What do you think?
Rate this book
Γράμματα στο γιο μου
ΦΥΛΑΚΕΣ ΚΑΣΤΟΡΟΣ - ΑΒΕΡΩΦ - ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ, 1955-1962
Όταν έγραφα από τη φυλακή αυτά τα γράμματα, δεν περίμενα ποτέ πως θα τα έβλεπα δημοσιευμένα, και μάλιστα με τη δική μου συγκατάνευση. Πρέπει να ομολογήσω πως στο θέμα δημόσιο και ιδιωτικό διαφωνούσα με τον Νίκο [Μπελογιάννη]. Για μένα το ιδιωτικό ήταν τόσο ιερό που κάθε παραβίασή του ισοδυναμούσε με ένα είδος ιεροσυλίας. Κι όταν εκείνος μου έγραψε πως λυπόταν για τα γράμματά μας που καταστρέφαμε, γιατί -αν ζούσαμε- "θα μπορούσαμε να τα εκδώσουμε", παραξενεύτηκα. Για μένα, εκείνα τα γράμματα τα γραμμένα σε κουρελόχαρτα που τα μαζεύαμε απ' τα σκουπίδια, κι αντί για πένα γράφαμε με σπίρτα καρβουνιασμένα σε αναμμένο τσιγάρο, ήταν ο κρυφός θησαυρός μας, απρόσιτος σε κάθε άλλον. Η κατάθεση της ψυχής μας και της σκέψης μας σ' εκείνους τους ατέλειωτους μήνες που ζήσαμε στα μπουντρούμια της Απομόνωσης στη Γενική Ασφάλεια της Αθήνας.
Ο κίνδυνος να πάρουνε σε μια έρευνα τα χαρτιά μας υπήρχε πάντα, και τότε θα μπορούσανε να εκμεταλλευτούνε άγρια απόψεις μας για να ζημιώσουνε το Κόμμα. Αυτό το Κόμμα που του είχαμε δώσει τη ζωή μας και το φυλάγαμε σαν πολύτιμο αγαθό...
Εκεί, σ' αυτή τη φυλακή, έπεσε η αυλαία της ματωμένης Κυριακής. Με κρατήσανε στο ίδιο κελί από όπου αποχαιρέτησα τον Νίκο από την Κυριακή ως την Τετάρτη. Απόγευμα έγινε η μεταγωγή μου στη μόνιμη πια κατοικία μου, τις Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ. Εκεί βρήκα το γιο μου, που ήταν επτά μηνών. Αυτά του τα γενέθλια ήταν και τα μόνα που προλάβαμε να "γιορτάσουμε με τον Νίκο. Τώρα κρατούσα στα χέρια μου τον μικρούλη Νίκο, κι έπρεπε να βρω τρόπο να γνωρίσει, μεγαλώνοντας τον πατέρα του. Τον ερωτευμένο άντρα που μπορούσε ακόμα και να κλάψει αν νόμιζε πως σε κάτι έφταιξε ή πως κάτι βασάνιζε την αγαπημένη του και τον πολιτικό με την τολμηρή σκέψη και πράξη.
Για τον πολιτικό δεν υπήρχε αμφιβολία πως πολλά θα άκουγε στο μέλλον. Ύμνους και ερμηνείες - με αμφίβολη πάντα γνησιότητα. Κι ωστόσο οι πολιτικές υποθήκες του, καθαγιασμένες με το θάνατο, μικρή θέση έχουνε στα γράμματα που άφησα στο γιο μου. Ήταν πάντα ο κίνδυνος να πέσουν στα χέρια του αντιπάλου που με κρατούσε δέσμια. Μα ήταν και κάτι περισσότερο: έγραφα έχοντας μπροστά μου όχι το μωράκι που κοιμόταν πλάι μου ανίδεο για όσα είχαν γίνει, αλλά τον έφηβο των δεκάξι χρόνων για τον οποίο τα προόριζα. Εκείνος, ο άγνωστός μου έφηβος που θα διάβαζε τα γράμματά μου.
(ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ)
Όταν έγραφα από τη φυλακή αυτά τα γράμματα, δεν περίμενα ποτέ πως θα τα έβλεπα δημοσιευμένα, και μάλιστα με τη δική μου συγκατάνευση. Πρέπει να ομολογήσω πως στο θέμα δημόσιο και ιδιωτικό διαφωνούσα με τον Νίκο [Μπελογιάννη]. Για μένα το ιδιωτικό ήταν τόσο ιερό που κάθε παραβίασή του ισοδυναμούσε με ένα είδος ιεροσυλίας. Κι όταν εκείνος μου έγραψε πως λυπόταν για τα γράμματά μας που καταστρέφαμε, γιατί -αν ζούσαμε- "θα μπορούσαμε να τα εκδώσουμε", παραξενεύτηκα. Για μένα, εκείνα τα γράμματα τα γραμμένα σε κουρελόχαρτα που τα μαζεύαμε απ' τα σκουπίδια, κι αντί για πένα γράφαμε με σπίρτα καρβουνιασμένα σε αναμμένο τσιγάρο, ήταν ο κρυφός θησαυρός μας, απρόσιτος σε κάθε άλλον. Η κατάθεση της ψυχής μας και της σκέψης μας σ' εκείνους τους ατέλειωτους μήνες που ζήσαμε στα μπουντρούμια της Απομόνωσης στη Γενική Ασφάλεια της Αθήνας.
Ο κίνδυνος να πάρουνε σε μια έρευνα τα χαρτιά μας υπήρχε πάντα, και τότε θα μπορούσανε να εκμεταλλευτούνε άγρια απόψεις μας για να ζημιώσουνε το Κόμμα. Αυτό το Κόμμα που του είχαμε δώσει τη ζωή μας και το φυλάγαμε σαν πολύτιμο αγαθό...
Εκεί, σ' αυτή τη φυλακή, έπεσε η αυλαία της ματωμένης Κυριακής. Με κρατήσανε στο ίδιο κελί από όπου αποχαιρέτησα τον Νίκο από την Κυριακή ως την Τετάρτη. Απόγευμα έγινε η μεταγωγή μου στη μόνιμη πια κατοικία μου, τις Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ. Εκεί βρήκα το γιο μου, που ήταν επτά μηνών. Αυτά του τα γενέθλια ήταν και τα μόνα που προλάβαμε να "γιορτάσουμε με τον Νίκο. Τώρα κρατούσα στα χέρια μου τον μικρούλη Νίκο, κι έπρεπε να βρω τρόπο να γνωρίσει, μεγαλώνοντας τον πατέρα του. Τον ερωτευμένο άντρα που μπορούσε ακόμα και να κλάψει αν νόμιζε πως σε κάτι έφταιξε ή πως κάτι βασάνιζε την αγαπημένη του και τον πολιτικό με την τολμηρή σκέψη και πράξη.
Για τον πολιτικό δεν υπήρχε αμφιβολία πως πολλά θα άκουγε στο μέλλον. Ύμνους και ερμηνείες - με αμφίβολη πάντα γνησιότητα. Κι ωστόσο οι πολιτικές υποθήκες του, καθαγιασμένες με το θάνατο, μικρή θέση έχουνε στα γράμματα που άφησα στο γιο μου. Ήταν πάντα ο κίνδυνος να πέσουν στα χέρια του αντιπάλου που με κρατούσε δέσμια. Μα ήταν και κάτι περισσότερο: έγραφα έχοντας μπροστά μου όχι το μωράκι που κοιμόταν πλάι μου ανίδεο για όσα είχαν γίνει, αλλά τον έφηβο των δεκάξι χρόνων για τον οποίο τα προόριζα. Εκείνος, ο άγνωστός μου έφηβος που θα διάβαζε τα γράμματά μου.
(ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ)
94 pages, Paperback
First published June 1, 2007
14 people want to read
About the author
Έλλη Παππά
13 books10 followers"Γεννήθηκα στη Σμύρνη τις παραμονές της Kαταστροφής, πέμπτο παιδί, αθέλητο και παραπεταμένο. H μάνα μου αρνήθηκε να με θρέψει, δήλωσε πως "δεν ήμουνα παιδί, ήμουνα άλλο πράμα" και με πέταξε. Eπέζησα χάρη στη μεγαλύτερη αδελφή της, που προμηθεύτηκε για χάρη μου μια κατσικούλα. Έτσι πρώτη μου τροφός ήταν μια αίγα, πράγμα που πολύ το καμάρωσα όταν, μεγαλώνοντας πια, το πληροφορήθηκα.
H Kαταστροφή έφερε την οικογένεια στον Πειραιά. Oι μνήμες μου αρχίζουν από τη δεύτερη τροφό μου, τα κάστανα της προσφυγιάς το χειμώνα, τα σταφύλια το καλοκαίρι. Tην υγεία μου την ανέλαβε η θάλασσα του Πειραιά και την αγωγή μου την ανέλαβαν τα αλητάκια του Πειραιά. Όλα έδειχναν ότι η προλεταριακή μου συνείδηση ήταν εξασφαλισμένη. Tότε μπήκαν στη ζωή μου τα μεγαλύτερα παιδιά της οικογένειας, ο Γιώργος, που έγινε ασυρματιστής, και ο άγγελος της ζωής μου, η Διδώ, που ζούσε με την πλούσια και αντιδραστική θεία αδελφή του πατέρα μας. Aπό τη σκληρή δουλειά του ο Γιώργος, από μια έμφυτη συνείδηση η Διδώ, από κοντά και η μάνα μας, είχαν γίνει και οι τρεις κομμουνιστές. Έτσι μπήκε στη ζωή μου η επαναστατική συνείδηση, που την έκλεβα κρυφακούγοντας τις κουβέντες των μεγάλων.
Mεγαλώνοντας, η ζωή μου ταυτίστηκε με την επανάσταση. Στα δέκα χρόνια μου δήλωσα πως αρκετά γράμματα είχα μάθει, πως ήταν καιρός να πάω εκεί που ανήκα, στη φάμπρικα. Xαμός στην οικογένεια ώσπου να ενδώσω στο μοναδικό επιχείρημα, πως αγράμματοι στον αγώνα υπάρχουν πολλοί, χρειάζονται μορφωμένοι άνθρωποι για να τον βοηθήσουν. Έτσι άρχισα από τους "μορφωμένους" τον αγώνα, από το Γυμνάσιο Θηλέων του Πειραιά. Γενική απεργία των φοιτητών και των μαθητών. Bγάζω στην αυλή του σχολείου πύρινο λόγο, με αποβάλλουν και "να πάω με τη μαμά μου". Tελευταία τάξη του Γυμνασίου και 4η Aυγούστου, στην Kοκκινιά. Oργανώνουμε με τα αγόρια της τάξης ομάδα αντιδικτατορική, μοιράζουμε τρυκ και προκηρύξεις τις νύχτες στην Kοκκινιά και στη Δραπετσώνα, ο αγώνας κορυφώνεται με την ανάρτηση κόκκινης σημαίας στην κεντρική εκκλησία της Kοκκινιάς.
Πόλεμος, Kατοχή, πρώτα βήματα της Aντίστασης, η ομάδα μας απλώνει τη δραστηριότητά της, δραπετεύουν οι εξόριστοι από τα ξερονήσια, προσχωρούμε από τους πρώτους στο EAM, συνδέομαι με το KKE, αντιστασιακή δράση στις εργατικές γειτονιές
H Kαταστροφή έφερε την οικογένεια στον Πειραιά. Oι μνήμες μου αρχίζουν από τη δεύτερη τροφό μου, τα κάστανα της προσφυγιάς το χειμώνα, τα σταφύλια το καλοκαίρι. Tην υγεία μου την ανέλαβε η θάλασσα του Πειραιά και την αγωγή μου την ανέλαβαν τα αλητάκια του Πειραιά. Όλα έδειχναν ότι η προλεταριακή μου συνείδηση ήταν εξασφαλισμένη. Tότε μπήκαν στη ζωή μου τα μεγαλύτερα παιδιά της οικογένειας, ο Γιώργος, που έγινε ασυρματιστής, και ο άγγελος της ζωής μου, η Διδώ, που ζούσε με την πλούσια και αντιδραστική θεία αδελφή του πατέρα μας. Aπό τη σκληρή δουλειά του ο Γιώργος, από μια έμφυτη συνείδηση η Διδώ, από κοντά και η μάνα μας, είχαν γίνει και οι τρεις κομμουνιστές. Έτσι μπήκε στη ζωή μου η επαναστατική συνείδηση, που την έκλεβα κρυφακούγοντας τις κουβέντες των μεγάλων.
Mεγαλώνοντας, η ζωή μου ταυτίστηκε με την επανάσταση. Στα δέκα χρόνια μου δήλωσα πως αρκετά γράμματα είχα μάθει, πως ήταν καιρός να πάω εκεί που ανήκα, στη φάμπρικα. Xαμός στην οικογένεια ώσπου να ενδώσω στο μοναδικό επιχείρημα, πως αγράμματοι στον αγώνα υπάρχουν πολλοί, χρειάζονται μορφωμένοι άνθρωποι για να τον βοηθήσουν. Έτσι άρχισα από τους "μορφωμένους" τον αγώνα, από το Γυμνάσιο Θηλέων του Πειραιά. Γενική απεργία των φοιτητών και των μαθητών. Bγάζω στην αυλή του σχολείου πύρινο λόγο, με αποβάλλουν και "να πάω με τη μαμά μου". Tελευταία τάξη του Γυμνασίου και 4η Aυγούστου, στην Kοκκινιά. Oργανώνουμε με τα αγόρια της τάξης ομάδα αντιδικτατορική, μοιράζουμε τρυκ και προκηρύξεις τις νύχτες στην Kοκκινιά και στη Δραπετσώνα, ο αγώνας κορυφώνεται με την ανάρτηση κόκκινης σημαίας στην κεντρική εκκλησία της Kοκκινιάς.
Πόλεμος, Kατοχή, πρώτα βήματα της Aντίστασης, η ομάδα μας απλώνει τη δραστηριότητά της, δραπετεύουν οι εξόριστοι από τα ξερονήσια, προσχωρούμε από τους πρώτους στο EAM, συνδέομαι με το KKE, αντιστασιακή δράση στις εργατικές γειτονιές
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
February 4, 2023
τα όρια δημόσιου και ιδιωτικού:
«γείρε στα γόνατά μου το κεφάλι
απόψε πάλι
αγαπημένε»
«γείρε στα γόνατά μου το κεφάλι
απόψε πάλι
αγαπημένε»
January 5, 2019
https://stonasterismotouvivliou.blogs...
Η Έλλη Παππά, εμβληματική προσωπικότητα του Λαικού Κινήματος και της ευρύτερης της Αριστεράς, μικρότερη αδελφή της σπουδαίας λογοτέχνιδος Διδώς Σωτηριου, υπήρξε σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη και μητέρα του γιου του.
Ανάμεσα σε άλλα αξιόλογα δοκίμια σχετικά με τη Φιλοσοφία και την Πολιτική Οικονομία
η Έλλη Παππά πρόσφερε στη σύγχρονη γραμματεία, ένα από τα πιο τρυφερά και βαθιά γυναικεία βιβλία που γράφτηκαν ποτέ, τα "Γράμματα Στον Γιο Μου", χρονικό από τις φυλακές Αβέρωφ.
Βιβλίο διαθήκη όχι μόνο για το γιο της αλλά για κάθε προοδευτικό άνθρωπο.
Πρόκειται για ένα ιδιότυπο ημερολόγιο φυλακής σε α' πρόσωπο, που η εγκυμονούσα Έλλη Παππά συνέγραψε για χάρη του μωρού που κυοφορούσε τις σκληρές μέρες της Δίκης του Μπελογιάννη.
Ένα βιβλίαράκι μικρό με μια "μεγάλη" και άκρως δραματική ιστορία στις σελίδες του, από μια μητέρα που συνέθεσε για το παιδί της το πορτρετο του μελλοθάνατου πατέρα του, ωστέ να τον γνωρίσει μέσα από τη χάρτινη προβολή του, όταν θα το διάβαζε στα 16 του χρόνια...
Έτσι προσεγγίζουμε στιγμές της μετεμφυλιακής περιόδου όχι με μια ψυχρή ιστοριογραφική προσέγγιση, αλλά με μια συναισθηματική διάθεση, πιο βιωματική για τον αναγνώστη.
Η Έλλη Παππά, λοιπόν, γνωρίστηκε με τον Νίκο Μπελογιάννη τέλη του 50 κι ερωτεύτηκαν παράφορα.
Λίγο μετά την Πρωτοχρονιά του 51 η Έλλη , ο Μπελογιάννης, ο επίσης κομμουνιστής Μπάτσης κι άλλοι , συνελήφθησαν με την κατηγορία της..."κατασκοπείας" από μια κυβέρνηση άβουλη μαριονέττα των Ανακτόρων, που και μετά το πέρας του Εμφυλίου, ζητούσαν κι άλλο αίμα Ελλήνων.
Οταν φυλακίστηκε με τον Μπελογιάννη και την υπόλοιπη ομάδα, η Έλλη Παππά ηταν ήδη έγκυος λίγων μηνών!
Παρόλαυτα, σύρθηκε κι εκείνη στο κελί και υπεβλήθη σε βασανιστικές ανακρίσεις με τη συνδρομή Αμερικανών πρακτόρων.
Οι μήνες της φυλακισης που ακολούθησαν στιγματίστηκαν από αγωνία και την προσπάθεια δυο ερωτευμένων ανθρώπων να ξεκλέψουν ώρες και μηνύματα αγάπης με τους πιο ευρηματικούς τρόπους.
Παράλληλα η έγνοια για την εκκολαπτόμενη νέα ζωή σαν ηλιαχτίδα ελπίδας κόντρα στα τουφέκια...
Ακολούθησε η γνωστή δίκη, όπου έλαμψε η συγκλονιστική απολογία του Νίκου Μπελογιάννη.
Ήταν η συγκατηγορούμενη και αγαπημένη της καρδιάς του, Έλλη Παππά, που του πρόσφερε το περιβόητο γαρύφαλο με το οποίο πέρασε στην αθανασία, όπως τον αποτύπωσε το χαρακτικό του Picasso.
Σε αυτήν τη δίκη, οι περισσότεροι καταδικαστηκαν σε θάνατο.
Η θανατική ποινή της Έλλης εντούτοις, μετετράπη σε φυλάκιση επειδή ήταν πλέον λεχώνα!
Αυτό είναι το ιστορίκό πλαίσιο του μικρού αυτού βιβλίου όμως τα "Γράμματα Στον Γιο μου" είναι ένα δευτερευόντως πολιτικό κείμενο, καθώς στις σελίδες του κυριαρχεί η μητρική τρυφερότητα, η προσμονή μιας γυναίκας να γίνει μάνα από τον άντρα που λάτρεψε κι ο απελπισμένος έρωτας που πασχίζει να επιβιώσει μέσα στο μίσος και κάτω από τη σκιά του θανάτου.
Η γλώσσα γλυκιά, ευέλικτη, μπριόζα, μετουσιώνει τις σελίδες σε χάδι μητρικό κι έρχεται στην πιο σπαρακτική αντιδιαστολή προς το μίσος και την αδικία, που δοκιμαζε τον λαό μας ακόμη κι ύστερα από τη θεομηνία του πολέμου...
Λίγα κείμενα μπορούν να γίνουν πιο καταγγελτικά απο τα "Γράμματα Στον Γιο Μου" της Ελλης Παππά προς αυτό το μωράκι που είδε "το φως του κόσμου" μέσα στο σκοτάδι της φυλακής
"Τα Γράμματα Στον Γιο Μου" της Παππά είναι το δεύτερο ευρείας αποδοχής βιβλίο που μια πολιτική προσωπικότητα απευθύνει στο ΑΓΕΝΝΗΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΗΣ.
Γνωστό πανευρωπαικά είναι το "Γράμμα σε Ένα Παιδί Που Δε Γεννήθηκε Ποτέ" που έγραψε η Ιταλίδα δημοσιογράφος και ακτιβίστρια ΟΡΙΑΝΑ ΦΑΛΑΤΣΙ - σύντροφος επίσης ενός διεθνούς ακτινοβολίας αριστερού, του Αλέκου Παναγούλη.
Και το βιβλίο της Φαλάτσι, όπως εκείνο της Έλλης Παππά, εμπεριέχει πολιτικές προεκτάσεις, όντας και βαθιά φεμινιστικό, χωρίς να στερείται τρυφερότητας:
Για την Ιταλίδα δημοσιογράφο, όμως, διακύβευμα είναι το ίδιο το έμβρυο, καθώς η Φαλάτσι πραγματεύεται το ζήτημα της άμβλωσης μέσα από ένα βιωματικό πρίσμα
Το "Γράμμα" σε αυτό το "Αγέννητο μωρό" από τη Φαλάτσι, καταγγέλλει την καταπίεση της γυναίκας,
ενώ τα "Γράμματα" της Έλλης υποδέχονται χωρίς δισταγμούς το θαύμα της μητρότητας- απότοκο του έρωτα
κι εστιάζουν στον κοινωνικό αγώνα και τη δίκαιη οργή για το μίσος, που συνέχιζε να διχάζει την πατρίδα σπέρνοντας δυστυχία κι αίμα στον λαό.Και τα δυο κείμενα, ωστόσο ,αναδεικνύουν το μεγαλείο της μητρικής αγάπης.
Η εγκυμοσύνη κι ο τοκετός παρουσιάζονται και στην Φαλάτσι και στην Παππά πιο φιλοσοφημένα, πιο τρυφερά, απαλλαγμένα από τη στυγνή ιατρική πλευρά, χωρίς ταμπού, όπως μόλις στα 1978 τόλμησε στο διεθνές κοινωνικό μυθιστόρημα "τα Παιδιά Του Χειμώνα" η Σουηδή Ντέα Τριρ Μερχ!
Η Έλλη Παππά όμως συνδυάζει το θέμα με μια χροιά ξεκάθαρα αγωνιστική.
Ένα βιβλίο γεμάτο ποίηση και Ιστορία, συναίσθημα αλλά και λογική.
Χάριν του μωρού της, λοιπόν, η Παππά, αφηγείται έναν έρωτα στη σκιά της παράνομης δράσης, των κρυπτογραφημένων ονομάτων και των συλλήψεων.
Παρακολουθούμε το ζευγάρι να εφευρίσκει τρόπους ώστε να ανθίσουν τα κάγκελα της φυλακής που τους χώριζε. αγωνιώντας για την έκβαση μιας βρόμικης δίκης.
Στιγμές σε μια γλώσσα άμεση με χάρη και πινελιές πνευματώδεις που κάνουν τον αναγνώστη να συμπάσχει με τον κοινωνικό αγώνα και τον έρωτα αυτόν.
Το βιβλίο κορυφώνεται με τις αγωνιωδεις προσπάθειες διασωσης του Μπελογιάννη και τις αιτήσεις χάριτος με τις οποιες ένωσε τη φωνή του όλος ο πολιτισμένος κόσμος της Ευρώπης...Εις μάτην όμως.
Κάποιοι χρειάζονταν αυτό το αίμα και κείνη την Κυριακή της 30ης Μαρτίου 1952 ο Μπελογιάννης εκτελείται.
Ένα γυναικείο βιβλίο που ανάγεται σε πανανθρώπινο...
Ένα κειμήλιο όχι μόνο για το αγόρι που γέννησε η αγάπη της Παππά και του Μπελογιάννη, αλλά για όλες τις επόμενες γενιές.
Βιβλίο διαποτισμένο από τις πικρες στιγμές της μεταπολεμικής Ελλάδας που διασώζει το όνειρο και το φως...
"Τα Γράμματα Στον Γιο Μου" θα μπορούσαν, λοιπόν, να απευθύνονται σε κάθε παιδί της νέας γενιάς, διότι αγωνισές σαν την Έλλη Παππά ενσάρκωσαν την "υπόσχεση" του Νίκου Γκάτσου :
Εμείς που μείναμε
θα βγούμε μια βραδιά
στην ερημιά να σπείρουμε χορτάρι.
Και πριν για πάντα
η νύχτα να μας πάρει
θα κάνουμε τη γη προσκυνητάρι
και κούνια για τ' αγέννητα παιδιά...
ΟΛΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
https://stonasterismotouvivliou.blogs...
Η Έλλη Παππά, εμβληματική προσωπικότητα του Λαικού Κινήματος και της ευρύτερης της Αριστεράς, μικρότερη αδελφή της σπουδαίας λογοτέχνιδος Διδώς Σωτηριου, υπήρξε σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη και μητέρα του γιου του.
Ανάμεσα σε άλλα αξιόλογα δοκίμια σχετικά με τη Φιλοσοφία και την Πολιτική Οικονομία
η Έλλη Παππά πρόσφερε στη σύγχρονη γραμματεία, ένα από τα πιο τρυφερά και βαθιά γυναικεία βιβλία που γράφτηκαν ποτέ, τα "Γράμματα Στον Γιο Μου", χρονικό από τις φυλακές Αβέρωφ.
Βιβλίο διαθήκη όχι μόνο για το γιο της αλλά για κάθε προοδευτικό άνθρωπο.
Πρόκειται για ένα ιδιότυπο ημερολόγιο φυλακής σε α' πρόσωπο, που η εγκυμονούσα Έλλη Παππά συνέγραψε για χάρη του μωρού που κυοφορούσε τις σκληρές μέρες της Δίκης του Μπελογιάννη.
Ένα βιβλίαράκι μικρό με μια "μεγάλη" και άκρως δραματική ιστορία στις σελίδες του, από μια μητέρα που συνέθεσε για το παιδί της το πορτρετο του μελλοθάνατου πατέρα του, ωστέ να τον γνωρίσει μέσα από τη χάρτινη προβολή του, όταν θα το διάβαζε στα 16 του χρόνια...
Έτσι προσεγγίζουμε στιγμές της μετεμφυλιακής περιόδου όχι με μια ψυχρή ιστοριογραφική προσέγγιση, αλλά με μια συναισθηματική διάθεση, πιο βιωματική για τον αναγνώστη.
Η Έλλη Παππά, λοιπόν, γνωρίστηκε με τον Νίκο Μπελογιάννη τέλη του 50 κι ερωτεύτηκαν παράφορα.
Λίγο μετά την Πρωτοχρονιά του 51 η Έλλη , ο Μπελογιάννης, ο επίσης κομμουνιστής Μπάτσης κι άλλοι , συνελήφθησαν με την κατηγορία της..."κατασκοπείας" από μια κυβέρνηση άβουλη μαριονέττα των Ανακτόρων, που και μετά το πέρας του Εμφυλίου, ζητούσαν κι άλλο αίμα Ελλήνων.
Οταν φυλακίστηκε με τον Μπελογιάννη και την υπόλοιπη ομάδα, η Έλλη Παππά ηταν ήδη έγκυος λίγων μηνών!
Παρόλαυτα, σύρθηκε κι εκείνη στο κελί και υπεβλήθη σε βασανιστικές ανακρίσεις με τη συνδρομή Αμερικανών πρακτόρων.
Οι μήνες της φυλακισης που ακολούθησαν στιγματίστηκαν από αγωνία και την προσπάθεια δυο ερωτευμένων ανθρώπων να ξεκλέψουν ώρες και μηνύματα αγάπης με τους πιο ευρηματικούς τρόπους.
Παράλληλα η έγνοια για την εκκολαπτόμενη νέα ζωή σαν ηλιαχτίδα ελπίδας κόντρα στα τουφέκια...
Ακολούθησε η γνωστή δίκη, όπου έλαμψε η συγκλονιστική απολογία του Νίκου Μπελογιάννη.
Ήταν η συγκατηγορούμενη και αγαπημένη της καρδιάς του, Έλλη Παππά, που του πρόσφερε το περιβόητο γαρύφαλο με το οποίο πέρασε στην αθανασία, όπως τον αποτύπωσε το χαρακτικό του Picasso.
Σε αυτήν τη δίκη, οι περισσότεροι καταδικαστηκαν σε θάνατο.
Η θανατική ποινή της Έλλης εντούτοις, μετετράπη σε φυλάκιση επειδή ήταν πλέον λεχώνα!
Αυτό είναι το ιστορίκό πλαίσιο του μικρού αυτού βιβλίου όμως τα "Γράμματα Στον Γιο μου" είναι ένα δευτερευόντως πολιτικό κείμενο, καθώς στις σελίδες του κυριαρχεί η μητρική τρυφερότητα, η προσμονή μιας γυναίκας να γίνει μάνα από τον άντρα που λάτρεψε κι ο απελπισμένος έρωτας που πασχίζει να επιβιώσει μέσα στο μίσος και κάτω από τη σκιά του θανάτου.
Η γλώσσα γλυκιά, ευέλικτη, μπριόζα, μετουσιώνει τις σελίδες σε χάδι μητρικό κι έρχεται στην πιο σπαρακτική αντιδιαστολή προς το μίσος και την αδικία, που δοκιμαζε τον λαό μας ακόμη κι ύστερα από τη θεομηνία του πολέμου...
Λίγα κείμενα μπορούν να γίνουν πιο καταγγελτικά απο τα "Γράμματα Στον Γιο Μου" της Ελλης Παππά προς αυτό το μωράκι που είδε "το φως του κόσμου" μέσα στο σκοτάδι της φυλακής
"Τα Γράμματα Στον Γιο Μου" της Παππά είναι το δεύτερο ευρείας αποδοχής βιβλίο που μια πολιτική προσωπικότητα απευθύνει στο ΑΓΕΝΝΗΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΗΣ.
Γνωστό πανευρωπαικά είναι το "Γράμμα σε Ένα Παιδί Που Δε Γεννήθηκε Ποτέ" που έγραψε η Ιταλίδα δημοσιογράφος και ακτιβίστρια ΟΡΙΑΝΑ ΦΑΛΑΤΣΙ - σύντροφος επίσης ενός διεθνούς ακτινοβολίας αριστερού, του Αλέκου Παναγούλη.
Και το βιβλίο της Φαλάτσι, όπως εκείνο της Έλλης Παππά, εμπεριέχει πολιτικές προεκτάσεις, όντας και βαθιά φεμινιστικό, χωρίς να στερείται τρυφερότητας:
Για την Ιταλίδα δημοσιογράφο, όμως, διακύβευμα είναι το ίδιο το έμβρυο, καθώς η Φαλάτσι πραγματεύεται το ζήτημα της άμβλωσης μέσα από ένα βιωματικό πρίσμα
Το "Γράμμα" σε αυτό το "Αγέννητο μωρό" από τη Φαλάτσι, καταγγέλλει την καταπίεση της γυναίκας,
ενώ τα "Γράμματα" της Έλλης υποδέχονται χωρίς δισταγμούς το θαύμα της μητρότητας- απότοκο του έρωτα
κι εστιάζουν στον κοινωνικό αγώνα και τη δίκαιη οργή για το μίσος, που συνέχιζε να διχάζει την πατρίδα σπέρνοντας δυστυχία κι αίμα στον λαό.Και τα δυο κείμενα, ωστόσο ,αναδεικνύουν το μεγαλείο της μητρικής αγάπης.
Η εγκυμοσύνη κι ο τοκετός παρουσιάζονται και στην Φαλάτσι και στην Παππά πιο φιλοσοφημένα, πιο τρυφερά, απαλλαγμένα από τη στυγνή ιατρική πλευρά, χωρίς ταμπού, όπως μόλις στα 1978 τόλμησε στο διεθνές κοινωνικό μυθιστόρημα "τα Παιδιά Του Χειμώνα" η Σουηδή Ντέα Τριρ Μερχ!
Η Έλλη Παππά όμως συνδυάζει το θέμα με μια χροιά ξεκάθαρα αγωνιστική.
Ένα βιβλίο γεμάτο ποίηση και Ιστορία, συναίσθημα αλλά και λογική.
Χάριν του μωρού της, λοιπόν, η Παππά, αφηγείται έναν έρωτα στη σκιά της παράνομης δράσης, των κρυπτογραφημένων ονομάτων και των συλλήψεων.
Παρακολουθούμε το ζευγάρι να εφευρίσκει τρόπους ώστε να ανθίσουν τα κάγκελα της φυλακής που τους χώριζε. αγωνιώντας για την έκβαση μιας βρόμικης δίκης.
Στιγμές σε μια γλώσσα άμεση με χάρη και πινελιές πνευματώδεις που κάνουν τον αναγνώστη να συμπάσχει με τον κοινωνικό αγώνα και τον έρωτα αυτόν.
Το βιβλίο κορυφώνεται με τις αγωνιωδεις προσπάθειες διασωσης του Μπελογιάννη και τις αιτήσεις χάριτος με τις οποιες ένωσε τη φωνή του όλος ο πολιτισμένος κόσμος της Ευρώπης...Εις μάτην όμως.
Κάποιοι χρειάζονταν αυτό το αίμα και κείνη την Κυριακή της 30ης Μαρτίου 1952 ο Μπελογιάννης εκτελείται.
Ένα γυναικείο βιβλίο που ανάγεται σε πανανθρώπινο...
Ένα κειμήλιο όχι μόνο για το αγόρι που γέννησε η αγάπη της Παππά και του Μπελογιάννη, αλλά για όλες τις επόμενες γενιές.
Βιβλίο διαποτισμένο από τις πικρες στιγμές της μεταπολεμικής Ελλάδας που διασώζει το όνειρο και το φως...
"Τα Γράμματα Στον Γιο Μου" θα μπορούσαν, λοιπόν, να απευθύνονται σε κάθε παιδί της νέας γενιάς, διότι αγωνισές σαν την Έλλη Παππά ενσάρκωσαν την "υπόσχεση" του Νίκου Γκάτσου :
Εμείς που μείναμε
θα βγούμε μια βραδιά
στην ερημιά να σπείρουμε χορτάρι.
Και πριν για πάντα
η νύχτα να μας πάρει
θα κάνουμε τη γη προσκυνητάρι
και κούνια για τ' αγέννητα παιδιά...
ΟΛΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
https://stonasterismotouvivliou.blogs...
Displaying 1 - 2 of 2 reviews