Reşad Ekrem’in dilinde tarih gerçek hayattan daha canlı, daha güzel, daha büyülü…
Koçu’dan iki kitap bir arada. İlkinde Troya Savaşı’nın çıkmasına neden olan Güzel Helena’dan Sappho’ya, Kleopatra, Messalina, Theodora ve Lucrezia Borgia gibi iktidar sahibi kadınlardan “sahte İspanyol dansözü İngiliz kızı Lola Montez”e, 18 “aşk kadını” anlatılıyor. İkincide ise Osmanlı tarihinden içki, tütün, afyon, esrar ve kahve yasakları gibi çok bilinenler yanında “hamama giden gayrimüslimlere nalın giyme yasağı”, “umumi yerlerde ve bilhassa kahvehanelerde devlet sohbeti yasağı”, “ay-yıldız yasağı” ve hatta “evlerde yemek çeşidi yasağı” gibi pek bilinmeyen ilginç yasaklar yer alıyor.
Reşat Ekrem Koçu (1905-1975) is a Turkish historian and writer mostly known for his work "İstanbul Ansiklopedisi".He was born in İstanbul. After completing his high school education in Koçu Bursa Erkek Lisesi, he studied history at İstanbul University, where he later on functioned as a researcher. After 1933, he assumed duties teaching history at Kuleli, Pertevniyal and Vefa high schools. He also published various poems, stories and novels during his teaching years. Orhan Pamuk acknowledges this literary person as a source of his inspirations during childhood years, devoting a whole section to Koçu in his work Istanbul: Memories of a City.His best known work is the "İstanbul Ansiklopedisi"; an encyclopedia where he describes the city of İstanbul in many different aspects, often resorting to stories related to Ottoman times. He could not complete this work though, being interrupted due to financial problems at 11th volume.
His other works include "Forsa Halil" (1962), "Patrona Halil" (1967), "Erkek Kızlar" (1962), "Haşmetli Yosmalar" (1962), "Türk Giyim, Kuşam ve Süsleme Sözlüğü" (1967), "Osmanlı Padişahları" (1960) and "Eski İstanbul’da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri" (1947).
İki kitabın beraber basımı. İlk kısım olan Haşmetli Yosmalar’dan favorim tabi ki Theodora; ikinci kısım Osmanlı Tarihinde Yasaklar’dan ise Arnavutlara hamam tellakı olma yasağı ve hamama giden gayrımüslimlere nalın giyme yasağı :))
Reşat Ekrem Koçu’nun inanılmaz İstanbul bilgisi sayesinde aslında Osmanlı’ya dair bu kadar çok şeyi sözlü edebiyattan yazıya geçirmiş bulunuyoruz. Pek çok vesika küflenip çürümeye başlarken bazı değerli eserler ise yanmaya mahkum olmuştu. Reşat Ekrem Koçu sadece tarihi vesikaları günümüze aktarmakla kalmıyor tarihi vesikalarda yeri olmayan sözlü gelenek ile gelem dedikoduları da kağıda dökmüş oluyor. Koçu’nun en vasat eseri özellikle Haşmetli Yosmalar kısmı.
Tarihsel gerçeklik gündelik olaylarda aranmalı, bu bakımdan Reşad Ekrem gibi tarihi bugünde yaşatan görkemli bir yazar mutlaka okunmalı - okutulmalı. Ne yazık ki, politikacıların ve militerlerin yazdığı hamasi tarih dayatıldığı sürece, toplum olarak kaç gerçeklik daha ıskalarız, onu kestirmek zor işte.
her reşad ekrem kitabından sonra hissettiğim şey tam olarak şu, koçunun askerleriyiz. daha önce de belirttiğim gibi osmanlı’nın yeraltı tarihçisi.sözgelimi, fetihten sonra istanbul surlarının üstüne hane ve dükkan yapanları olmuş.iş çığrından çıkmış.o günler de zamanla tavsasa da surlara ev yapma yasağı da getirilmiş.hülasa bugün muzdarip olduğumuz çarpık kentleşme ve restorasyon rezaletleri yeni değil. genetik kodlarımızda var bu zıpçıktılık.