Zolang te water was in 1954 het scandaleuze romandebuut van Simon Vinkenoog. Een krachtig pleidooi voor dit boek hield Louis Paul Boon: 'Zolang te water is een mooi boek en een moedig boek, zelfs al wil het 'geen vragen oproepen'. Of juist daarom. Het geeft slechts een getuigenis. Het zegt dieper en overtuigender nog dan De Avonden dat deze jeugd aan haar lot werd overgelaten, nadat men ze niet meer met het bekende kluitje in het riet kreeg. En bijna zonder pijn bekent het, dat zij diep pessimistisch, ongelovig en amoreel is... en juist hierdoor geeft het een kaakslag aan de oudere generaties, die optimistisch, gelovig en immoreel waren.'
Vinkenoog grew up in Amsterdam as an child of a single mother. Vinkenoog himself has married 6 times.
At the age of 21 he started to work for the literature magazine Blurb as an editor. Late he published an one-man- magazine from Paris where he lived for 8 years, 7 years working for Unesco.
In 2004 Vinkenoog was voted as "Poet of the fatherland" in the Netherlands.
Vinkenoog's novel 'Zolang te Water' was a bit of a scandalous release - some praised it, a majority deplored the nihilist approach of the Dutchman. His language, which is exuberant and lyrical, is a bit of an acquired taste, and led many reviewers to shove his prose aside. I'm not inclined to agree with this judgement in itself - it's just that I don't particularly feel 'Zolang te Water' is a very good book, by any standards.
It's the story of Vinkenoog himself, as he reconstructs his meaningful and more meaningless romantic escapades in the cities of Amsterdam and Paris. He hooks up with women and men alike, and with a seeming disregard to everything in his vicinity, he fathers a son called Peter. Simon shuttles from one interest to another, seldom stopping in his tracks to take in his surroundings. It's a classic tale of the 'lost generation', a sort of Dutch version of 'On the Road', but lacking the urgency and crystalline transparency of Kerouac's prose.
Vinkenoog's hallucinatory digressions feel harsh, as he goes around killing dogs and stuffing their heads in plates of soup. There is little to no hope in 'Zolang te Water' - we feel Simon drifting further and further away, as he buys a train set for Peter out of sheer guilt and fails to show any signs of genuine empathy throughout the story. As the Dutch sayin goes: 'de kruik gaat zolang te water, tot hij barst'; eventually, as a reader, you reach your limit.
In the end, structurally, there is little to remember Vinkenoog's novel by. Poetry, it seems, was a better vehicle for the ideas he had engendered in his mind. Which is fine, of course.
Dit boek uit 1954, dat ik op het spoor kwam via Eric Mins Gare du Nord, doet qua thematiek denken aan De avonden, maar heeft lang niet de kwaliteit van het boek van Reve. Is het misschien te dichterlijk? Veel associatief geschrijf, vaak ogenschijnlijk zonder samenhang, wat het boek niet prettig leesbaar maakt. Het interessantst zijn de recensies die achterin zijn opgenomen. Die zijn bijna allemaal negatief, vooral omdat de als nihilistisch ervaren moraal recensenten tegen de borst stuit. Die recensenten zijn allemaal mannen van voor de oorlog, die nog menen dat literatuur de lezer moet verheffen en zich moet bedienen van gestileerde volzinnen. Daar heeft Vinkenoog duidelijk geen enkele boodschap aan. Voor de hedendaagse lezer is het moeilijk voor te stellen dat dit boek destijds zoveel weerstand opriep. In die zin is het wel een mooi tijdsdocument.
Vinkiboy bespreekt in dit boekje de emotionele hoogte- en dieptepunten van zijn leven tot dan toe. Hij wordt vader, heeft voor de eerste keer gemeenschap en leeft in een kwellende liefde. Het boeiende is dat dit alles er helemaal niet toe lijkt te doen voor de schrijver. Hij komt verloren, verdoofd, en emotioneel gedistantieerd over. Dit grijpt de lezer wel bij de lurven, al moet ik wel stellen dat het hele boek niet helemaal beklijft. Door de kille ervaring van de ik-persoon maken de gebeurtenissen en verhaallijnen op zichzelf helemaal geen indruk. Het is vooral de koelte die Vinkenoog je laat voelen: het gevoel niet te kunnen zwemmen maar wel te moeten zwemmen.
Zolang te water is wat de titel zegt. Ik wist tijdens het lezen niet wat ik er mee aan moest, wel dat ik door moest lezen. Ik vond het prachtig en afschrikwekkend (en interessant dat ik dat vond). Nu het uit is, kan ik er niet veel over navertellen maar houdt het me wel bezig. Inspirerend, daar houd ik het bij.