Walkabout: Προσδοκία ενός ξεκινήματος

by Τάκης Κατσαμπάνης

"Κάθε κύμα είναι διαφορετικό. Βρίσκεσαι σε μια κατάσταση λήθης, ξαφνικά όλη η ζωή σου είναι αυτό το μακρύ απλωμένο κύμα, στέκεσαι χωρίς παρελθόν, όλα στο μυαλό σου έχουν γίνει άυλα, ρευστά. Τίποτα δεν έχει σημασία, παρά το κύμα και η στιγμή".
Αυστραλία 2007. Ένα μακρύ ταξίδι στην άλλη άκρη του κόσμου, η χαμηλόφωνη προσδοκία ενός ξεκινήματος, η πολύωρη πτήση στο κενό. Το τοπίο προφανώς εξωτικό: φοίνικες, έρημοι και αχανείς παραλίες, Αβορίγινες και χίπικα κοινόβια, αστικές γειτονιές με σπίτια σε παράταξη στρατιωτική. Ο αφηγητής, στροβιλιζόμενος σ' ένα τζετ λαγκ που προεκτείνεται στο διηνεκές, θα παρασυρθεί σ' ένα αέναο walkabout, μια περιπλάνηση στην εσωτερική του γεωγραφία, γεμάτη από άγνωστα τοπόσημα και μυστικές, αόρατες πόλεις. Με το τραύμα της γλώσσας πάντα ανοιχτό, ο ήρωας του βιβλίου παγώνει, αγωνίζεται, κουράζεται, ελπίζει και συνεχώς μεταμορφώνεται, μένοντας πάντα ο ίδιος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Η γραφή του Τάκη Κατσαμπάνη μοιάζει να ισορροπεί ανάμεσα στην εξομολόγηση και τη μυθοπλασία σχεδόν σε κάθε της λέξη. Είναι αυτή η ευεργετική διαφάνεια κάποιων συγγραφέων που μας αφήνουν να δούμε τον πραγματικό κόσμο μέσα από το βίωμα της προσωπικής τους εμπειρίας. Σαν να κοιτάμε γύρω μας κρατώντας ένα χοντρό γυαλί στα μάτια. Όλα μοιάζουν λίγο απατηλά. Όπως στις ταινίες του κινηματογράφου, κάτι μας παρασέρνει. Walkabout". (Χρήστος Χρυσόπουλος)

144 pages, Paperback

First published April 15, 2017

Reviews

[Makis Dionis · Rating 3 out of 5]

Το χρονικό της προσωπικής ενδοσκόπησης του γραφοντος, σε συνθήκες αντίξοες και σε μια αποξένωση που δεν θέλει να εξημερώσει.
Τα δεδομένα και τα ζητούμενα υπό το πρίσμα της απόστασης Αυστραλίας.

[Antonia KungFuPanda · Rating 5 out of 5]

Δεν ξερω αν αξιζει για 5 αστερια, σιγουρα για 4, αλλα του εβαλα 5 διοτι το διαβασα σε στιγμη που με εκφραζει απολυτα. Παρ'ολα αυτα η γραφη του ειναι ομορφη, ηρεμη σαν το κυμα της θαλασσας. Η περιγραφη των συναισθηματων του και σκεψεων του γινεται με λυρικοτητα που θυμιζει τη δυναμη του νατουραλισμου με εξωτερικες περιγραφες που θυμιζουν ρεαλισμο. Μου αρεσε.

[Apapsa · Rating 5 out of 5]

Είπα στον Τάκη χτες "τώρα θέλω να πάω στην Αυστραλία", μήπως, όμως, ήθελα να πω "τώρα είναι που δεν θέλω να πάω με τίποτα στην Αυστραλία"; Και τα δυο θέλουν να πουν ότι μου άρεσε πολύ το βιβλίο του.

Σημεία:

"Η κουλτούρα δεν χρειάζεται σε καθημερινή χρήση. Ζούνε χωρίς βαρβάρους."

"Ο Μανόλης ζούσε για πάρα πολλά χρόνια στη σκιά του Γουάιτ, ένα πικρό προνόμιο όπως έλεγε. Όλοι τον ήξεραν με το μικρό του όνομα. Αναρωτιόταν εάν υπήρχε, εάν η βυζαντινή του καταγωγή σήμαινε κάτι σε έναν τόπο χωρίς ιστορία, σε μια ήπειρο που δεν είχε προλάβει καλά καλά να εξανθρωπιστεί, που οι μόνοι σίγουροι κάτοικοι ήταν ο καιρός, τα δέντρα, τα πουλιά, ένας χορός πίσω από προσωπικές ιστορίες."

"Τι πατρίδα και αυτή, δείγμα μιας αποτυχημένης ενδογένεσης με μια ελίτ ιδιοτελή και φατριαστική. Ο Καστοριάδης τούς το είχε πει νωρίς, από το 1984. Εφόσον πιστεύετε ότι είστε και Βυζαντινοί και Αρχαίοι, δεν πρόκειται να φτιάξετε κράτος."

[Demetra Stavridou · Rating 3 out of 5]

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης ακούμε και διαβάζουμε συχνά για τους νέους μας που φεύγουν στο εξωτερικό προς αναζήτηση μιας καλύτερης μοίρας, Αγγλία, Γερμανία, Αυστραλία, όπου μπορεί ο καθένας, για να χτίσουν μια καλύτερη ζωή. Διαβάζουμε και ακούμε συνεντεύξεις των δικών μας οικονομικών μεταναστών για τους υψηλότερους μισθούς, για την προοπτική επαγγελματικής ανέλιξης και για τη νοσταλγία για την πατρίδα. Δεν ακούμε όμως συχνά για τις ψυχολογικές δυσκολίες που ενέχει η μετανάστευση για όσους την αποτολμούν. Για τον αγώνα ενσωμάτωσης σε ξένες χώρες, σε ξένες κοινωνίες, που όσο κι αν ομοιάζουν με την ελληνική ή όσο κι αν εμπεριέχουν το ελληνικό στοιχείο, όπως στην περίπτωση της Αυστραλίας, παραμένουν ένα πεδίο προσαρμογής, άλλοτε ομαλής και άλλοτε όχι. Διαβάζοντας το Walkabout του Τάκη Κατσαμπάνη συχνά αναρωτήθηκα για όλους αυτούς τους ανθρώπους: πόσοι από αυτούς καταφέρνουν να ενσωματωθούν και να «προοδεύσουν» τελικά; Και με τι κόστος;

Για να αποφύγω τις παρεξηγήσεις, να πω ότι το Walkabout δεν είναι η ιστορία ενός Έλληνα που φεύγει για την Αυστραλία χτυπημένος από την ελληνική οικονομική κρίση προς αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Είναι όμως η ιστορία ενός Έλληνα που έχει μέσα του διαρκώς το ταξίδι κι έτσι βρίσκεται, προ κρίσης, στην άλλη άκρη της υφηλίου με βίζα μόνιμης διαμονής στην αχανή αυστραλιανή ήπειρο. Στο βιβλίο η μυθοπλαστική αφήγηση μπολιάζεται με ημερολογιακές εξομολογήσεις του συγγραφέα, ο οποίος έζησε στην Αυστραλία για τέσσερα χρόνια, και περιστρέφεται γύρω από τον αγώνα ή την ανικανότητα ή την άρνηση, τελικά, της ψυχολογικής ενσωμάτωσης σ’ έναν τόπο τόσο ανοίκειο και ξένο κατά βάθος.

[...]

Καθ’ όλη την περιγραφή της περιπλάνησής του, από το Σίδνεϊ (την «κρύα ερωμένη») και τις αχανείς παραλίες των ανατολικών ακτών μέχρι τα χίπικα κοινόβια και τις κοινότητες των εναπομείναντων Αβορίγινων, ο αφηγητής διαγράφει ένα παράλληλο ταξίδι περιπλάνησης στην εσωτερική του γεωγραφία: βαριέται, ελπίζει κουράζεται, αγωνιά, νοσταλγεί, μάχεται αλλά κυρίως παρατηρεί, αναρωτιέται, στοχάζεται.

[...]

Η ταυτότητα και ο ατομικός προορισμός, το νόημα της πορείας μας, συνοδεύουν τον αφηγητή στην περιπλάνησή του ως ακατάπαυστα ερωτήματα, μαζί με τη μητρική γλώσσα που είτε θέλουμε είτε όχι λειτουργεί ως υπόβαθρο τόσο της ταυτότητας όσο και της δυνατότητάς μας να νιώθουμε σαν το σπίτι μας. Γράφει ο Κατσαμπάνης: «Ντρέπομαι που δεν χωράω σε αυτή τη φύση και τη γιορτή της. Δεν μου αρκεί να την παρατηρώ, θέλω τους συνειρμούς της». Χαμένος στη μετάφραση μεταξύ μητρικής και ξένης γλώσσας, αυτή η «ριζική αποσύνδεση μεταξύ λέξης και πράγματος είναι μια αλχημεία που αφυδατώνει και στύβει τον κόσμο από κάθε σημασία, από κάθε απόχρωση, κάθε ρίγος ή υπαινιγμό». Για να νιώσει ισότιμο, ενσωματωμένο μέλος της καινούριας αυτής κοινωνίας, ο αφηγητής, δεν χρειάζεται να μιλάει απλώς αγγλικά: «Έπρεπε να διορθώσω την τονικότητα, το πώς κατέληγαν οι φράσεις, το πώς άλλαζαν συχνότητα, τις κινήσεις των χεριών. Έπρεπε να προσδώσω στη γλώσσα μου χιούμορ και ερωτισμό, πράγμα που δεν μου ήταν διόλου εύκολο».

Βεβαίως, καθώς το Walkabout είναι εν μέρει μία ταξιδιωτική νουβέλα, ο Κατσαμπάνης δεν παραβλέπει να αναφέρει δομικά στοιχεία της σύγχρονης ιστορίας της «Τυχερής Χώρας» όπως αποκαλούν την πατρίδα τους οι Αυστραλοί, όπως είναι για παράδειγμα η ρατσιστική πρακτική εξόντωσης και αφανισμού που εφάρμοσαν οι κυρίαρχες λευκές κοινότητες εναντίον των Αβορίγινων όταν από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι και το 1970 απομάκρυναν διά της βίας από τις οικογένειές τους όλα τα μικρά παιδιά των ιθαγενών και τα έδιναν σε χριστιανικές αποστολές και ορφανοτροφεία προκειμένου να «μεγαλώσουν πολιτισμένα, προστατευόμενα από αυτόν τον εκφυλιστικό και πρωτόγονο τρόπο ζωής».

3.5 / 5

[...]
Αποσπάσματα από μια παρουσίαση του βιβλίου που είχα κάνει παλιότερα εδώ
https://www.kefalonitikanea.gr/2017/0...

[Konstantinos · Rating 3 out of 5]

3,5/5*

[Achilleas · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρουσα προσπάθεια. Μεταφέρει την αίσθηση του πολύ προσωπικού το βιβλίο, μαζί με μια υποβόσκουσα ένταση, μια αγωνία.
Η γραφή κουράζει λίγο, αλλά περί ύφους οι ορέξεις ποικίλουν.