Name: दुनिया तुला विसरेल [Duniya Tula Visarel]
Rating: 3.88 (2 reviews)
ISBN: 9788184985863

Dr.J.G.

2,142 reviews28 followers

September 14, 2022

This whole work is about extolling some verses (and their author) which are intended as an adaptation in Marathi of a style that belongs to urdu, but in real are little mote than rhyming verses, lacking poetical quality of any kind, if one goes by examples quoted.

And the critique or extolling, too, attempts to be hyper, philosophical and what not, but in reality is a patchwork of shards glued with barely an illusion of writing, if that.

Most of this collection of verses by Patankar and much extolled by Kale seems to be revolving around theme of old age and being alone, tears, et al, grounded also in having not only not quite gotten over desires that belong to youth, but proudly so.
***

Again, publishers have made it impossible to quote the authors name in Marathi in review, except by typing it oneself.

For someone with vivid memories of walking a mile in months of May and June of Delhi summer at 1:30 p.m., to arrive for a typing class held 2-4 p.m., every day six weekdays for well over a couple of months, at the age of twelve - it's hardly a bearable idea to learn more typing, even with every comfort of life over half a century later, especially so because this learning then was inflicted with a declaration of future intentions of the so-called 'head' to throw one out as soon as one was 18, six years later.

That this had been preceded by being ordered to stop going to school, and informed that ones education would be discontinued at a moments notice, any time, so one could be a full time household worker at his convenience, could hardly improve matters, as did the knowledge that one was forced into this out of spite, not necessity.

So if the publisher makes it difficult to copy and paste title and author's name, and one can't give that in review, so be it.

It's not worth the trauma of reliving dummer of 1967 and all subsequent decades until a decade ago, just to type it oneself.
***

Example of garbage writing, or rather, garbage thinking -

"चंद्रावर माणूस जाण्याअगोदर भाऊसाहेबांनी हा विचार मांडला. चंद्रावर जाऊन आलेल्या माणसांनीही चंद्रावरसुद्धा दगड, मातीव्यतिरिक्त दुसरं काही नाही हे सिद्ध केलं. म्हणूनच ‘तुझ्या दुनियेत सौदर्य निर्माण करणारे आम्ही आहोत’ हा भाऊसाहेबांचा विचार पटल्याशिवाय राहत नाही."
***

But then, Kale proceeds to mix up superficial reality with eternal facts he's unable to see.

"वैचारिक दारिद्र्याने किडलेल्या भारत देशात मानवनिर्मित सौंदर्याची दालनं अभावानेच आढळतील. ऑस्ट्रेलिया, अमेरिकासारख्या परदेशांत जाऊन आल्यानंतर मानवनिर्मित सौदर्य कशाला म्हणतात ते खऱ्या अर्थाने पटतं. युनिव्हर्सल स्टुडिओ असो किंवा डिस्नेलॅण्डसारखी पर्यटनस्थळं असो, दिवसाकाठी किमान पन्नास हजार पर्यटक येऊन जातात, पण कुठेही कागदाचे कपटे किंवा सिगारेटची थोटकं दिसत नाहीत. तंबाखूने थोबाड फुगवून रस्त्यावर थुंकणारा एकही माणूस मी पाहिला नाही. मोटारीचे कर्कश्श हॉर्न नाहीत,रस्त्यावर भिकारी नाहीत, मोकाट सुटलेली गुरं नाहीत. सौंदर्याचं जतन, शिस्त आणि धाक ह्याशिवाय होत नाही. सौंदर्याची जोपासना करण्याचा मंत्र ज्या राष्ट्राला गवसला आहे, त्या राष्ट्रालाच लोकशाहीचा धर्म समजला आहे. सौंदर्य जतन करण्यासाठी खरोखरच प्राण ओतावे लागतात. ही तयारी केल्यानंतरच असं म्हणता येतं, ... "

There's no doubt that the situation and habits of the residents of the respective countries is as Kale describes.

But has Kale not seen, say, Konark? Or even better, beauty closer home, in Maharashtra?

There's no doubt that one would prefer a homeland as clean as Germany looks. But if one can't have everything, would one prefer Auschwitz over Ajintha, even if only in past?

How about a Rabbit Proof Fence?
***

Kale quotes verses by Patankar that make no sense, except in a small context.

"जन्मातही नव्हते कधी मी, तोंड माझे लपविले
"मेल्यावरी संपूर्ण त्यांनी, वस्त्रात मजला झाकले
"आला असा संताप मजला, काहीच पण करता न ये
"होती आम्हा जाणीव की, मी मेलो, आता बोलू तये"

"कफन माझे दूर करुनी, पाहिले मी बाजूला
"एकही आसू कुणाच्या, डोळ्यात ना मी पाहिला
"बघुनी हे, माझेच आसू धावले गालावरी
"जन्मभर हासूनही मी, रडलो असा मेल्यावरी"

This is unrealistic in the context of India in general and Marathi language in particular, because Hindus do not cover the face of dead.
***

Kale declares his prejudices with a missionary flare, not merely imposing them but imposing an assumption that everyone else agrees, which is as far from truth as can be.

" ... मेल्यानंतर काहीच कळत नाही हे त्रिकालबाधित सत्य असलं तरीही ... "

Who gave that guarantee?
***

" ... ‘आत्मा अविनाशी असतो’ हे अध्यात्मिक वचन समज आलेल्या कुठल्या माणसाला माहीत नाही? पण शरीराने जगणाऱ्या माणसाला आवडती व्यक्ती सगुण साकार रुपातच हवी असते."

So long as the alternative is beyond experience, and death seems complete loss, certainly!
***

Next comes a mix of true - and 'not so much' -

" ... ज्याला खऱ्या अर्थाने चिरकाल म्हणता येईल असा भगवद्गीतेसारखा एखादाच ग्रंथ असतो. त्यानंतर त्याच ग्रंथावर केलेली टीका म्हणजे ज्ञानेश्वरी. कधीकधी वाटतं की एका जन्मात ग्रंथनिर्मिती केली आणि पुर्नजन्मावर त्याच ग्रंथावर टीका केली. निर्मिती जेवढी भव्य तेवढीच त्या निर्मितीवरची टीका विराट. आज सातशे वर्षानंतरसुद्धा दोन्ही ग्रंथाच्या बाबतीत प्रत्येक विचारवंताला आपलं मत मांडावसं वाटतं आणि तरीसुद्धा आणखी कित्येकजणांची मतं मांडण्याकरिता त्यात जागा शिल्लक आहे. उरलेले सगळे साहित्यिक कमी-जास्त प्रमाणात समकालिनांसाठीच लिहितात. ... "

True, in that the names he mentions, and what he says about them, is true. Indubitably the two names he mentions are immortal, eternal.

But there's at least one other, and far more recent in chronological terms, that Kale seems unfamiliar with, both title of work and author. Hence the 'not so much', regarding his assertion that only those two are eternal.

Elsewhere, in another work, he mentions Ramakrishna and Vivekananda, but seems unaware of someone greater and a little more recent.
***

An example of when authors ego is shamefully exposed in view.

"कुणाचंही नाव घ्यायचं नाही असं ठरवूनसुद्धा मला पु. भा. भाव्यांचं नाव घ्यावसं वाटलं. कुठेतरी मांडलेला एक विचार द्विरुक्ती ठरली तरी मला पुन्हा तेच म्हणावसं वाटतं. ज्याच्या स्मृती अद्यापि माझ्या मनात रेंगाळत आहेत अशा सी. रामचंद्र, वसंत देसाई, मदनमोहन, केशवराव दाते, नानासाहेब फाटक, डॉ. काशीनाथ घाणेकर, शंकर घाणेकर ह्यांच्या नावामागे मला ‘कै’ शब्द वापरावासा वाटत नाही. ही कैलासवासी होत नाहीत, ही स्वमनवासी होतात. माझ्या स्वतःच्या शब्दकोशात ‘स्व’ म्हणजे स्वर्गीय नसून ‘स्वमन’वासी हाच अर्थ आहे."

Does he have any concept, even, of what Kailas is?

Obviously not, but parading his assaults against majority of the country and what he labels as their beliefs, nothing more, all just to flatter himself that he can think better - how puerile is that!

Least he could have done is to read about the subject, say a travelogue or two, by those who didn't go for faith.

Not everyone has an experience or recognises it, of course. But some, professing distance from such faith, nevertheless do, and are honest enough to state so, without making much out of it.
***

"पु.भा.भावे कट्टर हिंदुत्ववादी होते हे महाराष्ट्रात सगळ्यांना माहीत होतं. त्यांनी शेवटपर्यंत टोपी फिरवली नाही. ह्याच कारणासाठी त्यांचं संमेलन उधळलं गेलं."

Shame belongs to such perpetrators, not to Bhave.
***

"भास्करा, येते दया मजला तुझी आधीमधी
"आहेस का तू पाहिली, रात्र प्रणयाची कधी

"सूर्य सणसणीत उत्तर देतो,

"आम्हासही ह्या शायरीची, कीव येऊ लागते
"ह्याच्या म्हणे प्रणयास ह्याला, रात्र यावी लागते"

Well said!

Arctic nights have hibernation, not the activity Kale and Patankar talk so much about.
***

"विनोद आणि रसिकता ह्याची मैफिलीला अ‍ॅलर्जी नाही हे भाऊसाहेबांना कळतं आणि ते ब्रह्मकमळासारखे फुलत जातात. ... "

Safe bet, Kale has no clue what Brahmakamal even looks like, much less anything closer.

" ... क्वचित त्यातूनही गंभीर चेहरे दिसले तर भाऊसाहेब त्यांना प्रारंभीच सांगितल्याप्रमाणे ‘वाचा सुखे ज्ञानेश्वरी’ असं सांगतात. काही चेहऱ्यावर असा भाव उमटतो की खुद्द भाऊसाहेबांचं आताचं वय हेच शायरीऐवजी ज्ञानेश्वरी वाचायचं नाही का?"

Did Kale never realise that reading is related to comprehension and ability thereof, which might grow with age (he does seem to have clue of that, from his statements elsewhere), and hence the traditional expectations regarding reading of a higher level text at later age, rather than repeated indulgence in hormonal activities of decades past?

However great Champagne be, after all, a wine taster in Champagne would be expected to not be unfamiliar there either after a lifetime of such a career!
***

" ... ग.दि.मां. सारख्या थोर प्रतिभावंताच्या वाट्यालासुद्धा ‘गीतकार’ हे बिरुद लावलं जात होतं. इथे उघड उघड कवीपेक्षा गीतकार कमी दर्जाचा असतो हेच पाखंडी समीक्षकांना सुचवायचं होतं. ... "

But writing poetry to music is a different art, not quite as free, and one may say, as different from poetry merely written, as art of classical Indian dance is from enacting a role in a film, however great the film and complex the role.

Greatness of G.D.Madgulkar is that he wrote, not only lesser level required, but profoundly spiritual poetry too, to music. Calling him गीतकार, 'song-creator', is only appropriate, in that it reminds everyone that the said category of गीतकार can manifest so great a piece of writing as done by G.D.Madgulkar.

And he's far from alone in that, whether in Marathi or in Hindi, including or chiefly in Hindi films, where there's much low level stuff but astonishingly great poetry, including spiritual, not in small quantity.

After all, even the song that had tears flow out of eyes of the then PM of India (in 1963? 1964?), is ever since then only recognised as song, even though it's creator is also recognised as poet, along with being mentioned as गीतकार when his songs are played and his name mentioned in the context. But there's no doubt that that song is high poetry.
***

" ... आज आपण मानवनिर्मित कॉम्प्युटरचं कौतुक करतो, पण त्याला कमांड्स देणारा मेंदू हा निसर्गनिर्मितच आहे. निसर्गनिर्मित कॉम्प्युटर हा फक्त मानवांनाच लाभला आहे असं नाही. नुकत्याच सुरु झालेल्या ‘डिस्कव्हरी’ चॅनलवर मानवी मेंदूसुद्धा कल्पना करु शकणार नाही अशा आकाराचे, विविध रंगांचे असंख्य जलचर प्राणी, भूचर प्राणी पाहायला मिळतात. लहान मुलांच्या मनात येईल त्या आकाराचे निरर्थक रेषा मारायला सांगितल्या, तर तसा प्राणीही अस्तित्त्वात असतो हे ‘डिस्कव्हरी’ चॅनलने सांगितलं. ... "
***

"‘संध्याछाया भिवविती हृदया’ या भा.रा. तांब्यांच्या कवितेतील ओळीप्रमाणे तुमचे आता मावळतीचे, म्हणजे ‘पश्चिमे’चे वारे वाहतात.

"तुमची घरातील गरज संपलेली असते. तुमच्या सल्ल्याची, उपदेशाची कुणीही पर्वा करत नाही. तरुण पिढीच्या तंत्राप्रमाणेच तुम्हाला राहावं लागतं. म्हणजेच घरात करीन ती ‘पूर्व’ असते. वयोमानाप्रमाणे नीट दिसत नाही. हातही कापायला लागतात. त्यामुळे सहीत थोडासा बदल होतो. ही असली कारणं पुढे करुन बँकेतली शिल्लक मुलं आपल्या नावावर करुन घेतात. (तुमचा त्रास वाचावा ह्या सद्हेतूने!) आणि नंतर जर तुम्हाला कधी पैसे लागले तर तुमची मागणी पंधरा-वीस रुपयांची असेल, तर हातावर पाचच रुपये दक्षिणा द्यावी त्याप्रमाणे ठेवले जातात. ती ‘दक्षिणा’ दिशा. जर तुम्ही म्हणाला,‘अरे, मी वीस रुपये मागितले होते. पाचच का दिलेस?’ कोठूनही उत्तर येत नाही. तुमच्या कोणत्याही प्रश्नांना उत्तर नसतंच, ती ‘उत्तर’ दिशा.

"आपण चिडून, चरफडून काही बोलायला जावं तर पोटातला अग्नी शांत करण्यासाठी दोन घास वेळेवर तरी मिळतील का?--या भावनेने त्या जठराग्नीकरता स्वस्थ बसावं लागतं, ती ‘आग्नेय’ दिशा. ‘नैऋत्य’ दिशा म्हणते, ‘बाबा रे, तुझे ऋतू आता संपले आहेत. निराळे ऋतू आले आहेत. त्यांना सामोरं जा.’

"‘वायव्य’ सल्ला देते, तुझं कर्तव्य तू केलंस. आता मनस्ताप करुन राहिलेलं आयुष्य वाया घालवू नकोस. त्याचा व्यय होऊ देऊ नकोस. ‘ईशान्ये’कडे जा. कारण ‘ईशा’शिवाय अन्य मार्ग नाही.

"‘ईशा’कडे म्हणजे आकाशाकडे बघायला जावं, तर ‘ऊर्ध्व’ लागलेला असतो. नजर वळते ती दहाव्या दिशेला--मातीकडे. आणि ती माती सांगते,

"‘तुझाच आहे शेवट वेड्या माझ्या पायाशी’ ’’"

This would have been better - if only Kale hadn't given in as usual to temptation of not thinking and taking the facile route, using similar sounding Marathi words instead of original words linked to their original meanings, and thus cheapening the discourse.

Having expounded before quoting Patankar, Kale then quotes Patankar's verses that he's interpreted; they, too, suffer from the same defect.
***

"आयुष्य म्हणजे गणित नाही. म्हणूनच संख्याशास्त्राच्या आधारावर किंवा तर्कशास्त्राने उत्तरं मिळत नाहीत. ... "

It's worse than illiterate when someone supposedly educated makes statements such as that, not only saying 'life isn't mathematics' (who ever said it was?), but then hoes on to say that therefore one 'doesn't get answers based on statistics or logic'.

Yet he goes on arguing, so does Kale then agree that his discourse has been without logic? Not to mention he's no clue what mathematics is, since he seems to think it's comprised of two minor branches thereof.
................................................................................................
................................................................................................

................................................
................................................
September 14, 2022 - September 14, 2022.
................................................
................................................

................................................................................................
................................................................................................

दुनिया तुला विसरेल [Duniya Tula Visarel]

V.P. Kale

About the author

V.P. Kale

Ratings & Reviews

Friends & Following

Community Reviews

Join the discussion

Can't find what you're looking for?