Προς την τεχνολογία της τέχνης: Από τη μοντέρνα στη σύγχρονη τέχνη

by Κωνσταντίνος Βασιλείου, Λουκάς Ρινόπουλος (Editor)

Το παρόν βιβλίο επιχειρεί να ανιχνεύσει ορισμένες καινοφανείς συνθήκες της τέχνης, τόσο στη δημιουργία όσο και στην πρόσληψή της. Το κύριο θέ­μα του δεν αφορά τη σχέση τέχνης και τεχνολογικών μέσων, ούτε την παρου­σία τεχνολογικών συσκευών στη σύγχρονη τέχνη. Η χρήση της λέξης «τεχνολογία» στον τίτλο φαίνεται αινιγματική και ί­σως εγείρει εξαρχής ενστάσεις. Η διάκριση της δημιουργικότητας των τεχνών από τη μηχανιστική πα­ραγωγή των τεχνολογιών παραμένει ακόμη δόκιμη. Όμως, εδώ και περίπου μισό αιώνα παρατηρείται ευρεία αλληλοεπικάλυψη. Η δημιουργικότητα αναζητείται επίμονα σε πρακτικές και μέσα όπου άλλοτε δεν είχε εκδηλωθεί και συχνά προβάλλονταν ως ανταγωνιστές της τέχνης. Αντιθέτως, η σύγχρο­νη τέχνη γνω­ρίζει μια παραγωγικότητα άνευ προηγουμένου, καθώς α­πλώνεται ακατάσχετα σε παγκόσμια κλίμακα, διαμέσου ποικίλων κοινωνικών χώ­­ρων.

Τα πρώτα τρία κεφάλαια προσπαθούν να περιγράψουν μια γενική μεταστροφή της τέχνης, η οποία συνίσταται στη συμπύκνωση της τέχνης στο πρόσωπο του καλλιτέχνη, στη σύσταση της θεσμικής παράδοσης της αβανγκάρντ και στη δημοκρατικοποίηση της τέχνης. Τα ε­πόμενα δύο κεφά­λαια ασχολούνται με τη μεταμοντέρνα και την ψηφιακή τέχνη, οι ο­ποίες διαπιστώνεται πως αποτελούν ουσιαστικά κοινό καλλιτεχνικό πεδίο, ωστόσο οδηγούν τη σύγχρονη τέχνη σε ευρύτερη κοινωνική απήχηση και σε νέα θεώρηση του καλλιτεχνικού μέσου. Τα συμπεράσματα της πρώτης ενότητας ε­πανεμφανίζονται στις αναλύσεις της δεύτερης. Η ενότητα αυ­τή περιγράφει τις εξελίξεις στον 21ο αιώνα.

Συνολικά, η νέα συσχέτιση που σκιαγραφείται δεν υπακούει στην καθιε­ρωμένη πλέον θεώρηση της τέχνης ως πολιτισμική βιομηχανία, αλλά αφορά μια βαθύτερη πολιτισμική αλλαγή της δημιουργικότητας και της αισθαντικό­τητας. Tα τελικά συμπεράσματα αφήνουν ορισμένες ανοιχτές υποθέσεις για τη σημερινή φύση της τέχνης. Ωστόσο, το βιβλίο αυτό επιχειρεί να δείξει με εμπειρικό τρόπο πώς η σύγχρονη τέχνη, στη διαχεόμενη παραγωγή και πρόσ­ληψή της, εγγράφεται στις νέες συνθήκες της ψηφιακής εποχής και δημιουρ­γεί ένα υβριδικό μόρφωμα τέχνης και τεχνολογίας.

172 pages, Paperback

First published September 1, 2012

Reviews

[Dionysia · Rating 4 out of 5]

Είχα τη τύχη να παρακολουθήσω ένα εξάμηνο Μοντερνα και Σύγχρονη Τέχνη από τον Βασιλείου στη Καλών Τεχνών, και κατάφερε μέσα στον ελάχιστο αυτό χρόνο να μου κινήσει το ενδιαφέρον για το θέμα αυτό.
Στο βιβλίο του διακρίνω ξεκθαρα τον καθηγητή που με έκανε να σκεφτώ βαθύτερα τη σύγχρονη τέχνη και να κατανοήσω περισσότερες πτυχές της.