Sen srebrny Salomei

by Juliusz Słowacki, Alina Kowalczykowa (Editor)

W literackim dorobku Słowackiego Sen srebrny Salomei jest dziełem wyjątkowym, do dziś wzbudzającym wśród badaczy niemałe kontrowersje. Poeta w twórczy sposób podejmuje próbę przepracowania historii, konstruując własną, zmitologizowaną narrację o konfederacji barskiej oraz o buncie chłopskim na Ukrainie w 1768 roku. Autor kreśli niezwykle ekspresywne, nasycone frenetyzmem tło, a jednocześnie oddaje głos bohaterom, których pierwowzorów możemy doszukać się na kartach historii osiemnastowiecznej Europy. Wydarzenia w Barze czyni symbolem patriotyzmu i rycerskości, jednak patetyczność miesza się z tu tragizmem, a tyrtejski charakter utworu z wszechobecną groteską. Słowacki rezygnuje z etycznej wrażliwości, nie boi się wyrazistych, ekspresywnych opisów – wyjątkowo brutalne sceny, którymi epatuje dramat, do dziś prowokują spory, dotyczące ostatecznego wydźwięku dzieła czy zawartej w nim aksjologii.

Mogłoby się wydawać, że tekst nasycony estetyką makabry i groteski nie zyska uznania czytelniczek i czytelników, jednak Sen srebrny Salomei do dziś pozostaje jednym z najlepiej znanych utworów Słowackiego. Edycja w serii Biblioteka Narodowa zawiera ponadto obszerny Wstęp autorstwa Aliny Kowalczykowej, który stanowi swojego rodzaju glosa do tego niezwykle synkretycznego, czerpiącego z wielu porządków i tradycji, dzieła literackiego.

Genres: Drama, Polish Literature, Classics, School, Plays, Romanticism, Poetry

263 pages, Hardcover

First published January 1, 1843

About the author

Juliusz Słowacki ['juljuʂ swɔ'vatski] (4 September 1809 in Kremenets, Volhynia, Russian Empire now in Ukraine – 3 April 1849 in Paris) was a noted Polish Romantic poet, considered to be one of the "Three Bards" of Polish literature. His works often feature elements of Slavic pagan traditions, mysticism, and Orientalism.


Life and work

Influenced largely by Byron and Shakespeare, Słowacki's early work was often historical in nature, combining exotic locales (as in Arab) and tragedy (as in Maria Stuart). His work took on a more nationalist tone following the failed November Insurrection of 1830 - 1831. Like many of his countrymen, he decided to emigrate to France as a political refugee. Ironically, the first collections of poems he produced in France were unpopular in his native Poland, as they failed to capture the sentiment of the people living under Russian occupation. It was the French authorities which deemed them too nationalist; following a trip to Geneva in 1832, he was denied the right to return to France as part of a larger program to rid the country of the potentially subversive Polish exiles who had settled there. A third volume of his works, produced in Geneva, was far more nationalist in tone, and he began to win recognition in his homeland.

In 1836, Słowacki embarked on a journey throughout Italy, Greece, Egypt and Palestine, which he described in his epic poem "Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu". In 1844, he wrote Genezis z Ducha, an exposition of his philosophical ideas (called genesic idea) according to which the material world is an expression of an ever-improving spirit capable of progression into constantly newer forms.

It was at this time that he attached himself to a group of likeminded young exiles, determined to return to Poland and win its independence. One of his friends was the pianist and composer Frédéric Chopin. The group travelled to Poznań, then under Prussian control. He participated in the Wielkopolska Uprising of 1848, addressing the National Assembly (Komitet Narodowy w Poznaniu) on 27 April. "I tell you," he declared as the rebels faced military confrontation with the Prussian Army, "that the new age has dawned, the age of holy anarchy." By 9 May, the revolt was crushed.

Arrested by the Prussian police, Słowacki was sent back to Paris. On his way there, he passed through Wrocław, where he was reunited with his mother, whom he had not seen for almost twenty years. He died in Paris the following year, and was buried in the Montmartre. In 1927, some eight years after Poland regained her independence, the Polish government requested that Słowacki's remains be moved to Wawel castle in Krakow. He was reinterred near his old rival, Adam Mickiewicz.

Long after his death, Słowacki acquired the reputation of national prophet. His poem "Papież Słowiański" (The Slavic Pope), published in 1848, was believed to foretell the ascension, in 1978, of Karol Wojtyła to the throne of St. Peter as Pope John Paul II. In 2009 Faye Dunaway starred in film "The Bait" by Polish film director and producer Dariusz Zawislak. "The Bait" is a contemporary version of the drama, "Balladyna."

Reviews

[Wikkrietz]

Ogólnie giga spoko, fajne plot twisty na koniec.

[szmiruska]

Three-dimensional, Shakespearean-esque characters, realistic romance AND gore... what else could a girl want?!

[Nikodem Jaworski]

Jestem fanem. Sen srebrny najlepszy utworem romantycznym jest i basta.

[aksjomat_]

średnio zrozumiałam

[Marta]

jak mnie ktoś poprosi o streszczenie fabuły, to nie będę miała pojęcia, co powiedzieć. jedyne, co wiem: to trzeci utwór romantyczny, który przeczytałam, w którym jest Sawa. multitasking king?

[slavic_zelva]

Mickiewicz i tak lepszy 😆

[Wiktoria]

Wtf czy to miało happy end?

Update po ćwiczeniach z romantyzmu: no trochę chyba nie XD

[Aniela]

przepraszam, ale przegowno

[Joanna]

Plot twist plot twistem przeganiany, ale w sumie było zabawnie

[Emilka]

Czułam się jakby fabuła zbyt mocno fabułowała

[Marcelina Szulc]

Po pierwsze - nie ma tu ślepych xd Cóż trzeba szukać dalej...

Po drugie - najprawdopodobniej nie zrozumiałam w pełni o co tutaj chodzi.

Po trzecie - czułam ogromny Vibe Szekspira

Po czwarte - ciekawy plot twist na koniec.

[♡Jula♡]

pod wpływem tejże lektury zmieniłam temat pracy rocznej z romantyzmu

[Andzia]

pojabane troche i czemu ona nie jebla leona

[Hadrian]

7/10
"Sen srebrny Salomei" stawia w dość trudnym położeniu, jeśli chodzi o ocenę tego dzieła. Jest to dramat romantyczny o zabarwieniu komediowym z bardzo zagmatwaną i zupełnie nieprawdopodobną intrygą, wypełnioną monologami i fantastycznymi wizjami. Niepoważne perypetie postaci dramatu jego odbiorca obserwuje na historycznym tle krwawych wydarzeń koliszczyzny, czyli wystąpień ruskiego chłopstwa na Ukrainie przeciw polskiej szlachcie na początku trwania konfederacji barskiej.

Zestawienie makabrycznej scenerii z wręcz groteskowo nierealną akcją dramatu z nastrojem niemalże rodem ze "Snu nocy letniej" Shakespeare'a buduje osobliwie barokowo-mistyczną atmosferę, na swój sposób odmienną od reszty romantyzmu, zwłaszcza krajowego. Dorzucić należy do tego ciężki ze współczesnego punktu widzenia język Słowackiego, który jeszcze bardziej utrudnia pełne zrozumienie dramatu i śledzenie intrygi.

Mimo wszystko "Sen srebrny Salomei" od początku do końca budzi i pozostawia przez długi czas po przeczytaniu bardzo pozytywne odczucia w czytelniku. Dziwność tego dzieła nie pozwala o sobie zapomnieć i wpisać utwór w poczet wielu banałów wyprodukowanych w nurcie polskiego i światowego romantyzmu, niestety trudność w odbiorze odbiera przyjemność z czytania, a więc także ostateczną ocenę.

[Kato But Tolkien's version]

4 gwiazdki :3
O wiele bardziej podobał mi się niż Fantazy, cieszę się, że przynajmniej ten Leon się poprawił i przestał się zachowywać masakrycznie
Ale oprócz kwestii fabularnej, to uważam, że zostało to pięknie napisane i chociaż momentami czytało się ciężko (głównie z powodu na krwawość wydarzeń) to ta lektura była jedną z ciekawszych jakie przeczytałam

[Pierdzioszek]

jak dotąd najlepsze dzieło słowackiego jakie czytałam, jestem zachwycona

[Heru]

po pierwsze
o jezu jakie to długie
po drugie
jaka męczarnia xDDDD

[adeiosanthropos]

Niestety, ale czytanie o tej książce i sama refleksja nad nią przez pryzmat “Genesis z Ducha” jest bardziej interesująca niż sam dramat

[Nakazja]

bardzo ładne fragmenty, z tym, że to główny problem- kiedy czytam dramaty, tak wyłącznie dla fragmentów, bo nie jestem w stanie pojąć ogółu fabuły

[Nikodem Janaszek]

5/10⭐️
Generalnie przyjemna lektura, ale nie porywa. Julek ma lepsze utworu.

[Awiatka]

bardzo ładne fragmenty, z tym, że to główny problem- kiedy czytam dramaty, tak wyłącznie dla fragmentów, bo nie jestem w stanie pojąć ogółu fabuły

[blawatekk]

ALE PLOT TWIST

[julia]

4.5
olśniewająca, ale zakończenie meh

[Oliwiaaa]

na miejscu salomei kopnelabym leona w dupe

[Wiktor Seweryn]

[5/10] – (2026) – tragedii nie było, ale dupy też nie urywa