Alacakaranlık Günce - Yaz Defterleri

by Ali Teoman

“Niçin yazıyoruz?” sorusuna verilmiş kişisel bir yanıt “Alacakaranlık Günce”

Erken yaşta yitirdiğimiz Ali Teoman geride yayımlanmamış dosyalar da bırakmıştı. Bunlardan biri, 1992’nin Haziran-Temmuz aylarında tuttuğu bir defterdi. Teoman, son günlerinde, bu defteri temize çekerek ve adını koyarak, yayımlanması dileğiyle, yayınevimize teslim etmişti. Değerli yazarımızın vasiyetini şimdi yerine getiriyoruz.

“Alacakaranlık Günce”, 1992 yazında Paris’te günün ilk saatlerinde tutulmuş, Teoman’ın anlatı dünyasının çekirdekleriyle dolu bir defter. Sözcüklerin izini süren genç bir yazarın düşleri, anıları, biçem denemeleri... “Niçin yazıyoruz?” sorusuna verilmiş kişisel bir yanıt.

Sanki bunlar bana dikte edilmişti; yazmamış, yalnızca kâğıda geçirmiştim. Günceyi yayıma hazırlarken de, düzeltmeleri olabildiğince azda tuttum, ekleme ve çıkartma ise hiç yapmadım. Yalnızca kişi adları yerine kısaltmalar kullandım, ki bunun nedeninin de tahmin edilebileceğini sanıyorum. Dolayısıyla, elinizdeki basılı metnin, elyazmasıyla aşağı yukarı aynı olduğu söylenebilir.

O odanın anarahmini andıran loşluğu ve sessizliği bugün hâlâ aklımda. O günleri özlüyorum ve –bunun olanaksız bir düş olduğunu bilsem de– günün birinde yine aynı dingin ortamı bulabilmeyi diliyorum.

Genres: Turkish Literature

140 pages, Paperback

Published September 22, 2017

About the author

Asıl adı Ali Tataroğlu'dur. İstanbul'da doğdu. Orta öğrenimini İstanbul Alman Lisesi’nde, yükseköğrenimini ise İTÜ Mimarlık Fakültesi, MSÜ Mimarlık Fakültesi ve Sorbonne Üniversitesi Plastik Sanatlar Fakültesi’nde tamamladı. Bir süre iş ve öğrenim nedeniyle yurtdışında bulunduktan sonra 1993'de İstanbul’a döndü ve yazmaya daha fazla zaman ayırmak için mimarlığı bırakarak çeşitli üniversitelerde İngilizce okutmanı olarak çalıştı. Bir süre sokak müzisyenliği yaptı.

1980'li yılların sonuna doğru öykü yazmaya başlayan Ali Teoman 1992 yılında, İnsansız Konağın İkonu isimli öyküsüyle, Milliyet Gazetesi'nin düzenlediği yarışmada ikincilik ödülü aldı. Ali Teoman'ın tam 16 yıl gizli kalmış bir sırrı, ortaya çıktığında edebiyat dünyasını çok şaşırtmıştı. 1991'de Haldun Taner Öykü Ödülü alan Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı isimli kitabın yazarı olarak Nurten Ay ödül almıştı. Ancak kitabın asıl yazarının Ali Teoman olduğu 2007 yılında ortaya çıktı. Ali Teoman bunun kendi isteğiyle düzenlenmiş bir oyun olduğunu belirterek şu açıklamayı yapmıştı: "Bu adi dolandırıcılık değil, yazınsal bir oyundur. Nurten Ay birkaç kez oyunu bırakmak istedi. Onu ikna ettim. Bunca yıl açık vermeden bana yardım ettiği için kendisine çok teşekkür ederim."

"Uykuda Çocuk Ölümleri" başta olmak üzere tüm yapıtları edebiyat çevrelerinde etki yaratmakla birlikte Ali Teoman çok satan bir yazar olmadı. Çok satan yazar olmak isteyip istemediği de tartışmalıdır. Ali Teoman, geçirdiği bir rahatsızlık sonucu 23 Mart 2011 sabahı hayata veda etmiştir.

Reviews

[Hakan · Rating 2 out of 5]

Söylenmeye başlasam da Ali Teoman okumalarına devam ediyorum. Neyse elimdeki stokları tükettim. Alacakaranlık Günce’yi, sevdiğim bir tür olan günce diye almıştım. Teoman’ın daha önceki Gezgin Günce- Britanya Defterleri’ni keyifle okumuştum. Bu kitap ise yazarın 1992’de Paris’te geçirdiği iki ay içinde sabahları erkenden kalkıp hiçbir ön planlama, tasarlama yapmadan, kendi ifadesiyle içinden geldiği gibi kaleme aldığı birkaç sayfalık parçalardan oluşuyor. Kurmaca, öykü ipuçları niteliğinde yazılar olduğu gibi, günce/anı niteliğinde parçalar da var. Cinsellik tabii ki bol miktarda. Ancak yazarın kadın-erkek ilişkilerindeki biraz kibirli, neredeyse “başarıları”yla övünen havası itici geldi. Yabancı dillerden cümleleri kullanması, yayıncının da bunların dipnotta dahi olsa çevirilerine yer vermemesi de rahatsız edici. Böylesine elitist yaklaşımları hoşgöremiyorum. Kitabın bence en ilginç ve güzel bölümü niçin yazmaya başladığını ve yazmakta olduğunu anlattığı parça (s.90-99). Yazmaya veya yazanlara ilgi duyanlar bu bölümden keyif alacaklardır.

[Hakan · Rating 2 out of 5]

bu günce ali teoman'ın yazarlığındaki gelişimi göstermesi açısından ilginç. öncesinde bir roman yazmasına ve bu güncedeki metinlerin bir tür alıştırma olarak değerlendirilebilecek olmasına rağmen günceyi yazdığı 30 yaşında umut vermekten uzak ali teoman: ışıksız, cansız, özenti, yapay. 49 yaşında hayatını kaybettiğinde ise günümüz türkçe edebiyatının en üst seviyesine rahatlıkla yerleştirilebilecek üç romanın, saygın bir yazar kimliğinin sahibi. bu gelişimi takdir ettikten, erken ölümü için biraz da bu sebeple hüzünlendikten sonra, ali teoman'ın 30 yaşının umutsuz yazarlığına yetiştiği aile-çevre, nispeten rahat maddi koşullar, iyi okullar, yurtdışında yaşam tecrübesi gibi ilk bakışta çok önemli görülebilecek etkenlerin dahil edilebileceğini de düşünelim.

şans yok, mucize yok, sır yok, allah vergisi yetenek hiç yok. bizzat güncedeki metinlerin birinde, iyi okurların iyi yazar olabileceğinden bahsediyor ali teoman, isteğe, çalışmaya vurgu yapıyor, zaten güncenin kendisi de bu isteğin, çalışmanın bir örneği. böyle düşündükçe büyük bir sıçrama gibi görünüyor. ama değil. daha doğrusu nereden bakıldığına göre değişecek bir şey bu. artık ali teoman özelinden çıkıp yazarlık için iyi okur olma-isteme-çalışma bağlamında konuşacak olursak şöyle bir şey var çünkü: insanı iyi okur yapan ve en saf haliyle ve en derinden yazar olma isteği veren sebepler ne kadar yüksek olursa olsun, sıçranan o noktanın çok üstünden, ulaşılması imkansız bir zirveden doğuyor. edebiyatın güzelliği de laneti de bu bence.

[Burak Uzun · Rating 5 out of 5]

Ben ölene kadar, her yıl bir Ali Teoman kitabı ortaya çıksa ne güzel olurdu.
Alacakaranlık Günce; henüz ilk kitabı yayımlanmış, hatta ilk kitabıyla bir ödül kazanmış ve yine o kitapla edebiyat dünyasını trollemiş bir yazarın üç aylık yazın güncesi.
Bir nevi her metni birer öykü/roman taslağı olan bir günce.
Ali Teoman'ı özleyenler için bir yazar-okur sarılması.

[Özgür Atmaca · Rating 3 out of 5]

Sanırım fazlaca uçölüm etkisinde kaldım ki ondan sonra okuduğum 3 Teo kitabı da beni sarsmıyor.

Aslında öykülerden sonra bu günceler de iyi aktarılmış metinlerdi ama gözlerim, dimağım hep o karanlığı arıyor.

Kitap, deneme ve şiirsel bir anlatı kıvamında. Zaten en başında yazarımı bundan bahsediyor.

İstanbul ve Paris hattında hem bedenen hem
Fikren gezinen bir yazarımız var. Anlatılar tarih tarih ilerliyor bazen bir gün sonrası bazen araya farklı günler giriyor.

Her tarihin ayrı bir yaşanmışlığı anlatılıyor. Bazen Paris’in Kırmızı değirmeninde arsızca bir sevişmenin en ilkel haliyle aldatma zevkinden bahsederken. Bazen de boş bir kağıda anlamsızca oynatılan bir kalem tasviri.
Anlatılar birbirinden bağımsız fakat bir gün yaşanmış debdebeli bir aldatma anlatısını ilerleyen bir tarihte tekrar sonuca bağlayabiliyor.

Aslında kitapta ağırlıklı olarak tensel iliski kurmanın kaotik düşünce süreçlerine çokça etkisinden bahsederken bir diğer taraftan insanın insanı aldatmasının hissettirdiği o berbat tadı okuyucuya fazlaca aldırtıyor.
Kitabın genel bir tutarlılığı yok fakat aralara serpiştirilmiş tutunacak, iz bırakan işaretler de her zamanki gibi mevcut.

Alı Teoman’a Konstantin serisine dönene kadar ara vereceğim.
Saygılar.

[Korcan Derinsu · Rating 3 out of 5]

Alacakaranlık Günce hem kurgu hem de “gerçek” olduğunu varsaydığımız metinlerden oluşuyor. Ali Teoman’ın okurluğunun son, yazarlığının ilk dönemlerine tanık olma adına oldukça ilginç. Metinlerdeki potansiyel aşikar ama o kadar, beklentiyi düşürerek okumakta fayda var.

[İlke · Rating 5 out of 5]

"Güzel bir anıyı sözcüklerle bozmanın ne gereği var? Akıl ölçüsüne vurulunca, her şey donuklaşıyor, rengi soluyor, tadı kaçıyor."

"Bir düştü o, dünyayla karşılaştı ve kolu kanadı kırıldı, uçamaz oldu."

[Korhan Kalabalık · Rating 4 out of 5]

Ali Teoman gerçekten edebiyatımızda farklı bir sayfa. O sayfanın en özel satırlarından bazıları da bu kitabında toplanmış. Bir yazarın, yazar olma sürecine dair Türkçede çıkmış en orijinal kitaplardan biri herhalde. Teoman'ın o özgün dilinde ve sıradan hikayelerinde.

[hardasan · Rating 4 out of 5]

Ali Teoman bir alışkanlıktır.