Powerism

by โตมร ศุขปรีชา

รวมบทความเกี่ยวกับอำนาจที่ซุกซ่อนอยู่ในสิ่งต่างๆ รอบตัว ไม่ว่าจะเป็นของกินอย่าง ‘มะเขือเทศ’ ที่ถูกโยงเข้ากับอำนาจบางอย่างจนมีสถานะกลายเป็นของต้องห้าม, ‘อาหารไทย’ ที่อาจถูกกำหนดให้มีรสชาติเหมือนกัน, แม้กระทั่ง ‘รั้วลวดหนาม’ ที่เห็นกันบ่อยๆ ก็ไม่ได้มีไว้แค่บอกพื้นที่ หรือเทศกาลแห่งความสุขอย่าง ‘คริสต์มาส’ ก็มีฉากหลังเป็นการต่อสู้อันเข้มข้น

Genres: Nonfiction

232 pages, Paperback

Published September 1, 2017

About the author

12 เรื่อง ที่คุณไม่จำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับ โตมร ศุขปรีชา

1. เขาเป็นคนเกลียดกลัวแมลงสาบอย่างยิ่ง เพราะค่ำคืนหนึ่ง มีผู้ทำกระป๋องยาฆ่าแมลงหกลงไปในกล่องลึกลับใกล้ห้องนอน ในกล่องนั้นเป็นที่สิงสถิตของแมลงสาบ พวกมันจึงกรูกันออกมาในยามค่ำคืนขณะที่เขานอนหลับ พวกมันไต่หน้า แขน ตัว ยั้วเยี้ยอยู่ในความมืด เขาต้องเอาผ้าห่มมาคลุมตัว แล้วร้องตะโกนให้คนมาช่วย

2. หนังสือเล่มแรกของเขา มีชื่อว่า 'กาแฟและชา หมาและแมว' รวบรวมงานเขียนยุคแรกของเขาเอาไว้ ตั้งแต่ก่อนหน้าจะมาเป็นบรรณาธิการนิตยสาร GM อยู่นานถึง 13 ปี

3. เขาชอบการเดินทางและสังเกตสังกาชีวิตผู้คน หนังสือที่เขาเขียนจึงมีเรื่องราวเกี่ยวกับการเดินทางอยู่หลายเล่ม อาทิเช่น 'ผู้ปูโต๊ะกับลมหมอ : การเดินทางธรรมดาในห้าทวีป' 'เดินทางระหว่างหู' แต่ในบรรดาหนังสือที่เขาเขียนทั้งหมด มีเพียงเล่มเดียวที่เขียนขึ้นใหม่ตั้งแต่ต้นจนจบ เป็นสารคดีกึ่งเรื่องแต่งที่พาไปสำรวจวิธีคิดของคนญี่ปุ่นในประเทศญี่ปุ่น ชื่อ ‘ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น’

4. งานเขียนที่เขาชอบเขียนอีกประเภทหนึ่ง คืองานว่าด้วยชีวิต จึงมีหนังสืออย่าง 'Mailbox' ที่เขาเขียนจดหมายถึงผู้คนมากมาย หรือ 'วาระสุดท้าย' ที่พาผู้อ่านไปสำรวจช่วงสุดท้ายในชีวิตของผู้คนและสิ่งต่างๆ นอกจากชีวิตผู้คน เขายังชอบสังเกตชีวิตสัตว์ และมีผลงานรวมเล่มสารคดีเกี่ยวกับชีวิตสัตว์อย่าง 'โลกใหญ่ใบมด' ที่เคยได้รับเลือกให้เป็น 1 ใน 100 หนังสือดีในทางวิทยาศาสตร์ด้วย

5. Genderism เป็นงานเขียนอีกเล่มหนึ่งที่ผู้อ่านหลายคนชื่นชอบ งานชุดนี้เกิดขึ้นเพราะคำท้าทายของบรรณาธิการอย่างอธิคม คุณาวุฒิ ว่าเขาจะสามารถอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆของสังคมไทยโดยผ่านกรอบการมองเรื่องเพศได้ไหม เขารับคำท้านั้น จึงก่อให้เกิดคอลัมน์ชื่อเดียวกัน และกลายมาเป็นหนังสือชื่อเดียวกัน

6. ดูเหมือนเขาจะเขียนงานแนว Non Fiction มามาก ในบรรดาหนังสือที่เขาเขียนทั้งหมด มีเพียงเล่มเดียวที่เป็นรวมเรื่องสั้น มีชื่อว่า ‘หญิงสาวผู้ตกหลุมรักฯ’ ชื่อเต็มๆของหนังสือเล่มนี้คือ หญิงสาวผู้ตกหลุมรัก 'พระพุทธเจ้าฯ' ซึ่งหมายถึงหญิงสาวผู้ตกหลุมรักหนังสือชื่อ The Buddha of Suburbia อันเป็นหนังสือของฮานิฟ คุเรชิ โดยเนื้อหาของเรื่องสั้นในเล่ม เกี่ยวพันกับความรักต้องห้ามอันหลากหลาย

7. นอกจากงานเขียน เขาทำงานแปลมากเล่ม ตั้งแต่ผลงานเล่มแรกอย่าง Kitchen Confidential ของเชฟแอนโธนี บอร์เดน, South of the Borders, West of the Sun (การปรากฏตัวของหญิงสาวในคืนฝนตก) ของฮารูกิ มุราคามิ, One Flew Over the Cuckoo's Nest (ข้ามผ่านพันธนาการ) ของเคน คีซีย์, An Edible History of Humanity (ประวัติศาสตร์กินได้), Onward (ถอยไปข้างหน้า) ของโฮเวิร์ด ชูลทซ์, The Sense of an Ending (ณ ที่สิ้นสุดของบางสิ่ง) ของจูเลียน บาร์นส์ เป็นต้น

8. เขาไม่เคยตอบได้เลยว่าชอบทะเลหรือภูเขามากกว่ากัน เขาเคยคิดว่าถ้าตายไป อยากถูกฝังเอาไว้บนภูเขาที่มีหน้าผาอยู่ติดกับทะเล แต่เขารู้ว่ามันคงไม่อาจเป็นจริงได้ เนื่องจากที่ดินประเภทที่ว่า คงราคาแพงมหาศาล

9. เขาคิดว่าชีวิตนั้น ยิ่งอยู่ก็ยิ่งตระหนักว่ามันมีเหตุผลในตัวเองน้อยลงเรื่อยๆ แต่บางเหตุผลที่ยังเหลืออยู่ คือการมีชีวิตอยู่เพื่อเล่นบอร์ดเกม

10. ช่วงขวบปีหลังๆ เขาหันมาทำงานโทรทัศน์ อย่างรายการ 'วัฒนธรรมชุบแป้งทอด' ทางช่อง ThaiPBS ซึ่งได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ทำให้บางครั้งเขาก็คิด-ทำหนังสือมาทั้งชีวิต แทบไม่เคยได้รับรางวัลอะไรเลย เป็นแต่กรรมการ (เช่น รางวัลวรรณกรรมเยาวชนแว่นแก้ว, รางวัลเซเวนบุ๊คส์, รางวัลซีไรต์) แต่พอทำโทรทัศน์เพียงปีเดียว ก็ได้รับรางวัลเลย เช่นนี้หมายความว่า...

11. กีฬาที่เขาชอบที่สุด ไม่ว่าจะเล่นหรือดู คือเทนนิส นักเทนนิสที่เขาโปรดปรานมากที่สุด คือกุยเยร์โม คอร์เรีย ชาวอาร์เจนตินา เป็นนักเทนนิสที่เก่งคอร์ตดินที่สุดในยุคก่อนนาดาล เฟรนช์โอเพ่นปี 2004 คือฝันร้ายของเขา เพราะคอร์เรียเข้าชิงกับแกสตอง เกาดิโอ ทุกคนในโลกเชื่อว่าคอร์เรียชนะแน่นอน เขาถ่างตาดู แต่แล้วคอร์เรียก็เจ็บ ทำให้พ่ายแพ้ไป คืนนั้นเขานอนไม่หลับ ถ้าหลับเมื่อไหร่ก็ฝันร้าย เขาจึงหลับๆตื่นๆจนถึงเช้า และเสียใจยิ่งนักที่คอร์เรียมา ‘แขวนแร็กเก็ต’ ด้วยการเล่นที่เมืองไทย แต่เขาไม่รู้ข่าว เลยไม่ได้ไปดู แต่แอบเชื่อว่าที่คอร์เรียเลือกมาแขวนแร็กเก็ตที่เมืองไทย เพราะเขาเคยเขียนอีเมลไปให้กำลังใจและบอกว่าเป็นแฟนเทนนิสจากไทย แต่ที่จริงคอร์เรียอาจอยากมาเที่ยวพัทยาก็ได้ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันนี้เขาใช้จักรยานเป็นยานพาหนะ เลิกใช้รถยนต์ และหันมาวิ่งอย่าง (ค่อนข้าง) จริงจัง

12. ตอนเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เขาไม่ชอบเชียงใหม่เลย แต่ตอนนี้ เขากลับปลูกบ้านไว้ที่นั่น (โดยไม่รู้ว่าบ้านอยู่ใกล้กับแนวรอยเลื่อนของแผ่นดินไหว) อยากไปนั่งๆนอนๆอยู่ที่นั่น แต่พอไปแ

Reviews

[รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์ · Rating 4 out of 5]

ผมชอบบทความของพี่หนุ่มเป็นทุนเดิม และยอมรับว่าเล่มนี้ฝีไม้ลายมือของพี่หนุ่มก็ยังไม่ตก แม้อาจจะไม่ถึงขั้นรวมบทความขึ้นหิ้งที่ลึกและหลากหลาย หรืออ่านสนุกเท่าหลายๆ เล่มที่ผ่านมาก

Powerism พาเราไปรู้จักกับการเมืองในหลากหลายแง่มุม (มาก) ซึ่งบางครั้งอาจรู้สึกว่ามากเกินไป บางบทความนำแนวคิด 2 - 3 แหล่งมาปะทะกันจนยู่ยี่ ทำให้บางทีอ่านแล้วรู้สึกเหนื่อยเกินไป ไม่เรียบลื่นเหมือนบทความที่พี่หนุ่มเขียนเรื่องความหลากหลายทางเพศ (ซึ่งผมว่ามีมิติและชอบมากกว่า) บางเรื่องเยอะจนอ่านจบแล้วสงสัยว่า เอ๊ะ ประเด็นคืออะไรนะ

น้ำเสียงในรวมบทความชุดนี้ยังค่อนข้างแตกต่างจากหลายเล่มที่ผ่านมา เพราะเน้นเย้ยหยันเสียดสี ซึ่งพี่หนุ่มทำได้ดีและเป็นธรรมชาติมาก แต่อย่างว่าแหละครับ ใครจะอยากอ่านบทความน้ำเสียงประมาณนี้ต่อเนื่องกันเกิน 3 - 5 ชิ้น เพราะบางทีมันก็ชวนให้หดหู่ไม่น้อยอยู่เหมือนกัน

[Janiva Silvester · Rating 4 out of 5]

ออกตัวก่อนว่าปกติเป็นแฟนคลับของคุณโตมรอยู่แล้วค่ะ ชื่นชอบสไตล์การเขียน และทัศนคติของเขา หนังสือเรื่องนี้พูดถึงอำนาจที่แฝงเร้นอยู่ภายใต้สิ่งชีวิตประจำวันของเรา ซึ่งหลายครั้งทันก็ไม่จำเป็นต้องมาในรูปแบบของการเมืองเท่านั้น เป็นการรวบรวมบทความจากเว็บไซต์ the matter ที่คุณโตมรได้เขียนเอาไว้ ซึ่งมันทำให้เราได้รอบรู้เรื่องของอำนาจในที่ต่างๆ การเปรียบเทียบในสังคมตะวันตกและประเทศไทยเอง ได้เห็นความปกติแบะไม่ปกติในสังคมเรา (ซึ่งสังคมเราชอบมองเรื่องไม่ปกติกลายเป็นเรื่องปกติแหละ) เป็นหน้งสือที่ให้แง่คิดและความรู้ไปพร้อมกัน

[Suhaila Binyoh · Rating 5 out of 5]

ทุกครั้งที่เห็น ลวดหนาม ...
คิดอยู่เสมอ กันคน(?)นอกเข้า ความปลอดภัย? อย่างนั้นเหรอ ก็แค่เส้นแบ่ง ก็แค่นั้นเอง ~

ลวดหนาม ถนนลูกรัง cultural appropriation อนุพันธ์ที่ก้าวหน้า ฯ
ดูไม่มีอะไร แต่ก็มีอะไรๆ ซ่อนอยู่ในนั้น
จะ ก้าวข้าม ไปได้อย่างไร ถ้าเรายังไม่เห็น ความเท่าเทียม ของคนอื่น ~

[Gift Chutikarn · Rating 5 out of 5]

ชอบวิธีการเขียนของนักเขียนคนนี้ รู้สึกว่าเป็นคนที่สามารถนำเรื่องที่เข้าใจยาก หรือเรื่องจากหลายๆที่มาผสมกัน จนเป็นเรื่องราวที่อ่านง่าย น่าติดตาม เรื่องนี้อ่านทีเดียวจบภายในไม่กี่ชั่วโมง อ่านแล้วได้ความรู้และวิธีคิดใหม่ๆเยอะเลย

[PORSCHE · Rating 4 out of 5]

มองโลกของอำนาจ ผ่านมุมมองของคุณโตมร ซึ่งจะแง้มให้เห็นว่าสิ่งรอบตัวเรามีอำนาจมากกว่าที่คิด
โดยจะเป็นบทความสั้นที่แสดงทัศนะต่อประเด็นต่างๆทั้งศาสนา วัฒนธรรม ในสังคม
ส่วนตัวแล้วชอบ บทของ "มะเขือเทศ" กับ "วันคริสมาสต์"

[aida · Rating 2 out of 5]

รู้สึกได้ถึงความเกรี้ยวกราดผ่านตัวอักษร อ่านเล่มนี้แล้วเหนื่อยมาก ใช้พลังงานเยอะมากกว่าจะอ่านจบ

[Mori · Rating 2 out of 5]

อืม...เราว่าเค้าเขียนดี มีข้อมูล ประเด็นหลากหลาย แต่เนื้อหามันอาจจะหนักสำหรับเราไปหน่อย 😅 เป็นสไตล์ที่ไม่ค่อยชอบอ่านเท่าไหร่

[Sowaree Jantaratsamee · Rating 4 out of 5]

4.25

[ggiftv · Rating 4 out of 5]

ค่อนข้างเข้าใจง่าย ลำดับเนื้อหา และ แหล่งอ้างอิงทำให้เหมือนแจกแจงรายละเอียดที่หาอ่านได้ยากเกี่ยวกับระบบสังคม และ การเมืองชัดเจนขึ้น