Με φωνάζουν Τίταν· ακούγεται μεγαλόπρεπο και δυνατό, αλλά ό, τι λάμπει δεν είναι χρυσός. Είμαι απλά κάποιος που βρέθηκε δέκα, ίσως και είκοσι χρόνια νωρίτερα, εκεί που θα βρεθείτε εσείς σε λίγο. Η Νείρα, ο Ζιντ, ο Άλφα, ο Τιμόθεος, η Χριστίνα και τα υπόλοιπα παιδιά, διαφορετικές ηλικίες και αντιλήψεις, διαφορετικές προελεύσεις, όμως όλοι θα αντιμετωπίσετε τον εαυτό σας σύντομα μέσα στη σιωπή. Για όσους από εσάς η μάχη με το "τίποτα" δεν έχει ολοκληρωθεί, θα είναι ακόμα πιο έντονο, ενώ κάποιοι θα δουν κατάματα ακόμα και το θάνατο. Πέρα από τα σκληρά όνειρα και την ενσυναίσθηση, η δύναμή μας θα είναι οι ιστορίες. Γράψτε και εσείς ένα γράμμα και δώστε το στους άλλους. Στη συνέχεια ο καθένας θα είναι και πάλι μόνος του, αλλά θα έχει πάρει το πιο βαρύ πιστόλι στην τσέπη του παλτού του: την υπενθύμιση όσων ήδη γνωρίζει εν αγνοία του, σαν μια γερή δόση ηλεκτρικού ρεύματος στα μονοπάτια που ξέχασε με πόσο κόπο και αυταπάρνηση είχε περπατήσει ή φοβάται πια να θυμηθεί ότι το έκανε. Αυτά είναι τα ημερολόγια της λύτρωσης. Στην πρώτη συλλογή ιστοριών του Γιώργου Σαφελά, οι παράλληλες ζωές των ηρώων αλλάζουν τροχιά και διασταυρώνονται, ξεκλειδώνοντας εμπειρίες, αναμνήσεις, φόβους, ελπίδες... Τους ελευθερώνουν από το "τίποτα" και τους δείχνουν ένα μονοπάτι. Το "κλειδί" είναι σε κάθε ιστορία τα όνειρα, η παράλληλη πραγματικότητα της ψυχής. Ένας ονειρομάνσερ θα οδηγήσει τα βήματά τους σε αυτή την πορεία από το σκοτάδι στη λύτρωση...
Την πρώτη φορά που άκουσα ιστορίες του Γιώργου Σαφελά (ναι, άκουσα, την πρώτη φορά τις άκουσα, δεν τις διάβασα) ήταν το 2009 στο υπόγειο των εκδόσεων Ars Nocturna, οι οποίες μας φιλοξενούσαν, εκείνος, εμένα και τον Γιώργο Βορέα Μελά, σαν νέες φωνές στο ελληνικό φανταστικό. Ο καθένας μας είχε διαβάσει ένα αδημοσίευτο κείμενό του και θυμάμαι πολύ καθαρά πως η φωνή -η συγγραφική φωνή- του Σαφελά ήταν οργισμένη, κραύγαζε, διαμαρτυρόταν, έτρεμε από αγανάκτηση. Σιχαινόταν αυτό που οι άλλοι, οι Άλλοι, προσπαθούσαν να τον κάνουν, απαιτούσαν από αυτόν να γίνει.
Φοβόμουν ότι το πρώτο του βιβλίο θα έφερε αυτήν την οργισμένη φωνή. Και το φοβόμουν γιατί πολλές φορές, η οργή δεν σε αφήνει να πεις αυτά που θέλεις όπως πρέπει. Πώς να το πω, οι δυνατές φωνές πολλές φορές σε κάνουν να χάνεις το δίκιο σου.
Ευτυχώς διαψεύστηκα. Η φωνή του Σαφελά στα "Πρόσωπα της λύτρωσης" είναι σταθερή. Ακόμα διαμαρτύρεται, ακόμα οργίζεται. Αλλά δεν αναλώνεται σε κορώνες. Δεν τρέμει από αγανάκτηση. Έχει μάθει πώς να την καθοδηγεί ώστε να κερδίζει από την οργή του, να κερδίζει με τη διαμαρτυρία του.
Δεν μπορώ να πω ότι τα κατάλαβα όλα. Ούτε ότι μου φάνηκαν όλα αναγκαία όσα είναι γραμμένα σε αυτές τις σελίδες. Αλλά ψυχανεμίζομαι, υποθέτω πως καταλαβαίνω. ίσως να χρειαστεί μια δεύτερη ανάγνωση για να καταλάβω. Δεν θα με χαλάσει καθόλου. Είναι από τα βιβλία που δεν θα χάσεις τον καιρό σου να τα ξαναδιαβάσεις.
Ενα ενδιαφέρον πρελούδιο μιας ιστορίας που είναι να ειπωθεί. Για την ώρα, γίνεται η σκιαγράφηση των πρωταγωνιστών. Σε ένα σκηνικό πλούσιο μεν σε συναισθήματα, μουσικές και αναμνήσεις, αλλά σχεδόν μινιμάλ σε στήσιμο. Είναι σαν οι πέντε πρωταγωνιστές να βρίσκονται στο σανίδι του μυαλού τους και να προσπαθούν να αποδώσουν τον προσωπικό τους μονόλογο όσο πιο αληθινά μπορούν και καταλαβαίνουν. Μια εσωστρεφή δουλειά από τον πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα Γιώργο Σαφελά, με χροιά φιλοσοφικής αναζήτησης, με συναισθήματα και σκέψεις που ωρύονται για να βγουν επιτέλους στην επιφάνεια, με νουάρ αλλά και κάπως αβάντ-γκαρντ αισθητική και μια δόση (νεο-ροματικής) ποίησης, καμουφλαρισμένης ως πρόζα.
Μην ξεγελιέστε όμως, αυτή είναι μόνο η αρχή. Το πρώτο σκαρίφημα, που μας δίνει μόνο μια γεύση του τι θα επακολουθήσει. Οι ιστορίες είναι φαινομενικά ασύνδετες, αλλά αν τις δει κανείς συνολικά, σχηματίζουν τον ονειρικό καμβά πάνω στον οποίο θα χαραχτεί με δάκρυα και αίμα η επόμενη πράξη.
Δεν είναι εύκολο βιβλίο, αλλά να μου πεις, ποτέ δεν είναι εύκολο να ξεγυμνώνεται κανείς στο κοινό με σκοπό την λύτρωση και με τρόπο τόσο απόλυτο όσο βγάζει το συγκεκριμένο βιβλίο, τουλάχιστον κατά την ταπεινή μου άποψη. Πάρτε τσιγάρο, πάρτε κρασί, χωθείται κάπου σκοτεινά και ξεκινήστε να διαβάζετε...
Εν κατακλείδι, τελειώνοντας Τα Πρόσωπα της Λύτρωσης αισθάνθηκα σα να βγαίνω από ένα κλειστοφοβικό, τραγικό ταξίδι που όπως και οι τραγωδίες στην αρχαιότητα είχαν σκοπό την κάθαρση, ή ακόμα καλύτερα στην προκειμένη, τη λύτρωση.
Μία αρκετά αγαπημένη συνήθεια για πολύ κόσμο που αγαπάει τις σκοτεινές και geek πτυχές της τέχνης είναι οι θεματικές βραδιές Reflections με στέγη τους τη Death Disco που γεμίζουν με ενδιαφέρον πολλά βράδια Πέμπτης. Ο άνθρωπος που κρύβεται πίσω από αυτές τις βραδιές είναι ο Γιώργος Σαφελάς που με Τα Πρόσωπα της Λύτρωσης (Nightread, 2017) κάνει το εκδοτικό και συγγραφικό του ντεμπούτο.
Το βιβλίο αυτό πρόκειται για μία συλλογή διηγημάτων που ταυτόχρονα είναι αλλά και δεν είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους. Και εξηγούμαι. Οι βασικοί ήρωες είναι τέσσερις τους οποίους τους συναντάμε σε μία δύσκολη φάση της ζωής τους. Όλοι έχουν ξεπεράσει τις μεγάλες δυσκολίες αλλά ακόμα δείχνουν καταπονημένοι από αυτό και δε δείχνουν να έχουν τη δύναμη ή τον τρόπο να προχωρήσουν στη ζωή τους.
Το κοινό στοιχείο όλων των χαρακτήρων είναι τα όνειρα που βλέπουν. Επίμονα όνειρα που αποτελούν μεγάλο βάρος για αυτούς αλλά φαίνεται να αποτελούν και τη μόνη διέξοδο από το τέλμα που βρίσκονται όλοι. Ο συνδετικός κρίκος των ηρώων είναι ο ονειρομάνσερ (ερμηνευτής ονείρων) Τίταν ο οποίος με τον τρόπο του φαίνεται να είναι ο οδηγός προς την λύτρωσή τους. Μέσω αυτού οι ζωές των ηρώων που μοιάζουν παράλληλες, συναντώνται και τους ανοίγουν καινούργιες διεξόδους, κάτι που για να γίνει όμως πρέπει όλες οι εκκρεμότητες που έχουν μέσα τους να βρουν έναν επίλογο. Κάτι που πραγματοποιείται με τα ημερολόγια της λύτρωσεις τα οποία είναι γραμμένα από τους ήρωες και υπάρχουν σαν επίλογος στην ιστορία του καθενός αλλά και ως ιντερμέδια στο όλον του βιβλίου.
Πολύ ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλίου αποτελεί η γραφή, η οποία παρουσιάζει μία λυρικότητα ιδιαίτερη που συνδυάζεται όμως εξαιρετικά με την ρεαλιστική περιγραφή του αστικού τοπίου χωρίς υπερβολές και αχρείαστες αναφορές. Σε πολλά σημεία επίσης υπάρχουν διάσπαρτοι στίχοι το οποίο σε συνδυασμό με την όλη ατμόσφαιρα του βιβλίου οδηγεί στο να θεωρήσουμε ότι αυτό το βιβλίο είναι ιστορίες γραμμένες από έναν ποιητή.
Εν κατακλείδι, τελειώνοντας Τα Πρόσωπα της Λύτρωσης αισθάνθηκα σα να βγαίνω από ένα κλειστοφοβικό, τραγικό ταξίδι που όπως και οι τραγωδίες στην αρχαιότητα είχαν σκοπό την κάθαρση, ή ακόμα καλύτερα στην προκειμένη, τη λύτρωση.