό το σκεπτικό οποίος μπει στο βιβλίο δεν το εγκαταλείπει.
Κάπου μέσα μου συνειδητοποιώ ότι ένα τέτοιο βιβλίο (διαμαντάκι) είναι καθαρή λογοτεχνία,αφτιασίδωτη,φιλοσοφημένη,κρατημένη από τη δύναμη της πένας και τη διαύγεια του συγγραφέα και των ηρώων.
December 19, 2024
Ο Καραγάτσης κατάφερε να γράψει ένα ιστορικό και ηθογραφικό ψυχογράφημα σε άψογη λογοτεχνική γλώσσα!
June 22, 2017
Αριστουργηματικός Καραγάτσης! Η προσωπική διαπάλη (ασφάλεια, ζωή, αξιοπρέπεια, εκδίκηση) του Μίχαλου στο ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης. Φαντάζομαι ότι και η συνέχεια της τριλογίας θα είναι το ίδιο απολαυστική.
Παρεμπιπτόντως, χρησιμοποιεί το 'τα πάντα όλα', τουλάχιστον 50 χρόνια πριν τον Αλέφαντο!!!
"...πώς η μόνη δύναμη πού δίνει μιά συνέπεια στο αλύπητο συνονθύλευμα της ζωής, είναι η Λήθη."
"Οι άνθρωποι με τους συνεπείς και ακλόνητους χαρακτήρες, γεννούν την εχτίμηση των ολίγων και τη συμπάθεια κανενός, επειδή μοιραία θα ρθούν σε σύγκρουση με τη μαζική παλιανθρωπιά του ανθρώπινου κοπαδιού, και τη στενόκαρδη συναγωνιστική αντιζηλία των 'αδέκαστων'. Ενώ οι 'ελαστικοί', οι 'ευέλιχτοι', οι 'σκεπτικιστές', οι 'προσγειωμένοι', οι 'πολιτικοί', οι 'εύστροφοι' - πόσα εύηχα επίθετα βρήκε ο άνθρωπος για να μασκαρέψει την παλιανθρωπιά του- προσαρμόζουν αυτόματα την άφθαστη ρευστότητα τους στο καλούπι της πανανθρώπινης παλίρροιας. Είναι τα καλά παιδιά, οι συμπαθητικοί τύποι, οι χρυσές καρδιές, οι ευχάριστοι σύντροφοι, οι άχρωμοι άνθρωποι, που όχι μονάχα δεν ενοχλούν κανένα με την ανύπαρχτη προσωπικότητα τους, μα και κολακεύουν όλες τις μικροπρέπειες με τη μικροψυχία τους."
Παρεμπιπτόντως, χρησιμοποιεί το 'τα πάντα όλα', τουλάχιστον 50 χρόνια πριν τον Αλέφαντο!!!
"...πώς η μόνη δύναμη πού δίνει μιά συνέπεια στο αλύπητο συνονθύλευμα της ζωής, είναι η Λήθη."
"Οι άνθρωποι με τους συνεπείς και ακλόνητους χαρακτήρες, γεννούν την εχτίμηση των ολίγων και τη συμπάθεια κανενός, επειδή μοιραία θα ρθούν σε σύγκρουση με τη μαζική παλιανθρωπιά του ανθρώπινου κοπαδιού, και τη στενόκαρδη συναγωνιστική αντιζηλία των 'αδέκαστων'. Ενώ οι 'ελαστικοί', οι 'ευέλιχτοι', οι 'σκεπτικιστές', οι 'προσγειωμένοι', οι 'πολιτικοί', οι 'εύστροφοι' - πόσα εύηχα επίθετα βρήκε ο άνθρωπος για να μασκαρέψει την παλιανθρωπιά του- προσαρμόζουν αυτόματα την άφθαστη ρευστότητα τους στο καλούπι της πανανθρώπινης παλίρροιας. Είναι τα καλά παιδιά, οι συμπαθητικοί τύποι, οι χρυσές καρδιές, οι ευχάριστοι σύντροφοι, οι άχρωμοι άνθρωποι, που όχι μονάχα δεν ενοχλούν κανένα με την ανύπαρχτη προσωπικότητα τους, μα και κολακεύουν όλες τις μικροπρέπειες με τη μικροψυχία τους."
July 9, 2017
Ομολογώ πως όταν ξεκίνησα να διαβάζω το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, με πρωταγωνιστή τον αντιήρωα Μίχαλο Ρούση και την τρυφηλή ζωή του, δεν περίμενα με τίποτα το τι θα ακολουθούσε. Μια κυνική, αντι-ρομαντική ματιά των γεγονότων της Επανάστασης του '21. Είναι εντυπωσιακό ότι αυτό το βιβλίο γράφτηκε το 1944.
September 18, 2021
Εκπληκτικό βιβλίο! Μόνο και μόνο απτο λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται στις σελίδες, αξίζει να το διαβάσει κανείς. Δυναμική και πολεμική ιστορία, με αρκετό ρομαντισμό.
Θα τολμήσω να πω πως διαθέτει και αρκετή ιστορική ακρίβεια, όσον αφορά το εθνικό πνεύμα, τις εμφύλιες διαμάχες κτλ της συγκεκριμένης εποχής.
Θα τολμήσω να πω πως διαθέτει και αρκετή ιστορική ακρίβεια, όσον αφορά το εθνικό πνεύμα, τις εμφύλιες διαμάχες κτλ της συγκεκριμένης εποχής.
September 15, 2014
Απλά αριστουργηματικό, και τα τρία βιβλία.
June 28, 2020
Το πρώτο βιβλίο του Καραγάτση που πέφτει στα χέρια μου και που σίγουρα θα πέσουν και αλλά..
Υπέροχη γραφή,πλοκή και νοήματα.
Ο ήρωας με τα πολλά πρόσωπα ξεγυμνώνεται πλήρως.Δε ξέρεις αν τον συμπαθείς ή αν τον μισείς και το χειρότερο; Τι θα έκανες στη θέση του.. η τροφή για σκέψη που εκκινεί μόλις κλείσεις το βιβλίο είναι άλλο ένα θετικό.
Το μόνο αρνητικό είναι ότι τελείωσε νωρίς (με ένα τέλος που θα ήθελα να είναι πιο δυναμικό..)
Η συνέχεια με το δεύτερο μέρος της ιστορικής τριλογίας του!
Καλή ανάγνωση!
Υπέροχη γραφή,πλοκή και νοήματα.
Ο ήρωας με τα πολλά πρόσωπα ξεγυμνώνεται πλήρως.Δε ξέρεις αν τον συμπαθείς ή αν τον μισείς και το χειρότερο; Τι θα έκανες στη θέση του.. η τροφή για σκέψη που εκκινεί μόλις κλείσεις το βιβλίο είναι άλλο ένα θετικό.
Το μόνο αρνητικό είναι ότι τελείωσε νωρίς (με ένα τέλος που θα ήθελα να είναι πιο δυναμικό..)
Η συνέχεια με το δεύτερο μέρος της ιστορικής τριλογίας του!
Καλή ανάγνωση!
October 11, 2025
Διαμάντι!
November 21, 2017
Ένα σαρκαστικό λογοτεχνικό ταξίδι απομυθοποίησης της ελληνικής επανάστασης.
«Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου» του Μ. Καραγάτση εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1944 και αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας. Ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Αίμα χαμένο και κερδισμένο» και «Τα στερνά του Μίχαλου». Σήμερα ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου βρίσκεται στην δέκατη όγδοη έκδοση και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εστία!
Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου είναι ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα, παρά τις μικρές ίσως υπερβολές του, μέσα από το οποίο ο συγγραφέας θέλει να απομυθοποιήσει τόσο τα γεγονότα εκείνα που αφορούν την έναρξη της ελληνικής επανάστασης, όσο και τον τίτλο του ήρωα. Σκοπός ο οποίος επιτυγχάνεται σε βαθμό απόλυτο μέσα απ’ τη σαρκαστική, κυνική και αιχμηρή ματιά του συγγραφέα. Πρωταγωνιστής του έργου είναι ο Μίχαλος Ρούσης, o κοτζάμπασης του Καστρόπυργου, που αποτελούσε την πρώτη πολιτεία του Μοριά.
Ο Μίχαλος είναι ένας άνθρωπος ευδαιμονιστής και αρκετά φιλήδονος που απολαμβάνει λόγω κοινωνικής θέσης τα πλούτη, την εξουσία και τις γυναίκες των κολήγων του. Είναι ένας άνθρωπος υλιστής, μονώφελος, εγωπαθής και αρκετά δειλός, που ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη διατήρηση της σωματικής του ασφάλειας, μα και του τεράστιου υλικού του πλούτου. Ένας άνθρωπος που εκ πρώτης όψεως φαντάζει κάπως ρηχός κι ανώριμος, κάπως διαβρωμένος ηθικά και συνειδησιακά κυρίως όσον αφορά τα ιδανικά και τις αξίες που αφορούν το Έθνος.
Ο Μίχαλος Ρούσης λοιπόν είναι ένας αντί-ήρωας την καθημερινότητα του οποίου παρακολουθούμε με αμείωτο ενδιαφέρον στις σελίδες αυτού του βιβλίου από τη στιγμή εκείνη που ξεγελιέται, ταξιδεύει μέχρι την Τριπολιτσά και μπλέκεται σε έναν κυκεώνα καταστάσεων που απειλούν τη ζωή του. Καταστάσεις που θα τον αναγκάσουν να αλλαξοπιστεί για να τη διασφαλίσει! Όμως, η ζωή κυλά και τα γεγονότα τρέχουν…
Οι Έλληνες τελικά κερδίζουν τη μάχη κι ο Μοριάς περνά στα χέρια τους. Η ζωή του Μίχαλου Ρούση βρίσκεται για ακόμη μια φορά σε κίνδυνο, όντας πια ένας προδότης! Στο σημείο αυτό το ενδιαφέρον του αναγνώστη για την τύχη του Μίχαλου κορυφώνεται και το ερώτημα για το αν θα καταφέρει ο Μίχαλος να σώσει πάλι το τομάρι του έρχεται στο προσκήνιο, ξανά.
Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου είναι ένα μυθιστόρημα ηθογραφικό, αν και από πολλούς έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό μυθιστόρημα γεγονός που δε με βρίσκει κι απόλυτα σύμφωνο, τουλάχιστον όσον αφορά τα αμιγώς ιστορικά μυθιστορήματα, μιας κι ο αείμνηστος Καραγάτσης μέσα από το έργο του δεν επικεντρώνεται σε αυτά καθεαυτά τα ιστορικά γεγονότα, που αφορούν την έναρξη της ελληνικής επανάστασης, μιας και τα περνά κάπως επιδερμικά, αλλά χρησιμοποιώντας τα ως φόντο στήνει το σκηνικό πάνω στο οποίο πραγματικά κεντά με τρόπο αριστοτεχνικό τη ζωή και τις σκέψεις του αντί-ήρωα Μίχαλου Ρούσου, δημιουργώντας τελικά ένα ψυχογράφημα σκέτο κομψοτέχνημα!
Γεγονός που φορτίζει το βιβλίο με τεράστιο εσωτερικό όγκο, αλλά και αμείωτο αναγνωστικό ενδιαφέρον αφού ο αναγνώστης μέσω του μυθιστορηματικού ήρωα έρχεται αντιμέτωπος με τις αλληλοσυγκρουόμενες σκέψεις και τα αντιθετικά του συναισθήματα.
Μπορεί ο Μίχαλος να είναι ένας στυγνός τυχοδιώκτης, μα υπάρχουν στιγμές που η συνείδηση του ξυπνά και ψήγματα αισθημάτων που αφορούν αξίες και ιδανικά, όπως η έννοια του Έθνους, αναδίδονται στην επιφάνεια. Υπάρχουν στιγμές που ο αναγνώστης θυμώνει με τον ήρωα, μα και στιγμές που τον συμπονεί!
Ο Μ. Καραγάτσης παρά τις όποιες συγγραφικές ατασθαλίες του, δημιουργεί ένα μυθιστόρημα με διαχρονικό χαρακτήρα, όπου μέσα απ’ τις σελίδες του, στις οποίες επικρατεί διάχυτος σαρκασμός, καταφέρνει να οδηγήσει τον αναγνώστη στην απομάγευση των σχετιζόμενων με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης γεγονότων, αλλά και να του δείξει πως τυχαία οι συγκυρίες μπορεί να συμβάλλουν στην ανάδειξη ενός ανθρώπου ως ήρωα.
Ολοκληρώνοντας λοιπόν, θα ήθελα να κλείσω το συγκεκριμένο κείμενο με ένα απόσπασμα του βιβλίου του, που νομίζω βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στο σήμερα.
«Διαφθαρήκαμε μεσ’ στον πλούτο, παχύναμε μεσ’ στην καλοφαγία, σκουριάσαμε μεσ’ στην τεμπελιά. Κι άλλη φροντίδα δεν είχαμε παρά, πως ν’ αυγατίσωμε την καλοπέραση μας, πως να φυλάξωμε τη χαύνωση μας από κάθε κίντυνο. Καταντήσαμε αδύνατοι, άβουλοι, πλαδαροί. Καταντήσαμε σκληροί κι απάνθρωποι από δειλία· δειλία για τον κίντυνο της καλοπέρασης μας. Κι επειδή στους δειλούς δεν αρέσει η αλήθεια, αφιονίζομε συνέχεια τον εαυτό μας με ψέμα, με παραμύθι, που παίρνει στη μισόσβηστη λογική μας τη θέση της αλήθειας.» σελ. 99
Πηγή: https://frapress.gr/2017/11/diavazont...
«Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου» του Μ. Καραγάτση εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1944 και αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας. Ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Αίμα χαμένο και κερδισμένο» και «Τα στερνά του Μίχαλου». Σήμερα ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου βρίσκεται στην δέκατη όγδοη έκδοση και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εστία!
Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου είναι ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα, παρά τις μικρές ίσως υπερβολές του, μέσα από το οποίο ο συγγραφέας θέλει να απομυθοποιήσει τόσο τα γεγονότα εκείνα που αφορούν την έναρξη της ελληνικής επανάστασης, όσο και τον τίτλο του ήρωα. Σκοπός ο οποίος επιτυγχάνεται σε βαθμό απόλυτο μέσα απ’ τη σαρκαστική, κυνική και αιχμηρή ματιά του συγγραφέα. Πρωταγωνιστής του έργου είναι ο Μίχαλος Ρούσης, o κοτζάμπασης του Καστρόπυργου, που αποτελούσε την πρώτη πολιτεία του Μοριά.
Ο Μίχαλος είναι ένας άνθρωπος ευδαιμονιστής και αρκετά φιλήδονος που απολαμβάνει λόγω κοινωνικής θέσης τα πλούτη, την εξουσία και τις γυναίκες των κολήγων του. Είναι ένας άνθρωπος υλιστής, μονώφελος, εγωπαθής και αρκετά δειλός, που ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη διατήρηση της σωματικής του ασφάλειας, μα και του τεράστιου υλικού του πλούτου. Ένας άνθρωπος που εκ πρώτης όψεως φαντάζει κάπως ρηχός κι ανώριμος, κάπως διαβρωμένος ηθικά και συνειδησιακά κυρίως όσον αφορά τα ιδανικά και τις αξίες που αφορούν το Έθνος.
Ο Μίχαλος Ρούσης λοιπόν είναι ένας αντί-ήρωας την καθημερινότητα του οποίου παρακολουθούμε με αμείωτο ενδιαφέρον στις σελίδες αυτού του βιβλίου από τη στιγμή εκείνη που ξεγελιέται, ταξιδεύει μέχρι την Τριπολιτσά και μπλέκεται σε έναν κυκεώνα καταστάσεων που απειλούν τη ζωή του. Καταστάσεις που θα τον αναγκάσουν να αλλαξοπιστεί για να τη διασφαλίσει! Όμως, η ζωή κυλά και τα γεγονότα τρέχουν…
Οι Έλληνες τελικά κερδίζουν τη μάχη κι ο Μοριάς περνά στα χέρια τους. Η ζωή του Μίχαλου Ρούση βρίσκεται για ακόμη μια φορά σε κίνδυνο, όντας πια ένας προδότης! Στο σημείο αυτό το ενδιαφέρον του αναγνώστη για την τύχη του Μίχαλου κορυφώνεται και το ερώτημα για το αν θα καταφέρει ο Μίχαλος να σώσει πάλι το τομάρι του έρχεται στο προσκήνιο, ξανά.
Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου είναι ένα μυθιστόρημα ηθογραφικό, αν και από πολλούς έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό μυθιστόρημα γεγονός που δε με βρίσκει κι απόλυτα σύμφωνο, τουλάχιστον όσον αφορά τα αμιγώς ιστορικά μυθιστορήματα, μιας κι ο αείμνηστος Καραγάτσης μέσα από το έργο του δεν επικεντρώνεται σε αυτά καθεαυτά τα ιστορικά γεγονότα, που αφορούν την έναρξη της ελληνικής επανάστασης, μιας και τα περνά κάπως επιδερμικά, αλλά χρησιμοποιώντας τα ως φόντο στήνει το σκηνικό πάνω στο οποίο πραγματικά κεντά με τρόπο αριστοτεχνικό τη ζωή και τις σκέψεις του αντί-ήρωα Μίχαλου Ρούσου, δημιουργώντας τελικά ένα ψυχογράφημα σκέτο κομψοτέχνημα!
Γεγονός που φορτίζει το βιβλίο με τεράστιο εσωτερικό όγκο, αλλά και αμείωτο αναγνωστικό ενδιαφέρον αφού ο αναγνώστης μέσω του μυθιστορηματικού ήρωα έρχεται αντιμέτωπος με τις αλληλοσυγκρουόμενες σκέψεις και τα αντιθετικά του συναισθήματα.
Μπορεί ο Μίχαλος να είναι ένας στυγνός τυχοδιώκτης, μα υπάρχουν στιγμές που η συνείδηση του ξυπνά και ψήγματα αισθημάτων που αφορούν αξίες και ιδανικά, όπως η έννοια του Έθνους, αναδίδονται στην επιφάνεια. Υπάρχουν στιγμές που ο αναγνώστης θυμώνει με τον ήρωα, μα και στιγμές που τον συμπονεί!
Ο Μ. Καραγάτσης παρά τις όποιες συγγραφικές ατασθαλίες του, δημιουργεί ένα μυθιστόρημα με διαχρονικό χαρακτήρα, όπου μέσα απ’ τις σελίδες του, στις οποίες επικρατεί διάχυτος σαρκασμός, καταφέρνει να οδηγήσει τον αναγνώστη στην απομάγευση των σχετιζόμενων με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης γεγονότων, αλλά και να του δείξει πως τυχαία οι συγκυρίες μπορεί να συμβάλλουν στην ανάδειξη ενός ανθρώπου ως ήρωα.
Ολοκληρώνοντας λοιπόν, θα ήθελα να κλείσω το συγκεκριμένο κείμενο με ένα απόσπασμα του βιβλίου του, που νομίζω βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στο σήμερα.
«Διαφθαρήκαμε μεσ’ στον πλούτο, παχύναμε μεσ’ στην καλοφαγία, σκουριάσαμε μεσ’ στην τεμπελιά. Κι άλλη φροντίδα δεν είχαμε παρά, πως ν’ αυγατίσωμε την καλοπέραση μας, πως να φυλάξωμε τη χαύνωση μας από κάθε κίντυνο. Καταντήσαμε αδύνατοι, άβουλοι, πλαδαροί. Καταντήσαμε σκληροί κι απάνθρωποι από δειλία· δειλία για τον κίντυνο της καλοπέρασης μας. Κι επειδή στους δειλούς δεν αρέσει η αλήθεια, αφιονίζομε συνέχεια τον εαυτό μας με ψέμα, με παραμύθι, που παίρνει στη μισόσβηστη λογική μας τη θέση της αλήθειας.» σελ. 99
Πηγή: https://frapress.gr/2017/11/diavazont...
July 28, 2024
Σε ένα εθνοπατριωτικό σκηνικό, ανάμεσα σε φουστανελες τσαρουχια, φεσια και γρόσια ο συγγραφέας παρουσιαζει ολες τις παθογένειες της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας. Γνωστος για τις αστικοφιλελευθερες αλλά και ξεκαθαρα μισογυνικές αντιληψεις του, με λόγο λόγιο αταιριαστο με το κοινωνικό πλαίσιο, την τάξη των τσιφλικάδων και προχουντων της ελληνικής επαρχίας, παρουσιαζει έναν ήρωα αδύναμο, δειλό, υπόδουλο στον ευδαιμονικό τροπο ζωής, τον οποίο προσπαθεί με καθε μέσο ακόμα και ατιμωτικό να συντηρησει. Μελέτη της ανθρώπινης ψυχοσύνθεση, παρόλα αυτα απουσιαζει εντελώς το ηθικό και φιλοσοφικό στοιχείο. Ο ήρωας του έρμαιο ποταπών ενστίκτων άγεται από την τύχη και εκμεταλεύεται τις θυσίες και τους αγώνες του περιγυρού του. Ο ύμνος του ατομικισμού από έναν συγγραφέα που εμμεσως τιμά και δοξαζει την Αστική Επανασταση του '21.
September 4, 2017
Η κυνικότητα με την οποία παρουσιάζει ο Καραγάτσης την Επανάσταση του 1821 από μόνη της αρκεί για να εκτοξεύσει το βιβλίο. Κοτζαμπάσηδες, παπαδαριό, καπετανέοι και στην μέση μια Ελλάδα - έρμαιο στα παιχνίδια εξουσίας των βολεμένων Ελλήνων προεστών.
Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, η σκέψη που μένει είναι: Πόσοι από τους ήρωες των ιστορικών βιβλίων άραγε αξίζουν να αναφέρονται ως τέτοιοι, δίπλα-δίπλα με ανθρώπους που έδωσαν κυριολεκτικά περιουσίες ολόκληρες ή/και την ζωή τους για να διώξουν τους τούρκους; Πόσοι ήταν αυτοί που πραγματικά είχαν την ελευθερία της Ελλάδας στο μυαλό τους, κι όχι τα κτήματα των τούρκων;
Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, η σκέψη που μένει είναι: Πόσοι από τους ήρωες των ιστορικών βιβλίων άραγε αξίζουν να αναφέρονται ως τέτοιοι, δίπλα-δίπλα με ανθρώπους που έδωσαν κυριολεκτικά περιουσίες ολόκληρες ή/και την ζωή τους για να διώξουν τους τούρκους; Πόσοι ήταν αυτοί που πραγματικά είχαν την ελευθερία της Ελλάδας στο μυαλό τους, κι όχι τα κτήματα των τούρκων;
December 27, 2022
Αγαπημένος Καραγάτσης, με την ωραία γλώσσα και πλοκή. Για όσους-ες έχουν ασχοληθεί με την ελληνική επανάσταση, θα βρείτε μέσα αλήθειες που θα σας κάνουν να παραμιλάτε κουνώντας το κεφάλι σας.
May 19, 2024
Θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως προλεγόμενα στην Ιστορία (κωμικοτραγική) του Νεοελληνικού κράτους του Ραφαηλίδη.
Εξοχη αποδόμηση της επανάστασης του 21 στην Πελοπόννησο
Εξοχη αποδόμηση της επανάστασης του 21 στην Πελοπόννησο
August 25, 2025
Ο Μ. Καραγάτσης έχει αποδείξει και σε άλλα μυθιστορήματά του, όπως στο σπουδαίο «Σέργιος και Βάκχος», πόσο μεγάλος γνώστης της ιστορίας είναι. Συγκεκριμένα, στο μυθιστόρημα «ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου» καθώς και στα υπόλοιπα δύο βιβλία της τριλογίας, ο αναγνώστης «μεταφέρεται» στην Επανάσταση του 1821, σαν να ζει τα γεγονότα από κοντά. Ο συγγραφέας αναλύει τόσο παραστατικά τα ιστορικά γεγονότα, αποδεικνύοντας τη μελέτη που έχει κάνει για τη συγγραφή του έργου. Παράλληλα οι προσωπικοί του στοχασμοί δε λείπουν από το βιβλίο, κάνοντας το ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Διασκεδαστικό, περιπετειώδες και ταυτόχρονα διδακτικό (για όσους αγαπούν την ιστορία και θέλουν να «βιώσουν» την επανάσταση του έθνους μας), ο «Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου» είναι ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί.
January 8, 2024
Δεν είναι από τα πρώτα έργα που σκέφτεται κανείς όταν ακούει το όνομα Καραγάτσης. Είναι ίσως ωστόσο εκείνο στο οποίο αναγνώρισα τόσες προσωπικές μου σκέψεις. Ο Μίχαλος Ρούσης, όπως μάλλον και όλοι οι ήρωες του Καραγάτση, είναι ένας άνθρωπος με πολλά ελαττώματα, απέχει πολύ από το να είναι πρότυπο, για αυτό και φαντάζει τόσο αληθινός και οικείος. Αν και τα κίνητρά του είναι τόσο ιδιοτελή είναι τρομερά δύσκολο να τον κατακρίνει ο αναγ��ώστης. Γιατί κατά βάθος αναγνωρίζει ότι σε ανάλογες περιστάσεις δε θα έπραττε πολύ διαφορετικά.
September 4, 2022
Η κατάνοηση που είχε ο Καραγάτσης για την ανθρώπινη φύση καθώς και αυτός ο άμεσος, χωρίς φλυαρίες τρόπος παρουσιάσης της είναι απλά ανυπέρβλητος. Βιβλίου απόλαυση. Βιβλίο απομυθοποίησης. Βιβλίο αντι-ήρωα.
September 19, 2025
Ein fesselnder Roman über Macht, Stolz und Konflikte eines griechischen Großgrundbesitzers. Karagatsis überzeugt mit lebendigen Figuren, psychologischer Tiefe und atmosphärischer Sprache – ein Klassiker, der lange nachwirkt.
June 7, 2017
Υπέροχος ο Καραγάτσης γι'άλλη μια φορά!!!
Displaying 1 - 30 of 32 reviews