What do you think?
Rate this book
Oorlogsouders
Een familiekroniek over de adellijke families Van Boetzelaer en Von der Recke
Alexander Münninghoff, auteur van de bestseller De Stamhouder schreef over Oorlogsouders: 'Een monumentale bijdrage aan het voortschrijdend inzicht in onze geschiedenis. Hoe liefde en objectiviteit toch samen kunnen gaan is weergaloos beschreven.'
Eind jaren dertig raakt Willem, baron van Boetzelaer in pro-Duitse invloedssferen. Tijdens de oorlog neemt hij dienst bij de Waffen SS. Hij strijdt tegen de Russen. Terug in Nederland aanvaardt hij een rechercheursbaan bij de onder Duitse dominantie staande Haagse politie - met vreselijke consequenties. Na de oorlog wordt Willem ter dood veroordeeld, later omgezet in levenslang.
Isabels Duitse moeder, Ingrid, baronesse von der Recke, groeit op in een welstandig Pruissisch gezin. Haar vader verzet zich, waar mogelijk, tegen het nazisme. Aan het einde van de oorlog onderneemt Ingrid een bizarre vlucht. Ze belandt in Amerikaanse en vervolgens in Russische gevangenschap. Tijdens de communistische bezetting raakt de familie von der Recke alle bezittingen kwijt, waaronder het stamslot. Jarenlang leeft men in bittere armoede.
Wanneer Willem (pas vrijgelaten in 1957) en Ingrid elkaar ontmoeten zijn beiden zwaar getekend door hun belevenissen in en na de oorlog. Samen trachten ze, gebukt onder hun verleden en omringd door een hen vijandige wereld, een nieuw bestaan op te bouwen.
Isabel van Boetzelaer, het enige kind van Willem en Ingrid, ervaart dat haar ouders' littekens ook haar pijn doen. Ze begint een speurtocht - een 'odyssee' in eigen bewoordingen - naar wat Willem heeft bezield om zo hardnekkig aan de verkeerde kant te staan. Ook stuit ze op de ongelooflijke avonturen van haar moeder tijdens de oorlog. Hoe slaagden Willem en Ingrid er in samen de trauma's uit hun verleden en heden te verwerken?
Alexander Münninghoff, auteur van de bestseller De Stamhouder schreef over Oorlogsouders: 'Een monumentale bijdrage aan het voortschrijdend inzicht in onze geschiedenis. Hoe liefde en objectiviteit toch samen kunnen gaan is weergaloos beschreven.'
Eind jaren dertig raakt Willem, baron van Boetzelaer in pro-Duitse invloedssferen. Tijdens de oorlog neemt hij dienst bij de Waffen SS. Hij strijdt tegen de Russen. Terug in Nederland aanvaardt hij een rechercheursbaan bij de onder Duitse dominantie staande Haagse politie - met vreselijke consequenties. Na de oorlog wordt Willem ter dood veroordeeld, later omgezet in levenslang.
Isabels Duitse moeder, Ingrid, baronesse von der Recke, groeit op in een welstandig Pruissisch gezin. Haar vader verzet zich, waar mogelijk, tegen het nazisme. Aan het einde van de oorlog onderneemt Ingrid een bizarre vlucht. Ze belandt in Amerikaanse en vervolgens in Russische gevangenschap. Tijdens de communistische bezetting raakt de familie von der Recke alle bezittingen kwijt, waaronder het stamslot. Jarenlang leeft men in bittere armoede.
Wanneer Willem (pas vrijgelaten in 1957) en Ingrid elkaar ontmoeten zijn beiden zwaar getekend door hun belevenissen in en na de oorlog. Samen trachten ze, gebukt onder hun verleden en omringd door een hen vijandige wereld, een nieuw bestaan op te bouwen.
Isabel van Boetzelaer, het enige kind van Willem en Ingrid, ervaart dat haar ouders' littekens ook haar pijn doen. Ze begint een speurtocht - een 'odyssee' in eigen bewoordingen - naar wat Willem heeft bezield om zo hardnekkig aan de verkeerde kant te staan. Ook stuit ze op de ongelooflijke avonturen van haar moeder tijdens de oorlog. Hoe slaagden Willem en Ingrid er in samen de trauma's uit hun verleden en heden te verwerken?
288 pages, Paperback
Published April 1, 2017
1 person is currently reading
12 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
October 29, 2019
Normaliter schrijf ik geen boekreviews, maar dit boek vraagt er om.
In het voorwoord stelt de schrijfster “non-fictie, waarbij de geschiedenis van de oorlog vanuit een ander perspectief wordt geschreven” te schrijven. Ook stelt zij “niets te verdraaien, en al helemaal niets goed te praten.” Het boek berust volgens de schrijfster op “de waarheid en feiten” - die van haar ouders, welteverstaan.
In 1940 sluit vader Van Boetzelaer zich vrijwillig bij de Waffen-SS. Vader ziet dit “als één groot avontuur” (p.81). Vader heeft nadien altijd volgehouden “wij wisten totaal niet wat de Waffen-SS inhield of wat Hitler met deze elite-eenheid van plan was”. De schrijfster vergoelijkt dit op p.86 met de vermelding ‘de Waffen-SS had met de andere SS-onderdelen..... niets van doen’. Op de volgende bladzijde herhaalt ze dit, met de vermelding dat de Waffen-SS uit ‘gehersenspoelde’ militairen bestond.
Ook vraagt de schrijfster zich af (p.82) waarom zijn ouders hem niet tegenhielden. Die vraag lijkt ze indirect te beantwoorden op p.78 “Rengers Hora Siccama (Van Boetzelaers’ stiefvader) stond niet onwelvallig tegenover het nationaal-socialisme”; p.119 professor Rengers Hora Siccama, “die ook in Duitse kringen alom werd gerespecteerd” en p.239 “tot overmaat van ramp was het pensioen van de professor geblokkeerd vanwege zijn vermeende niet-neutrale rol”. Rengers Hora Siccama was tijdens de Tweede Wereldoorlog raadadviseur van de Nederlandse Kulturraad, die van 1942 tot 1945 Nederland ontvankelijk probeerde te maken voor het nationaalsocialisme, en werd in 1945 in eerste instantie daarvoor oneervol ontslagen. Moeder Jacqueline lijkt het besluit voor toetreding bij de Waffen-SS zelfs toe te juichen, want in een brief van juli 1940 spreekt ze over ‘hooge idealen’.
In München krijgt vader Van Boetzelaer les in de leer van het nationaalsocialisme, maar heeft, volgens zijn dochter, “altijd volgehouden dat hij niet geloofde dat de gezwollen taal en idiote denkbeelden letterlijk genomen moesten worden” en er geen idee van had dat deze ideologie zou eindigen in een genocide.
Het hele boek is doorspekt van vaders opmerkingen dat hij “geen keus had” (p.89), “hij altijd heeft volgehouden dat dit (het vermoorden van ruim een half miljoen mensen in de Oekraïne) tijdens zijn Aufmarsch nooit is gebeurd” - gepubliceerde verslagen van SS-ooggetuigen uit dezelfde divisie als waarin Van Boetzelaer was, bewijzen het tegendeel. Eenmaal terug in Nederland gaat vader Van Boetzelaer bij de SD werken en wordt hoofd van het commando-Van Boetzelaer. Volgens de schrijfster “zag hij dit als een fatsoenlijke en rechtvaardige taak... met opdrachten met een politiek karakter zoals het vervolgens van verzetsstrijders of joden, wilde hij volgens eigen zeggen niets te maken hebben’. Slechts één keer gaat hij mee om joodse onderduikers op te halen (p.198), want “deed hij het niet, dan deed een ander het wel” en “hij dacht te weten dat .... joden niet verder vervoerd zouden worden”. Hoofdstukken lang gaat het dan door over hoe zwaar vader van Boetzelaer het dan wel niet heeft in gevangenschap na de oorlog. Je zou als lezer bijna medelijden krijgen. Gehersenspoeld, gedwongen de eed aan Hitler af te leggen, deelnemen aan operatie Barbarossa, als politieman het verzet beschermen tegen mensen die voor eigen gewin roofovervallen pleegden, en als dank voor je inzet en goede diensten dan ook nog 12 jaar opgesloten zitten. Zou het ooit bij de schrijfster opgekomen zijn dat er zoiets als vrije keus en verantwoordelijkheid voor je eigen daden bestaat?
Haast nog erger is ook het verhaal over de moeder van de schrijfster, die in deze editie (3e druk) nog gepresenteerd wordt als deel van een familie “in het verkeerde land aan het goede kant” staand. Inmiddels is bekend dat de grootvader van de schrijfster, Hilmar von der Recke, van 1942 tot in 1945 kampcommandant was van het krijgsgevangenkamp Stalag XII A. De schrijfster heeft inmiddels aangekondigd verder onderzoek naar haar grootvader te doen. Het wachten is nu op een boek waarin de schrijfster aantoont dat deze Hilmar van der Recke de functie aannam omdat hij niet anders kon, hij toch ergens de kost mee moest verdienen, uit idealisme het leven van krijgsgevangenen wilde verbeteren en in geen geval een doorgewinterde nazi was. Er is vast wel een (rechts-extremistische) uitgeverij in Zuid-Amerika die dat wil uitgeven.
“Wir haben es nicht gewusst” - heb het nog nooit eerder als “de waarheid en feiten” gepresenteerd gezien.
In het voorwoord stelt de schrijfster “non-fictie, waarbij de geschiedenis van de oorlog vanuit een ander perspectief wordt geschreven” te schrijven. Ook stelt zij “niets te verdraaien, en al helemaal niets goed te praten.” Het boek berust volgens de schrijfster op “de waarheid en feiten” - die van haar ouders, welteverstaan.
In 1940 sluit vader Van Boetzelaer zich vrijwillig bij de Waffen-SS. Vader ziet dit “als één groot avontuur” (p.81). Vader heeft nadien altijd volgehouden “wij wisten totaal niet wat de Waffen-SS inhield of wat Hitler met deze elite-eenheid van plan was”. De schrijfster vergoelijkt dit op p.86 met de vermelding ‘de Waffen-SS had met de andere SS-onderdelen..... niets van doen’. Op de volgende bladzijde herhaalt ze dit, met de vermelding dat de Waffen-SS uit ‘gehersenspoelde’ militairen bestond.
Ook vraagt de schrijfster zich af (p.82) waarom zijn ouders hem niet tegenhielden. Die vraag lijkt ze indirect te beantwoorden op p.78 “Rengers Hora Siccama (Van Boetzelaers’ stiefvader) stond niet onwelvallig tegenover het nationaal-socialisme”; p.119 professor Rengers Hora Siccama, “die ook in Duitse kringen alom werd gerespecteerd” en p.239 “tot overmaat van ramp was het pensioen van de professor geblokkeerd vanwege zijn vermeende niet-neutrale rol”. Rengers Hora Siccama was tijdens de Tweede Wereldoorlog raadadviseur van de Nederlandse Kulturraad, die van 1942 tot 1945 Nederland ontvankelijk probeerde te maken voor het nationaalsocialisme, en werd in 1945 in eerste instantie daarvoor oneervol ontslagen. Moeder Jacqueline lijkt het besluit voor toetreding bij de Waffen-SS zelfs toe te juichen, want in een brief van juli 1940 spreekt ze over ‘hooge idealen’.
In München krijgt vader Van Boetzelaer les in de leer van het nationaalsocialisme, maar heeft, volgens zijn dochter, “altijd volgehouden dat hij niet geloofde dat de gezwollen taal en idiote denkbeelden letterlijk genomen moesten worden” en er geen idee van had dat deze ideologie zou eindigen in een genocide.
Het hele boek is doorspekt van vaders opmerkingen dat hij “geen keus had” (p.89), “hij altijd heeft volgehouden dat dit (het vermoorden van ruim een half miljoen mensen in de Oekraïne) tijdens zijn Aufmarsch nooit is gebeurd” - gepubliceerde verslagen van SS-ooggetuigen uit dezelfde divisie als waarin Van Boetzelaer was, bewijzen het tegendeel. Eenmaal terug in Nederland gaat vader Van Boetzelaer bij de SD werken en wordt hoofd van het commando-Van Boetzelaer. Volgens de schrijfster “zag hij dit als een fatsoenlijke en rechtvaardige taak... met opdrachten met een politiek karakter zoals het vervolgens van verzetsstrijders of joden, wilde hij volgens eigen zeggen niets te maken hebben’. Slechts één keer gaat hij mee om joodse onderduikers op te halen (p.198), want “deed hij het niet, dan deed een ander het wel” en “hij dacht te weten dat .... joden niet verder vervoerd zouden worden”. Hoofdstukken lang gaat het dan door over hoe zwaar vader van Boetzelaer het dan wel niet heeft in gevangenschap na de oorlog. Je zou als lezer bijna medelijden krijgen. Gehersenspoeld, gedwongen de eed aan Hitler af te leggen, deelnemen aan operatie Barbarossa, als politieman het verzet beschermen tegen mensen die voor eigen gewin roofovervallen pleegden, en als dank voor je inzet en goede diensten dan ook nog 12 jaar opgesloten zitten. Zou het ooit bij de schrijfster opgekomen zijn dat er zoiets als vrije keus en verantwoordelijkheid voor je eigen daden bestaat?
Haast nog erger is ook het verhaal over de moeder van de schrijfster, die in deze editie (3e druk) nog gepresenteerd wordt als deel van een familie “in het verkeerde land aan het goede kant” staand. Inmiddels is bekend dat de grootvader van de schrijfster, Hilmar von der Recke, van 1942 tot in 1945 kampcommandant was van het krijgsgevangenkamp Stalag XII A. De schrijfster heeft inmiddels aangekondigd verder onderzoek naar haar grootvader te doen. Het wachten is nu op een boek waarin de schrijfster aantoont dat deze Hilmar van der Recke de functie aannam omdat hij niet anders kon, hij toch ergens de kost mee moest verdienen, uit idealisme het leven van krijgsgevangenen wilde verbeteren en in geen geval een doorgewinterde nazi was. Er is vast wel een (rechts-extremistische) uitgeverij in Zuid-Amerika die dat wil uitgeven.
“Wir haben es nicht gewusst” - heb het nog nooit eerder als “de waarheid en feiten” gepresenteerd gezien.
October 25, 2025
Na het lezen van het boek van Chaja Polak (de man die geen hekel had aan joden), werd ik erg nieuwsgierig naar dit boek.
Ik vond het een interessant boek, knap hoe de schrijfster zulke kwetsbaarheden uit haar familie durft te delen met de wereld. Interessant om eens een andere kant te lezen.
Waarom dan maar 3 sterren? Ik vond het lastig lezen, de verhaallijnen lopen door elkaar, waardoor je continu moet denken over welk deel van de familiestamboom je wat leest. Gelukkig stond er achterin het boek een stamboom uitgetekend. Het was handiger geweest het boek op te delen in een deel van vaderskant en een deel van moederskant. Want pas op pagina 309 leren de ouders van de schrijfster elkaar kennen.
Over de discussie wat is waar en wat niet vind ik lastig oordelen. In mijn beleving stelt de schrijfster echt wel wat aan de kaak over haar familie en praat het niet goed (ik heb de herziene versie gelezen). Kortom, zeker interessant om te lezen.
Ik vond het een interessant boek, knap hoe de schrijfster zulke kwetsbaarheden uit haar familie durft te delen met de wereld. Interessant om eens een andere kant te lezen.
Waarom dan maar 3 sterren? Ik vond het lastig lezen, de verhaallijnen lopen door elkaar, waardoor je continu moet denken over welk deel van de familiestamboom je wat leest. Gelukkig stond er achterin het boek een stamboom uitgetekend. Het was handiger geweest het boek op te delen in een deel van vaderskant en een deel van moederskant. Want pas op pagina 309 leren de ouders van de schrijfster elkaar kennen.
Over de discussie wat is waar en wat niet vind ik lastig oordelen. In mijn beleving stelt de schrijfster echt wel wat aan de kaak over haar familie en praat het niet goed (ik heb de herziene versie gelezen). Kortom, zeker interessant om te lezen.
Read
September 6, 2017bij dit boek heeft de auteur geen of nauwelijks research gedaan
Displaying 1 - 3 of 3 reviews