Ποιος ήταν ο πολιτειακός χαρακτήρας του καθεστώτος Ιωάννη Μεταξά; Ποιες ήταν οι πηγές έμπνευσης, οι προθέσεις και οι καθεστωτικές πρακτικές του; Είχαμε άραγε ποτέ φασισμό (με την κλασική, μεσοπολεμική και ιστορικοποιημένη έννοια του όρου) στη χώρα μας; Η μελέτη του καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά οδηγεί αυτομάτως τον νου στο ζήτημα του φασιστικού φαινομένου. Σε αυτά τα θεμελιώδη ερωτήματα αποσκοπεί να απαντήσει το παρόν βιβλίο. Τα φασιστοειδή εξωτερικά σύμβολα (π.χ. ο χαιρετισμός δια της προτεταμένης παλάμης, ο διπλούς μινωικός πέλεκυς κ.ά.) και τα φασίζοντα δομικά στοιχεία του (όπως ο κορπορατισμός και το "σπαρτιατικόν ιδεώδες" της ΕΟΝ) έχουν επισκιάσει τα συντηρητικά χαρακτηριστικά του μεταξικού καθεστώτος.
Ο Σπυρίδων Πλουμίδης γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1974. Το 1996 αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το 2004 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια της Δυτικής Μακεδονίας, των Ιωαννίνων και του Ιονίου. Σήμερα υπηρετεί ως Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Πολύ καλή έρευνα - πραγματεία. Πρόκειται για ένα βιβλίο που παραθέτει τα στοιχεία με ψυχραιμία και ωριμότητα, χωρίς ιδεολογικές ή άλλες συναισθηματικες παρεκκλισεις, ούτε υπέρ ούτε κατά. Μέσα από αυτά τα στοιχεία αφαιρούνται κάθε είδους ακραίοι χαρακτηρισμοι υπέρ ή κατά. Η ροή του είναι ξεκούραστη και ομαλή.
Αυτό εδώ το βιβλίο το έχω στη λίστα με τη βιβλιογραφία για τις εξετάσεις του μεταπτυχιακού (μαζί με τα Μυστήρια της Αιγηίδος, που δε προλαβαίνω να διαβάσω--και δεν πιστεύω ότι χρειάζεται και τόσο, εντέλει. Ίσως άλλη φορά, για το shits n' giggles).
Όταν έναν άνθρωπο τον έχεις ζήσει ως καθηγητή σου στο Πανεπιστήμιο, σε όχι ένα, αλλά τρία μαθήματα, το ένα εκ των δύο μάλιστα με εκπόνηση εργασίας, η αίσθηση να διαβάζεις δικό του βιβλίο είναι λίγο περίεργη. Σαν να τον οικειοποιείσαι ένα πράγμα, γιατί τον έχεις ζήσει.
Εγώ λοιπόν τον συγγραφέα τον είχα καθηγητή μου, και μάλιστα είχαμε και συνεχή επικοινωνία. Αλλά επειδή στο πρώτο μάθημα εξαμήνου που τον είχα μου έκανε ελαφρώς ξινή εντύπωση (κάπου ώπα ρε μεγάλε, μας έκανε 4 τρίωρες διαλέξεις για το Κίνημα στο Γουδί!), ήταν πολύ on-off η...συμπάθεια (;) που χτίστηκε μετά (στα άλλα δυο μαθήματα ωστόσο πήγε καλύτερα αυτό, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία).
Οπότε τα περί Μεταξά μας τα είχε θίξει όλα στο τελευταίο μισάωρο της τελευταίας διάλεξης, και τα βλέπω πάλι όλα μέσα στο βιβλίο.
Ομολογώ πως σοκαρίστηκα με το πόσο καλό βιβλίο είναι, γιατί δεν τον είχα για πολλά-πολλά, καθώς έχει μια πιο παραδοσιακή νοοτροπία του τύπου "παραθέτω τις πηγές και τέλος, δεν κάνω ερμηνεία". Ένα βιβλίο μικρό, περιεκτικό, πληρέστατο και τεκμηριωμένο. Θεωρείται από τα κλασικά βιβλία για το Μεταξικό καθεστώς, και μάλλον δίκαια. Προσωπικά μου κέντρισε το ενδιαφέρον η τομή του 1938, όπου συγκεντροποιείται το καθεστώς, και ο Μεταξάς αρχίζει σιγά-σιγά να παίρνει τις εξουσίες από τον Βασιλιά. Με δεδομένο ότι ήταν υπέρ της Αβασίλευτης το 1924, εγείρει αρκετούς προβληματισμούς που θα ήταν ωραίοι για μια συζήτηση.