Ιστορία του Νέου Ελληνισμού: Αρχές και διαμόρφωσή του

Ιστορία του Νέου Ελληνισμού #1

by Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος, Κωνσταντίνος Α. Βακαλόπουλος (Editor)

«Η αναδρομή αυτή, η οποία ερευνά τις πολιτικο-κοινωνικές, καλλιτεχνικές και πνευματικές εκδηλώσεις του νέου ελληνισμού, τοποθετείται, όπως είναι επόμενο, μέσα στα πλαίσια της πολιτικής και στρατιωτικής ιστορίας των τελευταίων αιώνων του βυζαντινού κράτους. Μόνο τα τελευταία δραματικά γεγονότα της εξιστορούνται κάπως διεξοδικά, ιδίως όσα σχετίζονται με τον Κωνσταντίνο ΙΑ' Παλαιολόγο, γιατί η μορφή εκείνη συνδέεται στενά με τη μνήμη και γενικά με τον ιδεολογικό κόσμο του νέου ελληνικού έθνους· είναι ο κρίκος που ενώνει τον μεσαιωνικό με τον νέον ελληνισμό. Ο Κωνσταντίνος αποβλέπει συνειδητά προς την αναδημιουργία του κράτους, ενσαρκώνει την ιδέα του νέου ελληνισμού, όπως την είχαν συλλάβει ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός και προπάντων ο μαθητής του Βησσαρίων, καθώς και άλλοι ασφαλώς από τον κύκλο τους. Γι' αυτό εξαίρω και προβάλλω τις μορφές όλων αυτών των προδρόμων.
Η περίοδος των αρχών της νέας ελληνικής ιστορίας είναι πολύ ταραγμένη. Τον μεγάλο και δραματικό της πίνακα τον συνθέτουν από το ένα μέρος οι ιδέες ενός παλαιού κόσμου, οι οποίες δύουν συμπαρασύροντας στην πτώση τα υπολείμματα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, και από το άλλο οι απελπισμένες κραυγές και τα πολιτικο-κοινωνικά κηρύγματα για τη σωτηρία της, που πνίγονται μέσα στη σύγχυση και στον πάταγο των ερειπίων, καθώς και οι νέες καλλιτεχνικές και πνευματικές τάσεις, που προμηνούν την αυγή ενός νέου ελπιδοφόρου κόσμου.


Περιεχόμενα
ΠΡΟΛΟΓΟΣ Β' ΕΚΔΟΣΗΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ
Ι. ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ
ΙΙ. Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
ΙΙΙ. Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΜΠΡΟΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΓΕΝΙΚΑ ΖΥΜΩΣΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΠΟΥΣ ΤΗΣ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ 14ου ΑΙ.)
IV. ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ
V. ΟΙ ΒΟΡΕΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΕΠΙ ΜΟΥΡΑΤ Β' (1421-1451)
VI. ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
VII. Η ΤΥΧΗ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ
VIII. ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΙΟΙ ΣΤΗΝ ΔΥΣΗ
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΕΞΕΩΝ

Genres: History

484 pages, Paperback

First published January 1, 2000

About the author

Ο Απόστολος Βακαλόπουλος, ιστορικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεοελληνικής ιστοριογραφίας κατά τον 20ό αιώνα.

Γεννημένος στον Βόλο, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του το 1914 και σπούδασε στην νεοϊδρυθείσα Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έχοντας από νωρίς εκδηλώσει ζωηρό ενδιαφέρον για την ιστορία και την αρχαιολογία. Ειδικεύτηκε στην υστεροβυζαντινή και νεοελληνική ιστορία και εργάσθηκε αρχικά ως καθηγητής στη Μέση εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930.

Διατέλεσε κατά σειρά Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1939), Υφηγητής της Ιστορίας της Νεωτέρας Ελλάδος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1943) και καθηγητής από το 1951 μέχρι την συνταξιοδότησή του το 1974.