Architectural Thought: The Design Process and the Expectant Eye

by Michael Brawne, سعید حقیر (translator)

فرایند طراحی در معماری از جمله مباحثی است که به سرعت با برنامه دهی در معماری اشتباه گرفته می شود. در حقیقت زمانی که صحبت از فرایند طراحی می کنیم به مرحله ای پیشتر و فراتر از برنامه دهی توجه داریم. اگر بر مبنای یک تئوری شهیر در هنر، آن را "بازنمایی" و در واقع بازنمایی از یک امر معنوی تلقی کنیم آنگاه در می یابیم که فرایند طراحی از لحظه درک امر معنوی آغاز شده است و تجسد بخشیدن به یک امر معنوی در حقیقت کاری است که هنرمند انجام می دهد.
امر معنوی فاقد فرم است و هستی برای ما انسان ها بدون فرم غیر قابل تامل و تفکر است. گذر از یک مرحله بدون فرم به مرحله ای که اولین جوانه های فرم در ذهن شکل می گیرد در حقیقت شروع فرایند طراحی است. مرحله ای که ان را گذر از خلق پره کانسپت(پیش انگاره) به کانسپت (انگاره) می نامیم. بر این مبنا، پیش انگاره فاقد فرم و انگاره، دارای فرمی اولیه است. در این مرحله است که نوع اثر هنری و سبک آن همزمان شکل می گیرد.

Genres: Architecture, Design

200 pages

First published January 1, 2003

Reviews

[Syd Amir · Rating 2 out of 5]

کتاب، یک کتاب درسی است، پر از نمونه. و ازین جهت که توسط یک معلم، معمار و پژوهشگر نوشته شده حائز اهمیت است. در جای جای کتاب این حس می شود که گویی سر کلا س طرح نشسته ایم و نویسنده/استاد جسته گریخته اما عمیق مباحثی را طرح می کند. در سراسر کتاب نویسنده با بررسی آثار معماری متعدد نشان می دهد چگونه معماران بزرگ طراحی میکنند به خصوص اینکه با تاکید بر نقش تاریخ بر طراحی معاصر، دست طراحان این بناها را در استفاده از مدل ها و نمونه های دیگر رو می کند.

هم چنین نظریات طراحی افرادی چون وندروهه، کان و الکساندر و ... بررسی و نقد می شوند. نویسنده به خوبی ضعف این نظریات را در توصیف و تجویز طراحی نشان می دهد. تا این که در پایان جواب خود را رو کند. وی با اشاره به نظرات پوپر در فلسفه علم دیدگاه خود را درباره فرایند طراحی بر پایه ی مدل پوپر ارائه می دهد.

علت این که به این کتاب 3 از 5 دادم شاید تنها به دلیل متن ثقیل آن باشد مترجمان آن را به نویسنده نسبت می دهند اما فکر میکنم ترجمه نیز مشکلاتی دارد. هم چنین گاهی ملال انگیزی مطالب، درست مثل یک کلاس درسی بود. و این شاید تاکید دوباره ای است بر درسی بودن کتاب. ازین جهت هرچند برای یک فارغ التحصیل ارشد ملال آور باشد بعید نیست برای دانشجوی کارشناسی جذاب و مفید باشد.

اما با همه ی این ها نویسنده در جای جای کتاب فرضیات و گزاره های نظری مستدل تر و مدون تری را هم مطرح کرده. با این قید که باز هم اگر همان قیاس کلاس درس را در نظر داشته باشیم می بینیم که این ایده ها خام مانده و به خوبی تدوین و صورت بندی نشده اند. درست شبیه به استادی که در کلاس درس ایده هایی ناشی از تجربه و عمل و اندیشه ی خود در سال ها ارائه می دهد که گرچه (بخصوص در مورد این نویسنده) بسیار پخته اند، اما به خوبی جویده نشده و مدون نیستند. این نکته بخصوص در مورد مفهوم چشمان منتظر خودنمایی میکند. طوری که ابهام در آن تا انتهای کتاب خواننده را آزار می دهد.

فصل های کتاب متنوع و کوتاه اند طوری که خواننده در هر فصل از کتاب با یکی از مضامین معماری (ترسیم، سازه، نور، مصالح، تاریخ و ...) از زاویه نگاهی اغلب نو روبرو می شود. گویا همان طور که نویسنده هم اشاره کرده اغلب مطالب گزیده یا بسط یک سخنرانی هستند.

نگاه نویسنده در مورد ترسیم، مصالح، دفتر کار و مدرسه، سفر کتاب و خاطره جالب و کم نظیر بود. اما در مقابل برخی بخش ها مثل زبان بومی، زبان معماری و ... مغشوش بودند. فصل هایی مثل آیا مهم است؟، دفترکار و مدرسه و ... به خوبی نشان می دهند که نویسنده در فضای مدرسه مخاطب چه نوع سوالات و دغدغه هایی بوده است.

نوع کتاب می تواند قالب خوبی برای نوشتن کتاب های درسی توسط اساتید معماری باشد. اخیرا تلاش هایی ازین دست مثلا در کلاس های درسی استاد مهدی حجت شده، گردآوری و تدوین نظرات زمینه ی نقد و اعتلای آن ها را فراهم می کند.


ایده های جالب نویسنده در مورد فرایند طراحی و ...

معماری تفکر غیر زبانی و بصری است/انتخاب های بصری/نوآوری-استمرار/تفاوت نظریه طراحی و روش شناسی طراحی/نقد گونه شناسی و محدودیت های آن در معماری / زبان معماری / اهمیت مدل های در فرایند طراحی / مدل پوپری فرایند طراحی / چشمان منتظر / فرهنگ طراحی مقبول یک طراح / مسایل خودساخته، ضرورت های خود-ساخته در طراحی / مفهوم طراحی به عنوان امری مستقل ابداع قرن بیستم بوده / تمایز میان ظاهر و موضوع آلبرتی / ترسیم فعالیتی پیش تنظیم کننده / تفکر و ترسیم* / ادراک فضا و حرکت / ادراک تصاویر / ادراک فضا در مدل های رایانه ای . تاثیر عکاسی و کتاب بر انتشار ایده ها در معماری / دست ورزی با تصاویر و ایده پردازی / نقش حافظه در فرایند طراحی / رهایی از سبک و پرداختن به خود مساله طراحی غیر ممکن است / مصالح / عدم بازنمایی مصالح و بافت در ترسیمات / مدرسه و دفتر کار / رشد معماری تکاملی است یا ... / مدرسه بوزار و باهاوس و تاثیر بر طراحی

http://ganje.blog.ir/post/31

[Shaghayegh · Rating 5 out of 5]

ما این کتاب رو در گروه کتابخوانی انجمن علمی معماران منظر خوندیم . به شدت کتاب مفید جذاب و عالیی بود در این گروه ترجکه های موجود از دکتر حقیر و مطلق هر دو وجود داشت و می تواند گفت ترجمه حقیر ترجمه نسبتا بهتری هست اگر چه که هردو خوب هستند. کتاب در نقاطی بنیان های فکری انسان رو به طور کامل بهم می زنه و دید نقادانه جالبی به معماری و فرایند طراحی داره

[معصومه · Rating 4 out of 5]

کتاب در ابتدا یک چهارچوب کلی درمورد ایده اش مطرح می کنه و در کل کتاب اون ایده را بست میده مثال میاره و از همه زوایا نگاه می کنه
بعد تموم شدن کتاب منظورشو فهمیدی و نیازی به چندبار خوندنش نداری
این تکرار مفاهیم اصلن تکراری نیست بلکه تو را با نویسنده همراه می کنه
بخونیدش خوش می گذره

[Sina Tahmasbi · Rating 4 out of 5]

اسم طولانی کتاب کاملا مشخص میکنه که راجب چه چیزی قراره بخونیم:فرایند شکل گیری طراحی (ایده های الگو ها ونظریه های موجود از جمله نظریه ی پلان آزاد میس واندر روهه و یا فضای خدماتی کان و...)و موضوعاتی که از طریق "چشمان جوینده" ی ما بر این فرایند تاثیر میزارن میپردازه.
توضیحات و مثلا هایی که در مورد چرخه ی پوپری نوشته شده کاملا جان کلام رو میرسونه.
پاورقی ها گاهی طولانی تر از متن اصلی شدن ودر بعضی صفحات حتی راجب موضوعات کاملا روشن یا شخصیت های نه چندان مهم چند خط توضیح نوشته و در بعضی قسمت ها هم نویسنده بدون جمع بندی یا نتیجه گیری خاصی بحث رو رها کرده ولی با تمام این ها کتابی کاملا مفید و روشنگره و خود براون جایی میگه که معمار های هزاران ساله که بدون دونستن چگونگی شکل گیری فرایند طراحی دارن کارشون رو انجام میدن ولی فهمیدن ریشه ی این "چگونه"انجام دادن میتونه قدمی روبه جلو باش.


"گذشته و شناخت آن برای این نیست که از آن تقلید کنیم،بلکه باید آن را به خاطر سپرد؛این به چشمان جوینده ی ما بستگی دارد که آنچه را که مناسب میداند را برگزیند و به عنوان نقطه ی شروعی برای رسیدن به یک نو آوری به کار گیرد.میل به کپی کاری ساده است ،ممکن از مارا از تشخیص آنچه واقعا به کارمان مرتبط است بازدارد.پافضاری بر درستی وضع موجود است که دست یافتنی نبودن وهمواره کاذب است،مسلم است که این پافشاری مانع تخیل ودر نتیجه مانع نوآوری خواهد بود.شاید دلیل نوآوری ها و موفقیت های رنسانس همین موضوع باشد که در نقطه ی آغاز آن نسبت به درستی گذشته و حال ابهام و عدم قطعیت وجود داشت."