This collection seems so familiar, as one reads some of the stories one can recall what comes next.
One must have read them somewhere in late 1960.
The Story about a snake feared loose is quite Thurberesque.
................................................................................................
"चिपळ्याच्या म्हणजे गजा चिपळूणकर.
"होय. शुद्ध विष्णुशास्त्री चिपळूणकरांच्या घराण्यातला हा पुरुष! ... "
Really? There was someone of that name in that clan?
"आमच्या ह्या रमाकांत चौबळनं शिवली टाईट पँट. टाईट पँटचा विषय आमच्या कंपूत निघताच, चौबळानं, तसलीच पँट शिवायचा आपला मनसुबा जाहीर केला. मी त्याला लगेच प्रश्न विचारला, ‘तू पँट जेव्हा चढवशील तेव्हा काही प्रॉब्लेम नाही. पण पँट काढताना तुला रोज, प्रत्येक वेळी शिंपी कसा भेटणार?’
"‘का?’
"‘कारण गुडघ्याखाली पँट ओढायला दुसरा माणूस लागतो किंवा उसवून काढायला शिंपी लागतो.’
"‘चल, चल, इडली नको फेकूस.’ चौबळ म्हणाला."
This phrase, or it's root, took decades to comprehend - it was copying (or rather, desification) of 'fake', and since that word literally means 'throw' in Marathi, it was modified to 'idli fake', literally throwing idli.
When - late 1960s to early 1970s - this was used, mostly by collegiates of urban Western Maharashtra, it seemed silly to those who used each language with its own idioms and purity, and weren't amused when people mixed languages. That good many do so now,seems more akin to adulterated than natural, much less fashionable, as thought by the incompetent.
Authors of that era did use that language as 'current' for flavourful of the time.
"काय साली आमची पिढी. तो शेले का कुणी जर्मन (का फ्रेंच?) कवी शाकुंतल डोक्यावर घेऊन नाचला होता असं सांगतात. त्या संस्कृतच्या खांद्यावर उभी राहिलेली मराठी मायबोली, पण आमच्या पिढीनं त्या या भाषेचं काय करायचं ठरवलं आहे, काही कळत नाही. आता एखादी गोष्ट खोटी वाटली तर जास्तीत जास्त ‘थापा मारू नकोस’– असं आपण म्हणतो. त्यानंतर ‘बंडल फेकू नकोस’– हे आम्ही पचनी पाडलं. तेवढ्यात ‘फिरकी घेऊ नकोस’– हे सहन करावं लागलं. आता हा चौबळ नवीनच काहीतरी प्रचारात आणतोय. हॅ!"
................................................................................................
"‘तरी बरं नाही दिसत.’
"‘त्याला आता आम्ही बायकांनी काय करायचं? सभ्य, सुशिक्षित म्हणवणारे लोक समाजात असे वागतात, तेव्हा ज्या बायकांत थोडी हिंमत असेल, त्यांनीच अशा माणसांची जिरवली पाहिजे. ‘मांडीवर बस’ म्हणणारे दु:शासन समाजात अजून चालत आलेत, पण त्या मांडीला रक्तस्नान घालणारे भीम उरलेले नाहीत तेव्हा आम्ही काय करावं?’
"समोरचा म्हातारा गप्प बसला."
................................................................................................
................................................................................................
"तेवढ्यात आई म्हणाली, ‘वन्सं, तुम्ही पलंगावर बसा. तो जर आलाच इकडे, तर तुम्हाला पटकन् उठता येणार नाही.’
"आत्याबाई त्यातल्या त्यात चपळाईनं उठल्या. पण पलंगावर न बसता त्या डायनिंग टेबलावर बसल्या. पलंगापेक्षा टेबल उंच होतं म्हणून ते जास्त सुरक्षित वाटलं त्यांना! आत्याबाईंना टेबलावर बसवायला मदत म्हणून दादा पुढे गेले आणि तीच संधी साधून दादाही तिच्याजवळ, टेबलावरच बसले. दादा शेजारी बसताच आत्याबाई म्हणाली,
"‘अरे, त्या पोरांना आधी जवळ घे.’
"आम्ही उड्या मारून टेबलावर बसलो."
................................................................................................
"तेवढ्यात फोन घणघणू लागला. मावशीची चुळबुळ सुरू झाली. पण तिला जाण्याचा धीर होत नव्हता. आता आम्ही सहाजण डायनिंग टेबलावर, पाय वर घेऊन बसलो होतो आणि विनूदादा तर माळ्यावर बसला होता. तिकडे रेडिओ कोकलत होता. फोनची घंटा वाजत होती. आणि पाण्याची बादली अजून वहात होती. पॅसेजभर पाणीच पाणी होऊन ते आता दाराच्या फटीतून बाहेर पडलं होतं.
"‘आपलं मांजर कुठं तडफडलंय् देव जाणे!’ आत्या म्हणाली."
................................................................................................
................................................................................................
Wasn't this story - मीच तुमची वहिदा - originally titled using name of Sharmila, not Waheeda? When and why was that changed, if one's memory isnt playing tricks?
................................................................................................
................................................................................................
" ... भटजीने, आपल्या तुळतुळीत केलेल्या डोक्यावरून,शेंडी कुरवाळत, समोर बसलेल्या रूबाबदार, टेरिलीन सुटाबुटातल्या, एम् .डी. एफ्.आर.सी.एस्. फिजिशियनला सांगितलं की, ‘बाबा रे, तुझा माझा व्यवसाय एकाच जातीचा आहे.’– तर काय वाटेल? सांगा काय वाटेल?– तुम्ही सांगणार नाही. तुम्ही म्हणाल की असं होईलच कसं? पण तसं घडलं म्हणून तर हा लहानसा किस्सा सांगायची पाळी आली!"
Four surgeons open a clinic, with not even a G.P.?
Or did author just use the F.R.C.S. because he'd heard of it, without any idea what the letters stood for even together?
................................................................................................
................................................................................................
एन्ट्री tells of an episode of a performance of a play that was also recounted by Jayawant Dalvi in his book on Konkan, Zaire Pravasi Ghadiche, far more effectively.
Perhaps it was an occurrence not unique, and happened more than once, in different settings?
Still, wasn't Kale aware of work by Dalvi?
................................................................................................
पेन सलामत तो –
Superb, original!
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................
................................................
September 02, 2022 - September 03, 2022.
................................................
................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................