صور اسرافیل: نامه آزادی

by سهراب یزدانی

در میان ده‌ها روزنامه‌ای که پس از برقراری مشروطیت در ایران منتشر شدند، صور اسرافیل نام و آوازه‌ای بی‌همانند یافت و به‌صورت یادگار ارزشمند مشروطیت ایران درآمد. نویسندگان این هفته‌نامه به نقد گستردهٔ پدیده‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعهٔ خود پرداختند. هدف نقد آنان گذار از دایرهٔ عقب‌ماندگی و ساختن جامعه‌ای پیشرفته بر پایهٔ عدالت اجتماعی بود. مقاله‌های اصلی صور اسرافیل زمینهٔ فکری مشخصی داشتند و نویسندگان هفته‌نامه می‌خواستند علاوه بر نشان‌دادن عوارض عقب‌ماندگی، به ریشه‌های دشواری‌های اجتماعی پی ببرند.

این دفتر چند سرمقاله و مقالهٔ کلیدی صور اسرافیل و ستون طنز «چرند پرند» را بررسی می‌کند و می‌کوشد به چند نکته پاسخ دهد: نویسندگان صور اسرافیل صحنهٔ سیاست کشور را چگونه می‌دیدند؟ چه راه‌حلی برای مسئلهٔ ارضی ارائه کردند؟ از مقوله‌های حساس سنت و تجدد چگونه سخن گفتند؟ و کدام مکتب‌های فکری و سیاسی راهنمای آنان بود؟ امید می‌رود که بررسی تاریخی این موارد، بتواند چشم‌اندازی بر اندیشه‌های رایج در نخستین انقلاب سدهٔ بیستم ایران بگشاید.

288 pages, Paperback

Published April 22, 2014