Tüketim Toplumu, Nevrotik Kültür ve Dövüş Kulübü

by Hakan Övünç Ongur

Hakan Övünç Ongur, bu ilk kitabında, Amerikalı kült yazar Chuck Palahniuk'in bir yeraltı edebiyatı efsanesi haline gelmiş olan Dövüş Kulübü romanını kuramsal bir analize tabi tutuyor. 1999 yılında beyaz perdeye de uyarlanarak dünya çapında geniş bir hayran kitlesine ulaşan Dövüş Kulübü'nün, kendisi ile adı sıkça anılan küresel kapitalizm ve yabancılaşma tartışmalarının da ötesinde, Frankfurt Okulu'ndan postmodernizme, eleştirel kuramlardan psikanalize kadar, çok daha geniş bir çerçevede ele alınabilecek zengin bir metin sunduğunu ortaya koyuyor. Bunu yaparken okuyucuya, Adorno ve Horkheimer'dan, Marcuse'den, Gramsci'den, Baudrillard'dan, ?i?ek'ten, Jung'dan, Freud'dan ve çok sayıda farklı düşünürden yapılan alıntılarla harmanlanmış bir Palahniuk okuması sunuyor. Anlatıcı, Marla Singer, Tyler Durden gibi karakterler tüketim toplumunun, nevrotik kültürün, zihinsel terörizmin, bilinçdışı arketiplerin, simülasyonların ve mutsuzluk üzerine kurulmuş uygarlığın içine yerleştiriliyor.

Elinizdeki bu kitap, Chuck Palahniuk'in kışkırtıcı ve bolca tartışılan üslubunun altında yatan geniş sosyolojik, psikolojik ve felsefi hazinenin açığa çıkarılması çalışmalarına katkıda bulunmayı amaçlarken, Palahniuk'in kitaplarının dava süreçlerine konu olduğu Türkiye'de kültürel ve kuramsal çalışmalar için umudun hâlâ tükenmemiş olduğunu müjdeliyor.

327 pages, Unknown Binding

First published January 1, 2011

About the author

1982 yılında Ankara’da doğdu. 1999-2004 yılları arasında Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde lisans eğitimini yaptı. 2006 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Avrupa Çalışmaları Bölümü’nde yüksek lisans çalışmalarını tamamladı. 2011 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden doktora derecesini aldı. Çalışma alanları arasında eleştirel siyaset kuramları, postmodern yaklaşımlar, azınlıklar, milliyetçilik, Avrupa tarihi, Avrupalılaşma, kimlik siyaseti, sosyal psikanaliz ve tüketim konuları yer almaktadır.

Reviews

[Bengisu Çaygür · Rating 5 out of 5]

Nasıl ki Dövüş Kulübü'nde esas mesele, temel anlamda, dövüş/dövüşmek değildiyse, bu kitapta da mesele salt Dövüş Kulübü değil. Kitap, anlattığı bütün kavramları okuyucuya; karakterler, olaylar üzerinden örneklemek/imgelemek amacıyla, araç olarak kullanılmış.
Tüketim kavramı üzerine okumalara ya da -insanı/kişiyi anlama amacıyla- psikanaliz okumalarına başlamak istiyorsanız direkt bu kitapla başlamanızı öneririm. Baudrillard, Adorno, Debord... Freud, Lacan, Jung... Psikanaliz/psikoloji okumalarına başlamak isteyen arkadaşlarıma -başlangıç olarak- Senaryo Yazarları İçin Psikoloji kitabını önerdiğim olmuştu, bu bağlamda "Tüketim Toplumu, Nevrotik Kültür ve Dövüş Kulübü"nü daha kapsamlı, daha detaylı ve daha açıklayıcı bir çalışma/analiz buldum. Belki bütün bu kavramlar için tek bir romandan(akabinde filmden) örneklemeler yaptığı için olabilir, çünkü bilmediğiniz bir filmden örneklendirme yapıldığında, eğer ki izlemediyseniz, -belki sadece yarım sayfalık bir bölümü imgelendirebilmek ya da anlamlandırabilmek için okumaya ara verip filmi izliyorsunuz-olaydan kopuyorsunuz.
Kitabı okurkenki tek düşüncem bütün bu kaynakçayı acilen edinmem lazım oldu. Daha öncesinde edindiğim ve okumaya fırsat bulamadığım kitaplar için de okumaya yönelik şevklendirdi; göz ardı edemeyeceğim bir yarar!