What do you think?
Rate this book
La pienezza del vuoto: Dallo zero alla meccanica quantistica, tra scienza e spiritualità
Che cos’è il vuoto? Di che cosa è fatto? Perché ci fa paura? Non è facile per l’uomo, soprattutto quello occidentale, pensare e accettare il nulla. Eppure interrogarsi sulla sua natura pare inevitabile. Lo hanno fatto, e continuano a farlo, filosofi e matematici, scienziati e teologi, poeti e premi Nobel, cercando di tessere intorno all’horror vacui una storia plausibile. In queste pagine l’astrofisico Trinh Xuan Thuan ci conduce in una lunga cavalcata dalle origini ai giorni nostri attraverso la Bibbia e l'I Ching, Aristotele e al-Khwarizmi, la rivoluzione di Newton e le teorie di Einstein, la nascita della meccanica quantistica e la scoperta del Big Bang. La conclusione cui giunge è sorprendente: la fisica e la cosmologia contemporanee propongono una visione del mondo molto simile a quella delle maggiori tradizioni spirituali orientali che, invece di temere il vuoto, lo vivono come possibilità di mutamento, e dunque di vita. È nel dialogo armonico tra gli opposti – Yin e Yang, energia e materia, attrazione e repulsione – che si nasconde il mistero, insieme vuoto e pieno, dell’universo. Un mistero che ha a che fare con la scienza, ma anche con l’etica e con la politica. Perché se è vero che, come le particelle e gli atomi, siamo interconnessi nella grande rete del cosmo, la nostra felicità dipende da quella degli altri.
301 pages, Kindle Edition
Published July 6, 2017
26 people are currently reading
169 people want to read
About the author
Trịnh Xuân Thuận
30 books123 followersTrinh Xuan Thuan was born on 20th August, 1948 in Hanoï (Vietnam). He left Hanoi at the age of 6, when Vietnam was divided into two parts at the 17th parallel by the Geneva treaty, signed in 1954. His family then moved to Sàigon, capital of South Vietnam. He pursued his studies in Saigon, at the French high-school Jean-Jacques Rousseau. It is during that period that he acquired the French style that allowed him to write in French such great popular books on astrophysics and cosmology, that are famous not only for their scientific accuracy, but also for their poetic language. He passes with high honors the baccalaureate degree in 1966.
He then went abroad for his higher education. After one year in Switzerland (1966-1967), at the Ecole Polytechnique in Lausanne, he continued his studies in well-known American universities. He obtained his Bachelor of Physics at the California Institute off Technology (Caltech) in 1970, then his PhD in Astrophysics at Princeton University in 1974, under the guidance of the eminent astrophysicist Lyman Spitzer, father of the Hubble space Telescope and one of the pioneers of the physics of the interstellar medium and of plasmas.
Since 1976, he has been a professor of astronomy at the University of Virginia in Charlottesville, and divides his time between the United States and France. As an invited professor at the University of Paris 7, at the observatory of Paris-Meudon, at the department of astrophysics of Saclay and at the IAP (Institute of astrophysics of Paris) of the CNRS, he collaborates regularly with French scientists.
An astrophysicist internationally recognized for his research in extragalactic astronomy (concerning objects beyond the Milky Way), he is the author of more than 230 articles on the formation and evolution of galaxies, in particular of dwarf galaxies, and on the synthesis of light elements in the Big-bang. His articles are widely referred to in the world.
Observatoire de Kitt Peak en ArizonaFor his astronomical research, he makes use of the largest telescopes on the ground (Kitt Peak, Hawaii, Chile...) and in space (Hubble, Spitzer...). At the end of 2004, thanks to observations made with Hubble, he discovered the youngest known galaxy in the universe (I Zwicky 18) – a discoverery that was amply discussed in the international press.
In addition to his research, he teaches a course at the University of Virginia which is called "Astronomy for Poets". In this course, students with a non-scientitific background have the pleasure of discovering the wonders of the Universe in a non-technical language.
In addition to his research, he teaches a course at the University of Virginia which is called
"Astronomy for Poets". In this course, students with a non-scientitific background have the pleasure of discovering the wonders of the Universe in a non-technical language.
Trinh Xuan Thuan is regularly invited on television and radio emissions in the US, France and other countries.
He is also a frequent guest lecturer in many countries over the world.
He then went abroad for his higher education. After one year in Switzerland (1966-1967), at the Ecole Polytechnique in Lausanne, he continued his studies in well-known American universities. He obtained his Bachelor of Physics at the California Institute off Technology (Caltech) in 1970, then his PhD in Astrophysics at Princeton University in 1974, under the guidance of the eminent astrophysicist Lyman Spitzer, father of the Hubble space Telescope and one of the pioneers of the physics of the interstellar medium and of plasmas.
Since 1976, he has been a professor of astronomy at the University of Virginia in Charlottesville, and divides his time between the United States and France. As an invited professor at the University of Paris 7, at the observatory of Paris-Meudon, at the department of astrophysics of Saclay and at the IAP (Institute of astrophysics of Paris) of the CNRS, he collaborates regularly with French scientists.
An astrophysicist internationally recognized for his research in extragalactic astronomy (concerning objects beyond the Milky Way), he is the author of more than 230 articles on the formation and evolution of galaxies, in particular of dwarf galaxies, and on the synthesis of light elements in the Big-bang. His articles are widely referred to in the world.
Observatoire de Kitt Peak en ArizonaFor his astronomical research, he makes use of the largest telescopes on the ground (Kitt Peak, Hawaii, Chile...) and in space (Hubble, Spitzer...). At the end of 2004, thanks to observations made with Hubble, he discovered the youngest known galaxy in the universe (I Zwicky 18) – a discoverery that was amply discussed in the international press.
In addition to his research, he teaches a course at the University of Virginia which is called "Astronomy for Poets". In this course, students with a non-scientitific background have the pleasure of discovering the wonders of the Universe in a non-technical language.
In addition to his research, he teaches a course at the University of Virginia which is called
"Astronomy for Poets". In this course, students with a non-scientitific background have the pleasure of discovering the wonders of the Universe in a non-technical language.
Trinh Xuan Thuan is regularly invited on television and radio emissions in the US, France and other countries.
He is also a frequent guest lecturer in many countries over the world.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
June 2, 2019
Dedicato quasi tutto alla parte scientifica; solo l'ultimo capitolo accenna alle religioni orientali.
Molto interessante comunque.
Molto interessante comunque.
May 27, 2025
Một quyển sách rất thú vị, theo phong cách tiểu luận, tuỳ bút viết về vũ trụ theo cách tương đối dễ đọc dù vẫn (cần thiết) có nhiều thuật ngữ chuyên ngành. Điều thú vị ở đây là tác giả kết hợp được khoa học xã hội, tôn giáo, và khoa học tự nhiên để giải thích các khái niệm đặc thù của vũ trụ. Ví dụ như đi từ những khái niệm như “cái không” trong Phật giáo để đến các thí nghiệm khoa học về chân không.
Cả một thế giới thú vị hiện ra trước mắt độc giả, vừa siêu vi mô ở những hạt cơ bản nhỏ nhất cho đến siêu vĩ mô cấp đa vũ trụ, đều là những điều mà con người không thể thấy, chạm được. Thế mà bao thế hệ nhà khoa học đã luận ra được những lý thuyết, phương trình, hình dung về không gian này. Đúng là những sự đầy và đồng thời cũng là cái không.
Tuy vậy, sách nhiều thuật ngữ nên cũng không hẳn dành cho người mới bắt đầu, mà chủ yếu dành cho độc giả đã có tìm hiểu qua về các ngành khoa học.
Cả một thế giới thú vị hiện ra trước mắt độc giả, vừa siêu vi mô ở những hạt cơ bản nhỏ nhất cho đến siêu vĩ mô cấp đa vũ trụ, đều là những điều mà con người không thể thấy, chạm được. Thế mà bao thế hệ nhà khoa học đã luận ra được những lý thuyết, phương trình, hình dung về không gian này. Đúng là những sự đầy và đồng thời cũng là cái không.
Tuy vậy, sách nhiều thuật ngữ nên cũng không hẳn dành cho người mới bắt đầu, mà chủ yếu dành cho độc giả đã có tìm hiểu qua về các ngành khoa học.
April 15, 2018
J'ai lu ce livre quasiment en une traite comme un roman scientifico-philosophique. C'est juste passionnant de découvrir les questionnements et les réponses plutôt scientifiques à la question du vide. La partie "asiatique" et "spirituelle" est très courte et un peu disproportionnée par rapport à la question "scientifique" et "occidentale". Dommage.
March 4, 2023
Nelle premesse il libro sembra intenzionato ad affrontare un discorso soprattutto metafisico e filosofico: il nulla, il vuoto, il non essere. Lo fa prendendolo alla larga, partendo dalla scienza dei numeri e in particolare dal concetto di zero, a cui peraltro viene attribuito un significato correlato al nulla (personalmente la vedo molto più terra-terra: lo zero mi pare un puro e semplice artificio matematico utile a semplificare i calcoli e a non trovarsi con cifre chilometriche tipo quelle degli antichi romani) e dal “terrore” che gli antichi filosofi e teologi avevano per il concetto di vuoto. Il tutto in realtà è solo una premessa per arrivare al cuore del discorso, ovvero a una lunga trattazione sulla fisica delle particelle e sull’astrofisica, ovvero l’infinitamente grande e l’infinitamente piccolo, e su quanto anche qui il nulla e il vuoto siano una parte pregnante del discorso.
A questo punto si ha a che fare con l’ennesimo tentativo di spiegare ai non addetti ai lavori concetti di una complessità e di un’astrusità senza pari per noialtri confinati in questo angolino di universo (universo curvo? Infiniti universi paralleli? Il tempo è una variabile non univoca? Il big bang è avvenuto contemporaneamente in un solo punto e anche in tutto l’universo? Tutto quello che esiste è dovuto, semplificando al massimo grado, a una casualissima asimmetria di materia e antimateria nei primi istanti del tempo - che non era tempo - eccetera? Veramente troppo…). Mi diceva una volta uno studente di fisica che in realtà queste cose non sono affatto complicate, richiedono soltanto di possedere una base di conoscenze matematiche che non si hanno se non si sono fatti studi specifici, e sarà anche vero, però i vari libri sull’argomento che ho letto, nonostante le migliori intenzioni, spesso confondono le idee piuttosto che chiarirle (il migliore, secondo me, rimane comunque “Sette brevi lezioni di fisica” di Carlo Rovelli, l’unico che è riuscito a non farmi sentire un idiota totale una volta che l’ho chiuso).
L’ultima parte del libro recupera il concetto di nulla e di vuoto da un’altra fonte, quella delle filosofie orientali, il buddismo e il taoismo, mettendole a confronto con i temi dell’astrofisica e della fisica delle particelle. Non è un’idea particolarmente nuova, l’aveva già affrontata alcuni decenni fa un altro fisico, Fritjof Capra, austriaco di nascita e poi naturalizzato statunitense. Il libro ai tempi lo avevo anche letto e non mi era dispiaciuto, ma da un lato non l’avevo trovato particolamente capace ad andare al di là del livello analogico-metaforico tra le filosofie orientali e la fisica delle particelle; dall’altro, con qualche eccezione, era stato accolto abbastanza male dal fronte che oggi diremmo STEM, soprattutto quelli che vedevano di malo occhio chi voleva invadere il loro esclusivo campetto di gioco del Vero Sapere, volgarizzandolo e trivializzandolo. Peraltro Capra si era progressivamente allontanato dallo studio e dalla ricerca, finendo per abbracciare filosofie e argomenti new age che certo non avevano portato bene a un’eventuale confluenza dei due argomenti che andasse al di là di una serie di similitudini del tutto ipotetiche.
E’ evidente che nella sua ultima parte questo libro è tributario di quello di Capra, al quale peraltro dedica - e meno male - solo una nota a piè dell’ultima pagina. La tesi finale comunque è che non c’è convergenza tra i due approcci, ma semplicemente ciascuno di essi affronta il concetto di vuoto e di nulla con i suoi specifici strumenti proponendo forme diverse di conoscenza, non reciprocamente escludenti.
In sostanza un libro interessante ma non epocale, che esagera un po’ con giudizi estetico-emotivi (per dire, non so quante volte dice che il De Rerum Natura di Lucrezio è bello, splendido, fantastico, e toni esaltatori non troppo differenti vengono riservati a Galileo, Newton - che altre fonti dicono credesse nella magia - ed Einstein).
A questo punto si ha a che fare con l’ennesimo tentativo di spiegare ai non addetti ai lavori concetti di una complessità e di un’astrusità senza pari per noialtri confinati in questo angolino di universo (universo curvo? Infiniti universi paralleli? Il tempo è una variabile non univoca? Il big bang è avvenuto contemporaneamente in un solo punto e anche in tutto l’universo? Tutto quello che esiste è dovuto, semplificando al massimo grado, a una casualissima asimmetria di materia e antimateria nei primi istanti del tempo - che non era tempo - eccetera? Veramente troppo…). Mi diceva una volta uno studente di fisica che in realtà queste cose non sono affatto complicate, richiedono soltanto di possedere una base di conoscenze matematiche che non si hanno se non si sono fatti studi specifici, e sarà anche vero, però i vari libri sull’argomento che ho letto, nonostante le migliori intenzioni, spesso confondono le idee piuttosto che chiarirle (il migliore, secondo me, rimane comunque “Sette brevi lezioni di fisica” di Carlo Rovelli, l’unico che è riuscito a non farmi sentire un idiota totale una volta che l’ho chiuso).
L’ultima parte del libro recupera il concetto di nulla e di vuoto da un’altra fonte, quella delle filosofie orientali, il buddismo e il taoismo, mettendole a confronto con i temi dell’astrofisica e della fisica delle particelle. Non è un’idea particolarmente nuova, l’aveva già affrontata alcuni decenni fa un altro fisico, Fritjof Capra, austriaco di nascita e poi naturalizzato statunitense. Il libro ai tempi lo avevo anche letto e non mi era dispiaciuto, ma da un lato non l’avevo trovato particolamente capace ad andare al di là del livello analogico-metaforico tra le filosofie orientali e la fisica delle particelle; dall’altro, con qualche eccezione, era stato accolto abbastanza male dal fronte che oggi diremmo STEM, soprattutto quelli che vedevano di malo occhio chi voleva invadere il loro esclusivo campetto di gioco del Vero Sapere, volgarizzandolo e trivializzandolo. Peraltro Capra si era progressivamente allontanato dallo studio e dalla ricerca, finendo per abbracciare filosofie e argomenti new age che certo non avevano portato bene a un’eventuale confluenza dei due argomenti che andasse al di là di una serie di similitudini del tutto ipotetiche.
E’ evidente che nella sua ultima parte questo libro è tributario di quello di Capra, al quale peraltro dedica - e meno male - solo una nota a piè dell’ultima pagina. La tesi finale comunque è che non c’è convergenza tra i due approcci, ma semplicemente ciascuno di essi affronta il concetto di vuoto e di nulla con i suoi specifici strumenti proponendo forme diverse di conoscenza, non reciprocamente escludenti.
In sostanza un libro interessante ma non epocale, che esagera un po’ con giudizi estetico-emotivi (per dire, non so quante volte dice che il De Rerum Natura di Lucrezio è bello, splendido, fantastico, e toni esaltatori non troppo differenti vengono riservati a Galileo, Newton - che altre fonti dicono credesse nella magia - ed Einstein).
January 21, 2024
4.5 pour la bonne crise existentielle
February 17, 2025
hong hứng thú gì lĩnh vực này lắm nhưng có thể ông bô sẽ khoái chăng haha
June 26, 2025
Very well written. It's valuable because it was written in French. I have read several such books already, so won't finish it, but I did like it
March 20, 2025
Une plongée fascinante entre science et spiritualité.
Un ouvrage à la fois accessible et profond, qui invite à repenser notre vision de l'univers !
Un ouvrage à la fois accessible et profond, qui invite à repenser notre vision de l'univers !
December 27, 2016
Malgré ma grande réserve quant à la pertinence de la présence des deux derniers chapitres dans ce dernier ouvrage de Trinh Xuân Thuân, je reconnais le grand talent de l'auteur comme vulgarisateur des sciences.
Concernant les deux derniers chapitres, puisque l'auteur essaie de concilier la recherche de la vérité par la démarche scientifique et cette même recherche par la démarche spirituelle, il aurait dû en faire un autre livre, plus élaboré et clairement dédié à cet objectif.
En résumé, les cinq premiers chapitres sont passionnants à lire mais la présence des deux derniers vient tout gâcher, me donnant l'impression de m'être fait avoir quant à la finalité du livre.
Concernant les deux derniers chapitres, puisque l'auteur essaie de concilier la recherche de la vérité par la démarche scientifique et cette même recherche par la démarche spirituelle, il aurait dû en faire un autre livre, plus élaboré et clairement dédié à cet objectif.
En résumé, les cinq premiers chapitres sont passionnants à lire mais la présence des deux derniers vient tout gâcher, me donnant l'impression de m'être fait avoir quant à la finalité du livre.
January 23, 2019
Một cuốn sách khoa học - triết học.
Tác giả am hiểu sâu sắc văn hóa phương Đông, cả Đạo giáo và Phật giáo.
Đi từ việc tìm hiểu cái Không trong các lĩnh vực khoa học Toán, vật lý, thiên văn đến so sánh với cái Không theo quan điểm của Đạo giáo và Phật giáo. Ông Thuận có tài viết văn và khiếu sư phạm nên dẫn dắt câu chuyện lôi cuốn người đọc.
Cuốn này ông mới xuất bản nên cập nhật thông tin đầy đủ.
Sách rất đáng đọc.
Tác giả am hiểu sâu sắc văn hóa phương Đông, cả Đạo giáo và Phật giáo.
Đi từ việc tìm hiểu cái Không trong các lĩnh vực khoa học Toán, vật lý, thiên văn đến so sánh với cái Không theo quan điểm của Đạo giáo và Phật giáo. Ông Thuận có tài viết văn và khiếu sư phạm nên dẫn dắt câu chuyện lôi cuốn người đọc.
Cuốn này ông mới xuất bản nên cập nhật thông tin đầy đủ.
Sách rất đáng đọc.
October 23, 2021
Ko hẳn là kể 1 câu chuyện với văn phong gần gũi như Sapiens của Yuval Noah Harari. Cũng ko phải là 1 cuốn sách với quá nhiều ngôn từ khô khan, hàn lâm như Lược Sử Thời Gian của Stephen Hawking. Mà nó nằm ở giữa, mang sự kết hợp hài hòa của cả 2.
Cuốn sách dẫn người đọc tìm hiểu câu chuyện về số 0, sau đó phiêu lưu vào không gian vô tận của vũ trụ, và kết thúc liều lĩnh với việc luận bàn về tính không của các tôn giáo phương đông.
Một cuốn sách thú vị!
Cuốn sách dẫn người đọc tìm hiểu câu chuyện về số 0, sau đó phiêu lưu vào không gian vô tận của vũ trụ, và kết thúc liều lĩnh với việc luận bàn về tính không của các tôn giáo phương đông.
Một cuốn sách thú vị!
August 28, 2021
Phần đầu đọc khá hấp dẫn, cảm giác như được ôn lại kiến thức vật lý cấp 2. Tuy nhiên, về sau nội dung có nhiều trùng lặp với Các thế giới song song của Michio Kaku, có lặp lại sự so sánh giữa khoa học vũ trụ và Phật giáo ở phần cuối (đã đề cập trong Vũ trụ và hoa sen).
January 26, 2023
Một lược sử về cái không, hay chính xác là chân không - zero - 0. Mọi thứ được giải thích rõ ràng cặn kẽ, từ thời điểm Aristotle sợ hãi khái niệm này đến sự nghiên cứu của vật lý lượng tự và vật chất tối. Một cuốn sách nên đọc sau cuốn sách về vô hạn "Khát Vọng Tới Cái Vô Hạn".
Read
June 11, 2023 An incredible journey through physic history on the boat of void.
Displaying 1 - 14 of 14 reviews