Jump to ratings and reviews
Rate this book

İki Gözüm Despina

Rate this book
Minareden günde beş vakit yükselen ezana, kilise çanının eşlik etmesiydi benim çocukluğum... Ama sonra çocukluğumu orta yerinden ikiye bölen o kelime girdi hayatıma: Mübadele!

Anlamını bile bilmiyordum ilk duyduğumda. Öğrendiğimde ise Anadolu’ya göçmen kuşlar taşıyan bir vapurun içindeydim. Yüzlerce insan alt alta üst üste yığılmış, hayatta kalmaya çabalıyorduk. Doğduğumuz topraklarda bize yer yoktu artık, gideceğimiz yerdeyse bizleri nelerin beklediğini bilmiyorduk…

Ah Despina! Bir gülümsemesi bana adımı unutturan dünyalar güzeli. Şimdi şu yaşımda ilk aşkım diyebildiğim ama o zamanlar, hem kavga edip hem de görmeden duramadığım komşu kızı, kalbimin doğduğu ev...

Yasemin Özek İki Gözüm Despina’da, zor şartlar altında olsa bile bir arada yaşamanın öyküsünü küçük bir çocuğun gözünden ve onun duygularıyla anlatıyor.

248 pages, Paperback

Published April 5, 2017

3 people are currently reading
53 people want to read

About the author

Yasemin Özek

3 books3 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
41 (43%)
4 stars
39 (41%)
3 stars
14 (14%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for Vaso.
1,768 reviews226 followers
June 20, 2022
Ο Εμίν Αλί, ζει με τους γονείς τους σε ένα χωριό της Μυτιλήνης. Στο χωριό, ζουν αρμονικά χρόνια τώρα, χριστιανοί και μουσουλμάνοι. Μάλιστα, η μητέρα του είναι Χριστιανή κι ο πατέρας του Μουσουλμάνος, αλλά αυτό ποτέ δεν στάθηκε εμπόδιο για κανέναν τους. Με τη Δέσποινα, την παιδική του φίλη, περνούν πολλές ώρες μαζί, παίζουν, γελούν, μαλώνουν, τα βρίσκουν. Όμως, τα πράγματα αλλάζουν, το ίδιο και οι ισορροπίες. Οι μεγάλοι, προσπαθούν να να κρυφτούν απ'τα μάτια των παιδιών, αλλά εκείνα καταλαβαίνουν. Ώσπου, φτάνουν οι πρώτοι διωγμένοι από την Ανατολία. Ώσπου έρχεται το χαρτί της ανταλλαγής των πληθυσμών. Ώσπου η μητέρα του Εμίν Αλί, αποφασίζει ότι δεν μπορεί να μείνει μακριά από το παιδί της. Προτιμά να κρύψει την πίστη της. Όταν φτάνουν στην απέναντι όχθη, είναι οι ξένοι, που ήρθαν να πάρουν τον κόπο των άλλων. Χωρίς να το θέλουν, κι οι τρεις τους αλλάζουν....οι καταστάσεις τους αλλάζουν...

Η Μικρασιατικη καταστροφή είναι μια μαύρη σελίδα στην ιστορία και των δύο χωρών. Η συγγραφέας, εγγονή ανταλλαγμενων, γράφει αυτό το βιβλίο θέλοντας να αποτήσει φόρο τιμής στους προγόνους της.
Μα πάνω απ'όλα, θέλει να δείξει, πόσο δύσκολο υπήρξε όλο αυτά για τα παιδιά, εκτός από τους μεγάλους. Πόσο δύσκολο να είσαι ξένος κι από τις δύο πλευρές της όχθης. Τα παιδιά, μπορεί να λένε ότι ξεχνούν, αλλά, το τραύμα μένει σε όλους.
Πώς να το χωρέσει το μυαλό ενός παιδιού ότι δεν μπορεί να παίζει με τους Χριστιανούς ή τους Μουσουλμάνους φίλους του?
Πόσο το μίσος μπορεί να καταστρέψει τους ανθρώπους?

Με συγκίνησε ...

Profile Image for Book2chance.
424 reviews13 followers
October 27, 2022
3,5/5
Το πρώτο μυθιστόρημα της Γιασεμιν Οζεκ (2017) πού εκδίδεται στην Ελλάδα κ έκανε αίσθηση στη χώρα της Τουρκίας. Η ίδια,εγγονή ανταλλαγέντων(1923) με ρίζες και καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη,γεννήθηκε και ζει στην Κωνσταντινούπολη κ επισκέπτεται συχνά την Ελλάδα.

Εδώ έχουμε την περιγραφή της ζωής και των συναισθημάτων του τουρκικού πληθυσμού που ζούσε εκατοντάδες χρόνια στα ελληνικά μέρη, λίγο πριν κ μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. Οι ιστορίες μέσα από την αθώα μάτια ενός παιδιού περιγράφουν με σπαρακτικό αλλά τρυφερό τρόπο τον ξεριζωμό των ανθρώπων.
Μεικτοί γάμοι, έθιμα κ ήρθε από τους δύο λαούς που μοιράζονταν τη ζωή τους για εκατοντάδες χρόνια. Ίδιος ο πόνος του ξεριζωμού, ίδια Η αντιμετώπιση από τον ντόπιο πληθυσμό των προσφύγων. Ίδιες οι αγάπες και τα όνειρα γραμμένα με μαεστρία με την ενσυναίσθηση ενός παιδιού που η συγγραφέας αποδίδει τόσο πίστα και παραστατικά που θα κάνει πολλούς αναγνώστες να δακρύσουν.

Πρωτότυπη πραγματικά αφήγηση όπου οι καταπληκτικές εικόνες αναμειγνύονται στο μίξερ τον έντονο τα των συναισθημάτων καθώς το κείμενο κυλάει άλλοτε σαν ήρεμο ρυάκι και άλλοτε σαν ορμητικό ποτάμι.
Profile Image for Ahmet Yücel.
11 reviews
July 30, 2023
Biz ; iki yakanın birinde ama sevdiklerimizin hep karşı kıyısında kalmış göçmen kuşlar !

Çok sevdim bu kitabı. Emin Ali’yi, Despina’yı
Profile Image for Paraskevi Parissi.
122 reviews20 followers
Read
December 18, 2022
Εμείς, τα αποδημητικά πουλιά που έμειναν σε μία από τις δύο όχθες, αλλά απέναντι από τους αγαπημένους μας!!!
Το βιβλίο ΄΄Δέσποινα, μάτια μου είναι ένα νοσταλγικό ταξίδι για μια έντονη ιστορική στιγμή που έλαβε χώρα στις αρχές του 20ου αιώνα (το1923).Η ανταλλαγή των πληθυσμών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία λόγω Θρησκεύματος. Το ιδιαίτερα αγαπητό του συγκεκριμένου βιβλίου είναι ότι η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τα μάτια ενός μικρού παιδιού που γεννήθηκε στην Ελλάδα από πατέρα Τούρκο και μητέρα Ελληνίδα. Τα μάτια και η ψυχή ενός παιδιού είναι ότι πιο ιερό και αγνό υπάρχει στην ζωή. Η χαρά του, η αγάπη του, η ξεγνοιασιά του, οι σκανταλιές του, ο φόβος του, η λαχτάρα του παρουσιάζονται στον αναγνώστη τόσο όμορφα και γλυκά από την πένα της Γιασεμίν Οζέκ που δεν γίνεται να μην αγαπήσεις αυτό το βιβλίο. Ναι, είναι ένα αγνό, τρυφερό βιβλίο γεμάτο αναμνήσεις!

Όλο το βιβλίο είναι σαν ένα γλυκό ζαχαρωτό, ίσως γιατί η γραφή του μυρίζει μία αγνότητα, μία γλύκα και μία τρυφερότητα που δεν την βρίσκεις εύκολα. Είναι ένα αληθινό, τραγικό παραμύθι της ζωής που τρομερά γεγονότα από την μικρασιατική εκστρατεία μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών σημειώνονται με αβάσταχτη αγάπη από το χέρι της συγγραφέως για να διαβαστούν και να μην μείνουν μόνο λέξεις πάνω σε λευκό χαρτί. Να διαβαστούν και να θυμίσουν στους νεότερους ότι το μίσος που δημιούργησε όλες αυτές τις απάνθρωπες ιστορικές στιγμές οδηγεί σε ένα τεράστιο πρόβλημα ταυτότητας. Ίσως και να είναι και το σημαντικότερο μήνυμα του βιβλίου, γιατί ο αβάσταχτος αναγκαστικός αποχωρισμός από τον τόπο που γεννήθηκες σε παρασέρνει σε ένα μοναχικό ταξίδι ξενιτιάς. Μόνος ανάμεσα σε ξένους μέχρι να βρεις το λιμάνι για να αράξει η ψυχή σου.

ΞΕΝΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΞΕΝΟΥΣ
Από μικρό παιδί άκουγα ιστορίες για την μικρασιατική καταστροφή με μεγάλο ενδιαφέρον αφού οι ρίζες μου ανήκουν εκεί. Σαν μικρό παιδί είχα αρνητικά συναισθήματα για τους Τούρκους και δεν μπορούσα να αποδεχτώ αυτά τα αιματοβαμμένα εξωφρενικά γεγονότα. Όμως μεγαλώνοντας άρχισα να διαβάζω πολύ για την συγκεκριμένη ιστορική στιγμή και να μελετάω για τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν και έφυγαν χωρίς την θέληση τους από την Ελλάδα ή την Τουρκία, λόγω Θρησκεύματος και μόνο. Έλληνες υπήκοοι Μουσουλμανικού Θρησκεύματος, Τούρκοι υπήκοοι Ορθόδοξου Θρησκεύματος. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ξενιτεύτηκαν και από τις δυο χώρες κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για να κρατήσουν την οικογένειες τους ενωμένες παρόλη την θλίψη, την εξάντληση και τον πόνο που χαράχθηκε στην καρδιά τους. Δύσκολο πάρα πολύ να είσαι σε μία χώρα που δεν σε θέλουν είτε ανήκεις στα ‘’Τουρκοσπέρματα’’ είτε ανήκεις στους ‘’γκιαούρηδες’’.
Συγκινήθηκα με την μητέρα Ελληνίδα την στιγμή που ξέσπασε διώχνοντας τον φόβο που είχε εγκλωβιστεί στην ψυχή της λόγω θρησκεύματος στην γειτονική μας Χώρα. Όλα συμβαίνουν σε μία στιγμή με αφορμή κάποιο γεγονός και μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα.. έτσι κι αλλιώς η ζωή μας είναι στιγμές! Επίσης, διάβασα με πολύ μεγάλη προσοχή το τετράδιο που έγραφε ο Τούρκος πατέρας μέσα στο οποίο αποτύπωνε τις σκέψεις του που δεν είχαν φωνή να βγουν από το λαρύγγι του και όλες τις πληγές του που μούσκευαν την ψυχή του αντί τα σεντόνια του. Ο άνθρωπός πονάει πολύ και ο πόνος του μετατρέπεται σε θηλιά για να τον πνίξει….. για όλους αυτούς που αγωνίστηκαν να επιβιώσουν στους δικούς τους ξένους δρόμους που οδηγήθηκαν χωρίς την θέληση τους.

Ποτέ μην ξεχάσεις το παιδί που κρύβεις μέσα σου……!!!
Profile Image for Nazlı Gürkaş.
Author 19 books53 followers
July 8, 2018
“O Paskalya akşamı hayatımdaki en uzun keşke listesinin yazıldığı akşamdır. Çünkü herkesle bir arada, mutlulukla yaşadığım son Paskalya gecem olduğunu bilseydim eğer vaktimi bir ağacın arkasında saklanarak geçirmez, son ana kadar masada otururdum. Gözlerimi komşularımın halayından ayırmaz, aksine halaya katılır, sıkı sıkı tutardım yanımdakinin elini. Yüzlerine bakardım hepsinin. Üçüncü kadehte, ölmüş anasının yasını tutmaya başlayan Voula Teyze’nin, kimseye belli etmeden ağlamasını, Manolini’nin buzuki çalarken başını geriye atarak kendinden geçmesini, kahveci Yorgo’nun her sigarayı sonuncuymuş gibi dibine kadar içişini izlerdim. Sadece izlemekle kalmaz, sabahın ilk ışıklarına kadar dans eden o coşkulu insanların kahkahalarını, mutluluklarını, seslerini en çok da yüzlerini ezberlerdim. Annemin keyifle Pasalimani şarkısını söylemesini dinlerdim sessizce. Despina’yı ağlatmaz, hep güldürmeye çabalar, Paskalya çöreğinden hileyle bulduğum şans parasını ona hediye ederdim.”
Profile Image for Pinar Erdur.
29 reviews2 followers
August 22, 2023
Türk ve Rumlar aradındaki mübadeleyi bir çocuğun gözünden anlatılması çok etkileyici olmuş.Her cümlesi kalbime işlendi.
Profile Image for Bookfairytale_.
59 reviews21 followers
June 23, 2022
"Γεννήθηκαν,μεγάλωσαν και ριζωσαν,αλλά δεν μπόρεσαν να κρατηθούν στα χώματα τους"

Μόλις τελείωσα το βιβλίο "Δέσποινα ,μάτια μου " της @yasemaki από τις εκδόσεις @ekdoseispataki και θέλω να σας περιγράψω τα υπέροχα και γεμάτα χαρά συναισθήματα που μου χάρισε το ταξίδι αυτό!
Από τον πρόλογο της συγγραφέως,γνωρίζοντας ότι είναι εγγονή αναταλλαγέντων και η ίδια με καταγωγή από την Θεσσαλονίκη, καταλαβαίνεις ότι κρατάς στα χέρια σου ένα μικρό σεντούκι μνήμης γεματο αγάπη, χαρές,λύπες και φόβους,όπως είναι άλλωστε και η ζωή μάς.
Έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε αναγνώσματα της ιστορικής περιόδου για το ταξίδι από την Ανατολία προς την Ελλάδα και όχι το αντίστροφο. Σ αυτό το βιβλίο θα δούμε ακριβώς αυτή τη πλευρά, που με λεπτό και ωραίο τρόπο η συγγραφέας ακουμπά ένα τόσο ευαίσθητο κομμάτι της ιστορίας.
Μέσα από τις Μνήμες του οκτάχρονου Εμίν Αλί ,που αρχίζουν στο πανέμορφο νησί της Μυτιλήνης και τελειώνουν στο Αϊβαλι όπου φτάνουν ξένοι ανάμεσα σε ξένους, βλέπουμε μεσα από τα παιδικα του μάτια πως βίωσε όλες τις πτυχές της ανταλλαγής των πληθυσμών το έτος 1923 οταν οι ορθόδοξοι της Ανατολίας και οι εδώ μουσουλμάνοι θα αλλάξουν θέση ,ξεκινώντας έτσι ο Γολγοθά του ξεριζωμού και επαναπατρισμου εκτοπίζοντας από τις εστίες τους οικογένειες όπως και την οικογένεια του Εμίν Αλί. Με πατέρα Τούρκο και μητέρα Ελληνίδα πάρθηκε η απόφαση να φύγουν όλοι μαζί με την σκληρή επιλογή της μητέρας να αλλαξοπιστησει πάρα να αφήσει το μικρό της να φύγει μακρυά από την αγκαλιά της. Ο σπαρακτικός αποχωρισμος του Εμίν από τον πρώτο έρωτα της ζωής του ,την αγαπημένη του Δέσποινα ,ειναι αβάσταχτος.....
Αγάπησα κάθε ήρωα του βιβλία ,και θα επιθυμούσα σίγουρα και την συνέχεια του με το επόμενο μέρος (αν μ ακούει η συγγραφέας).θα ήθελα να δω την εξέλιξη της προσωπικότητα του,αν επέλεξε να κάνει οικογένεια και φυσικά αν έψαξε να βρεί την Δέσποινα του♡
☆Διαβάστε το
Profile Image for Brczdn.
391 reviews17 followers
July 11, 2020
Kurtuluş savaşından sonra Türk ve Rum halkı arasında yapılan mübadele çok etkileyici anlatılmış. Zaten bu konuda yazılmış çok romana rastlamadığım için beni ayrıca etkiledi. Nerden baksanız neresinden tutsanız herkesin kendine göre haklı olduğu tarihin kara bir olayı ya bir yandan bir de olay bir çocuğun gözünden anlatılınca oraya etkileyici bir kitap çıkmış. Tavsiyedir.
Profile Image for Maria Stavroula Sal.
27 reviews4 followers
August 28, 2023
Όχι στα σπίτια τους, όχι στις πατρίδες τους , ούτε καν μέσα τους δεν μπορούν να χωρέσουν...
Η ιστορία ανταλλαγής πληθυσμών το 1923. Οι μουσουλμάνοι του νησιού της Λέσβου ήταν από τους πρώτους που αναχώρησαν για την Τουρκία.

Το βιβλίο το αγόρασα όταν διάβασα αποσπάσματα στην περιοδική έκθεση '1922' στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου και είναι από τα πιο τρυφερά βιβλία που διάβασα τα τελευταία χρόνια.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τα μάτια του παιδιού Εμίν Αλί που ζει στο νησί της Μυτιλήνης. Η συγγραφέας εξιστορεί την ιστορία του πολέμου και της ανταλλαγής πληθυσμών με έναν απλό τρόπο, χωρίς πολιτικές αναλύσεις και αναζήτηση ευθυνών, όπως θα την ζούσε ένα παιδί ή ένας απλός πολίτης.
Με στιγμές αστείες, ανέμελες, απορίας, φόβου, πόνου ο Εμίν Αλί μας ανοίγει τα μάτια στο πόσο πόνεσαν χριστιανοί και μουσουλμάνοι μέσα από τα γεγονότα των χρόνων αυτών.
Το βιβλίο γίνεται πιο συγκινητικό με τις επιστολές του πατέρα του αγοριού που θέλει να του αφήσει για να διαβάσει όταν θα μεγαλώσει. Μας βγάζουν οι επιστολές αυτές από τον κόσμο του παιδιού και μας μεταφέρουν στα συναισθήματα των ενηλίκων, μια νότα που συμπληρώνει πολύ ωραία την ιστορία.

Πόσο ειρωνικό μου φάνηκε που η ιστορία της εγκατάστασης της οικογένειας στην Τουρκία έμοιαζε τόσο πολύ με την ιστορία που εξιστορεί μιας Ελληνίδα στην έκθεση μετά την μεταφορά τους στην Ελλάδα.
Θυμήθηκα τις ιστορίες των πωλητών στο Αιβαλί, όταν το επισκέφτηκα πριν από πολλά χρόνια, και με εξυπηρέτησαν σε άπταιστα ελληνικά, διότι στην ανταλλαγή η γιαγιά τους μόνο ελληνικά μιλούσε και τα μεγάλωσε μαθαίνοντάς τους την γλώσσα.

Η γλώσσα του βιβλίου και η ιστορία ρέουν γρήγορα και οι σημειώσεις της μετάφρασης βοηθάνε πολύ τον Έλληνα αναγνώστη.
Η ιστορία και οι διάλογοι είναι πολύ κινηματογραφικοί. Θα μπορούσε να ξεπεράσει την επιτυχία της Πολίτικης Κουζίνας και να βάλει ένα λιθαράκι στο να έρθουν οι λαοί πιο κοντά.
Είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο που θα πρέπει να διαβάσουμε όλοι οι Έλληνες.
Μπράβο Yasemin Özek!!
4 reviews
August 24, 2025
4,5 ⭐️
Μια τραγική ιστορική περίοδος μέσα απο τα μάτια ενός μικρού παιδιού. Ένα μικρό παιδί αδυναμο μπροστά στις αποφάσεις των μεγάλων και μεγάλοι αδύναμοι μπροστά στις αποφάσεις των ακόμα πιο "Μεγάλων". Με συγκίνησε, με πόνεσε και το συστείνω ανεπιφύλακτα.
Πως να εξηγήσεις σε ενα μικρό παιδί την Ανταλλαγή Πληθυσμών άραγε; Πως να του πεις οτι θα πρέπει να ξεχάσει ολα όσα έζησε, όλα όσα αγάπησε για να φύγει σε έναν τόπο ξένο, άγνωστο και, συχνά, εχθρικό; Του είπαν ότι εκεί ανήκει, είναι όμως αλήθεια αυτό; Πως να του εξηγήσεις γιατί εφτασαν στο χωριό του ξαφνικά αυτοί οι εξαθλιωμενοι, κυνηγημένοι Έλληνες από "απέναντι"; Γιατί αρχίζουν να διαχωρίζονται τοσο εντονα μουσουλμάνοι και χριστιανοί; Γιατί αραγε...
Το "Δέσποινα, μάτια μου" διαβάζεται πραγματικά απνευστί, παρόλο που για μένα χρειαστηκαν μερικες παύσεις για να σκουπίσω τα δακρυα που μου έφερε. Ως απογονη προσφύγων του '22, η εικόνα των πρωτων γυναικών που έφτασαν στο χωριό θα μείνει μέσα μου σιγουρα. Και η ιστορία της Μητέρας/Ελευθερίας/"Λεϊλά" θα σημαδέψει τον αναγνώστη με τροπους που δεν φανταζεται όταν ξεκινάει το βιβλίο.
Χάνει ενα αστεράκι, ή μάλλον μισό, για τη ελαφρά "αδύναμη" και αργή αρχή, μετά όμως δεν μπορεις να το αφήσεις απο τα χέρια σου.
Profile Image for Eirini Zazani.
374 reviews22 followers
March 27, 2025
Μέχρι περίπου τη σελ. 150 με άφησε αδιάφορη, ένιωθα πως κυλούσε κάπως αργά η αφήγηση κι ότι θα μπορούσε να πει τα ίδια με λιγότερα λόγια. Από τη σελ. 150 κι εξής όμως, που ξεκινάει η ανταλλαγή των πληθυσμών μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η ιστορία και η γλώσσα είναι πολύ δυνατά, ανθρώπινα και συγκινητικά. Νομίζω αξίζει να διαβαστεί.
558 reviews8 followers
May 24, 2025
Bazı yerlerinde (Midilli'deki evinden ayrılırken Emin Ali) gözlerim doldu. Mübadele öncesi ve esnasında olanlar bir çocuğun gözünden çok iyi anlatılmış.
Profile Image for Otnemem.
89 reviews9 followers
November 9, 2025
Son dönemde okuduğum çocuk gözünden anlatılan romanlar bana biraz fazla geldi sanırım. Yine de 3,5 yıldızı hak ediyor zannımca.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.