What do you think?
Rate this book
Early Christianity and Greek Paideia
This small book, the last work of a world-renowned scholar, has established itself as a classic. It provides a superb overview of the vast historical process by which Christianity was Hellenized and Hellenic civilization became Christianized.
Werner Jaeger shows that without the large postclassical expansion of Greek culture the rise of a Christian world religion would have been impossible. He explains why the Hellenization of Christianity was necessary in apostolic and postapostalic times; points out similarities between Greek philosophy and Christian belief; discuss such key figures as Clement, Origen, and Gregory of Nyssa; and touches on the controversies that led to the ultimate complex synthesis of Greek and Christian thought.
Werner Jaeger shows that without the large postclassical expansion of Greek culture the rise of a Christian world religion would have been impossible. He explains why the Hellenization of Christianity was necessary in apostolic and postapostalic times; points out similarities between Greek philosophy and Christian belief; discuss such key figures as Clement, Origen, and Gregory of Nyssa; and touches on the controversies that led to the ultimate complex synthesis of Greek and Christian thought.
162 pages, Paperback
First published December 1, 1961
15 people are currently reading
382 people want to read
About the author
Werner Wilhelm Jaeger
70 books52 followersJaeger attended school at Lobberich and at the Gymnasium Thomaeum in Kempen Jaeger studied at the University of Marburg and University of Berlin. He received a Ph.D. from the University of Berlin in 1911 for a dissertation on the Metaphysics of Aristotle. His habilitation was on Nemesios of Emesa (1914). Only 26 years old, Jaeger was called to a professorship with chair at the University of Basel in Switzerland. One year later he moved to a similar position at Kiel, and in 1921 he returned to Berlin. Jaeger remained in Berlin until 1936, when he emigrated to the United States because he was unhappy with Adolf Hitler's regime. Jaeger expressed his veiled disapproval with Humanistische Reden und Vortraege (1937) and his book on Demosthenes (1938) based on his Sather lecture from 1934. Jaeger's messages were fully understood in German university circles; the ardent Nazi followers sharply attacked Jaeger.
In the United States, Jaeger worked as a full professor at the University of Chicago from 1936 to 1939, at which time he moved to Harvard University to continue his edition of the Church father Gregory of Nyssa on which he started before World War I. Jaeger remained in Cambridge, Massachusetts, until his death. The Canadian philosopher James Doull was among his students at Harvard.
Jaeger wrote two dissertations, one in Latin and one in German, on Aristotle's Metaphysics. Jaeger's edition of the Metaphysics was printed in 1957. Only two years after editing Gregory of Nyssa's Contra Eunomium (1921), Jaeger became famous with his groundbreaking study on Aristotle in 1923 which largely remained undisputed until the 1960s.
Jaeger founded two journals: Die Antike (1925–1944) and the influential review journal Gnomon (since 1925).
Jaeger was the editor of the church father Gregory of Nyssa, Gregorii Nysseni Opera, editing Gregory's major work Contra Eunomium (1921, 1960). This edition is a major scholarly achievement and the philological foundation of the current studies on the Cappadocian Fathers.
Jaeger is perhaps best known for his multivolume work "Paideia: The Ideals of Greek Culture", an extensive consideration of both the earliest practices and later philosophical reflections on the cultural nature of education in Ancient Greece, which he hoped would restore a decadent early 20th century Europe to the values of its Hellenic origins.
Jaeger's last lecture, Early Christianity and Greek Paideia (1961) is a very impressive summary of his life's work covering Greek philology, philosophy and theology from Homer, the Presocratic philosophers, Plato to the Church Fathers, roughly a thousand years.
Source
In the United States, Jaeger worked as a full professor at the University of Chicago from 1936 to 1939, at which time he moved to Harvard University to continue his edition of the Church father Gregory of Nyssa on which he started before World War I. Jaeger remained in Cambridge, Massachusetts, until his death. The Canadian philosopher James Doull was among his students at Harvard.
Jaeger wrote two dissertations, one in Latin and one in German, on Aristotle's Metaphysics. Jaeger's edition of the Metaphysics was printed in 1957. Only two years after editing Gregory of Nyssa's Contra Eunomium (1921), Jaeger became famous with his groundbreaking study on Aristotle in 1923 which largely remained undisputed until the 1960s.
Jaeger founded two journals: Die Antike (1925–1944) and the influential review journal Gnomon (since 1925).
Jaeger was the editor of the church father Gregory of Nyssa, Gregorii Nysseni Opera, editing Gregory's major work Contra Eunomium (1921, 1960). This edition is a major scholarly achievement and the philological foundation of the current studies on the Cappadocian Fathers.
Jaeger is perhaps best known for his multivolume work "Paideia: The Ideals of Greek Culture", an extensive consideration of both the earliest practices and later philosophical reflections on the cultural nature of education in Ancient Greece, which he hoped would restore a decadent early 20th century Europe to the values of its Hellenic origins.
Jaeger's last lecture, Early Christianity and Greek Paideia (1961) is a very impressive summary of his life's work covering Greek philology, philosophy and theology from Homer, the Presocratic philosophers, Plato to the Church Fathers, roughly a thousand years.
Source
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 32 reviews
February 29, 2016
Me parece un libro estupendo para aquellos que nos dedicamos a la educación y más en una institución de inspiración cristiana. El autor va mostrando la influencia de la cultura helénica en la época de los primeros cristianos. A través de un análisis filológico de algunas palabras y de recursos helénicos de metáforas, fábulas, etc., muestra como los primeros cristianos supieron llegar a los intelectuales de la época gracias a sus escritos. Sin embargo, me parece que deja a un lado el papel del Espíritu Santo en los primeros tiempos de la Iglesia cristiana. Además que hace un excesivo eco sobre los valores helénicos y no muestra los límites del mismo.
Cabe señalar que la tesis del libro nos va llevando de la mano de los Hechos de los Apóstoles, para luego pasar al Corpus Paulinum y de ahí a San Clemente Romano, donde muestra la influencia helénica en el mundo romano. Luego da una explicación sobre los apologistas de cómo requirieron figuras helénicas para la defensa de la fe. Interesante es el salto que da a San Clemente de Alejandría y Orígenes, para ello explica el papel del neoplatonismo de la época. Termina cerrando el libro sobre la influencia en los Padres Capadocios, dando un lugar especial a San Gregorio de Nisa y San Gregorio Nacianceno.
Cabe señalar que la tesis del libro nos va llevando de la mano de los Hechos de los Apóstoles, para luego pasar al Corpus Paulinum y de ahí a San Clemente Romano, donde muestra la influencia helénica en el mundo romano. Luego da una explicación sobre los apologistas de cómo requirieron figuras helénicas para la defensa de la fe. Interesante es el salto que da a San Clemente de Alejandría y Orígenes, para ello explica el papel del neoplatonismo de la época. Termina cerrando el libro sobre la influencia en los Padres Capadocios, dando un lugar especial a San Gregorio de Nisa y San Gregorio Nacianceno.
Read
February 19, 2023"Chrześcijaństwo było ruchem żydowskim, a Żydzi w czasach Pawła byli zhellenizowani nie tylko w diasporze, ale także w znacznym stopniu w Palestynie. [...] Opinia ta jest prawdziwa naturalnie przede wszystkim w stosunku do żydowskiej arystokracji i warstw wykształconych; Józef Flawiusz w Starożytnościach Żydowskich słusznie zauważa, że wielka masa żydowskiego narodu była znacznie mniej od innych narodów skłonna do nauki obcych języków. Inaczej przedstawiało się to wobec żydów żyjących poza Palestyną w środowisku zhellenizowanym, gdzie wkrótce przyswoili sobie oni grekę jako swój własny język bardziej niż egipski czy języki innych narodów. Ale również w Palestynie greka była rozumiana, stosowana w handlu i w interesach nawet przez mniej wykształconych ludzi w znacznie większym stopniu, niż często przyjmują to uczeni" (27).
"W liście św. Jakuba znajdujemy wyrażenie znane nam z religii orfickiej: 'koło narodzin' (Jk 3, 6). Autor z pewnością zaczerpną je z jakiegoś orfickiego traktatu [...]" (29).
"Wielki przewodnik chrześcijaństwa [Paweł] przyjmuje za ostateczny celem chrześcijaństwa klasyczny świat grecki" (31).
Grecka paideia "zawsze wyprowadzała zasady ludzkiego i społecznego postępowania z boskich zasad wszechświata, który nazywano 'naturą' (physis)" (40).
"Greckie pojmowanie Natury nie tylko nie jest tożsame z naturalizmem w naszym dzisiejszym rozumieniu tego słowa, ale stanowi niemal jego przeciwieństwo" (40).
"Postrzeganie filozofa jako człowieka zainteresowanego Bogiem przyjęło się w połowie drugiego wieku po Chrystusie" (52).
"Kiedy hellenizm odbył swój pochód na Wschód podczas pierwszych wieków po podboju Azji przez Aleksandra, silna reakcja Wschodu musiała narastać Ekspansja religii żydowskiej i chrześcijaństwa jako taka była elementem tej reakcji" (55).
"W historii znajdujemy przede wszystkim dokładne przeciwieństwo wyraźnej logicznej zgodności, której domagają się nasze teorie" (60).
"Ewolucja greckiej myśli od najwcześniejszych czasów wykazuje, po początkowym okresie myślenia mitologicznego, rosnącą tendencję do racjonalizacji wszelkich form ludzkiego działania i myśli. Najwyższym tego przejawem jest stworzenie filozofii, będącej najbardziej charakterystyczną i jedyną w swoim rodzaju formą, w jakiej przejawiał się grecki geniusz, i jednym z głównych jego tytułów do historycznej wielkości. Punkt kulminacyjny rozwoju został osiągnięty w szkołach Platona i Arystotelesa. Systemy stoików i epikurejczyków, które pojawiły się po nich we wczesnym okresie hellenistycznym, przynoszą rozczarowanie i wykazują spadek twórczej siły filozofii. Filozofia staje się zbiorem dogmatów, które choć oparte na pewnych wyobrażeniach o świecie i naturze, są przede wszystkim ukierunkowane na sterowanie ludzkim życiem poprzez nauczanie zasad filozofii i dawanie poczucia wewnętrznego bezpieczeństwa, jakiego nie można znaleźć w świecie zewnętrznym. Ten rodzaj filozofii pełni więc funkcję religii. [...] Stoicyzm i epikureizm, choć sprzeczne ze sobą co do większości głoszonych zapatrywań, mają jedną wspólną cechę: obydwa zaspokajają irracjonalną potrzebę religijną i próbują zapełnić pustkę pozostawioną przez kult antycznych Greków dla bogów olimpijskich. Ale duch chłodnego dociekania i krytycznej analizy obdarzonego zdolnością percepcji ludzkiego umysłu był jeszcze dość mocny, by przypuścić na ową ideę zbawiającej wiedzy największy atak, na jaki kiedykolwiek zdobył się grecki myśliciel; w rezultacie grecka myśl filozoficzna przyjęła heroiczny sceptycyzm, który zdecydowanie odrzucał wszelką dogmatyczną filozofię przeszłości i teraźniejszości, a nawet posunął się dalej, deklarując całkowite odejście od jakichkolwiek kategorycznych stwierdzeń co do prawdy i fałszu, nie tylko w kwestii dociekań metafizycznych, lecz także nauk matematycznych i fizycznych" (61).
"W czasach Cycerona żaden grecki filozof (jak mówi Cyceron z niewielką chyba tylko przesadą) nie był w stanie czytać Arystotelesa" (62) (Cycero, Topiki 1, 3).
"Sam Arystoteles twierdził, że starożytni bogowie ludowej religii greckiej byli tym samym, czym w jego teologii idea nieruchomego poruszyciela, tyle tylko, że tamto wyrażano w formie mitycznej" (66).
"Filozofia ze swej natury istnieje we własnej wielkiej historii w o wiele większym stopniu niż jakakolwiek inna nauka" (70).
"Podejrzewam, że niemożność rozpoznania przez współczesnych komentatorów religijnych pojemności filozofii, w szerokim sensie, w jakim interpretowali ją Orygenes, Plotyn i Porfiriusz, jest częściowo spowodowana faktem, iż dla tych ostatnich filozofia posiada różne od współczesnego znaczenie - zawiera w sobie pojęcie religijności ducha" (przypis, s. 70).
"Gdziekolwiek filozofowie porównywali swoją naukę do mądrości religijnej, stwierdzali, że misteria są wyższą formą religii, zawierającą przesłanie dla ludzkości" (73).
"Trudno byłoby zrozumieć jego [Orygenesa] osiągnięcia, gdybyśmy nie pamiętali, że dyktował swoje prace zespołowi sekretarzy, którzy na zmianę pisali cały dzień" (75).
Platon - Mojżesz Attyki, Zaratustra Attyki.
"Należy ją [filozoficzną pasję Orygenesa] postrzegać w perspektywie głębokiego pesymizm, który przygniatał umysły niezliczonych myślicieli, widzących, jak siły zła na całym świecie zwyciężają dobro. Wbrew falom zniechęcenia Platon - ze swoim przekonaniem, że ziarno dobra można znaleźć we wszystkim oraz w naturze samego bytu - stał jak skała. Tylko to, co nazywa on elementem dobra we wszystkich rzeczach, naprawdę 'jest'" (79).
"Kosmos Platona, przedstawiony w 'Timajosie', umożliwia wychowanie człowieka, ponieważ dla swej realizacji wymaga ono świata uporządkowanego, a nie chaotycznego" (80).
"Podejmując ową centralną ideę [grecką paideię] i nadając jej swą własną interpretację, religia chrześcijańska była w stanie dać światu coś więcej niż jeszcze jedną sektę religijną. Chrześcijaństwo przestało się tylko bronić, a zaoferowało swoją własną pozytywną filozofię, jako postawę umożliwiającą pogodzenie nowego i starego świata" (85).
"W intelektualnej historii Kościoła filozofia jako całość stanowiła jeden z podstawowych czynników wzrostu" (91).
"W dziełach Grzegorza z Nazjanu odrodzenie dawnych greckich form literackich przez tchnienie w nie ducha chrześcijańskiego stworzyło literaturę mogącą współzawodniczyć z najlepszymi dziełami ówczesnych pisarzy pogańskich, a nawet przewyższającą je dynamiką i siłą ekspresji" (94).
"Edukacja grecka w szkołach przez cały czas opierała się na gruntownym studium Homera i pozostałej poezji greckiej. W epoce hellenistycznej to tradycyjne wykształcenie, do którego dodano 'sztuki' sofistów, przybrało kształty publicznej instytucji w miastach mówiącego po grecku świata. Dogłębne dociekania Platona na temat natury ludzkiego umysłu i najlepsze metody uczenia się doprowadziły go do ogłoszenia filozofii jedyną prawdziwą paideią; nie zmieniło to jednak charakteru edukacji oferowanej w szkołach publicznych. Filozofia pozostała w ścianach szkół filozoficznych. Przeciętny człowiek znajdował się poza zasięgiem jej oddziaływania. Literacki typ wyższego wykształcenia pozostawał więc tym samym nietknięty również po czasach Platona" (przypis, s. 94).
"Istotną cechą greckiej paidei, która wyróżniała ją spośród różnych koncepcji wychowawczych innych narodów, był fakt, że rozważała nie tylko proces rozwoju podmiotu - człowieka, ale brała też pod uwagę wpływ, jaki wywierał nań przedmiot nauczania. Jeśli uznamy wychowanie za proces kształtowania czy formowania, przedmiot nauczania odgrywa rolę formy, przez którą podmiot jest kształtowany. Kształtującą formą greckiej paidei był Homer, a w miarę upływu czasu funkcje te przeniesiono na całą grecką poezję. W końcu słowo paideia zaczęło oznaczać grecką literaturę jako całość. Grecy nie mieli innego określenia" (101).
"Do właściwej interpretacji [Pisma Świętego] zdolny jest tylko ten człowiek, którego przenika Duch Święty, innymi słowy - tylko Duch Święty jest zdolny do zrozumienia samego siebie" (104).
"Grecka kultura była, oczywiście, owocem prac wielu stuleci. Próba przejęcia jej w owocny sposób i uczynienia z niej instrumentu, którym może posłużyć się nowa religia, była inspirująca zarówno dla tradycyjnej kultury, jak i dla myśli chrześcijańskiej, ale rezultat był z konieczności improwizacją. W przypadku Grzegorza z Nyssy, niezwykle wyczulonego na estetyczne, jak i filozoficzne wartości greckiej tradycji, proces wzajemnej penetracji tych obydwu sił zachodził na o wiele bardziej świadomym poziomie niż u większości pozostałych pisarzy chrześcijańskich, nie wyłączając jego brata Bazylego. W tym względzie Grzegorz z Nyssy bardziej przypomina ich wspólnego przyjaciela - Grzegorza z Nazjanu, choć w mniejszym stopniu niż ten ostatni jest literackim estetą" (106-107).
"Historycy nie poświęcili wiele uwagi wpływom starożytnego chrześcijańskiego humanizmu, z którego współczesna klasyczna wiedza, a także humanizm wyzwoliły się bardzo późno. Jak niewiele jednak ocalałoby z klasycznej literatury i kultury bez niego" (108).
"W liście św. Jakuba znajdujemy wyrażenie znane nam z religii orfickiej: 'koło narodzin' (Jk 3, 6). Autor z pewnością zaczerpną je z jakiegoś orfickiego traktatu [...]" (29).
"Wielki przewodnik chrześcijaństwa [Paweł] przyjmuje za ostateczny celem chrześcijaństwa klasyczny świat grecki" (31).
Grecka paideia "zawsze wyprowadzała zasady ludzkiego i społecznego postępowania z boskich zasad wszechświata, który nazywano 'naturą' (physis)" (40).
"Greckie pojmowanie Natury nie tylko nie jest tożsame z naturalizmem w naszym dzisiejszym rozumieniu tego słowa, ale stanowi niemal jego przeciwieństwo" (40).
"Postrzeganie filozofa jako człowieka zainteresowanego Bogiem przyjęło się w połowie drugiego wieku po Chrystusie" (52).
"Kiedy hellenizm odbył swój pochód na Wschód podczas pierwszych wieków po podboju Azji przez Aleksandra, silna reakcja Wschodu musiała narastać Ekspansja religii żydowskiej i chrześcijaństwa jako taka była elementem tej reakcji" (55).
"W historii znajdujemy przede wszystkim dokładne przeciwieństwo wyraźnej logicznej zgodności, której domagają się nasze teorie" (60).
"Ewolucja greckiej myśli od najwcześniejszych czasów wykazuje, po początkowym okresie myślenia mitologicznego, rosnącą tendencję do racjonalizacji wszelkich form ludzkiego działania i myśli. Najwyższym tego przejawem jest stworzenie filozofii, będącej najbardziej charakterystyczną i jedyną w swoim rodzaju formą, w jakiej przejawiał się grecki geniusz, i jednym z głównych jego tytułów do historycznej wielkości. Punkt kulminacyjny rozwoju został osiągnięty w szkołach Platona i Arystotelesa. Systemy stoików i epikurejczyków, które pojawiły się po nich we wczesnym okresie hellenistycznym, przynoszą rozczarowanie i wykazują spadek twórczej siły filozofii. Filozofia staje się zbiorem dogmatów, które choć oparte na pewnych wyobrażeniach o świecie i naturze, są przede wszystkim ukierunkowane na sterowanie ludzkim życiem poprzez nauczanie zasad filozofii i dawanie poczucia wewnętrznego bezpieczeństwa, jakiego nie można znaleźć w świecie zewnętrznym. Ten rodzaj filozofii pełni więc funkcję religii. [...] Stoicyzm i epikureizm, choć sprzeczne ze sobą co do większości głoszonych zapatrywań, mają jedną wspólną cechę: obydwa zaspokajają irracjonalną potrzebę religijną i próbują zapełnić pustkę pozostawioną przez kult antycznych Greków dla bogów olimpijskich. Ale duch chłodnego dociekania i krytycznej analizy obdarzonego zdolnością percepcji ludzkiego umysłu był jeszcze dość mocny, by przypuścić na ową ideę zbawiającej wiedzy największy atak, na jaki kiedykolwiek zdobył się grecki myśliciel; w rezultacie grecka myśl filozoficzna przyjęła heroiczny sceptycyzm, który zdecydowanie odrzucał wszelką dogmatyczną filozofię przeszłości i teraźniejszości, a nawet posunął się dalej, deklarując całkowite odejście od jakichkolwiek kategorycznych stwierdzeń co do prawdy i fałszu, nie tylko w kwestii dociekań metafizycznych, lecz także nauk matematycznych i fizycznych" (61).
"W czasach Cycerona żaden grecki filozof (jak mówi Cyceron z niewielką chyba tylko przesadą) nie był w stanie czytać Arystotelesa" (62) (Cycero, Topiki 1, 3).
"Sam Arystoteles twierdził, że starożytni bogowie ludowej religii greckiej byli tym samym, czym w jego teologii idea nieruchomego poruszyciela, tyle tylko, że tamto wyrażano w formie mitycznej" (66).
"Filozofia ze swej natury istnieje we własnej wielkiej historii w o wiele większym stopniu niż jakakolwiek inna nauka" (70).
"Podejrzewam, że niemożność rozpoznania przez współczesnych komentatorów religijnych pojemności filozofii, w szerokim sensie, w jakim interpretowali ją Orygenes, Plotyn i Porfiriusz, jest częściowo spowodowana faktem, iż dla tych ostatnich filozofia posiada różne od współczesnego znaczenie - zawiera w sobie pojęcie religijności ducha" (przypis, s. 70).
"Gdziekolwiek filozofowie porównywali swoją naukę do mądrości religijnej, stwierdzali, że misteria są wyższą formą religii, zawierającą przesłanie dla ludzkości" (73).
"Trudno byłoby zrozumieć jego [Orygenesa] osiągnięcia, gdybyśmy nie pamiętali, że dyktował swoje prace zespołowi sekretarzy, którzy na zmianę pisali cały dzień" (75).
Platon - Mojżesz Attyki, Zaratustra Attyki.
"Należy ją [filozoficzną pasję Orygenesa] postrzegać w perspektywie głębokiego pesymizm, który przygniatał umysły niezliczonych myślicieli, widzących, jak siły zła na całym świecie zwyciężają dobro. Wbrew falom zniechęcenia Platon - ze swoim przekonaniem, że ziarno dobra można znaleźć we wszystkim oraz w naturze samego bytu - stał jak skała. Tylko to, co nazywa on elementem dobra we wszystkich rzeczach, naprawdę 'jest'" (79).
"Kosmos Platona, przedstawiony w 'Timajosie', umożliwia wychowanie człowieka, ponieważ dla swej realizacji wymaga ono świata uporządkowanego, a nie chaotycznego" (80).
"Podejmując ową centralną ideę [grecką paideię] i nadając jej swą własną interpretację, religia chrześcijańska była w stanie dać światu coś więcej niż jeszcze jedną sektę religijną. Chrześcijaństwo przestało się tylko bronić, a zaoferowało swoją własną pozytywną filozofię, jako postawę umożliwiającą pogodzenie nowego i starego świata" (85).
"W intelektualnej historii Kościoła filozofia jako całość stanowiła jeden z podstawowych czynników wzrostu" (91).
"W dziełach Grzegorza z Nazjanu odrodzenie dawnych greckich form literackich przez tchnienie w nie ducha chrześcijańskiego stworzyło literaturę mogącą współzawodniczyć z najlepszymi dziełami ówczesnych pisarzy pogańskich, a nawet przewyższającą je dynamiką i siłą ekspresji" (94).
"Edukacja grecka w szkołach przez cały czas opierała się na gruntownym studium Homera i pozostałej poezji greckiej. W epoce hellenistycznej to tradycyjne wykształcenie, do którego dodano 'sztuki' sofistów, przybrało kształty publicznej instytucji w miastach mówiącego po grecku świata. Dogłębne dociekania Platona na temat natury ludzkiego umysłu i najlepsze metody uczenia się doprowadziły go do ogłoszenia filozofii jedyną prawdziwą paideią; nie zmieniło to jednak charakteru edukacji oferowanej w szkołach publicznych. Filozofia pozostała w ścianach szkół filozoficznych. Przeciętny człowiek znajdował się poza zasięgiem jej oddziaływania. Literacki typ wyższego wykształcenia pozostawał więc tym samym nietknięty również po czasach Platona" (przypis, s. 94).
"Istotną cechą greckiej paidei, która wyróżniała ją spośród różnych koncepcji wychowawczych innych narodów, był fakt, że rozważała nie tylko proces rozwoju podmiotu - człowieka, ale brała też pod uwagę wpływ, jaki wywierał nań przedmiot nauczania. Jeśli uznamy wychowanie za proces kształtowania czy formowania, przedmiot nauczania odgrywa rolę formy, przez którą podmiot jest kształtowany. Kształtującą formą greckiej paidei był Homer, a w miarę upływu czasu funkcje te przeniesiono na całą grecką poezję. W końcu słowo paideia zaczęło oznaczać grecką literaturę jako całość. Grecy nie mieli innego określenia" (101).
"Do właściwej interpretacji [Pisma Świętego] zdolny jest tylko ten człowiek, którego przenika Duch Święty, innymi słowy - tylko Duch Święty jest zdolny do zrozumienia samego siebie" (104).
"Grecka kultura była, oczywiście, owocem prac wielu stuleci. Próba przejęcia jej w owocny sposób i uczynienia z niej instrumentu, którym może posłużyć się nowa religia, była inspirująca zarówno dla tradycyjnej kultury, jak i dla myśli chrześcijańskiej, ale rezultat był z konieczności improwizacją. W przypadku Grzegorza z Nyssy, niezwykle wyczulonego na estetyczne, jak i filozoficzne wartości greckiej tradycji, proces wzajemnej penetracji tych obydwu sił zachodził na o wiele bardziej świadomym poziomie niż u większości pozostałych pisarzy chrześcijańskich, nie wyłączając jego brata Bazylego. W tym względzie Grzegorz z Nyssy bardziej przypomina ich wspólnego przyjaciela - Grzegorza z Nazjanu, choć w mniejszym stopniu niż ten ostatni jest literackim estetą" (106-107).
"Historycy nie poświęcili wiele uwagi wpływom starożytnego chrześcijańskiego humanizmu, z którego współczesna klasyczna wiedza, a także humanizm wyzwoliły się bardzo późno. Jak niewiele jednak ocalałoby z klasycznej literatury i kultury bez niego" (108).
Read
September 24, 2024Interesting discussion of the influence of Greek thought on Christianity. I really wish Jaeger would've provided an ultimate definition of paideia at the end though because my conception of it is still hazy since he offered so many different understandings/interpretations of it.
May 3, 2016
El formato fue lo único a lo que le encuentro un pero, entiendo que las referencias al pie de pagina sirven para explicar ciertas ideas pero no facilitan la lectura del todo, pues al ser tan largas se puede perder el hilo en el contenido.
March 12, 2019
Una excelente introducción para comprender el paso que se da entre la paideia griega y la paideia cristiana. Expone las modificaciones que hacen los primeros cristianos a la antigua tradición griega en cuanto a filosofía, esto, para una mayor aceptación.
March 31, 2022
«Los cristianos tenían que enfrentarse a la acusación de completo canibalismo, ya que en la eucaristía comían la carne y bebían la sangre de su Dios. Eran llamados ateos porque no veneraban a los dioses del Estado. Negaban los honores divinos al emperador mismo, de tal modo que su ateísmo era a la vez subversión política.
La defensa del cristianismo tenía que emplear siempre argumentos filosóficos. ¿Acaso no habían enseñado Sócrates y Platón y muchos otros lo mismo? El no creer en los dioses de los antiguos poetas y de la religión popular era tan viejo como la filosofía misma. ¿Y no sufrió Sócrates la muerte de un mártir por su concepto más puro de la divinidad? Fue el prototipo del justo sufriente, un verdadero 'typos', como algunas figuras del Antiguo Testamento que parecen señalar la venida de Cristo».
CRISTIANISMO PRIMITIVO Y PAIDEIA GRIEGA de Werner Jaeger
La defensa del cristianismo tenía que emplear siempre argumentos filosóficos. ¿Acaso no habían enseñado Sócrates y Platón y muchos otros lo mismo? El no creer en los dioses de los antiguos poetas y de la religión popular era tan viejo como la filosofía misma. ¿Y no sufrió Sócrates la muerte de un mártir por su concepto más puro de la divinidad? Fue el prototipo del justo sufriente, un verdadero 'typos', como algunas figuras del Antiguo Testamento que parecen señalar la venida de Cristo».
CRISTIANISMO PRIMITIVO Y PAIDEIA GRIEGA de Werner Jaeger
April 22, 2023
El mundo helenistico fue uno de esos momentos en la historia de occidente cruciales para la formación del Cristianismo y de las ideologías posteriores como el humanismo secular o la ilustración que afectarían nuestra visión del mundo.
Jaeger sintetiza como el corpus espiritual, religioso y filosófico del Cristianismo se fue adaptando a la cultura griega, tomando como base e inspiración la paideia griega y como los cristianos la transformaron, reinterpretando a los filósofos Socraticos e incluso llegando a salvar el trabajo filosofico de la antig��edad griega.
Obra compleja de leer ya que se requiere lectura del libro anterior de Jaeger que contextualiza y profundiza mas el concepto de Paideia y Teología Griega.
Jaeger sintetiza como el corpus espiritual, religioso y filosófico del Cristianismo se fue adaptando a la cultura griega, tomando como base e inspiración la paideia griega y como los cristianos la transformaron, reinterpretando a los filósofos Socraticos e incluso llegando a salvar el trabajo filosofico de la antig��edad griega.
Obra compleja de leer ya que se requiere lectura del libro anterior de Jaeger que contextualiza y profundiza mas el concepto de Paideia y Teología Griega.
September 9, 2024
Werner Jaeger is one of the most brilliant and thought-provoking scholars whose work I have read, and although is the most complicated, I always find his work completely illuminating. 'Early Christianity and Greek Paideia' is a deep, thought short, book/collection of essays, that tries to explain how the most primitive and essential foundations and origins of Christianity borrowed heavily from Greek culture and paideia. I need to stop here and say I'm not a believer of any Judeo-Christian religion, but I find it of great interest to understand the origins of the Christian religion and more than anything the coincidences it has with other older religions. Jaeger put in this book some fascinating analysis of these coincidences, about how early Christianity found the inspiration, the way to communicate its ideas in Greek philosophers and in Greek paideia as a driver for its own beliefs and needs.
It should be taken into account that at this moment Olympian Gods were not longer the dominant gods, philosophy, Plato and rationalist criticism had already displaced these beliefs, Greeks no longer agreed on a religion and this is precisely what made it easier for Christianity to gain strength, and also that made it find similar bases regarding the belief in a single god and the importance of factors such as the soul and good or evil. In no way can I consider that I have understood this book 100%, there are many things that are complicated for me, precisely because I do not have a great knowledge about this religion, but despite that it is fascinating to understand these origins and similarities from an academic point of view
It should be taken into account that at this moment Olympian Gods were not longer the dominant gods, philosophy, Plato and rationalist criticism had already displaced these beliefs, Greeks no longer agreed on a religion and this is precisely what made it easier for Christianity to gain strength, and also that made it find similar bases regarding the belief in a single god and the importance of factors such as the soul and good or evil. In no way can I consider that I have understood this book 100%, there are many things that are complicated for me, precisely because I do not have a great knowledge about this religion, but despite that it is fascinating to understand these origins and similarities from an academic point of view
February 23, 2009
Wonderful.
December 22, 2022
Mis capítulos favoritos fueron: (1) El primer encuentro; (2) San Clemente Romano; (5) Los alejandrinos: Clemente y Orígenes; y (7) San Gregorio de Nisa.
February 17, 2025
CRISTIANISMO PRIMITIVO Y PAIDEIA GRIEGA (1961) de Werner Jaeger fue un pequeño estudio compuesto en base a un ciclo de conferencias dictadas en Harvard en 1960.
Para aquellos que no lo conozcan Werner Jaeger fue un filósofo y filólogo de origen alemán que estudió con profundo apasionamiento la filosofía y la literatura de la antigüedad. Sus estudios sobre Aristóteles o sobre la Paideia griega son clásicos ya obligados de consulta y este pequeño librito expone la idea de una obra más grande que no llegó a concretarse porque Werner moriría ese mismo año (en 1961) unos meses después de entregar a la editorial a este libro.
.
La premisa es simple y te la explico en dos patadas (y por lo tanto mi explicación es incompleta, no seas vago... andá a leer el libro): La paideia es la relación que existe entre la cultura y la trasmisión de esa cultura (a través de la educación) dentro del mundo griego.
Jaeger estudia la relación entre esta última y el surgimiento del cristianismo así como las bases filosóficas del mismo en sus inicios. Es un libro apasionante porque demuestra como los cristianos primitivos asimilan las ideas de la filosofía griega (principalmente Platón y luego los Neoplatonicos), pero también su poesía (Homero, Hesíodo, Pindaro, Safo, Arquíloco, Esquilo, Sófocles, Eurípides) y como la construcción del nuevo testamento esta llena de referencias y reinterpretaciones de las grandes obras de la cultura griega.
.
Por último me queda señalar que existe una tremenda interpretación de como el helenismo como fuerza cultural es sintetizado en la espiritualidad cristiana dando una mixtura única, que cuando la iglesia cobre fuerza y se convierta en un poder dominante va a tratar de sepultar o en muchos casos transformar en invisible. GRAN, GRAN LIBRO del señor Jaeger, es una lástima que no haya podido terminar de desarrollar completamente todo lo que quería escribir, hubiera sido una magna obra.
Para aquellos que no lo conozcan Werner Jaeger fue un filósofo y filólogo de origen alemán que estudió con profundo apasionamiento la filosofía y la literatura de la antigüedad. Sus estudios sobre Aristóteles o sobre la Paideia griega son clásicos ya obligados de consulta y este pequeño librito expone la idea de una obra más grande que no llegó a concretarse porque Werner moriría ese mismo año (en 1961) unos meses después de entregar a la editorial a este libro.
.
La premisa es simple y te la explico en dos patadas (y por lo tanto mi explicación es incompleta, no seas vago... andá a leer el libro): La paideia es la relación que existe entre la cultura y la trasmisión de esa cultura (a través de la educación) dentro del mundo griego.
Jaeger estudia la relación entre esta última y el surgimiento del cristianismo así como las bases filosóficas del mismo en sus inicios. Es un libro apasionante porque demuestra como los cristianos primitivos asimilan las ideas de la filosofía griega (principalmente Platón y luego los Neoplatonicos), pero también su poesía (Homero, Hesíodo, Pindaro, Safo, Arquíloco, Esquilo, Sófocles, Eurípides) y como la construcción del nuevo testamento esta llena de referencias y reinterpretaciones de las grandes obras de la cultura griega.
.
Por último me queda señalar que existe una tremenda interpretación de como el helenismo como fuerza cultural es sintetizado en la espiritualidad cristiana dando una mixtura única, que cuando la iglesia cobre fuerza y se convierta en un poder dominante va a tratar de sepultar o en muchos casos transformar en invisible. GRAN, GRAN LIBRO del señor Jaeger, es una lástima que no haya podido terminar de desarrollar completamente todo lo que quería escribir, hubiera sido una magna obra.
December 29, 2023
The author was a German-American classical scholar of the mid-20th century who taught at Harvard University in his later years. This book is based on a series of lectures he gave there. In them he shows how Early Christianity was influenced by the Greek, Hellenistic culture around it. Hence the title - Paideia is a Greek term referring to the education of the young and their philosophical shaping. St. Paul in the "Acts of the Apostles" in the New Testament is shown on Athens' Areopagus where philosophers met to discuss the issues of the day, and he tells them about the unknown God to whom they have an altar. Jaeger discusses the First Letter of Clement to the Corinthians. Clement was an early bishop of Rome and I believe is mentioned in the New Testament. And he wrote in Greek.
Jaeger goes on to discuss the writings of Clement of Alexandria and his pupil the great theologian Origen who had training in Greek philosophy in their younger days. They wrote in the 3rd century. In the last sections of the work, he discusses the Cappadocian Fathers- Gregory Nazianzen, Gregory of Nyssa, and Basil - especially the two Gregorys. They had studied in Athens and like Clement and Origen before them had absorbed the Greek philosophical traditions of Platonism and Stoicism especially. At the end he mentions their influence on the Latin Fathers - Augustine, Jerome and others. When Constantinople fell to the Ottoman Turks in 1453 a lot of Greek scholars fled west and brought a lot of manuscripts with them including some of the Greek Church Fathers. And this contributed to the Renaissance in the West.
The Great Tradition of Christian theology has been described as having been formed by the confluence of the two streams - the Judeo-Christian and the Classical Greek. This book is a perfect illustration of how that happened.
Jaeger goes on to discuss the writings of Clement of Alexandria and his pupil the great theologian Origen who had training in Greek philosophy in their younger days. They wrote in the 3rd century. In the last sections of the work, he discusses the Cappadocian Fathers- Gregory Nazianzen, Gregory of Nyssa, and Basil - especially the two Gregorys. They had studied in Athens and like Clement and Origen before them had absorbed the Greek philosophical traditions of Platonism and Stoicism especially. At the end he mentions their influence on the Latin Fathers - Augustine, Jerome and others. When Constantinople fell to the Ottoman Turks in 1453 a lot of Greek scholars fled west and brought a lot of manuscripts with them including some of the Greek Church Fathers. And this contributed to the Renaissance in the West.
The Great Tradition of Christian theology has been described as having been formed by the confluence of the two streams - the Judeo-Christian and the Classical Greek. This book is a perfect illustration of how that happened.
November 17, 2025
Early Christianity and Greek Paideia attempts to show the connection between classic Greek literature and philosophy and the influence it had on the early church.
I have two main issues with this book. The first is the lack of organization. It separates itself into seven chapters without any title headers or anything that indicates why the chapters are separated as they are. This disorganized nature of the book made it hard to get through at many points. The second issue is with some of the content. Some of the historical things they mention are just not true or are taken out of context. For instance, he mentions St. Gregory of Nyssa a lot at the end, and saying he supported a personal interpretation of scripture under influence of the Holy Spirit. However, upon my own research, St. Gregory actually said that all interpretation should be under the guidelines of the Church and the Apostolic Traditions that accompany that.
Aside from these two issues, I think overall it does what it seeks to accomplish. It gave great inside into some of the early church fathers like Origen, Clement, and more on how Christian’s saw that the Greeks had some of the truth, that when directed in the context of Christ was phenomenal. He does have a lot of incorrect minor things throughout, but if someone is interested in Greek influence in the context of the early church, I think this is a good resource. 2.5/5 stars
I have two main issues with this book. The first is the lack of organization. It separates itself into seven chapters without any title headers or anything that indicates why the chapters are separated as they are. This disorganized nature of the book made it hard to get through at many points. The second issue is with some of the content. Some of the historical things they mention are just not true or are taken out of context. For instance, he mentions St. Gregory of Nyssa a lot at the end, and saying he supported a personal interpretation of scripture under influence of the Holy Spirit. However, upon my own research, St. Gregory actually said that all interpretation should be under the guidelines of the Church and the Apostolic Traditions that accompany that.
Aside from these two issues, I think overall it does what it seeks to accomplish. It gave great inside into some of the early church fathers like Origen, Clement, and more on how Christian’s saw that the Greeks had some of the truth, that when directed in the context of Christ was phenomenal. He does have a lot of incorrect minor things throughout, but if someone is interested in Greek influence in the context of the early church, I think this is a good resource. 2.5/5 stars
February 27, 2017
There is a somewhat gnostic presupposition among Christians that, since Christianity is a divine revelation, it essentially receives zero influence from pagan culture; that is, to the extent Christianity interacted with its cultural milieu, it was a force always acting and never acted upon. Such a thesis, Jaeger shows, will not bear scrutiny. Christianity was, quite to the contrary, profoundly influenced by Hellenistic Greek culture right from the beginning, and the Cappadocian fathers continued the trend.
March 23, 2025
This book should be studied by anyone interested in classical, yet still Christian, education. Jaeger skillfully and convincingly traces out the concept of Greek paideia into the Christian tradition, from early Alexandrian and Platonic thought through the Cappadocian tradition of Christianity. The findings here are rich and exciting, providing framework and particular food for thought for ongoing ways of shaping contemporary Christian education. Short but excellent.
This was my second Jaeger read. I highly recommend this book, and this author.
This was my second Jaeger read. I highly recommend this book, and this author.
May 31, 2025
Grandísimo tratado sobre la influencia de la "paideia" o educación y pensamiento griego en los padres de la iglesia en oriente. Innegable el rol que jugó el cristianismo en el sustento y manutención de la tradición filosófica griega, de la misma manera que la literatura y pensamiento griego forjaron la doctrina cristiana.
Muy bien escrito, fácil de leer y además ultra-interesante.
Recomendado, y si tenés interés alguno en la filosofía en general, o en la cultura griega, es una lectura obligatoria.
Leí el 80% en una semana y me demoré el resto del mes en terminarlo
Muy bien escrito, fácil de leer y además ultra-interesante.
Recomendado, y si tenés interés alguno en la filosofía en general, o en la cultura griega, es una lectura obligatoria.
Leí el 80% en una semana y me demoré el resto del mes en terminarlo
October 5, 2024
Good summary of 4th century Christian humanism. Made me realize and appreciate the foundational work done by the early church fathers in redeeming the culture within which the New Testament was written. This indeed was the root of what we today call the West. The kind of parochialism that exists between the East and the West must eventually, in God's grace and timing, give way to the global conquest of Christendom. Christ is coming to redeem all that is good in all cultures.
September 1, 2019
Een beknopte, maar uiterst interessante inleiding tot de manier waarop de antieke Griekse cultuur in het vroege christendom doorleefde. Werner Jaeger schrijft helder en aangenaam, alleen de lange eindnoten bemoeilijken het leesproces enigszins.
"What we find in history is mostly the precise opposite of that kind of clear-cut logical consistency on which we insist in our theories." (p. 39).
"What we find in history is mostly the precise opposite of that kind of clear-cut logical consistency on which we insist in our theories." (p. 39).
December 12, 2019
Quite dense and meandering, but a good introduction to the topic. Enjoyed reading about the differences and similarities in various contemporary systems of thought and philosophy. I know it's an odd comparison, but I couldn't help but think about Marvel's Cinematic Universe when reading about this.
October 24, 2023
The question of the common denominator between Classical Greek culture and Christianity is one of the most essential questions with regard to the underlying dynamics of the development of Western civilization and also that of many adjacent civilizations and cultures. In this lucid piece of work, Werner Jaeger explains what exactly this common denominator is and how and why it has been shaped.
April 29, 2023
Análisis de la influencia del helenismo en el cristianismo, que inclusive se retrotrae levemente a la relación del primero con el judaísmo. Esencial para todo aquel que quiere conocer el cristianismo en sus raíces más puras.
May 28, 2018
libro de gran erudición que rastrea los orígenes helenísticos del pensamiento cristiano primitivo, desde los primeros cristianos hasta el siglo IV.
November 14, 2018
This was a short essay tracing the development of Christianity and its intertwining with Greek Paideia. Interesting work.
June 24, 2021
Rereading of a classic. Jaeger asks probing questions that we still haven't answered 60 years on... Entertaining study.
February 2, 2023
چندان آموزنده نبود.
December 8, 2024
A decent introduction to the subject (for those who are already familiar with Greek philosophy and culture), but it reads like a set of notes and an incomplete draft for a much longer book—which in fact it is. These are lectures that Jaeger hoped to expand upon, but never got the chance to.
December 25, 2024
Historia de las ideas del primer cristianismo hasta San Agustín
September 15, 2022
Werner Jaeger wrote the great three volume account of "Paideia", but here, in just over 100 pages, he draws out how the Origen, Clement and eastern fathers (the Cappadocians) drew on the Platonic paideia and re-formed it into a renewed paideia. Jaeger notes that this adoption was a key to the survival of much of classical literature.
August 7, 2015
In this short but potent work, Jaeger offers an overview of early Christian adaptation of Greek culture and education, from Clement of Alexandria and Origen through the Cappadocian fathers.
May 30, 2016
Jaeger argues that early Christianity was not so much an opponent of late Hellenistic philosophy as its direct heir.
Displaying 1 - 30 of 32 reviews