Jump to ratings and reviews
Rate this book

فارسی شکر است

Rate this book
داستان کوتاه «فارسی شکر است» را که در کتاب «یکی بود، یکی نبود» او چاپ شده است، عموماً به عنوان نخستین داستان کوتاه فارسی به شیوهٔ غربی به شمار می‌آورند.

این داستان نقطه عطفی در داستان‌نویسی فارسی پس از هزار سال است.

داستان به یکی از معضلات مهم فرهنگی ایرانیان اشاره می‌کند.

رمضان که بعد از پنج سال خون جگر خوردن و دربدری به ایران باز می‌گردد بین دو دسته، گیر می‌کند. گروهی متدین هستند و عربی را بهتر از فارسی بلغور می‌کنند، گروهی متجدد نیز انگلیسی را. برخوردها و ماجرا های رمضان با این دو دسته حوادث با مزه‌ای را می‌آفریند.

توصیف‌های زیبا در کنار شخصیت‌های جالب و در عین حال آشنایی با آداب و رسوم ایرانیان آن دوره، کتاب را بسیار خواندنی و با ارزش کرده است.

22 pages, ebook

First published January 1, 2007

Loading...
Loading...

About the author

محمدعلی جمال‌زاده

57 books346 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
265 (27%)
4 stars
362 (36%)
3 stars
280 (28%)
2 stars
59 (6%)
1 star
15 (1%)
Displaying 1 - 30 of 124 reviews
Profile Image for Peiman E iran.
1,429 reviews1,202 followers
August 6, 2015
دوستانِ گرانقدر، هربار که این داستان را میخوانم، بازهم برایم تازگی دارد و همچون عنوانِ کتاب برایم شیرین و شِکر است
داستان سرشار از تشبیهاتِ بسیار زیبا و شنیدنی و البته بجا میباشد... یادِ <محمدعلی جمالزاده> گرامی باد
نمونه ای از تشبیهاتِ استادانه در این داستان را در زیر برایتان مینویسم
------------------------------------------------------
صدای سوتی که از گوشه‌ای از گوشه‌های مجلس به گوشم رسید نگاهم را به آن طرف گرداند و در آن سه گوشی چیزی جلب نظرم را کرد که در وهلهٔ اول، گمان کردم گربهٔ براقِ سفیدی است که بر روی کیسهٔ خاکه زغالی چنبره زده و خوابیده باشد، ولی خیر معلوم شد شیخی است که به عادت مدرسه دو زانو را در بغل گرفته و چمباتمه زده و عبا را گوش تا گوش دور خود گرفته و گربهٔ براقِ سفید هم عمامهٔ شیفته و شوفتهٔ اوست که تحت‌الحنکش باز شده و درست شکل دم گربه‌ای را پیدا کرده بود و آن صدای سیت و سوت هم صوت صلوات ایشان بود
-------------------------------------------------
عزیزانم، در این داستان که مربوط به گفتگوی چند نفر در یک سلول میباشد، زنده یاد جمالزاده سعی بر این دارد که به آن "رمضان" بیچاره که ترسیده بود، بگوید که آن شیخ نادان و آن فرنگی مآب بیسواد، همه و همه ایرانی هستند و جای نگرانی نیست... در صورتیکه که به نظر من، آن شیخ، ایرانی نبود و عرب پرست بود... و آن بیسوادِ اجنبی گرا نیز ایرانی به حساب نمی آمد.. این دو بیگانه هایی بودند که فقط و فقط ساکنِ ایران بودند و اتفاقاً از چیزی که باید ترسید همین عرب پرست ها و اجنبی پرست هایِ بیخرد و بی هویت میباشد که امروزه در این سرزمین، فراوان یافت میشوند و برایِ ما و سرزمینِ از جان عزیزترمان، یک بیماری خطرناک میباشند و بهتر بگویم که: اینها همچون غدهٔ سرطانی هستند و مدام در حال پخش شدن و ریشه دواندن میباشند

امیدوارم از خواندنِ این داستانِ زیبا لذت ببرید
<پیروز باشید و ایرانی>
Profile Image for Hossein.
257 reviews38 followers
July 18, 2018
وقتی این کتاب رو میخوندم صدای خنده ام اونقدر بلند شد که بابام اومد تو اتاق ببینه چه خبر شده
:)))
Profile Image for Ehsan'Shokraie'.
778 reviews240 followers
August 22, 2019
خوب بود:))) تغییر نکردن ذات مسائل در طی این همه زمان هم تامل برانگیزه...
Profile Image for Robert Khorsand.
356 reviews434 followers
February 4, 2021
هیچ جای دنیا تر و خشک را مثل ایران با هم نمی‌سوزانند. خدایا به داده شُکر و به نداده‌ات شُکر.

فارسی شکر است٬ یک داستانِ کوتاهِ فارسی بود که خواندنش چند دقیقه‌ای من را از دغدغه‌های روزمره جدا کرد و خنداند.
Profile Image for Saman.
396 reviews245 followers
May 28, 2026
یه داستان کوتاه طنز که تو این روزهای تلخ، می‌تونه خنده به لبامون بیاره و وقت زیادی هم نمی‌گیره...امسال شاید یه کتاب مفصل و طولانی از جمال زاده خوندم...

Profile Image for Masoud Irannejad.
200 reviews136 followers
June 29, 2018
فارسی شکر است بامزه ترین داستانی بود که از کتاب یکی بود و یكی نبود خوندم
جمالزاده در این داستان با زبان طنز به شیوه صحبت کردن مردم غرب زده و اسلام گرا می پردازد و فاصله ی آن ها با مردم عادی جامعه را به تصویر می کشد

قسمتی از داستان :

رمضان همين که ديد خير راستي راستي فارسي سرم مي‌شود و فارسي راستا حسيني باش حرف مي‌زنم دست مرا گرفت و حالا نبوس و کي ببوس و چنان ذوقش گرفت که انگار دنيا را بش داده‌اند و مدام مي‌گفت: «هي قربان آن دهنت بروم! والله تو ملائکه‌اي! خدا خودش تو را فرستاده که جان مرا بخري!»

گفتم: «پسر جان آرام باش. من ملائکه که نيستم هيچ، به آدم بودن خودم هم شک دارم. مرد بايد دل داشته باشد. گريه براي چه؟ اگر هم‌قطارهايت بدانند که دستت خواهند انداخت و ديگر خر بيار و خجالت بار کن...»
گفت: «اي درد و بلات به جان اين ديوانه‌ها بيفتد! به خدا هيچ نمانده بود زهره‌ام بترکد. ديدي چه طور اين ديوانه‌ها يک کلمه حرف سرشان نمي‌شود و همه‌اش زبان جني حرف مي‌زنند؟»

گفتم: «داداش جان اينها نه جني‌اند نه ديوانه، بلکه ايراني و برادر وطني و ديني ما هستند!»
رمضان از شنيدن اين حرف مثلي اينکه خيال کرده باشد من هم يک چيزيم مي‌شود نگاهي به من انداخت و قاه قاه بناي خنده را گذاشته و گفت «تو را به حضرت عباس آقا ديگر شما مرا دست نيندازيد. اگر اينها ايراني بودند چرا از اين زبان‌ها حرف مي‌ زنند که يک کلمه‌‌اش شبيه به زبان آدم نيست؟»
Profile Image for Nesa.
166 reviews16 followers
May 29, 2019
داستانش هنوز هم با جامعه ما مطابقت ميكنه و متاسفانه روز به روز هم مطابقتش بيشتر ميشه !
با دنياى مجازى امروز و صفحه ها يى كه هزاران دنبال كننده دارن هر ثانيه تبليغ محصولات و غيره و غيره رو ميكنند هرچى از كلمات فرنگى بيشتر بين صحبتاى فارسيشون استفاده كنند ، شيك تر و سطح بالاتر به نظر ميان!
و اين نوع صحبت كردن داره رواج پيدا ميكنه بين نوجوانها !
واقعا فاجعه است !

(طرف يك جمله انگليسى ساده بدون غلط گرامر نميتونه بگه بعد دم به دقيقه ميگه ؛

-من "تايم" ندارم

-اين “آيتم" كه "آف" هست "ترِند" شده و "كواليتى" خوبى داره ، اما من "شوآف" نمى كنم !

- يه اقاى دكترى گفت : من به فلانى "ريسپكت" ميذارم !!! اين ديگه آخرش بود
و.. )

اقاى جمال زاده كجايى كه جلد هاى بعدى "فارسى شكر است" رو با وضعيت موجود به رشته ى تحرير دربيارى ، شده حتى دونفر هم به خودشون بيان غنيمته
Profile Image for Haniye safarpour.
163 reviews27 followers
April 7, 2023
چقدر لذت بردم از این ادبیات! چقدر کیف کردم ازین جمله‌بندی! واقعا فارسی شکر است و من چقدر قدر و ارزشش رو می‌دونم!
Profile Image for Ardavan Bayat.
394 reviews72 followers
July 26, 2020
پیشتر خونده بودمش دوباره دیشب نسخه‌ی گویای داستان رو شنیدم

99.05.05

به‌راستی که فارسی شکر است...
دغدغه‌های جمال‌زاده درباره‌ی زبان فارسی گرچه با زبان امروز ما هم بسیار ناهمسان است ولی بسیار ارزشمند است و راستش سال‌ها دغدغه‌ی من نیز بوده و هست.

اگر بخواهم چیزی بیافزایم این است که همان گونه که می‌دانید این داستان کوتاه، نخستین داستان نوگرای ایرانی ست که با پیروی از سبک داستان‌نویسی فرنگیان نوشته شده است؛ داستانی که خودِ پیروی را چوب می‌زند! ولی ناهمسانی اینجاست که پیروی جمال‌زاده هوشمندانه و پیروی خویش‌بیگانگانِ داستان پیروی کورکورانه است!
Profile Image for Nargess.
29 reviews20 followers
July 7, 2026
آقای جمال‌زاده انگار درگیرِ پارادوکسِ ذهنیِ عجیبی بوده! از یک سو مثلاً آمده اولین داستانِ کوتاهِ مدرنِ ایرانی را نوشته و از سویِ دیگر در همین مورد که به تقلید از سبکِ داستان‌نویسیِ غربی نوشته شده به کار بردنِ چند واژه فرانسوی در گفتار شخصی که سال‌ها خارج از ایران بوده را ریشخند کرده و روشنفکرانِ از فرنگ برگشته را تخطئه می‌کند! باید پرسید چرا ایشان نسبت به استفاده از واژگانِ عربی چنین واکنش‌هایی نشان نمی‌دهد؟ آقای جمال‌زاده شما اگر وطن‌دوست هستی دیگر لفظِ "برادرِ دینی" چیست که در داستان به کار برده‌ای؟؟؟

پ.ن: اولین و آخرین داستانی بود که از جمال‌زاده خواندم "آینه تمام‌نمای جزم‌اندیشی بود." بی‌خود نیست که با بزرگانی چون صادق هدایت سرِ ناسازگاری داشته. این کجا و آن کجا...
Profile Image for Kamrani Adnan.
92 reviews26 followers
June 28, 2018
اولین اثری هست که از جمالزاده میخونم.
یه اتاق تاریک، چندشخصیت، و یک نفر راوی. و یک عامی
مطمئنا اتاق تاریک، نشانه جامعه ایران هست و چند شخصیت عربی‌زده و انگلیسی‌زده هم نماد دو طرف افراط و تفریط همین جامعه که آنقدر دوطرف اون رو کشیدن که فرد عامی دراین اتاق از هردو بی‌زار میشه و اونا رو ایرانی نمیدونه!
فراموشی اصالت، فکرکنم اسم دیگه این اثر باشه که جمالزاده تو ذهنش داشته!
Profile Image for Nazanin Mousavi.
150 reviews69 followers
June 2, 2016
دوستش داشتم چون تونستم با زمان حال و این داستان ارتباطی توی ذهنم برقرار کنم
شخصیت ها حتی برای الان هم باورپذیر بودند و نمادین
انگار از خیلی وقت پیش این خصوصیت ما ایرانی ها بوده که برای بهترنشون دادن خودمون، تمایل به گریز از اصلمون داشته باشیم و بخواهیم هر جور که شده با آویزوون! شدن به فرهنگ ها و سیستمهای فکری دیگه، برای خودمون اعتبار به دست بیاریم
Profile Image for Mohajerino.
131 reviews44 followers
January 7, 2022
آخر ای مسلمانان گناهم چیست؟

اگر دزدم بدهید دستم را ببرند,
اگر مقصرم چوبم بزنند,
ناخنم را بگیرند,
گوشم را به دروازه بکوبند,
چشمم را درآورند ,
نعلم بکنند,
چوب لای انگشتانم بگذارند,
شمع آجینم کنند,(تهران قدیم زیاد داشته )

ولی آخر برای رضای خدا وپیغمبر مرا از این هولدونی از گیر این دیوانه‌ها و جنی‌ها خلاص کنید!

⁦
Profile Image for Mae.
133 reviews43 followers
April 6, 2021
خواندنش یک جور عجیبی به من چسبید.
یاد راهنمایی و زنگ ادبیات افتادم و «جناب سعدی» گفتن‌های معلممان. :)
Profile Image for نازنین.
53 reviews44 followers
June 21, 2024
قابل‌توجّه اونایی که فینگلیش تایپ می‌کنن. 😒
Profile Image for Sheyda.
93 reviews25 followers
January 25, 2019
چند سال پیش صوتیش رو گوش دادم اما هنوزم تو ذهنمه.لحن شیرینی و دوست داشتنی داره.
خب دوباره گوشش دادم تا ریویو بنویسم

داستان کوتاه فارسی شکر است یکی از مجموعه داستان های کتاب(یکی بود یکی نبود)که جمالزاده درسال1300 منتشر کرد و لقب اولین مجموعه داستان کوتاه ایرانی رو گرفت و خود جمالزاده هم در ادامه لقب پدر داستان نویسی.
داستان از زبان اول شخص روایت میشه ودر نگاه اول موضوع هجوم واژگان بیگانه (عربی،فرانسوی،انگلیسی،ترکی) با زبانی طنز بیان میشود.اما نکته اصلی با وجود گذشت حدود 1قرن از زمان نگارش داستان با زمان حال ما و از خود بیگانگی ما ارتباط فراوانی داره نه فقط در بحث زبان و گفتار بلکه در پوشش و رفتار و...انگار که قرن هاست برای بهتر نشون دادن خودمون تمایل به گریز از اصل خودمون داریم و بخوایم هر طور شده حتی با آویزون شدن به فرهنگ ها و سیستم های فکری دیگه برای خودمون اعتبار بدست بیاریم.تقلید از فرهنگ ها و روش های دیگه به خودی خود بد نیست حتی باعث پیشرفت میشه اما این تقلید کور کورانه که نه خودمون میفهمیم داریم به چی تبدیل میشیم و نه اطرافیانمون میفهمن.حتی توی داستان هم این تقلید بیجا در جایی که مرد فرنگی مآب شاعر شعر فرانسوی رو اشتباه ذکر میکنه نمود پیدا میکنه. ودر آخر قرار نیست اگر به جایی رسیدیم طوری با مردم عادی مثل رمضان رفتار کنیم که باعث دوری هرچه بیشتر دو طرف از همه بشه و وقتی حرف هم رو نفهمن، رسیدن به خواست و آرمان های جامعه سخت تر میشه.
ضمن این داستان کوتاه جمالزاده اشاره کوتاهی به مسائل فرهنگی و سیاسی دوران خود نیز زده.
Profile Image for Rosita .
172 reviews39 followers
January 14, 2023
اولین جمله‌ی کتاب: هیچ جای دنیا تر و خشک را مثل ایران باهم نمی‌سوزانند.)

داستان سعی داشت اشکال متفاوت از زبان فارسی رو نشون بده. جوانی که بعد از مدت ها به ایران برمیگرده و از همون لحظه اول دستگیر میشه! در داخل سلولش با دیدن هم‌سلولی‌های دیگر، متوجه سرگردانی زبانی افراد در دوره قاجار می‌شود. واقعا هم کتاب شیرین و دلنشینی بود. اما کلمات ناآشنا و عربی زیادی داشت!

از اهداف کتابخونی امسالم،آشنایی با ادبیات زبان فارسی هستش. برای همین این کتاب رو شروع کردم. مهمه که آثار آقای محمدعلی جمال‌زاده رو بخونیم. ایشون درکل ۱۳سال در ایران بودند اما حتی در اروپا هم تمام تلاششون رو برای حفظ زبان فارسی و پیشرفت ادبیات داستانی معاصر فارسی کردند.
Profile Image for Bookworm.
73 reviews17 followers
August 21, 2025
آقا من کوتاه اومدم. نمیشه. با یه نیم نگاه به کتاب تولستوی و مبل بنفش اینجانب رو جوی بگرفت که آره تا آخر سال روزی یه کتاب میخونم ولی متاسفانه نیاز های مادی و غیر روحانی زندگی فانی و البته شخصیت پول پرستم اجازه نداد که این امر رو محقق کنم. حالا ایشالا هر وقت ایلان ماسک شدم برمیگردم⁦ ⁦(^^)⁩. ولی خودمو به روزی .... تعداد صفحه مقید مینمایم. تعداد شو نمیگم... (۵).
پ. ن: گفتم یه کتاب کوتاه در روز ولی هر چقدر کتاب کوتاه تر شد کارای من بیشتر شد تا آخر سر خودم کوتاه اومدم دیگه.
#روز_آخر_چالش
Profile Image for Sara Kamjou.
665 reviews551 followers
March 12, 2016
انتقادی طنزآمیز و شیرین به این واقعیت تلخ که زبان فارسی تا چه حد با کلمات سایر زبان‌ها آمیخته شده است.
Profile Image for کیه!؟.
120 reviews50 followers
December 31, 2020
بسم الله...

شاید هم قند و شکر است :)ا

خب فارسی شکر است اما شما باید به عربی و فرانسه و انگلیسی هم تا حدودی مسلط باشید تا دیالوگ های داستان را کلهم دریابید.

همان طنزی که از جمالزاده سراغ داریم و جملات بلند و پیوسته و استفاده ی کمتر از علائم سجاوندی و دغدغه ای قابل فهم و جدی برای زبان فارسی و کنایه هایی به روحانی جماعت (بخوانید اسلامگرا جماعت) و روشنفکر جماعت (بخوانید غربگرا جماعت) و البته مترجم جماعت (بخوانیید؟ بخوانیید؟ همان مترجم جماعت)!ا

11/10/99
Profile Image for Ebrahim Geranpayeh.
64 reviews11 followers
March 22, 2015
از ویژگی‌‌های ادبیاتی کتاب که گویا در زمان خودش تحولی در داستان نویسی فارسی بوده بگذریم؛ متن با بیانی شیوا به یکی از معضلات فرهنگی متعدد ایرانیان اشاره میکنه و استفاده از کلمات و تمثیلات پر شمار و زیبای فارسی جمالزده رو به یکی از بهترین داستان‌نویسای تاریخ ادبیات مدرن ایران تبدیل میکنه.
Profile Image for JJ Khodadadi.
445 reviews131 followers
April 22, 2020
صحبت عرب زده ها و غرب زده هاست با زبانی طنز و قلم خاص جمالزاده
کوتاه و جالب و دوسداشتنی
Profile Image for Mobina J.
228 reviews71 followers
August 9, 2022
طنز واقعی به این میگن
Profile Image for Ashkan Ansari.
Author 1 book90 followers
February 14, 2009
جمالزاده و پیروان مکتب داستان نویسی نوین فارسی کامل کننده جنبشی بودند که پس از قائم مقام فراهانی پدید آمد و دورانی طلایی را در ادبیات فارسی آغاز نمود که شوربختانه در آغاز دهه پنجاه کم رنگ شد و در آغاز دهه شصت مرد! ‏نوشته جمالزاده جدا از نگاهی اجتماعی که بازگو کننده بخشی از تاریخ ایران زمین از دیدگاه نویسنده است از نظر ادبی و سبکشناسی نوعی نوآوری به حساب می آید و اهمیت بسیار دارد. ‏
من به تمامی کسانی که علاقمند به داستان نویسی هستند خواندن این کتاب را پیشنهاد می کنم. ‏
Profile Image for Yasser Kamalinezhad یاسر کمالی نژاد.
34 reviews4 followers
June 26, 2010
کتاب جالبی بود. البته خالی از مفاهیم فلسفی و عمیق، یک نوع داستان کوتاه زیبا. لحن زیبا و روان به همراه اصطلاخات عامیانه و شکسته که از ویژگی‌های کارهای جمال‌زاده هست زیباییش رو دوچندان کرده بود. به خصوص که منکتاب صوتیش رو گوش کردم و با صدای زیبای راوی "سید" و تقلید زیبای صدای شیخ و فرنگی مآب خیلی زیباتر. کل فایل صوتیش 34 هست که دیشب موقع خواب گوشش کردم. دوستانی که هنوز کتاب رو نخوندن توصیه می‌کنم، کتاب صوتیش رو گوش کنن که زیباتر هم می‌شه.
Displaying 1 - 30 of 124 reviews