What do you think?
Rate this book
Στης καρυδιάς τον ίσκιο
Πικρό δέντρο η καρυδιά. Βαρύς ο ίσκιος της. Αν κάποιος χαλαρώσει κάτω από αυτόν, κινδυνεύει να χαθεί.
Η Θάλεια Λυμπέρη και ο Δημοσθένης Ταρούσης, παιδιά ακόμα, συναντιούνται κάτω από μια καρυδιά, σε ένα ορεινό χωριό της Ευρυτανίας. Οι οικογένειές τους, το κράτος και η μοίρα έχουν κληροδοτήσει και στους δυο ασήκωτο φορτίο. Απελπισμένοι και βλέποντας τα όνειρά τους να πνίγονται, κάνουν λανθασμένες επιλογές, φτάνοντας στην άκρη του γκρεμού. Θα ξαναβρεθούν, ενήλικοι πλέον, στο Τορόντο του Καναδά, έχοντας επάνω του ο καθένας βαθιές πληγές που δύσκολα μπορούν να σβήσουν.
Ένα ταξίδι στα δύσκολα χρόνια 1908-1958, μέσα από τα οποία έρχονται στο φως κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις, οι πόλεμοι, η Κατοχή, ο Εμφύλιος, ο αγώνας για επιβίωση σε απομονωμένες περιοχές της χώρας και η νοοτροπία των κατοίκων τους, η μετανάστευση αλλά και τα προβλήματά της μέσα από τη συγκλονιστική πορεία δύο οικογενειών και την ανατρεπτική ιστορία μιας λαβωμένης αγάπης.
Η Θάλεια Λυμπέρη και ο Δημοσθένης Ταρούσης, παιδιά ακόμα, συναντιούνται κάτω από μια καρυδιά, σε ένα ορεινό χωριό της Ευρυτανίας. Οι οικογένειές τους, το κράτος και η μοίρα έχουν κληροδοτήσει και στους δυο ασήκωτο φορτίο. Απελπισμένοι και βλέποντας τα όνειρά τους να πνίγονται, κάνουν λανθασμένες επιλογές, φτάνοντας στην άκρη του γκρεμού. Θα ξαναβρεθούν, ενήλικοι πλέον, στο Τορόντο του Καναδά, έχοντας επάνω του ο καθένας βαθιές πληγές που δύσκολα μπορούν να σβήσουν.
Ένα ταξίδι στα δύσκολα χρόνια 1908-1958, μέσα από τα οποία έρχονται στο φως κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις, οι πόλεμοι, η Κατοχή, ο Εμφύλιος, ο αγώνας για επιβίωση σε απομονωμένες περιοχές της χώρας και η νοοτροπία των κατοίκων τους, η μετανάστευση αλλά και τα προβλήματά της μέσα από τη συγκλονιστική πορεία δύο οικογενειών και την ανατρεπτική ιστορία μιας λαβωμένης αγάπης.
384 pages, Paperback
Published June 8, 2017
43 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
June 26, 2017
Μετά από δύο και πλέον χρόνια, η πολυαγαπημένη συγγραφέας Γιώτα Φώτου επιστρέφει στα λογοτεχνικά δρώμενα με ένα βιβλίο γεμάτο συμβολισμούς, βαθιά συναισθήματα, πηγαίο δράμα, ρεαλιστική αποτύπωση της ανθρώπινης φύσης και της τραγικότητας -σε όλες της εκφάνσεις της- που την συντροφεύει, μα και μ' ένα βιβλίο γεμάτο εικόνες και μυρωδιές, νοτισμένες μ' εκείνη την πικρή επίγευση που μονάχα οι πραγματικά μοναδικές και καθοριστικές στιγμές στην πορεία της ζωής ενός ανθρώπου μπορούν ν' αφήσουν. Και βασικός πρωταγωνιστής στο κέντρο όλων αυτών των καταιγιστικών εξελίξεων που συνθέτουν το μοναδικό αυτό δράμα χαρακτήρων, μία καρυδιά, ο ίσκιος της οποίας γίνεται μάρτυρας μυστικών και υποσχέσεων, προστάτης αληθειών, μα και κοινωνός κινδύνων, αφού όπως λέει ο λαός μας, ο ίσκιος της μπορεί να γίνει βαρύς κι επικίνδυνος αν σταθείς πολύ ώρα από κάτω του.
Η ιστορία μας τοποθετείται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα, ανάμεσα στο 1908 και στο 1958. Πενήντα χρόνια πλούσια σε ιστορικά γεγονότα και γεμάτα σημαντικές στιγμές που καθόρισαν, σε μεγάλο βαθμό, την ταυτότητα της σύγχρονης Ελλάδας μα και του κόσμου ολάκερου. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η Μικρασιάτικη Καταστροφή, ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, τα κατοχικά χρόνια και εκείνα του Εμφυλίου, στιγμές βουτηγμένες στον πόνο, στην απώλεια, στον συνεχή αγώνα προστασίας των ιδανικών ενός ολόκληρου λαού και της ελευθερίας για την οποία έγιναν οι μεγαλύτερες θυσίες στον τόπο ετούτο, στην προσπάθεια να κρατηθεί κανείς ζωντανός, διατηρώντας μέσα του ζωντανή και την ελπίδα ακόμα και στις πιο σκοτεινές και αιματοβαμμένες στιγμές. Όλα αυτά και πολλά περισσότερα αποτυπώνονται με σκληρό ρεαλισμό και αληθοφάνεια, με λεπτομέρεια και παραστατικότητα, όπως ακριβώς θα περίμενε κανείς από μια συγγραφέα όπως η κυρία Φώτου, που έχει αποδείξει πολλάκις πως διαθέτει μια μοναδική ικανότητα να παντρεύει την Ιστορία με την μυθιστορία.
Η κυρία Φώτου έχει επιλέξει ένα πολύπλοκο ιστορικό ψηφιδωτό για ν' αποτελέσει το φόντο μιας ιστορίας ανθρώπων και χαρακτήρων που παλεύουν να επιβιώσουν και ν' αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες μιας ζωής άκρως απαιτητικής, που φέρει πολύ βαρύ φορτίο στις πλάτες της, μα και ενάντια στους προσωπικούς τους δαίμονες, τις ανασφάλειες και τις αδυναμίες τους που πολλές φορές τους οδηγούν σε λανθασμένες αποφάσεις και σε περίπλοκα μονοπάτια που οδηγούν τη ζωή τους σε άλλους προορισμούς απ' αυτούς που, ίσως, να έπρεπε να έχουν καταλήξει. Και όμως, ακόμα και στις πιο σκληρές συνθήκες, ακόμα κι όταν καλούνται να πληρώσουν το τίμημα των επιλογών τους, κάτι έχουν να λάβουν, κάτι έχουν να διδαχτούν, γιατί ακόμα και τα πιο οδυνηρά και δυσβάσταχτα συναισθήματα έχουν να προσφέρουν κάτι στους ανθρώπους, να καθορίσουν το ποιοι αυτοί θα γίνουν, το αν μπορούν ν' αλλάξουν.
Η αφήγηση του βιβλίου μοιράζεται ανάμεσα στην πρωτοπρόσωπη και την τριτοπρόσωπη αφήγηση, με τη Θάλεια να δίνει, στην πρώτη περίπτωση, φωνή στην καθημερινή ζωή της οικογένειας Λυμπέρη και όσα την σημάδεψαν, ενώ στη δεύτερη έχουμε την αποτύπωση της καθημερινότητας της οικογένειας Ταρούση, μα και όλων όσων αισθάνεται και βιώνει ο γιος τους, ο Δημοσθένης. Και εκεί που η ζωή των δύο νέων δέθηκε από τη μοίρα και τον έρωτα, η ίδια η Iστορία, τα βιώματα μα και οι προσωπικές τους επιλογές τούς χωρίζουν, για ν' ανταμώσουν ξανά, ξενιτεμένοι πλέον σ' έναν νέο τόπο, σε μία νέα χώρα. Κι εμείς συμπονάμε τόσο τους ίδιους όσο και τις οικογένειές τους, για την κακορίζικη τη μοίρα τους, μα και για την ψυχική δύναμη που επιδεικνύουν τα μέλη αυτής, με τις γυναίκες ειδικά να διαθέτουν παλικαριά και μεγαλείο ψυχής που θα ζήλευε ο καθένας.
Μέσα από ένα χρονικό μιας ολόκληρης πεντηκονταετίας, μέσα από το ανθρώπινο δράμα δύο οικογενειών, η κυρία Φώτου αφηγείται με τρόπο ιδιαίτερο και βαθιά συγκινητικό, μια ιστορία που παρά την χρονική της τοποθέτηση, είναι πάρα πολύ σύγχρονη. Σε μία εποχή που ζούμε και βιώνουμε τραγικές καταστάσεις, που η μετανάστευση και τα δεινά έχουν γίνει κομμάτι της πραγματικότητας μας, αποδεικνύεται πως κάθε τι παλιό, σε θεωρία και ιδέες, μπορεί να είναι πολύ ρεαλιστικό και σύγχρονο. Μια ιστορία που δεν στερείται συμβολισμών και λαογραφίας, μα και κοινωνικού δράματος -χωρίς, όμως, να καταφεύγει σε μελοδραματισμούς που δεν θα άρμοζαν στην περίπτωση-, που δεν γίνεται να μην αγγίξει την καρδιά, την σκέψη, την συνείδηση, το συναίσθημα του αναγνώστη, προκαλώντας τον να κατανοήσει πως χωρίς αγώνα, θυσίες και προσπάθεια, τίποτα δεν είναι δυνατόν, επειδή, αν παλέψεις, τίποτα δεν είναι αδύνατον.
Η ιστορία μας τοποθετείται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα, ανάμεσα στο 1908 και στο 1958. Πενήντα χρόνια πλούσια σε ιστορικά γεγονότα και γεμάτα σημαντικές στιγμές που καθόρισαν, σε μεγάλο βαθμό, την ταυτότητα της σύγχρονης Ελλάδας μα και του κόσμου ολάκερου. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η Μικρασιάτικη Καταστροφή, ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, τα κατοχικά χρόνια και εκείνα του Εμφυλίου, στιγμές βουτηγμένες στον πόνο, στην απώλεια, στον συνεχή αγώνα προστασίας των ιδανικών ενός ολόκληρου λαού και της ελευθερίας για την οποία έγιναν οι μεγαλύτερες θυσίες στον τόπο ετούτο, στην προσπάθεια να κρατηθεί κανείς ζωντανός, διατηρώντας μέσα του ζωντανή και την ελπίδα ακόμα και στις πιο σκοτεινές και αιματοβαμμένες στιγμές. Όλα αυτά και πολλά περισσότερα αποτυπώνονται με σκληρό ρεαλισμό και αληθοφάνεια, με λεπτομέρεια και παραστατικότητα, όπως ακριβώς θα περίμενε κανείς από μια συγγραφέα όπως η κυρία Φώτου, που έχει αποδείξει πολλάκις πως διαθέτει μια μοναδική ικανότητα να παντρεύει την Ιστορία με την μυθιστορία.
Η κυρία Φώτου έχει επιλέξει ένα πολύπλοκο ιστορικό ψηφιδωτό για ν' αποτελέσει το φόντο μιας ιστορίας ανθρώπων και χαρακτήρων που παλεύουν να επιβιώσουν και ν' αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες μιας ζωής άκρως απαιτητικής, που φέρει πολύ βαρύ φορτίο στις πλάτες της, μα και ενάντια στους προσωπικούς τους δαίμονες, τις ανασφάλειες και τις αδυναμίες τους που πολλές φορές τους οδηγούν σε λανθασμένες αποφάσεις και σε περίπλοκα μονοπάτια που οδηγούν τη ζωή τους σε άλλους προορισμούς απ' αυτούς που, ίσως, να έπρεπε να έχουν καταλήξει. Και όμως, ακόμα και στις πιο σκληρές συνθήκες, ακόμα κι όταν καλούνται να πληρώσουν το τίμημα των επιλογών τους, κάτι έχουν να λάβουν, κάτι έχουν να διδαχτούν, γιατί ακόμα και τα πιο οδυνηρά και δυσβάσταχτα συναισθήματα έχουν να προσφέρουν κάτι στους ανθρώπους, να καθορίσουν το ποιοι αυτοί θα γίνουν, το αν μπορούν ν' αλλάξουν.
Η αφήγηση του βιβλίου μοιράζεται ανάμεσα στην πρωτοπρόσωπη και την τριτοπρόσωπη αφήγηση, με τη Θάλεια να δίνει, στην πρώτη περίπτωση, φωνή στην καθημερινή ζωή της οικογένειας Λυμπέρη και όσα την σημάδεψαν, ενώ στη δεύτερη έχουμε την αποτύπωση της καθημερινότητας της οικογένειας Ταρούση, μα και όλων όσων αισθάνεται και βιώνει ο γιος τους, ο Δημοσθένης. Και εκεί που η ζωή των δύο νέων δέθηκε από τη μοίρα και τον έρωτα, η ίδια η Iστορία, τα βιώματα μα και οι προσωπικές τους επιλογές τούς χωρίζουν, για ν' ανταμώσουν ξανά, ξενιτεμένοι πλέον σ' έναν νέο τόπο, σε μία νέα χώρα. Κι εμείς συμπονάμε τόσο τους ίδιους όσο και τις οικογένειές τους, για την κακορίζικη τη μοίρα τους, μα και για την ψυχική δύναμη που επιδεικνύουν τα μέλη αυτής, με τις γυναίκες ειδικά να διαθέτουν παλικαριά και μεγαλείο ψυχής που θα ζήλευε ο καθένας.
Μέσα από ένα χρονικό μιας ολόκληρης πεντηκονταετίας, μέσα από το ανθρώπινο δράμα δύο οικογενειών, η κυρία Φώτου αφηγείται με τρόπο ιδιαίτερο και βαθιά συγκινητικό, μια ιστορία που παρά την χρονική της τοποθέτηση, είναι πάρα πολύ σύγχρονη. Σε μία εποχή που ζούμε και βιώνουμε τραγικές καταστάσεις, που η μετανάστευση και τα δεινά έχουν γίνει κομμάτι της πραγματικότητας μας, αποδεικνύεται πως κάθε τι παλιό, σε θεωρία και ιδέες, μπορεί να είναι πολύ ρεαλιστικό και σύγχρονο. Μια ιστορία που δεν στερείται συμβολισμών και λαογραφίας, μα και κοινωνικού δράματος -χωρίς, όμως, να καταφεύγει σε μελοδραματισμούς που δεν θα άρμοζαν στην περίπτωση-, που δεν γίνεται να μην αγγίξει την καρδιά, την σκέψη, την συνείδηση, το συναίσθημα του αναγνώστη, προκαλώντας τον να κατανοήσει πως χωρίς αγώνα, θυσίες και προσπάθεια, τίποτα δεν είναι δυνατόν, επειδή, αν παλέψεις, τίποτα δεν είναι αδύνατον.
June 15, 2017
Παράξενο δέντρο η καρυδιά.
Ο ίσκιος της βαρύς, τα φύλλα της πικρά, μα οι καρποί της νόστιμοι.
Παράξενο δέντρο η καρυδιά.
Δέντρο ανθεκτικό, με σκληρό κορμό και ρίζες βαθιές.
Δέντρο που εγκυμονεί κινδύνους, μιας κι αν χαλαρώσεις για πολλή ώρα κάτω από τον ίσκιο της κινδυνεύεις να χαθείς, λέει ο ελληνικός λαός. . .
Μια καρυδιά λοιπόν, «πρωταγωνιστεί» στο νέο βιβλίο της συγγραφέως Γιώτας Φώτου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τον τίτλο «Στης καρυδιάς τον ίσκιο». Μια καρυδιά που απλώνει τα κλαδιά και τις ρίζες της ανεξέλεγκτα. Τα πυκνά κι αδιαπέραστα φύλλα της δημιουργούν ίσκιους και σκιές, που βυθίζουν στο «σκοτάδι» το σπίτι της οικογένειας του Θύμιου Λυμπέρη και διαδραματίζουν ρόλο καθοριστικό στην πορεία του κάθε μέλους της. . .
Μια καρυδιά με παρουσία συμβολική καθ’ όλη την πορεία του βιβλίου, το οποίο τοποθετείται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και την χρονική περίοδο 1908-1958. Τα ιστορικά γεγονότα του διαστήματος εκείνου -από τους Βαλκανικούς Πολέμους, την μικρασιάτικη καταστροφή, τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, αλλά και λίγο ύστερα στην εποχή των μεταναστευτικών κυμάτων για Αμερική και Καναδά- επιλέγει να χρησιμοποιήσει ως καμβά η συγγραφέας Γιώτα Φώτου για να κεντήσει επάνω του, την ιστορία του νέου της μυθιστορήματος. Μέσα από το οποίο μας αφηγείται την πορεία, στα δυσβάσταχτα εκείνα χρόνια, δυο οικογενειών, κατοίκων ενός ορεινού χωριού του νομού Ευρυτανίας. Της οικογένειας του Θύμιου Λυμπέρη κι αυτή του Τόλια Ταρούση.
Η κυρία Φώτου συνδυάζοντας τον σφιχτοδεμένο, ουσιώδη κι απόλυτα περιγραφικό τρόπο γραφής της, με τη συγγραφική δεινότητα που την χαρακτηρίζει συνθέτει μία γοητευτική μυθιστορηματική ιστορία. Μία ιστορία όμως, άκρως αληθοφανή για την εποχή στην οποία αναφέρεται. Μία ιστορία που αναδίδει ένα ιδιαίτερο άρωμα, άρωμα που ξυπνά έντονα συναισθήματα και μνήμες. Ένα άρωμα που διέπεται από νοσταλγία, πίκρα, θλίψη και πόνο. Άρωμα που περιέχει στοιχεία θανάτου, που ζέχνουν, τα οποία ωστόσο καλύπτονται έστω και πρόσκαιρα από την ευωδιαστή μυρωδιά της αισιοδοξίας και της ελπίδας!
Μία ιστορία, λοιπόν, μέσα από την οποία η συγγραφέας αναβιώνει μία καθημερινότητα δυσβάσταχτη. Καθημερινότητα ποτισμένη με τη στυφάδα των προβλημάτων και των σκληρών συνθηκών διαβίωσης της εποχής, και ιδιαίτερα των κατοίκων αρκετά ορεινών περιοχών. Περιοχών ξεχασμένων όχι μόνο από το κράτος και τους ανθρώπους, αλλά πολλές φορές και από τον ίδιο το Θεό...
Μία καθημερινότητα, στην οποία πρωταγωνιστούν άνθρωποι βιοπαλαιστές. Άνθρωποι δικοί μας, που τους συναντάμε συχνά στα πρόσωπα των παππούδων και των γιαγιάδων μας. Άνθρωποι ταπεινοί, που έζησαν την πείνα και τη φτώχεια, που τους ροκάνιζε καθημερινά τη ψυχή το άγχος για το αν η μέρα που ξημερώνει θα τους βρει στα πόδια τους, γερούς να εργαστούν και να προσφέρουν έστω και τα ελάχιστα αυτά που -με πολύ σκληρό κόπο και ιδρώτα- κερδίζουν, στην οικογένεια τους. Άνθρωποι που κοιτούσαν πάντα χαμηλά και τα όνειρα τους περιορίζονταν σε ένα καλό για τα παιδιά τους προξενιό. Άνθρωποι, όπως ο Θύμιος, η Άννα, η Βαγγελιώ, η Αγορή, η Θάλεια, ο Θανασός και πόσοι άλλοι με την ίδια μοίρα, που έζησαν εκείνα τα πέτρινα χρόνια, διάσπαρτοι απ’ άκρη σ’ άκρης της Ελλάδας.
Η συγγραφέας συγκεκριμένα για να μας κοινωνήσει στιγμές από τη ζωή των δύο οικογενειών κάνει χρήση δύο αφηγηματικών φωνών. Αρχικά, χρησιμοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, όπου ο αναγνώστης συναντά την Θάλεια -κόρη του Θύμιου και της Άννας-, για να αναφερθεί στην καθημερινότητα της οικογένειας Λυμπέρη. Παράλληλα όμως, χρησιμοποιεί και τριτοπρόσωπη αφήγηση, όχι μόνο για να μας συστήνει την οικογένεια του Τόλια Ταρούση, αλλά και να μας παρουσιάσει τη δική της δύσκολη κι αβέβαιη καθημερινότητα, εστιάζοντας κυρίως στον μικρό γιο της οικογένειας τον Δημοσθένη.
Ο αναγνώστης δένεται συναισθηματικά με την Θάλεια. Συμμερίζεται τον φόβο της για τις σκιές που έχουν πλημμυρίσει το σπίτι της και καθορίζουν την κακή μοίρα της οικογένειας της. Συμπονεί την Άννα για την ευθραυστότητα της ψυχής της. Χαμογελά με την Αγαθούλα –την μικρότερη αδερφή της Θάλειας- που παρά τα προβλήματα, που αντιμετωπίζει η οικογένεια της, δε ��εχνά ποτέ να ονειρευτεί και να κάνει σκέψεις ελπιδοφόρες! Θαυμάζει την Αγορή, την γυναίκα του Τόλια Ταρούση για την παλικαρίσια συμπεριφορά της, κόντρα σ’ όλα εκείνα τα εμπόδια που ορθώνονται στο δρ��μο της και δυσχεραίνουν την ανατροφή των παιδιών της. Θυμώνει με τον Τόλια κι αργότερα με τον γιο του, τον Δημοσθένη, και τις πράξεις τους, που έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις ζωές «αθώων» ανθρώπων!
Προσωπικά, λοιπόν, το νέο μυθιστόρημα της κυρίας Φώτου μπορώ να πω ότι με καθήλωσε, με μάγεψε με την απλότητα του, καθώς και τις συγγραφικές ποιότητες που το διακρίνουν! Ειδικότερα, κάποια από τα στοιχεία που ξεχώρισα είναι:
Πρώτα από όλα, το κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος, το οποίο δεν είναι άλλο από την μετανάστευση. Ένα θέμα πραγματικά επίκαιρο, το οποίο παρουσιάζεται με σεβασμό, έμμετρα και χωρίς μελοδραματισμούς. Η συγγραφέας με την λιτότητα του λόγου της και τα συναισθήματα να καλλιεργούνται μέσω των ίδιων των γεγονότων, αναφέρεται στο πρόβλημα της μετανάστευσης, κάνοντας μία εύλογη προσπάθεια αναζήτησης των βαθύτερων ριζών του προβλήματος αυτού, μέσα από την παρακολούθηση της πορείας της ελληνικής ιστορίας εκείνων των χρόνων! Η χρήση κάποιων μεταφυσικών επίσης στοιχείων, στοιχείων με συμβολικό κατά κύριο λόγο χαρακτήρα, είναι ένα από τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του βιβλίου. Στοιχεία, όπως οι σκιές που διακρίνει η Θάλεια. Σκιές που όντως θα μπορούσαν να συμβολίζουν το κακό και τις παγίδες που στήνει αυτό στους ανθρώπους για να λαθέψουν και να πληγωθούν. Μα, κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελούν και τους εξωτερικευμένους φόβους της πρωταγωνίστριας. Φόβοι που την κρατούν δέσμια τους, καθρεφτίζουν την ανασφαλή πλευρά του χαρακτήρα της και λειτουργούν ως «ανθυποβολή» καθορίζοντας την εξέλιξη που ΄χει στο χρόνο η ζωή της!
Ακόμη, ένα στοιχείο που νομίζω πως καθιστά αυτό το μυθιστόρημα ξεχωριστό είναι το λαογραφικό στοιχείο, που αναδύεται από κάθε του σελίδα. Η γενναιόδωρη αυτή αναφορά της συγγραφέως σε ήθη και έθιμα ξεχασμένα της εποχής εκείνης, σε δεισιδαιμονίες, θρύλους και παραδόσεις, σε μικρές καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων τότε. Χαρακτηριστικό πραγματικά θαυμαστό, διότι μέσω αυτού «παραμένουν στη ζωή» στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού μας, τα οποία έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν στο χρόνο!
Ολοκληρώνοντας, λοιπόν, η κυρία Φώτου έγραψε ένα αμιγώς κοινωνικό μυθιστόρημα, μέσα απ’ τις σελίδες του οποίου θα ταξιδέψεις όμορφα σε μια εποχή σκληρή, θα προβληματιστείς για κοινωνικά ζητήματα όπως η μετανάστευση και τα βαθύτερα αίτια αυτής, θα συγκινηθείς, μα πάνω από όλα θα διδαχτείς πως αξίζει να δώσεις μάχη με κάθε δυσκολία, όσο κι αν ο ουρανός της ζωής σου γεμίζει ασφυκτικά με σύννεφα μαύρα, γιατί έστω και μια αχτίδα αισιοδοξίας είναι αρκετή για να θεμελιώσεις απάνω της τα όνειρα σου!
Και μη ξεχνάς φίλε αναγνώστη, πως υπήρξαν κάποτε άνθρωποι, που η ζωή τους φέρθηκε με τρόπο δυσάρεστο, μα εκείνοι προσπάθησαν σκληρά να τη ζήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα… Καλή ανάγνωση!
Ο ίσκιος της βαρύς, τα φύλλα της πικρά, μα οι καρποί της νόστιμοι.
Παράξενο δέντρο η καρυδιά.
Δέντρο ανθεκτικό, με σκληρό κορμό και ρίζες βαθιές.
Δέντρο που εγκυμονεί κινδύνους, μιας κι αν χαλαρώσεις για πολλή ώρα κάτω από τον ίσκιο της κινδυνεύεις να χαθείς, λέει ο ελληνικός λαός. . .
Μια καρυδιά λοιπόν, «πρωταγωνιστεί» στο νέο βιβλίο της συγγραφέως Γιώτας Φώτου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τον τίτλο «Στης καρυδιάς τον ίσκιο». Μια καρυδιά που απλώνει τα κλαδιά και τις ρίζες της ανεξέλεγκτα. Τα πυκνά κι αδιαπέραστα φύλλα της δημιουργούν ίσκιους και σκιές, που βυθίζουν στο «σκοτάδι» το σπίτι της οικογένειας του Θύμιου Λυμπέρη και διαδραματίζουν ρόλο καθοριστικό στην πορεία του κάθε μέλους της. . .
Μια καρυδιά με παρουσία συμβολική καθ’ όλη την πορεία του βιβλίου, το οποίο τοποθετείται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και την χρονική περίοδο 1908-1958. Τα ιστορικά γεγονότα του διαστήματος εκείνου -από τους Βαλκανικούς Πολέμους, την μικρασιάτικη καταστροφή, τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, αλλά και λίγο ύστερα στην εποχή των μεταναστευτικών κυμάτων για Αμερική και Καναδά- επιλέγει να χρησιμοποιήσει ως καμβά η συγγραφέας Γιώτα Φώτου για να κεντήσει επάνω του, την ιστορία του νέου της μυθιστορήματος. Μέσα από το οποίο μας αφηγείται την πορεία, στα δυσβάσταχτα εκείνα χρόνια, δυο οικογενειών, κατοίκων ενός ορεινού χωριού του νομού Ευρυτανίας. Της οικογένειας του Θύμιου Λυμπέρη κι αυτή του Τόλια Ταρούση.
Η κυρία Φώτου συνδυάζοντας τον σφιχτοδεμένο, ουσιώδη κι απόλυτα περιγραφικό τρόπο γραφής της, με τη συγγραφική δεινότητα που την χαρακτηρίζει συνθέτει μία γοητευτική μυθιστορηματική ιστορία. Μία ιστορία όμως, άκρως αληθοφανή για την εποχή στην οποία αναφέρεται. Μία ιστορία που αναδίδει ένα ιδιαίτερο άρωμα, άρωμα που ξυπνά έντονα συναισθήματα και μνήμες. Ένα άρωμα που διέπεται από νοσταλγία, πίκρα, θλίψη και πόνο. Άρωμα που περιέχει στοιχεία θανάτου, που ζέχνουν, τα οποία ωστόσο καλύπτονται έστω και πρόσκαιρα από την ευωδιαστή μυρωδιά της αισιοδοξίας και της ελπίδας!
Μία ιστορία, λοιπόν, μέσα από την οποία η συγγραφέας αναβιώνει μία καθημερινότητα δυσβάσταχτη. Καθημερινότητα ποτισμένη με τη στυφάδα των προβλημάτων και των σκληρών συνθηκών διαβίωσης της εποχής, και ιδιαίτερα των κατοίκων αρκετά ορεινών περιοχών. Περιοχών ξεχασμένων όχι μόνο από το κράτος και τους ανθρώπους, αλλά πολλές φορές και από τον ίδιο το Θεό...
Μία καθημερινότητα, στην οποία πρωταγωνιστούν άνθρωποι βιοπαλαιστές. Άνθρωποι δικοί μας, που τους συναντάμε συχνά στα πρόσωπα των παππούδων και των γιαγιάδων μας. Άνθρωποι ταπεινοί, που έζησαν την πείνα και τη φτώχεια, που τους ροκάνιζε καθημερινά τη ψυχή το άγχος για το αν η μέρα που ξημερώνει θα τους βρει στα πόδια τους, γερούς να εργαστούν και να προσφέρουν έστω και τα ελάχιστα αυτά που -με πολύ σκληρό κόπο και ιδρώτα- κερδίζουν, στην οικογένεια τους. Άνθρωποι που κοιτούσαν πάντα χαμηλά και τα όνειρα τους περιορίζονταν σε ένα καλό για τα παιδιά τους προξενιό. Άνθρωποι, όπως ο Θύμιος, η Άννα, η Βαγγελιώ, η Αγορή, η Θάλεια, ο Θανασός και πόσοι άλλοι με την ίδια μοίρα, που έζησαν εκείνα τα πέτρινα χρόνια, διάσπαρτοι απ’ άκρη σ’ άκρης της Ελλάδας.
Η συγγραφέας συγκεκριμένα για να μας κοινωνήσει στιγμές από τη ζωή των δύο οικογενειών κάνει χρήση δύο αφηγηματικών φωνών. Αρχικά, χρησιμοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, όπου ο αναγνώστης συναντά την Θάλεια -κόρη του Θύμιου και της Άννας-, για να αναφερθεί στην καθημερινότητα της οικογένειας Λυμπέρη. Παράλληλα όμως, χρησιμοποιεί και τριτοπρόσωπη αφήγηση, όχι μόνο για να μας συστήνει την οικογένεια του Τόλια Ταρούση, αλλά και να μας παρουσιάσει τη δική της δύσκολη κι αβέβαιη καθημερινότητα, εστιάζοντας κυρίως στον μικρό γιο της οικογένειας τον Δημοσθένη.
Ο αναγνώστης δένεται συναισθηματικά με την Θάλεια. Συμμερίζεται τον φόβο της για τις σκιές που έχουν πλημμυρίσει το σπίτι της και καθορίζουν την κακή μοίρα της οικογένειας της. Συμπονεί την Άννα για την ευθραυστότητα της ψυχής της. Χαμογελά με την Αγαθούλα –την μικρότερη αδερφή της Θάλειας- που παρά τα προβλήματα, που αντιμετωπίζει η οικογένεια της, δε ��εχνά ποτέ να ονειρευτεί και να κάνει σκέψεις ελπιδοφόρες! Θαυμάζει την Αγορή, την γυναίκα του Τόλια Ταρούση για την παλικαρίσια συμπεριφορά της, κόντρα σ’ όλα εκείνα τα εμπόδια που ορθώνονται στο δρ��μο της και δυσχεραίνουν την ανατροφή των παιδιών της. Θυμώνει με τον Τόλια κι αργότερα με τον γιο του, τον Δημοσθένη, και τις πράξεις τους, που έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις ζωές «αθώων» ανθρώπων!
Προσωπικά, λοιπόν, το νέο μυθιστόρημα της κυρίας Φώτου μπορώ να πω ότι με καθήλωσε, με μάγεψε με την απλότητα του, καθώς και τις συγγραφικές ποιότητες που το διακρίνουν! Ειδικότερα, κάποια από τα στοιχεία που ξεχώρισα είναι:
Πρώτα από όλα, το κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος, το οποίο δεν είναι άλλο από την μετανάστευση. Ένα θέμα πραγματικά επίκαιρο, το οποίο παρουσιάζεται με σεβασμό, έμμετρα και χωρίς μελοδραματισμούς. Η συγγραφέας με την λιτότητα του λόγου της και τα συναισθήματα να καλλιεργούνται μέσω των ίδιων των γεγονότων, αναφέρεται στο πρόβλημα της μετανάστευσης, κάνοντας μία εύλογη προσπάθεια αναζήτησης των βαθύτερων ριζών του προβλήματος αυτού, μέσα από την παρακολούθηση της πορείας της ελληνικής ιστορίας εκείνων των χρόνων! Η χρήση κάποιων μεταφυσικών επίσης στοιχείων, στοιχείων με συμβολικό κατά κύριο λόγο χαρακτήρα, είναι ένα από τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του βιβλίου. Στοιχεία, όπως οι σκιές που διακρίνει η Θάλεια. Σκιές που όντως θα μπορούσαν να συμβολίζουν το κακό και τις παγίδες που στήνει αυτό στους ανθρώπους για να λαθέψουν και να πληγωθούν. Μα, κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελούν και τους εξωτερικευμένους φόβους της πρωταγωνίστριας. Φόβοι που την κρατούν δέσμια τους, καθρεφτίζουν την ανασφαλή πλευρά του χαρακτήρα της και λειτουργούν ως «ανθυποβολή» καθορίζοντας την εξέλιξη που ΄χει στο χρόνο η ζωή της!
Ακόμη, ένα στοιχείο που νομίζω πως καθιστά αυτό το μυθιστόρημα ξεχωριστό είναι το λαογραφικό στοιχείο, που αναδύεται από κάθε του σελίδα. Η γενναιόδωρη αυτή αναφορά της συγγραφέως σε ήθη και έθιμα ξεχασμένα της εποχής εκείνης, σε δεισιδαιμονίες, θρύλους και παραδόσεις, σε μικρές καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων τότε. Χαρακτηριστικό πραγματικά θαυμαστό, διότι μέσω αυτού «παραμένουν στη ζωή» στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού μας, τα οποία έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν στο χρόνο!
Ολοκληρώνοντας, λοιπόν, η κυρία Φώτου έγραψε ένα αμιγώς κοινωνικό μυθιστόρημα, μέσα απ’ τις σελίδες του οποίου θα ταξιδέψεις όμορφα σε μια εποχή σκληρή, θα προβληματιστείς για κοινωνικά ζητήματα όπως η μετανάστευση και τα βαθύτερα αίτια αυτής, θα συγκινηθείς, μα πάνω από όλα θα διδαχτείς πως αξίζει να δώσεις μάχη με κάθε δυσκολία, όσο κι αν ο ουρανός της ζωής σου γεμίζει ασφυκτικά με σύννεφα μαύρα, γιατί έστω και μια αχτίδα αισιοδοξίας είναι αρκετή για να θεμελιώσεις απάνω της τα όνειρα σου!
Και μη ξεχνάς φίλε αναγνώστη, πως υπήρξαν κάποτε άνθρωποι, που η ζωή τους φέρθηκε με τρόπο δυσάρεστο, μα εκείνοι προσπάθησαν σκληρά να τη ζήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα… Καλή ανάγνωση!
November 5, 2017
https://lovebooksloveread.blogspot.gr...
Δέντρο είναι η ζωή!Μπορεί να ποτίσει τον άνθρωπο με πίκρες προτού του δώσει καρπούς.Κρύβεται η ευτυχία σε σκληρό περίβλημα απροσπέλαστο πολλές φορές...
Δέντρο είναι η ζωή που μέσα στα φυλλώματά του φωλιάζουν οι σκιές του φόβου της αδικίας του έρωτα και της αγάπης.
Δέντρο είναι η ζωή με άνοιξες , καλοκαίρια ,φθινόπωρα, χειμώνες .Μόνο που στη ζωή οι εποχές δεν είναι μοιρασμένες για όλους!
Η Γιώτα Φώτου επιστρέφει με ένα ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα που σε μεταφέρει με απόλυτη επιτυχία στα χρόνια της κατοχής του εμφυλίου και της μετανάστευσης.
Περίοδος 1908-1958
Η κακουχία,η στέρηση , η αδικία , η απελπισία φέρνει στις ζωές των κεντρικών ηρώων τρομακτικά λάθη...Λάθη ανεπίτρεπτα που σημαδεύουν και λαβώνουν τις ψυχές ....Τραγικές φιγούρες τόσο άρτια δομημένες που σε παρασέρνουν μαζί τους .Νιώθεις έντονα τα συναισθήματα της λύπης ,του πόνου,της ελπίδας, της χαράς, της οργής, της μεταμέλειας και της λύτρωσης. Ένα πραγματικά ιστορικό και ρεαλιστικό ανάγνωσμα που θα προβληματίζει τον αναγνώστη βλέποντας το μεγαλείο της ψυχής κάποιων ηρώων και θα τον κάνει να αναλογιστεί τι θα έκανε αυτός αν βρισκόταν στη θέση τους
Δέντρο είναι η ζωή!Μπορεί να ποτίσει τον άνθρωπο με πίκρες προτού του δώσει καρπούς.Κρύβεται η ευτυχία σε σκληρό περίβλημα απροσπέλαστο πολλές φορές...
Δέντρο είναι η ζωή που μέσα στα φυλλώματά του φωλιάζουν οι σκιές του φόβου της αδικίας του έρωτα και της αγάπης.
Δέντρο είναι η ζωή με άνοιξες , καλοκαίρια ,φθινόπωρα, χειμώνες .Μόνο που στη ζωή οι εποχές δεν είναι μοιρασμένες για όλους!
Η Γιώτα Φώτου επιστρέφει με ένα ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα που σε μεταφέρει με απόλυτη επιτυχία στα χρόνια της κατοχής του εμφυλίου και της μετανάστευσης.
Περίοδος 1908-1958
Η κακουχία,η στέρηση , η αδικία , η απελπισία φέρνει στις ζωές των κεντρικών ηρώων τρομακτικά λάθη...Λάθη ανεπίτρεπτα που σημαδεύουν και λαβώνουν τις ψυχές ....Τραγικές φιγούρες τόσο άρτια δομημένες που σε παρασέρνουν μαζί τους .Νιώθεις έντονα τα συναισθήματα της λύπης ,του πόνου,της ελπίδας, της χαράς, της οργής, της μεταμέλειας και της λύτρωσης. Ένα πραγματικά ιστορικό και ρεαλιστικό ανάγνωσμα που θα προβληματίζει τον αναγνώστη βλέποντας το μεγαλείο της ψυχής κάποιων ηρώων και θα τον κάνει να αναλογιστεί τι θα έκανε αυτός αν βρισκόταν στη θέση τους
September 30, 2017
Ένας υπέροχος τίτλος, ένα υπέροχο εξώφυλλο και κυρίως μια Ιστορία που κρύβει πολύ δύναμη, πολλές σκιές και πολύ κρυμμένο φως μέσα στην καρδιά των ηρώων που έζησαν σε μια εποχή όπου η Ελλάδα άλλαξε μέσα σε λίγα μόλις χρόνια χαρακτήρα, υπόσταση και πορεία. Ένα Κοινωνικό μυθιστόρημα περιχαρακωμένo μέσα στα ιστορικά πλαίσια της εποχής απο το 1908 έως το 1958 με ήρωες που προσπαθούν με εγωισμό και πείσμα να πολεμήσουν την οδυνηρή μοίρα. Να υπερασπιστούν την δυναμική ακόμα και των λανθασμένων επιλογών τους και να βγάλουν από μέσα τους το βάρος της γενιάς τους.
Σε ένα φτωχό ορεινό χωριό της Ευρυτανίας θα γεννηθεί η Θάλεια Λυμπέρη, η κεντρική ηρωίδα του Βιβλίου και θα βιώσει σκληρά και αναπόφευκτα το μέγεθος της φτώχειας, του πολέμου, των προκαταλήψεων και της φθοράς της σκέψης από την αμάθεια. Της διχόνοιας που σπέρνει ο Εμφύλιος,Της ερημιάς που προκαλεί ο θάνατος αγαπημένων προσώπων. Από πολύ μικρή η φοβισμένη και εγκλωβισμένη ψυχή της θα κληθεί να κουβαλήσει το βάρος των γεγονότων που θα σκιάσουν την ζωή την δικιά της και του χωριού της. Κάτω από την πυκνή σκιά της Καρυδιάς συνάντησε όντας μικρό κοριτσάκι ακόμα, τον δεκάχρονο Δημοσθένη Ταρούση τον άλλον πρωταγωνιστή της ιστορίας μας. Κουβαλάει και αυτός μια σκληρή και οδυνηρή ιστορία στους ώμους του. Έχει όμως πάντα δίπλα του, την μάνα που μπορεί να μην τον γέννησε, αλλά τον μεγάλωσε με μπόλικη αγάπη. Ένα νοερό παιδικό φλερτ θα μείνει ισχυρά ριζωμένο στο υποσυνείδητο και θα τους ακολουθεί στα δύσκολα μονοπάτια της ζωής τους. Θα προσπαθήσουν να πλησιάσουν τα βήματα τους, να ενώσουν τα χέρια τους να αγγίξουν τα όνειρα τους. Αλλά οι συνθήκες ζωής σε μια διαλυμένη και διχασμένη Ελλάδα αντιτάσσονται στα θέλω τους και τους απομακρύνουν ολοένα. Όταν τελικά συναντηθούν σε άλλη ήπειρο, σε άλλη χώρα θα καταφέρουν να μοιραστούν την ζωή τους; Θα καταφέρουν να επουλώσουν τις πληγές της ψυχής τους; Θα καταφέρουν να αναστήσουν την χαμένη ζωή τους;
Σε ένα βιβλίο που ο τίτλος του κρύβει πολλούς συμβολισμούς. Η καρυδιά δεν είναι ένα τυχαίο δέντρο. Και δεν επιλέχθηκε τυχαία από την συγγραφέα. Έχει πολλούς και διφορούμενους συμβολισμούς τόσο στα όσα καταγράφει η λαογραφία μας για το δέντρο, όσο και τα μηνύματα που θέλει να περάσει η Γιώτα Φώτου μέσα από το Βιβλίο της. Το βιβλίο ακροβατεί ανάμεσα σε διφορούμενες συμπεριφορές και καταστάσεις. Θύτες και θύματα. Θάνατος και Ανάσταση. Σκοτάδι και Φως. Μοίρα που μας ορίζει και μοίρα που την ορίζουμε. Ελλάδα η Πατρίδα που δεν μπορεί να σε κρατήσει.. Καναδάς η Ξενιτιά που είναι όμως ο τόπος που μπορεί να αναστήσει την Ελπίδα και το όνειρο.
Και οι θρύλοι όμως για την καρυδιά και αυτοί διφορούμενοι. Κάποιες δοξασίες λένε πως δεν πρέπει να παραμείνεις ή να αποκοιμηθείς "Στης Καρυδιάς τον ίσκιο." Όποιος παραμείνει στον ίσκιο του συγκεκριμένου δέντρου αρρωσταίνει. Η καρυδιά ωστόσο για πολλούς συμβολίζει την Άνοιξη και την αναβίωση της φύσης γενικότερα. Άλλοι λένε πως το φύλλωμα της κρύβει κινδύνους, άλλοι λένε πως κρύβει υγεία. Αντιφατικές σκέψεις, αντιφατικές δοξασίες όπως και αντιφατικοί και πολυδιάστατοι οι χαρακτήρες του Βιβλίου που παλεύουν στην σκιά των γεγονότων και των εξελίξεων που δεν μπορούν να ορίσουν. Οι σελίδες του κρύβουν κρίσιμα σημεία της Ελληνικής ιστορίας όπως ο διχασμός η φτώχεια η εξαθλίωση του πολέμου που οδηγεί τελικά στην φυγή σαν την μόνη λύση επιβίωσης από μια κατεστραμμένη οικονομικά και ηθικά χώρα. Η Μετανάστευση επίκαιρη όσο ποτέ στις μέρες μας κάνει το βιβλίο φοβερά εύστοχο και φοβερά διαχρονικό. Ενδιάμεσα στα γεγονότα και στις σημαντικές αλλαγές που βιώνουν οι ήρωες παρουσίαζεται έντονα και ένα άλλο Κοινωνικό ζήτημα που πάντα αποτελούσε μάστιγα και φθορά. Ο Τζόγος και οι επιπτώσεις του στις ζωές αυτών που αγγίζει αποδίδονται με απλότητα και συντονισμένη διδαχή.
Ένα κείμενο που αναπνέει, που κινείτε, που βγάζει ρίζες μέσα στην ψυχή σου. Σε μαγεύει με την δύναμη των συναισθημάτων και με το μεγαλείο της δημιουργίας ηρώων που είναι ανθρώπινοι και φθαρτοί. Που παραδέχονται και αποδέχονται τα λάθη τους. Με λόγο απλό και μεστό η Γιώτα Φώτου μας δίνει ακόμα ένα μυθιστόρημα που ξυπνάει την λήθη του χθες. Μέσα από την πλοκή του, παίρνει σάρκα και οστά η ίδια η Ελληνική Ιστορία που μέσα απο την αμερόληπτη και μελετημένη καταγραφή των γεγονότων σε μετατρέπει σε Κοινωνό εξελίξεων και καταστάσεων που δεν έχεις ζήσει. Μέσα από τους ήρωες που ενσαρκώνουν τους ρόλους της μυθοπλασίας της γνωρίζουμε τους ανθρώπους μιας άλλης εποχής με όλα εκείνα τα πραγματικά και αληθινά χαρακτηριστικά που κουβαλούσαν οι άνθρωποι τότε.
https://vivlionerga.blogspot.gr/2017/...
Σε ένα φτωχό ορεινό χωριό της Ευρυτανίας θα γεννηθεί η Θάλεια Λυμπέρη, η κεντρική ηρωίδα του Βιβλίου και θα βιώσει σκληρά και αναπόφευκτα το μέγεθος της φτώχειας, του πολέμου, των προκαταλήψεων και της φθοράς της σκέψης από την αμάθεια. Της διχόνοιας που σπέρνει ο Εμφύλιος,Της ερημιάς που προκαλεί ο θάνατος αγαπημένων προσώπων. Από πολύ μικρή η φοβισμένη και εγκλωβισμένη ψυχή της θα κληθεί να κουβαλήσει το βάρος των γεγονότων που θα σκιάσουν την ζωή την δικιά της και του χωριού της. Κάτω από την πυκνή σκιά της Καρυδιάς συνάντησε όντας μικρό κοριτσάκι ακόμα, τον δεκάχρονο Δημοσθένη Ταρούση τον άλλον πρωταγωνιστή της ιστορίας μας. Κουβαλάει και αυτός μια σκληρή και οδυνηρή ιστορία στους ώμους του. Έχει όμως πάντα δίπλα του, την μάνα που μπορεί να μην τον γέννησε, αλλά τον μεγάλωσε με μπόλικη αγάπη. Ένα νοερό παιδικό φλερτ θα μείνει ισχυρά ριζωμένο στο υποσυνείδητο και θα τους ακολουθεί στα δύσκολα μονοπάτια της ζωής τους. Θα προσπαθήσουν να πλησιάσουν τα βήματα τους, να ενώσουν τα χέρια τους να αγγίξουν τα όνειρα τους. Αλλά οι συνθήκες ζωής σε μια διαλυμένη και διχασμένη Ελλάδα αντιτάσσονται στα θέλω τους και τους απομακρύνουν ολοένα. Όταν τελικά συναντηθούν σε άλλη ήπειρο, σε άλλη χώρα θα καταφέρουν να μοιραστούν την ζωή τους; Θα καταφέρουν να επουλώσουν τις πληγές της ψυχής τους; Θα καταφέρουν να αναστήσουν την χαμένη ζωή τους;
Σε ένα βιβλίο που ο τίτλος του κρύβει πολλούς συμβολισμούς. Η καρυδιά δεν είναι ένα τυχαίο δέντρο. Και δεν επιλέχθηκε τυχαία από την συγγραφέα. Έχει πολλούς και διφορούμενους συμβολισμούς τόσο στα όσα καταγράφει η λαογραφία μας για το δέντρο, όσο και τα μηνύματα που θέλει να περάσει η Γιώτα Φώτου μέσα από το Βιβλίο της. Το βιβλίο ακροβατεί ανάμεσα σε διφορούμενες συμπεριφορές και καταστάσεις. Θύτες και θύματα. Θάνατος και Ανάσταση. Σκοτάδι και Φως. Μοίρα που μας ορίζει και μοίρα που την ορίζουμε. Ελλάδα η Πατρίδα που δεν μπορεί να σε κρατήσει.. Καναδάς η Ξενιτιά που είναι όμως ο τόπος που μπορεί να αναστήσει την Ελπίδα και το όνειρο.
Και οι θρύλοι όμως για την καρυδιά και αυτοί διφορούμενοι. Κάποιες δοξασίες λένε πως δεν πρέπει να παραμείνεις ή να αποκοιμηθείς "Στης Καρυδιάς τον ίσκιο." Όποιος παραμείνει στον ίσκιο του συγκεκριμένου δέντρου αρρωσταίνει. Η καρυδιά ωστόσο για πολλούς συμβολίζει την Άνοιξη και την αναβίωση της φύσης γενικότερα. Άλλοι λένε πως το φύλλωμα της κρύβει κινδύνους, άλλοι λένε πως κρύβει υγεία. Αντιφατικές σκέψεις, αντιφατικές δοξασίες όπως και αντιφατικοί και πολυδιάστατοι οι χαρακτήρες του Βιβλίου που παλεύουν στην σκιά των γεγονότων και των εξελίξεων που δεν μπορούν να ορίσουν. Οι σελίδες του κρύβουν κρίσιμα σημεία της Ελληνικής ιστορίας όπως ο διχασμός η φτώχεια η εξαθλίωση του πολέμου που οδηγεί τελικά στην φυγή σαν την μόνη λύση επιβίωσης από μια κατεστραμμένη οικονομικά και ηθικά χώρα. Η Μετανάστευση επίκαιρη όσο ποτέ στις μέρες μας κάνει το βιβλίο φοβερά εύστοχο και φοβερά διαχρονικό. Ενδιάμεσα στα γεγονότα και στις σημαντικές αλλαγές που βιώνουν οι ήρωες παρουσίαζεται έντονα και ένα άλλο Κοινωνικό ζήτημα που πάντα αποτελούσε μάστιγα και φθορά. Ο Τζόγος και οι επιπτώσεις του στις ζωές αυτών που αγγίζει αποδίδονται με απλότητα και συντονισμένη διδαχή.
Ένα κείμενο που αναπνέει, που κινείτε, που βγάζει ρίζες μέσα στην ψυχή σου. Σε μαγεύει με την δύναμη των συναισθημάτων και με το μεγαλείο της δημιουργίας ηρώων που είναι ανθρώπινοι και φθαρτοί. Που παραδέχονται και αποδέχονται τα λάθη τους. Με λόγο απλό και μεστό η Γιώτα Φώτου μας δίνει ακόμα ένα μυθιστόρημα που ξυπνάει την λήθη του χθες. Μέσα από την πλοκή του, παίρνει σάρκα και οστά η ίδια η Ελληνική Ιστορία που μέσα απο την αμερόληπτη και μελετημένη καταγραφή των γεγονότων σε μετατρέπει σε Κοινωνό εξελίξεων και καταστάσεων που δεν έχεις ζήσει. Μέσα από τους ήρωες που ενσαρκώνουν τους ρόλους της μυθοπλασίας της γνωρίζουμε τους ανθρώπους μιας άλλης εποχής με όλα εκείνα τα πραγματικά και αληθινά χαρακτηριστικά που κουβαλούσαν οι άνθρωποι τότε.
https://vivlionerga.blogspot.gr/2017/...
July 27, 2019
"Στης καρυδιάς τον ίσκιο"
Πικρό δέντρο η καρυδιά.Βαρύς ο ίσκιος της.Αν κάποιος χαλαρώσει κάτω από αυτήν κινδυνεύει να χαθεί.Σε ένα χωριό της Ευρυτανίας δυο παιδιά απο φτωχές οικογένειες,η Θάλεια&ο Δημοσθένης μεγαλώνουν μαζί ζώντας τα ιστορικά γεγονότα που ταλάνισαν την πολύπαθη Ελλάδα.Η συγγραφέας πλέκει την ιστορία στα χρόνια 1908-1958 &μαζί με ό,τι η πατριδα μας βίωσε βλέπουμε τις δυο οικογενειες των παιδιών να γίνονται συνοδοιπόροι των γεγονότων.Κάποια στιγμή τα δυο κεντρικά πρόσωπα θα χαθούν.Κάνοντας λαθη στη ζωή τους που θα τους σημαδέψουν&θα λαβώσουν τις ψυχές τους συναντιούνται ξανά μετά απο χρόνια,στο Τοροντο.Εκεί θα παιχτεί η τελευταία πράξη του κοινωνικού αυτού μυθιστορήματος που λυτρώνει τους ήρωες αλλα και τους αναγνώστες.
Αν έπρεπε να χαρακτηρισω αυτό το μυθιστόρημα με λιγες λέξεις θα σας το παρουσίαζα ως ηθογραφικό με κοινωνικό&ιστορικό υπόβαθρο.Βέβαια υπάρχει&ο έρωτας αλλά δεν ειναι πρωταγωνιστής.Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η ιστορία,τα ήθη&έθιμα της εποχής&η τραγικότητα των προσώπων.Όλοι οι ήρωες είναι άψογα ηθογραφημένοι και απόλυτα υπαρκτοί.Η πλοκή ρέει σα νερό&η γραφή είναι παραστατικότατη&γεμάτη συμβολισμους με σημειολογία .Η αφηγηση μοιράζεται ανάμεσα στο ά πρόσωπο&στο γ' και αυτή η εναλλαγή ομολογώ πως με κέρδισε γιατί έδινε στο λόγο ένταση αλλα και εξομολογητικό τόνο.
Η συγγραφέας παρέδωσε σε εμάς τους αναγνώστες ένα καλογραμμένο βιβλίο με κοινωνικά μηνύματα που βρισκουν αποδέκτες κάθε εποχή.Από την αρχή ως το τέλος κατορθωσε να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον&οι ήρωες με τις ιστορίες του να μου παρατείνουν την αγωνία καθηλώνοντάς με.Μπράβο στη συγγραφέα που παραδίδει μυθιστορήματα χωρίς εκπτώσεις τα οποία "μιλάμε στην ψυχή σου" με το ρεαλισμό τους και το κοινωνικο-ιστορικό τους πρόσωπο.
Πικρό δέντρο η καρυδιά.Βαρύς ο ίσκιος της.Αν κάποιος χαλαρώσει κάτω από αυτήν κινδυνεύει να χαθεί.Σε ένα χωριό της Ευρυτανίας δυο παιδιά απο φτωχές οικογένειες,η Θάλεια&ο Δημοσθένης μεγαλώνουν μαζί ζώντας τα ιστορικά γεγονότα που ταλάνισαν την πολύπαθη Ελλάδα.Η συγγραφέας πλέκει την ιστορία στα χρόνια 1908-1958 &μαζί με ό,τι η πατριδα μας βίωσε βλέπουμε τις δυο οικογενειες των παιδιών να γίνονται συνοδοιπόροι των γεγονότων.Κάποια στιγμή τα δυο κεντρικά πρόσωπα θα χαθούν.Κάνοντας λαθη στη ζωή τους που θα τους σημαδέψουν&θα λαβώσουν τις ψυχές τους συναντιούνται ξανά μετά απο χρόνια,στο Τοροντο.Εκεί θα παιχτεί η τελευταία πράξη του κοινωνικού αυτού μυθιστορήματος που λυτρώνει τους ήρωες αλλα και τους αναγνώστες.
Αν έπρεπε να χαρακτηρισω αυτό το μυθιστόρημα με λιγες λέξεις θα σας το παρουσίαζα ως ηθογραφικό με κοινωνικό&ιστορικό υπόβαθρο.Βέβαια υπάρχει&ο έρωτας αλλά δεν ειναι πρωταγωνιστής.Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η ιστορία,τα ήθη&έθιμα της εποχής&η τραγικότητα των προσώπων.Όλοι οι ήρωες είναι άψογα ηθογραφημένοι και απόλυτα υπαρκτοί.Η πλοκή ρέει σα νερό&η γραφή είναι παραστατικότατη&γεμάτη συμβολισμους με σημειολογία .Η αφηγηση μοιράζεται ανάμεσα στο ά πρόσωπο&στο γ' και αυτή η εναλλαγή ομολογώ πως με κέρδισε γιατί έδινε στο λόγο ένταση αλλα και εξομολογητικό τόνο.
Η συγγραφέας παρέδωσε σε εμάς τους αναγνώστες ένα καλογραμμένο βιβλίο με κοινωνικά μηνύματα που βρισκουν αποδέκτες κάθε εποχή.Από την αρχή ως το τέλος κατορθωσε να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον&οι ήρωες με τις ιστορίες του να μου παρατείνουν την αγωνία καθηλώνοντάς με.Μπράβο στη συγγραφέα που παραδίδει μυθιστορήματα χωρίς εκπτώσεις τα οποία "μιλάμε στην ψυχή σου" με το ρεαλισμό τους και το κοινωνικο-ιστορικό τους πρόσωπο.
August 22, 2017
Ο Ν.Πολίτης κάπου είχε γράψει.Τα μεγάλα και παλαιά δένδρα είναι στοιχειωμένα και οι άνθρωποι αποφεύγουν να κάθονται πολλήν ώρα από κάτω σ'αυτά ή να κοιμώνται στον ίσκιο για να μην πάθουν.
Κάτω από ένα τέτοιο δένδρο όμως γνωρίσθηκαν η Θάλεια και ο Δημοσθένης,δύο νεαρά παιδιά που είχαν κάποια όνειρα για την ζωή τους.Και όμως οι διάφορες σκιές που τους περιτριγύριζαν και ειδικά την Θάλεια τους έφεραν αντιμέτωπους με πολλά δεινά.Όλοι μας κουβαλάμε μέσα μας τις σκιές που με το πέρασμα του χρόνου,άλλες εξαφανίζονται και άλλες παραμένουν κρυμμένες μέσα μας και βαθιά ριζωμένες και με τον πρώτο εφησυχασμό παρουσιάζονται πάλι δριμύτεροι εάν το επιτρέψουμε.Κάπως έτσι είναι και η πορεία της ηρωίδας μας παρέα με τις δικές της σκιές.Η κυρία Φώτου χτίζει μία ιστορία αξιοποιώντας την θεματικά και εικονοπλαστικά όπως αυτή γνωρίζει πολύ καλά ώστε ν'ανακαλέσει στοιχεία της μνήμης μας μέσα από μία βαθιά παράδοση και με τα λαογραφικά στοιχεία της ώστε να μην μείνει στην λήθη.Με αρμονικό συνδυασμό Ιστορικών γεγονότων εποχής 1908-1960 (όσο είναι αναγκαίο)και μυθοπλασίας γνωρίζουμε τα βιώματα δύο οικογενειών και την καθημερινότητα της εποχής των διαφόρων εργατών.Τις αντιλήψεις ανθρώπων,τις φοβίες,τις προκαταλήψεις,την κακή μοίρα πολλών αλλά και το μεγάλο θέμα της μετανάστευσης και που κυριαρχεί κατά το ήμισυ της πλοκής με απόλυτη παραστατικότητα και με μία γλώσσα που προκαλεί την αίσθηση οικειότητας σε πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση,εισπράττοντας βαθιά συναισθήματα αλλά και απορίες για τον τρόπο ζωής της υπαίθρου εκείνης της εποχής.Επί πλέον κυριαρχούν οι θρύλοι,δυσειδαιμονίες ,ήθη και έθιμα με μία μικρή δόση μεταφυσικού και πολλά και διάφορα πορτρέτα και ευχάριστες οσμές. Μία ηρωίδα που περιφρονεί την συμβατική ηθική και με την μύησή της σε προστάτη οικογένειας απομακρύνεται από την κοινότητα και την συμβίωση μαζί τους αλλά συγχρόνως καλλιεργείται και ο ερωτισμός μέσω του φυσικού περιβάλλοντος με έμφαση στα αισθησιακά αρώματα που εισχωρούν ακόμη και στις πιο κρυφές γωνίες της ψυχής.Μία πορεία λοιπόν προς την πλήρη απελευθέρωση που αργεί,αφήνοντας πίσω τι?Άλλη μία φορά η κυρία Φώτου δεν μας απογοήτευσε με τα γραπτά της.
Κάτω από ένα τέτοιο δένδρο όμως γνωρίσθηκαν η Θάλεια και ο Δημοσθένης,δύο νεαρά παιδιά που είχαν κάποια όνειρα για την ζωή τους.Και όμως οι διάφορες σκιές που τους περιτριγύριζαν και ειδικά την Θάλεια τους έφεραν αντιμέτωπους με πολλά δεινά.Όλοι μας κουβαλάμε μέσα μας τις σκιές που με το πέρασμα του χρόνου,άλλες εξαφανίζονται και άλλες παραμένουν κρυμμένες μέσα μας και βαθιά ριζωμένες και με τον πρώτο εφησυχασμό παρουσιάζονται πάλι δριμύτεροι εάν το επιτρέψουμε.Κάπως έτσι είναι και η πορεία της ηρωίδας μας παρέα με τις δικές της σκιές.Η κυρία Φώτου χτίζει μία ιστορία αξιοποιώντας την θεματικά και εικονοπλαστικά όπως αυτή γνωρίζει πολύ καλά ώστε ν'ανακαλέσει στοιχεία της μνήμης μας μέσα από μία βαθιά παράδοση και με τα λαογραφικά στοιχεία της ώστε να μην μείνει στην λήθη.Με αρμονικό συνδυασμό Ιστορικών γεγονότων εποχής 1908-1960 (όσο είναι αναγκαίο)και μυθοπλασίας γνωρίζουμε τα βιώματα δύο οικογενειών και την καθημερινότητα της εποχής των διαφόρων εργατών.Τις αντιλήψεις ανθρώπων,τις φοβίες,τις προκαταλήψεις,την κακή μοίρα πολλών αλλά και το μεγάλο θέμα της μετανάστευσης και που κυριαρχεί κατά το ήμισυ της πλοκής με απόλυτη παραστατικότητα και με μία γλώσσα που προκαλεί την αίσθηση οικειότητας σε πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση,εισπράττοντας βαθιά συναισθήματα αλλά και απορίες για τον τρόπο ζωής της υπαίθρου εκείνης της εποχής.Επί πλέον κυριαρχούν οι θρύλοι,δυσειδαιμονίες ,ήθη και έθιμα με μία μικρή δόση μεταφυσικού και πολλά και διάφορα πορτρέτα και ευχάριστες οσμές. Μία ηρωίδα που περιφρονεί την συμβατική ηθική και με την μύησή της σε προστάτη οικογένειας απομακρύνεται από την κοινότητα και την συμβίωση μαζί τους αλλά συγχρόνως καλλιεργείται και ο ερωτισμός μέσω του φυσικού περιβάλλοντος με έμφαση στα αισθησιακά αρώματα που εισχωρούν ακόμη και στις πιο κρυφές γωνίες της ψυχής.Μία πορεία λοιπόν προς την πλήρη απελευθέρωση που αργεί,αφήνοντας πίσω τι?Άλλη μία φορά η κυρία Φώτου δεν μας απογοήτευσε με τα γραπτά της.
August 15, 2017
Έχοντας διαβάσει το Δάκρυ του Κρίνου ένιωσα την ιστορία και το ίδιο μοτίβο να επαναλαμβάνεται. Εμφύλιος, πολύς πόνος , δράμα, ξενιτιά. Για τα προσωπικά μου γούστα πολύ δραματική και σε πολλά σημεία απίθανη ιστορία. Εγώ προσωπικά θέλω πιο ρεαλιστικές και όχι μελοδραματικές ιστορίες που συνηθίζονται από τους Έλληνες συγγραφείς. Το Διώροφο της Τσιμισκή ήταν κάτι το εντελώς διαφορετικό και το αγάπησα. Τα επόμενα δύο που διάβασα γιατί μου άρεσε η γραφή της στη πρώτη μου επαφή μαζί της δεν ανήκουν στο είδος που προτιμώ.
October 22, 2017
Η Θάλεια και ο Δημοσθένης όταν ήταν παιδιά γνωρίστηκαν στης καρυδιάς τον ίσκιο και μετά εκεί περνούσαν ώρες μαζί, μοιράζονταν τις σκέψεις, τις ανησυχίες, τις ελπίδες και τα όνειρα τους. Και παρόλο που έκαναν παρέα όσο μεγάλωναν άλλαξαν οι συνήθειες τους, τα ενδιαφέροντα τους, οι απαιτήσεις της ζωής τους και όλα αυτά τους έκαναν να απομακρυνθούν όμως πάντα υπήρχε κάτι που τους ένωνε.
Το νέο μυθιστόρημα της Κας Φώτου τοποθετείται στο χρονικό διάστημα 1908-1958 που συμπεριλαμβάνει μερικές από τις πιο δυνατές στιγμές της ιστορίας μας, τον βαλκανικό πόλεμο, τη μικρασιάτικη καταστροφή, τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, τη κατοχή, τον εμφύλιο. Πενήντα έτη με πολύ πόνο, αγωνίες, δυσκολίες, θυσίες και όμως οι έλληνες τα κατάφεραν να βγουν δυνατοί, ζωντανοί και ελεύθεροι.
Μέσα από όλα αυτά βλέπουμε να εξελίσσεται η ιστορία των δυο ηρώων με τη βοήθεια της δυνατής γραφής της Κας Φώτου που συνδυάζει την ιστορία και το μυθιστόρημα.
Θεωρώ πως το βασικότερο ζήτημα που αναφέρει είναι, αυτό που πονά και τη σημερινή μας εποχή, η μετανάστευση. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε ως χώρα, μη δίνοντας ευκαιρία ανάπτυξης σε όλους εμάς τους νέους να καταφεύγουμε στην μετανάστευση για να αναζητήσουμε ένα καλύτερο μέλλον.
Έρχεται να μας θυμίσει πως κάτι που συνέβη στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι αποτελεί πλέον κάποια μαύρα σημαδάκια επάνω σε χαρτί που το ονομάζουμε ιστορία αλλά σίγουρα στο μέλλον θα έρθει ξανά για να θυμίσει στους νεότερους πως η ιστορία κάνει κύκλους άλλοτε μικρούς άλλοτε μεγαλύτερους και είναι στο χέρι του καθενός μας να παλέψει με ότι έχει στα χέρια του για να αντιμετωπίσει τις ίδιες δυσκολίες με τους προγόνους μας !
Αν και λένε ότι η καρυδιά έχει "βαρύ" ίσκιο προσωπικά τη βλέπω με διαφορετική ματιά. Είναι ένα δέντρο που έχει πολύ σοφία μέσα του, ψηλώνει γρήγορα και αναπτύσσει τις ρίζες της βαθιά γιατί ψάχνει για νερό, δεν καίγεται εύκολα από φωτιά γιατί είναι πολύ δροσερή, αντέχει σε όλες τις κλιματολογικές αλλαγές και το ξύλο της (όσοι ασχολούνται με την ξυλουργική) είναι σκληρό και το βασικότερο προσφέρει τους καρπούς της σε όποιον τους έχει ανάγκη.
Έτσι και το βιβλίο της Κας Φώτου οι ρίζες του φτάνουν σε βάθος στη ψυχή μας, γιατί συναισθηματικά δενόμαστε με τη Θάλεια, τα μέλη της οικογένειας της που τους συμπονούμε για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και θαυμάζουμε τη δύναμη ψυχής που παρουσιάζουν απέναντι στις μάχες της ζωής!
Το νέο μυθιστόρημα της Κας Φώτου με καθήλωσε αδυνατώντας να σηκώσω τα μάτια μου από τις σελίδες του και ομολογώ ότι με κέρδισε η απλότητα και η ποιότητα της γραφής!
Το νέο μυθιστόρημα της Κας Φώτου τοποθετείται στο χρονικό διάστημα 1908-1958 που συμπεριλαμβάνει μερικές από τις πιο δυνατές στιγμές της ιστορίας μας, τον βαλκανικό πόλεμο, τη μικρασιάτικη καταστροφή, τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, τη κατοχή, τον εμφύλιο. Πενήντα έτη με πολύ πόνο, αγωνίες, δυσκολίες, θυσίες και όμως οι έλληνες τα κατάφεραν να βγουν δυνατοί, ζωντανοί και ελεύθεροι.
Μέσα από όλα αυτά βλέπουμε να εξελίσσεται η ιστορία των δυο ηρώων με τη βοήθεια της δυνατής γραφής της Κας Φώτου που συνδυάζει την ιστορία και το μυθιστόρημα.
Θεωρώ πως το βασικότερο ζήτημα που αναφέρει είναι, αυτό που πονά και τη σημερινή μας εποχή, η μετανάστευση. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε ως χώρα, μη δίνοντας ευκαιρία ανάπτυξης σε όλους εμάς τους νέους να καταφεύγουμε στην μετανάστευση για να αναζητήσουμε ένα καλύτερο μέλλον.
Έρχεται να μας θυμίσει πως κάτι που συνέβη στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι αποτελεί πλέον κάποια μαύρα σημαδάκια επάνω σε χαρτί που το ονομάζουμε ιστορία αλλά σίγουρα στο μέλλον θα έρθει ξανά για να θυμίσει στους νεότερους πως η ιστορία κάνει κύκλους άλλοτε μικρούς άλλοτε μεγαλύτερους και είναι στο χέρι του καθενός μας να παλέψει με ότι έχει στα χέρια του για να αντιμετωπίσει τις ίδιες δυσκολίες με τους προγόνους μας !
Αν και λένε ότι η καρυδιά έχει "βαρύ" ίσκιο προσωπικά τη βλέπω με διαφορετική ματιά. Είναι ένα δέντρο που έχει πολύ σοφία μέσα του, ψηλώνει γρήγορα και αναπτύσσει τις ρίζες της βαθιά γιατί ψάχνει για νερό, δεν καίγεται εύκολα από φωτιά γιατί είναι πολύ δροσερή, αντέχει σε όλες τις κλιματολογικές αλλαγές και το ξύλο της (όσοι ασχολούνται με την ξυλουργική) είναι σκληρό και το βασικότερο προσφέρει τους καρπούς της σε όποιον τους έχει ανάγκη.
Έτσι και το βιβλίο της Κας Φώτου οι ρίζες του φτάνουν σε βάθος στη ψυχή μας, γιατί συναισθηματικά δενόμαστε με τη Θάλεια, τα μέλη της οικογένειας της που τους συμπονούμε για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και θαυμάζουμε τη δύναμη ψυχής που παρουσιάζουν απέναντι στις μάχες της ζωής!
Το νέο μυθιστόρημα της Κας Φώτου με καθήλωσε αδυνατώντας να σηκώσω τα μάτια μου από τις σελίδες του και ομολογώ ότι με κέρδισε η απλότητα και η ποιότητα της γραφής!
March 5, 2019
Πραγματικά το διάβασα χωρίς ανάσα! Υπέροχο!
August 8, 2023
Δεν είναι το απόλυτο λογοτεχνικό ανάγνωσμα, ωστόσο έχει ωραία στρωτή γραφή χωρίς μελοδραματικες κορώνες, χαρακτήρες που δεν είναι μονοδιάστατοι(αν κ τα κλισέ δεν λείπουν) και τελικά ολοκληρωνοντας το δε νοιώθεις ότι εχασες χρόνο κ τσάμπα το αγόρασες.
Διαβάζεται με την μία κ το κομμάτι που αφορά την μετανάστευση των Ελλήνων στον Καναδά είναι στα συν του βιβλίου.
Διαβάζεται με την μία κ το κομμάτι που αφορά την μετανάστευση των Ελλήνων στον Καναδά είναι στα συν του βιβλίου.
May 18, 2018
Εμενα η Γιωτα Φωτου μου παει πολυ!οτι κι αν γραψει με κερδιζει!ειναι πολυ περιγραφικη χωρις να κοθραζει με περιττες λεπτομερειες!δεν με καλυψε 100% το τελος,θα το ηθελα λιγο μεγαλυτερο σε εκταση αλλα το βιβλιο ειναι αρτιο και χωρις αυτο
July 30, 2017
Πολύ καλό!!!
Displaying 1 - 12 of 12 reviews